Δύο νεαρές γυναίκες επιλέγουν μια ταράτσα της παλιάς Άρτας για να φωτογραφηθούν. Όχι ένα σαλόνι, ούτε μια αυλή, αλλά έναν ανοιχτό χώρο, ψηλά από τον δρόμο, με τις κεραμοσκεπές της πόλης να απλώνονται πίσω τους.
Η μία κάθεται στο χαμηλό πεζούλι, με τα πόδια να αιωρούνται, ενώ η άλλη στέκεται δίπλα της. Οι γλάστρες, οι φθαρμένοι τοίχοι και οι στέγες δημιουργούν ένα σκηνικό απλό, σχεδόν καθημερινό, που αποκτά όμως μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα μέσα από τον φωτογραφικό φακό.
Κάτι στη στάση τους, στη σοβαρότητα των προσώπων και στην ησυχία αυτού του υπερυψωμένου χώρου αποπνέει μια ανεξήγητη μελαγχολία. Σαν να βρίσκονται για μια στιγμή μακριά από την καθημερινότητα της πόλης, ενώ εξακολουθούν να αποτελούν μέρος της.
Μια όμορφη σκηνή από την καθημερινότητα ενός νηπιαγωγείου της Άρτας. Τα παιδιά, συγκεντρωμένα γύρω από ένα μεγάλο τραπέζι, ξεφυλλίζουν εικονογραφημένα έντυπα, ενώ κάποια κοιτάζουν με περιέργεια τον φωτογραφικό φακό.
Τα μικρά ξύλινα καρεκλάκια, οι σχολικές ποδιές, οι λευκοί φιόγκοι και τα παιδικά πρόσωπα συνθέτουν μια τρυφερή εικόνα από τη σχολική ζωή μιας άλλης εποχής.
Ο Κώστας Πετρόπουλος (αριστερά), μετέπειτα πρόεδρος της Αναγέννησης Άρτας και ιδρυτής του Viola Club Arta, με τον Δημήτρη Σιακούφη, ποδοσφαιριστή και αρχηγό της Αναγέννησης, σε μια ανεπίσημη στιγμή μακριά από τα γήπεδα.
Μια όμορφη εικόνα από την καθημερινότητα των ανθρώπων που συνδέθηκαν με την ιστορία του αρτινού ποδοσφαίρου.
Χρονολογία: Μεταξύ 1969 – 1972 στη βεράντα του Ξενία Άρτης. Πηγή: Αρχείο Λευκής Πετροπούλου.
Τι είδε στην Άρτα ο νεαρός Benjamin Disraeli, σχεδόν μισό αιώνα πριν βρεθεί στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής διπλωματίας ως πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας;
Μέσα από επιστολές, ταξιδιωτικές μαρτυρίες και λογοτεχνικές αναφορές, η μικρή αυτή μελέτη ανασυνθέτει την επίσκεψή του στην οθωμανική Άρτα του 1830 και φωτίζει πρόσωπα και όψεις της πόλης που παραμένουν ελάχιστα γνωστά στο ευρύ κοινό.
Μια διαδρομή που ξεκινά από τις εντυπώσεις ενός νεαρού ταξιδιώτη και φτάνει έως το Συνέδριο του Βερολίνου το 1878, λίγα χρόνια πριν από την απελευθέρωση της Άρτας.
📖 Διαβάστε ολόκληρη τη μελέτη και γνωρίστε μια λιγότερο γνωστή σελίδα της ιστορίας της Άρτας, μέσα από τις μαρτυρίες ενός ανθρώπου που έμελλε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ευρωπαϊκή ιστορία.
Μια ακόμη παλιά οικογενειακή φωτογραφία μάς δίνει την ευκαιρία να κοιτάξουμε πίσω από τα πρόσωπα και να παρατηρήσουμε μια γωνιά της Άρτας που έχει αλλάξει σημαντικά.
Η φωτογραφία έχει τραβηχτεί στην αρχή της οδού Φιλελλήνων, πιθανότατα σε ημέρα εθνικής εορτής, όπως υποδηλώνουν οι σημαίες στα κτίρια και η γιορτινή ενδυμασία των μικρών παιδιών. Η χρονολόγησή της φαίνεται να τοποθετείται στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια.
