Η παρούσα εργασία δεν αποτελεί απλώς μια μεταγραφή ενός παλαιού χειρογράφου. Αποτελεί την ανάσυρση μιας φωνής από τον χρόνο.
Το αυτοβιογραφικό ημερολόγιο του Κώστα Μαστοράκη (1896–1959) δεν γράφτηκε για να εκδοθεί· γράφτηκε για να σωθεί. Να σωθεί η μνήμη μιας ζωής που κύλησε μέσα στη φτώχεια, στη μετανάστευση, στη μακρά στρατιωτική θητεία, στη Μικρασιατική Εκστρατεία, στις συνεχείς επαγγελματικές μετακινήσεις, στην Κατοχή και στον καθημερινό αγώνα της επιβίωσης.
Δεν πρόκειται για αφήγηση «μεγάλων ανδρών». Πρόκειται για τη μαρτυρία ενός ανθρώπου που έζησε την Ιστορία από τα κάτω.
Και ακριβώς γι’ αυτό έχει αξία.
Μέσα από τις σελίδες του χειρογράφου διακρίνεται ο κόσμος των Τζουμέρκων, η έξοδος των Ηπειρωτών, η στρατιωτική εμπειρία στη Μακεδονία, τη Θράκη και τη Μικρά Ασία, η κατάρρευση του 1922, η προσφυγική αναταραχή, οι οικονομικές ανασφάλειες του Μεσοπολέμου. Δεν έχουμε ιστορική ανάλυση· έχουμε βίωμα. Δεν έχουμε ρητορική· έχουμε μνήμη.
Η επιμέλεια της έκδοσης έγινε με σεβασμό στη γλώσσα και στη φυσική ροή του κειμένου, χωρίς εξωραϊσμούς και χωρίς εκ των υστέρων ερμηνευτικές παρεμβάσεις. Στόχος δεν ήταν να «διορθωθεί» μια ζωή, αλλά να ακουστεί.
Σε έναν τόπο όπως η Ήπειρος, όπου η συλλογική μνήμη συχνά στηρίζεται σε ηρωικές μορφές και μεγάλα γεγονότα, η μαρτυρία ενός απλού ανθρώπου λειτουργεί ως πολύτιμο συμπλήρωμα: μας θυμίζει ότι η Ιστορία δεν γράφεται μόνο από τους πρωταγωνιστές, αλλά και από εκείνους που άντεξαν.
Η δημοσίευση αυτή αποτελεί μια μικρή πράξη ιστορικής δικαίωσης — μια προσπάθεια να διατηρηθεί ζωντανή η εμπειρία μιας γενιάς που δοκιμάστηκε σκληρά και σπάνια μίλησε.
Γιατί, όπως ο ίδιος έγραψε:
«Μετά προσοχής πρέπει ο καθείς να ιδή ταις περιπέτειές μου…»! (Αναστασία Καρρά)
Μπορείτε να διαβάσετε την εργασία στο λινκ https://doxesdespotatou.com/wp-content/uploads/2026/02/Βιβλίον-Βιογραφίας-Κ.-Μαστοράκη.pdf
ή στο λινκ https://independent.academia.edu/AnastasiaKarra4
