Μια σπάνια εικόνα από την ιστορία της Άρτας

Μια ιδιαίτερα σπάνια φωτογραφία από τις αρχές της δεκαετίας του 1970, που απεικονίζει πυροσβεστικό όχημα να συμμετέχει στην παρέλαση επί της οδού Σκουφά στην Άρτα, το 1970 ή το 1971. Η εικόνα αποτελεί ένα πολύτιμο ιστορικό τεκμήριο, καθώς αποτυπώνει μια εποχή όπου η Πυροσβεστική Υπηρεσία είχε έντονη παρουσία στις δημόσιες εκδηλώσεις της πόλης, αναδεικνύοντας τον κοινωνικό της ρόλο και την προσφορά της.

Η φωτογραφία προέρχεται από το προσωπικό αρχείο του Χρήστου Τριάντη, ο οποίος εκείνη την περίοδο υπηρετούσε στην Πυροσβεστική Υπηρεσία Άρτας με τον βαθμό του Πυρονόμου και διακρίνεται ως συνοδηγός στο πυροσβεστικό όχημα.

Θερμές ευχαριστίες στην κυρία Marie-Danielle Pascaud, η οποία είχε την ευγένεια να μας αποστείλει αυτή τη σπάνια φωτογραφία, συμβάλλοντας στη διάσωση και ανάδειξη ενός πολύτιμου κομματιού της τοπικής ιστορίας.

Δημοσιεύθηκε στη Γιορτάζοντας τις Εθνικές Επετείους | Σχολιάστε

Στο Kέντρο «ΨΑΘΑ» του Τάκη Νάκου

Απόκριες 1966 – 67. Η ώρα διά εξεύρεση ….χρημάτων!

Τάκης Παπαρούνης «Πάρτε, πληρώστε και ….κερδίστε», Τάκης Τατσιόπουλος (Πρόεδρος – Νομικός), Μίλτος Νταλάκος (φανατικός φίλος ΑΕΤΟΥ – ΠΑΟ και ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ), Θωμάς Δάφνος, Τάσος  Ζέρβας, Βασίλης Λάιος (γκολκήπερ). Από αρχείο Κ. Μπανιά.

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα της Αναγέννησης | Σχολιάστε

Νυχτερινή σιωπή στην πλατεία Σκουφά – Ένα κτίριο, μια ιστορία 138 ετών

Υπάρχουν σημεία της Άρτας που, ακόμη και όταν σιωπούν, αφηγούνται ιστορίες. Ένα τέτοιο σημείο είναι το ιστορικό κτίριο που δεσπόζει στην πλατεία Σκουφά, φωτισμένο διακριτικά μέσα στη νύχτα, πίσω από τα αιωνόβια δέντρα και το λιθόστρωτο της πλατείας κάποια χρονιά τη δεκαετία του ’80.

Το κτίριο ανεγέρθηκε το 1887 από τον άρχοντα Ρίγγα και αργότερα περιήλθε στην οικογένεια Γαρουφαλιά, η οποία το συνέδεσε άρρηκτα με την πνευματική και κοινωνική ζωή της Άρτας. Σήμερα, στο μεγαλύτερο τμήμα του στεγάζονται η Γαρουφάλειος Βιβλιοθήκη και το Ιστορικό Μουσείο του Μουσικοφιλολογικού Συλλόγου «Ο Σκουφάς», δύο χώροι που διαφυλάσσουν τη μνήμη και την πολιτιστική κληρονομιά της πόλης.

Το ισόγειο τμήμα του κτιρίου, όπου σήμερα λειτουργεί το γνωστό καφέ «Εν Άρτη», έχει τη δική του ξεχωριστή ιστορία. Από τη δεκαετία του 1920 λειτούργησε ως Καφενείον Πάντζου, αργότερα ως καφενείο και κέντρο διασκέδασης των Κωνσταντίνου και Βίκτωρα Σακκά, στη συνέχεια ως καφενείο Οικονόμου, ενώ στις μέρες μας συνεχίζει, με άλλη μορφή, να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους χώρους συνάντησης και κοινωνικής ζωής της Άρτας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, κατά τις εργασίες αποκατάστασης του κτιρίου, αποκαλύφθηκε εντοιχισμένη πέτρα με την επιγραφή «Κ.Δ.Ρ. 1887», ένα αυθεντικό τεκμήριο που επιβεβαιώνει τη χρονολογία ανέγερσης και διασώζει τη μνήμη του αρχικού δημιουργού του. (Φωτο από συλλογή Σαρλή)

Δημοσιεύθηκε στη Η μουσική, τα σινεμά και το ερασιτεχνικό θέατρο στην Άρτα | Σχολιάστε

Στην αρχή της οδού Σκουφά…..