Στα αριστερά δεσπόζει το κτίριο με την επιγραφή «ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΘΗΝΩΝ». Πρόκειται για ένα κτίριο που άλλαξε πολλές χρήσεις στη διάρκεια των χρόνων: στέγασε αργότερα σταθμό λεωφορείων, την Εμπορική Τράπεζα και την Τράπεζα Πίστεως, ενώ σήμερα στεγάζει τη Δημοτική Βιβλιοθήκη του Δήμου Αρταίων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εικόνα της ίδιας της οδού Φιλελλήνων, πριν από τη μεταγενέστερη ρυμοτόμησή της. Ανάμεσα στα παλιά κτίρια διακρίνεται ένα με κατεστραμμένο τμήμα της ταράτσας. Δεν μπορούμε να το τεκμηριώσουμε, αλλά δεν αποκλείεται η εικόνα αυτή να σχετίζεται με τις καταστροφές που είχε υποστεί η Άρτα κατά τον βομβαρδισμό του 1941.
Στη δεξιά άκρη της φωτογραφίας διακρίνεται ακόμη ένα «ΖΥΘΕΣΤΙΑΤΟΡΙΟΝ», ένα μικρό αλλά πολύ ενδιαφέρον στοιχείο για την εμπορική ζωή της περιοχής. Δυστυχώς, η φθορά της αρχικής φωτογραφίας δεν επιτρέπει να διαβαστεί με βεβαιότητα η επωνυμία του: «ΑΣΤΟΡΙΑ» ή «ΑΣΤΕΡΙΑ»; Ίσως κάποιος από τους παλιότερους Αρτινούς να μπορεί να μας βοηθήσει.
Η φωτογραφία προέρχεται από το αρχείο του Δ. Στόγια και, λόγω της σημαντικής φθοράς του πρωτοτύπου, έχει υποστεί ψηφιακή επεξεργασία για τις ανάγκες της δημοσίευσης.
Πριν από λίγες μέρες δημοσιεύσαμε μια φωτογραφία με τέσσερις νεαρές Αρτινές, χωρίς όμως να γνωρίζουμε τα ονόματά τους. Μια δεύτερη φωτογραφία, από το αρχείο του Γιάννη Νίκα, μας επιτρέπει σήμερα να αναγνωρίσουμε δύο από αυτές.
Είναι η Σαβούλα Λαλαγιάννη και η Λορέττα Οικονόμου, που φωτογραφίζονται εδώ, γύρω στο 1935, μαζί με τον μικρό Μιχάλη Δ. Αλίβερτη, στην πλατεία Σκουφά.
Και το φόντο της φωτογραφίας έχει το δικό του ενδιαφέρον. Πίσω τους διακρίνεται το νεόδμητο τότε 1ο Γυμνάσιο Άρτης, ενώ μπροστά του βλέπουμε την οδό Μάρκου Μπότσαρη, όταν ακόμη δεν είχε ρυμοτομηθεί.
Μια μικρή οικογενειακή φωτογραφία που, σχεδόν ενενήντα χρόνια αργότερα, μας επιστρέφει όχι μόνο τα ονόματα δύο ανθρώπων αλλά και μια εικόνα της Άρτας που έχει πια χαθεί.
Τέσσερις νεαρές Αρτινές φωτογραφίζονται σε στούντιο, μπροστά στο ζωγραφισμένο σκηνικό του φωτογράφου. Δεν γνωρίζουμε τα ονόματά τους ούτε την περίσταση που τις έφερε μπροστά στον φακό. Η φωτογραφία, που χρονολογείται πιθανότατα γύρω στο 1932, διασώζει όμως κάτι από μόνο του ενδιαφέρον: μια μικρή εικόνα της Άρτας και των ανθρώπων της στις αρχές της δεκαετίας του 1930.
Τα φορέματα, τα χτενίσματα, τα παπούτσια, η προσεγμένη στάση απέναντι στον φακό, ακόμη και το ζωγραφισμένο φόντο του φωτογραφείου είναι μικρές λεπτομέρειες μιας εποχής που απομακρύνεται.
Πηγή φωτογραφίας: Αρχείο Ελισάβετ Σακκά-Τζουμάκα.
Αν κάποιος αναγνωρίζει κάποια από τις τέσσερις Αρτινές, κάθε πληροφορία είναι ευπρόσδεκτη.