Η φωτογραφία μάς μεταφέρει στην αρχή της οδού Σκουφά, με κατεύθυνση προς τον Άγιο Δημήτριο και στην καρδιά της εμπορικής Άρτας, στις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες, όταν τα μικρά οικογενειακά καταστήματα αποτελούσαν τον βασικό πυρήνα της οικονομικής και κοινωνικής ζωής.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το κατάστημα με τα οικιακά σκεύη που διακρίνεται αριστερά. Κατσαρόλες, ταψιά, λεκάνες και άλλα μεταλλικά είδη είναι αναρτημένα στην πρόσοψη, σύμφωνα με τη συνήθη εμπορική πρακτική της εποχής, ώστε τα εμπορεύματα να είναι ορατά από κάθε περαστικό. Τα καταστήματα αυτού του είδους εξυπηρετούσαν τις καθημερινές ανάγκες των νοικοκυριών, σε μια περίοδο όπου η ανθεκτικότητα των σκευών και η δυνατότητα επισκευής τους αποτελούσαν σημαντικά στοιχεία της οικογενειακής οικονομίας.

Η εικόνα αποτελεί πολύτιμη μαρτυρία της φυσιογνωμίας της παλιά οδού Σκουφά, με τα χαμηλά καταστήματα, τις χαρακτηριστικές τέντες, τις προσόψεις των εμπορικών μαγαζιών και την κίνηση των πεζών που έδιναν ζωή στον σημαντικότερο εμπορικό δρόμο της Άρτας. Κάθε λεπτομέρεια της φωτογραφίας αναδεικνύει έναν κόσμο που έχει πλέον χαθεί, αλλά εξακολουθεί να ζει στη συλλογική μνήμη των Αρτινών. (Φωτο από συλλογή Ε.Μ.)

Δημοσιεύθηκε στη Το εμπόριο στην Άρτα | Σχολιάστε

Το βενζινάδικο του Τσαλαπάτη – Άρτα

Μια όμορφη εικόνα από μια άλλη εποχή, με τις χαρακτηριστικές αντλίες της FINA να θυμίζουν τα παλιά πρατήρια καυσίμων της πόλης. Πρόκειται για το βεντζινάδικο του Τσαλαπάτη. Η φωτογραφία εκτιμάται ότι προέρχεται από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 ή τις αρχές της δεκαετίας του 1970. (Φωτο από συλλογή Κ.Λ.)

Δημοσιεύθηκε στη Το εμπόριο στην Άρτα | Σχολιάστε

Στην οδό Σκουφά!

Ένα τμήμα της οδού Σκουφά, του εμπορικού δρόμου της Άρτας, στο ύψος του βιβλιοπωλείου Λάμπρου Νάτσικα, ίσως την δεκαετία του ’70.

Η φωτογραφία έχει αποκατασταθεί ψηφιακά, καθώς το πρωτότυπο ήταν ιδιαίτερα θολό. Η επεξεργασία έγινε αποκλειστικά για τη βελτίωση της ευκρίνειας και την καλύτερη ανάδειξη της εικόνας. (Από προσωπικό αρχείο)

Δημοσιεύθηκε στη Το εμπόριο στην Άρτα | Σχολιάστε

Παραδοσιακό πέτρινο σπίτι στον Καταρράκτη

Το διώροφο πέτρινο σπίτι του Καταρράκτη αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της λαϊκής αρχιτεκτονικής των Τζουμέρκων. Χτισμένο εξ ολοκλήρου από την τοπική πέτρα, με λιτή μορφή, μικρά ανοίγματα και τετράριχτη σχιστολιθική στέγη, αντανακλά τις ανάγκες της καθημερινής ζωής σε έναν ορεινό τόπο με δύσκολες κλιματικές συνθήκες. Η απουσία περιττών διακοσμητικών στοιχείων, η στιβαρή κατασκευή και η αρμονική ένταξή του στο φυσικό περιβάλλον εκφράζουν τη σοφία της παραδοσιακής ηπειρώτικης οικοδομικής τέχνης, όπου κάθε αρχιτεκτονική επιλογή υπηρετούσε πρωτίστως τη λειτουργικότητα και την αντοχή στον χρόνο.

Η φωτογραφία δημοσιεύθηκε στο λεύκωμα του Βασίλη Μάργαρη, Ηπειρώτικα Παραδοσιακά Σπίτια, 1988.

Δημοσιεύθηκε στη Η Αρχιτεκτονική στην Άρτα και την γύρω περιοχή | Σχολιάστε

Οι τελευταίοι νομάδες του Καταρράκτη (Καταγραφή 1991)

Σύμφωνα με την καταγραφή του Νίκου Β. Καρατζένη (Οι νομάδες κτηνοτρόφοι του Τζουμέρκων, Άρτα 1991), οι τελευταίες νομαδικές κτηνοτροφικές οικογένειες από τον Καταρράκτη και οι τόποι όπου ξεχειμώνιαζαν τα κοπάδια τους ήταν οι εξής:

ΒΛΑΧΟΣ

  • Γρηγόρης Κωνσταντίνου – Λιμίνη Άρτας

ΚΑΡΕΖΟΣ

  • Ευάγγελος Γεωργίου – Πέτα Άρτας
  • Γεώργιος Δημητρίου – Πέτα Άρτας
  • Νίκος Γεωργίου – Γλυκόριζο Άρτας

ΚΑΤΣΙΟΥΛΗΣ

  • Βασίλειος Παναγιώτη – Πέτα Άρτας
  • Γεώργιος Χρήστου – Λιμίνη Άρτας

ΜΗΤΣΗΣ

  • Γιώργος και Δημήτριος Χρήστου – Πέτα Άρτας

ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ

  • Δημήτριος Γεωργίου – Περάνθη Άρτας

ΜΠΟΜΠΟΛΟΣ

  • Ευάγγελος Χρήστου – Σαλαώρα Άρτας

ΠΕΤΑΛΑ

  • Βαρβάρα Βασιλείου – Ηγουμενίτσα

ΡΙΖΑΚΗΣ

  • Γιώργος Ηλία – Πέτα Άρτας

ΣΑΛΑΜΟΥΡΑΣ

  • Παναγιώτης Σωτηρίου – Κάτω Παναγιά Άρτας
  • Ελένη Κωνσταντίνου – Πέτα Άρτας

ΣΚΟΥΤΑΣ

  • Δημήτριος Κωνσταντίνου – Σελλάδες Άρτας
  • Ευάγγελος Κωνσταντίνου – Λιμίνη Άρτας

Η καταγραφή δείχνει ότι οι περισσότεροι κτηνοτρόφοι του Καταρράκτη ξεχειμώνιαζαν στα πεδινά της Άρτας, κυρίως στις περιοχές Πέτα, Λιμίνη, Σελλάδες, Περάνθη και Σαλαώρα. Η επιλογή αυτή συνδέεται με τη γεωγραφική θέση του χωριού και την ευκολότερη πρόσβαση προς τον αρτινό κάμπο, όπου υπήρχαν κατάλληλοι χειμερινοί βοσκότοποι και ευνοϊκότερες κλιματικές συνθήκες για τη διαχείμαση των κοπαδιών.

Η φωτογραφία απεικονίζει τη στρούγκα στους Οβορούς. Στο άρμεγμα βρίσκονται ο Μήτσιος Ιωάννη Τασηνίκος και ο Μητρέλιας Αθ. Τασηνίκος, ενώ ο Βασίλης Σ. Καρατζένης «κεντάει» τα πρόβατα, δηλαδή τα οδηγεί και τα τακτοποιεί μέσα στη στρούγκα κατά τη διαδικασία του αρμέγματος. Ιούνιος 1986.