1956 – μετά τον αγώνα του ΑΕΤΟΥ. Αριστερά ο Βασίλειος Φίλος (Διευθυντής του Ο.Τ.Ε.. παίκτης του ΑΕΤΟΥ), Χρ. Βαίτσης (παίκτης του ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΥ), Στέφανος Μπόμπολης (παίκτης του ΑΕΤΟΥ). Πίσω δεξιά ο Γεώργιος (Κύρκου) Κεφάλας.
(Φώτο από αρχείο Β. Φίλου, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς).
Δύο σχολεία που τα βλέπουμε καθημερινά, δύο κτίρια τόσο οικεία ώστε ίσως σπάνια αναρωτιόμαστε γιατί είναι έτσι χτισμένα.
Αυτή ήταν και η αφετηρία της νέας μου εργασίας: να αναζητήσω την ιστορία των δύο πέτρινων σχολείων της Άρτας, τους αρχιτέκτονες που τα σχεδίασαν και τη θέση τους στο μεγάλο πρόγραμμα σχολικής οικοδομής του Μεσοπολέμου.
Στην πορεία, όμως, προέκυψε ένα ακόμη πιο ενδιαφέρον ερώτημα. Γιατί στην Άρτα, την εποχή που σε πολλές άλλες περιοχές της Ελλάδας ανεγείρονταν σχολεία με σαφώς μοντέρνα αρχιτεκτονική, συναντούμε την εμφανή πέτρα και την κεραμοσκεπή;
Η εργασία που ακολουθεί είναι μια προσπάθεια να δούμε αυτά τα δύο γνώριμα κτίρια λίγο διαφορετικά — ως μέρος όχι μόνο της ιστορίας της εκπαίδευσης, αλλά και της αρχιτεκτονικής ιστορίας της πόλης μας.
Μια σπάνια εικόνα του Γυμνασίου Θηλέων Άρτης το 1966. Μαθήτριες στην αυλή και, πίσω τους, το κτίριο στο οποίο στεγαζόταν τότε το σχολείο: ένα από τα στρατιωτικού τύπου τολ, τις χαρακτηριστικές μεταλλικές ημικυλινδρικές κατασκευές.
Η φωτογραφία δημοσιεύτηκε στη Φωνή του Λαού στις 27 Μαρτίου 1966 και η λεζάντα που τη συνόδευε ήταν ιδιαίτερα αιχμηρή. Η εφημερίδα σημείωνε ότι τα τολ είχαν κριθεί ακατάλληλα και ανθυγιεινά για τη στέγαση στρατιωτών, αλλά ένα από αυτά εξακολουθούσε να στεγάζει τις μαθήτριες του Γυμνασίου Θηλέων Άρτης. Με εμφανή ειρωνεία σχολίαζε ότι για τις «αυριανές μητέρες και επιστήμονες» είχε, αντιθέτως, κριθεί «καταλληλότατο».
Πέρα από την καταγγελία της εποχής, η φωτογραφία μάς διασώζει κάτι ακόμη: την όψη ενός σχολικού χώρου της Άρτας που δύσκολα θα γνωρίζαμε σήμερα. Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη αξία της.
Πηγή φωτογραφίας: εφημ. «Φωνή του Λαού», Βασίλειος Σφάλτος, 27 Μαρτίου 1966, αρ. φ. 22. Γ.Α.Κ. Ν. Άρτας.
Χρησιμοποιούμε cookies για την σωστή λειτουργία του ιστότοπου, καθώς και για βελτίωση των υπηρεσιών μας προς εσάς. Με τη χρήση αυτή της ιστοσελίδας, αποδέχεστε την Πολιτική Απορρήτου μας.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
Cookie
Duration
Description
cookielawinfo-checkbox-analytics
11 months
This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Analytics".
cookielawinfo-checkbox-functional
11 months
The cookie is set by GDPR cookie consent to record the user consent for the cookies in the category "Functional".
cookielawinfo-checkbox-necessary
11 months
This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookies is used to store the user consent for the cookies in the category "Necessary".
cookielawinfo-checkbox-others
11 months
This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Other.
cookielawinfo-checkbox-performance
11 months
This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Performance".
viewed_cookie_policy
11 months
The cookie is set by the GDPR Cookie Consent plugin and is used to store whether or not user has consented to the use of cookies. It does not store any personal data.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.