Οι πέτρινες καλύβες και οι στρούγκες των ορεινών βοσκοτόπων αποτελούν διαχρονικά σύμβολα της νομαδικής κτηνοτροφίας των Τζουμέρκων. Χτισμένες με την τέχνη της ξερολιθιάς και εναρμονισμένες με το άγριο ορεινό τοπίο, πρόσφεραν καταφύγιο στους ποιμένες και στα κοπάδια τους κατά τους θερινούς μήνες. Εκεί κυλούσε η καθημερινότητα των τσελιγκάτων: το άρμεγμα, η τυροκόμηση, η φύλαξη των κοπαδιών και ο αδιάκοπος μόχθος για την επιβίωση. Πηγή φωτογραφίας: Νίκος Β. Καρατζένης, Η άνοδος των νομάδων των Πραμάντων στις βουνοκορφές της Πίνδου, Ιωάννινα, 2009.

Δημοσιεύθηκε στη Ποιμενική Ζωή | Σχολιάστε

Σπίτι στους Καλαρρύτες με φουρούσια και στεγασμένο καμαρωτό εξώστη

Το διώροφο αυτό παραδοσιακό σπίτι στους Καλαρρύτες αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της λαϊκής αρχιτεκτονικής της ορεινής Ηπείρου. Ξεχωρίζει για τα πέτρινα φουρούσια που στηρίζουν και κοσμούν το επάνω παράθυρο της κύριας όψης, καθώς και για τον στεγασμένο καμαρωτό εξώστη, δύο στοιχεία που προσδίδουν ιδιαίτερη αισθητική στο κτίσμα. Η επιμελημένη λιθοδομή, η σχιστολιθική στέγη και η αρμονική σύνθεση πέτρας και ξύλου μαρτυρούν τη δεξιοτεχνία των Ηπειρωτών μαστόρων και την υψηλή ποιότητα της παραδοσιακής οικοδομικής τέχνης.

Η φωτογραφία δημοσιεύθηκε στο λεύκωμα του Βασίλη Μάργαρη, Ηπειρώτικα Παραδοσιακά Σπίτια, 1988, με τη λεζάντα: «Σπίτι στους Καλαρρύτες με φουρούσια και στεγασμένο καμαρωτό εξώστη».

Δημοσιεύθηκε στη Η Αρχιτεκτονική στην Άρτα και την γύρω περιοχή | Σχολιάστε

Οι τελευταίοι νομάδες των Καλαρρυτών (Καταγραφή 1991)

Σύμφωνα με την καταγραφή του Νίκου Β. Καρατζένη (Οι νομάδες κτηνοτρόφοι του Τζουμέρκων, Άρτα 1991), οι τελευταίες νομαδικές κτηνοτροφικές οικογένειες από τους Καλαρρύτες και οι τόποι όπου ξεχειμώνιαζαν τα κοπάδια τους ήταν οι εξής:

ΑΓΓΕΛΗΣ

  • Απόστολος – Πλατανούλια Λάρισας
  • Γεώργιος Αποστόλου – Πουρνάρι Λάρισας
  • Θεόδωρος Απόστολου – Μαρμαρίνη Λάρισας
  • Παναγιώτης Σπυρίδωνος – Μαρμαρίνη Λάρισας
  • Παναγιώτης – Περαχώρα Τυρνάβου
  • Παύλος – Περαχώρα Τυρνάβου

ΑΝΤΩΝΙΟΥ

  • Βασίλειος – Περαχώρα Τυρνάβου

ΓΚΑΤΖΩΓΙΑΣ

  • Αντώνιος – Κουλούρι Λάρισας
  • Γεώργιος – Περαχώρα Τυρνάβου
  • Μιχάλης και Κωνσταντίνος – Περαχώρα Τυρνάβου
  • Παντελής και Σωτήρης – Αμφιθέα Λάρισας

ΖΩΓΚΟΣ

  • Αλέξανδρος – Περαχώρα Τυρνάβου
  • Νικόλαος – Περαχώρα Τυρνάβου
  • Σωκράτης – Περαχώρα Τυρνάβου

ΚΑΤΣΙΓΙΑΝΝΗΣ

  • Απόστολος – Αμφιθέα Λάρισας
  • Γεώργιος – Κουλούρι Λάρισας

ΚΟΥΤΑΡΕΛΑΣ

  • Πέτρος Ηλία – Γυρτώνη Λάρισας
  • Αδελφοί Χρήστου Κουταρέλα (Γιώργος, Γιάννης, Σωτήρης) – Αμφιθέα Λάρισας

ΜΠΑΖΑΚΗΣ

  • Νίκος – Αμφιθέα Λάρισας

ΜΠΑΚΑΓΙΑΝΝΗΣ

  • Αλέξανδρος Αθανασίου – Συκούριο Λάρισας
  • Βασίλειος Κωνσταντίνου – Συκούριο Λάρισας
  • Γεώργιος Αθανασίου – Συκούριο Λάρισας
  • Κωνσταντίνος – Περαχώρα Τυρνάβου
  • Σωτήρης και Σπύρος – Συκούριο Λάρισας

ΜΠΑΡΜΠΟΥΤΗΣ

  • Σπύρος – Αμφιθέα Λάρισας

ΜΠΕΡΚΟΣ

  • Ιωάννης – Μακρυχώρι Λάρισας

ΜΟΚΚΑΣ

  • Θεόδωρος Ηλία – Κουλούρι Λάρισας
  • Κωνσταντίνος Αποστόλου – Βλοχός Τρικάλων
  • Γεώργιος Γρηγορίου – Βλοχός Τρικάλων

ΝΤΙΖΕΣ

  • Κωνσταντίνος Χρήστου – Νέσσων Λάρισας

ΣΑΚΑΒΙΤΣΗΣ

  • Απόστολος Ε. – Τύρναβος

ΣΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ

  • Αθανάσιος – Περαχώρα Τυρνάβου

ΤΣΟΚΑΣ

  • Ηλίας – Περαχώρα Τυρνάβου
  • Νικόλαος – Αμφιθέα Λάρισας

ΦΑΣΟΥΛΑΣ

  • Πέτρος και Δημήτριος του Ευαγγέλου – Αμφιθέα Λάρισας
  • Θεόδωρος Αθανασίου – Συκούριο Λάρισας
  • Χρήστος Αποστόλου – Συκούριο Λάρισας
  • Αδελφοί Αποστόλη Φασούλα (Βασίλης, Πέτρος, Γιώργος, Γρηγόρης) – Φάρσαλα
  • Αδελφοί Αθανασίου Φασούλα – Αμφιθέα Λάρισας

Η συγκεκριμένη καταγραφή αναδεικνύει μια αξιοσημείωτη ιδιαιτερότητα των Καλαρρυτινών κτηνοτρόφων: σχεδόν όλοι ξεχειμώνιαζαν στον θεσσαλικό κάμπο, κυρίως στην περιοχή της Λάρισας. Το γεγονός αυτό φαίνεται να σχετίζεται τόσο με τη γεωγραφική θέση των Καλαρρυτών και την ευκολότερη πρόσβαση προς τη Θεσσαλία μέσω του περάσματος του Μπάρου, όσο και με την πολύχρονη παράδοση μετακίνησης των κοπαδιών προς τους εύφορους χειμερινούς βοσκότοπους της περιοχής.

Στη φωτογραφία “Ο φλογερολάλης Νάσιος Καραδήμας στη στάνη του, στο Στουρνάρι των Τζουμέρκων, διαλαλεί με το σουραύλι του τα πάθη και τις χαρές της τζιομπάνικης ζωής. Ιούλιος 2008. Δίπλα του διακρίνεται ο χαρακτηριστικός τζουμερκιώτικος τρουβάς, αχώριστος σύντροφος του βοσκού στις καθημερινές μετακινήσεις και πολύτιμο σκεύος για τη μεταφορά του ψωμιού, του τυριού και των λιγοστών προσωπικών του αντικειμένων. Η εικόνα αποτυπώνει με μοναδικό τρόπο τον κόσμο των τελευταίων νομάδων κτηνοτρόφων της Πίνδου και μια παράδοση που σήμερα έχει σχεδόν εκλείψει.

Πηγή φωτογραφίας: Νίκος Β. Καρατζένης, Η άνοδος των νομάδων των Πραμάντων στις βουνοκορφές της Πίνδου, Ιωάννινα, 2009.

Δημοσιεύθηκε στη Ποιμενική Ζωή | Σχολιάστε