Ένα σπίτι από την παλιά Φιλιππιάδα!

Το σπίτι που απεικονίζεται στη φωτογραφία αποτελεί ένα χαρακτηριστικό δείγμα της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής της Φιλιππιάδας, όπου η λιθοδομή συνδυάζεται με ξύλινα δομικά στοιχεία και τοξοδομές, τεχνικές που συναντώνται ευρέως στην ηπειρωτική οικοδομική παράδοση. Η εικόνα, που δημοσιεύθηκε στο λεύκωμα του Βασίλη Μάργαρη Ηπειρώτικα Παραδοσιακά Σπίτια (1988), αποκτά σήμερα ιδιαίτερη ιστορική αξία, καθώς αποτυπώνει μια μορφή της παλαιάς Φιλιππιάδας η οποία είχε πλέον σχεδόν εκλείψει. Πιθανότατα πρόκειται για ένα από τα ελάχιστα παραδοσιακά σπίτια που διασώζονταν έως τα τέλη του 20ού αιώνα, πριν η φυσιογνωμία του οικισμού μεταβληθεί οριστικά από τη νεότερη ανοικοδόμηση. Η φωτογραφία λειτουργεί έτσι ως πολύτιμη μαρτυρία της αρχιτεκτονικής μνήμης μιας κωμόπολης που γεννήθηκε ως οθωμανικός οικισμός στα τέλη του 19ου αιώνα και εξελίχθηκε στη σημερινή Φιλιππιάδα.

Δημοσιεύθηκε στη Η Αρχιτεκτονική στην Άρτα και την γύρω περιοχή | Σχολιάστε

Ξυλουργείο στη Φιλιππιάδα!

Ξυλουργείο στη Φιλιππιάδα (Χαμιδιέ/Λούρος) κατά την περίοδο των Βαλκανικών Πολέμων (1912–1913). Η φωτογραφία απεικονίζει τεχνίτες να εργάζονται σε ξυλουργικό εργαστήριο, προσφέροντας μια χαρακτηριστική εικόνα της τοπικής βιοτεχνικής δραστηριότητας και της οικονομικής ζωής της κωμόπολης στις αρχές του 20ού αιώνα. Πηγή: Bildarchiv Foto Marburg, φωτογράφος άγνωστος.

Δημοσιεύθηκε στη Περί Τμήματος Καραβοσαρά και Λάκκας | Σχολιάστε

ΛΟΥΡΟΣ – Μια προσφυγική κωμόπολη στο βιλαέτι των Ιωαννίνων

Η τοπική ιστορία αποκτά ιδιαίτερη αξία όταν φωτίζει ευρύτερες ιστορικές εξελίξεις. Η εν λόγω μελέτη για τον Λούρο δεν εξετάζει απλώς την ίδρυση μιας νέας κωμόπολης μετά το 1881, αλλά ανασυνθέτει, μέσα από οθωμανικές αρχειακές πηγές, τις δημογραφικές και διοικητικές ανακατατάξεις που προκάλεσε η μεταβολή των ελληνοοθωμανικών συνόρων. Παρά τη δημιουργία ενός νέου μουσουλμανικού διοικητικού κέντρου, η ευρύτερη περιοχή διατήρησε τη δημογραφική υπεροχή των χριστιανικών κοινοτήτων, γεγονός που αναδεικνύει τη συνέχεια των τοπικών κοινωνιών και τη διατήρηση των ιστορικών τους χαρακτηριστικών πέρα από τις πολιτικές μεταβολές των συνόρων. Η περίπτωση του Λούρου αποδεικνύει ότι οι κρατικές επιλογές μπορούσαν να δημιουργήσουν νέους διοικητικούς και οικιστικούς πυρήνες, χωρίς όμως να ανατρέψουν τη διαχρονική δημογραφική φυσιογνωμία της ηπειρωτικής υπαίθρου.

Η μελέτη είναι διαθέσιμη στο λινκ https://doxesdespotatou.com/wp-content/uploads/2026/07/ΛΟΥΡΟΣ.pdf

και στο λινκ https://independent.academia.edu/AnastasiaKarra4

Δημοσιεύθηκε στη Οθωμανική περίοδος, Εργασίες | Σχολιάστε

Κορωνησία, 1959

Κάποτε, η εκδρομή στην Κορωνησία δεν τελείωνε στην ακτή. Οι παρέες των Αρτινών νοίκιαζαν τις μεγάλες ψαρόβαρκες και άνοιγαν πανιά για μια περιήγηση στον Αμβρακικό, ανάμεσα στα μικρά νησάκια, τις λιμνοθάλασσες και τους ψαρότοπους.

Ήταν μια εμπειρία που δύσκολα περιγράφεται σήμερα· το απέραντο γαλήνιο νερό, η θαλασσινή αύρα και η συντροφιά αρκούσαν για να μετατρέψουν μια απλή κυριακάτικη έξοδο σε μια αξέχαστη ανάμνηση.

Η φωτογραφία αυτή δεν αποτυπώνει μόνο μια παρέα εκδρομέων. Διασώζει έναν τρόπο ζωής και μια όμορφη παράδοση του Αμβρακικού που πέρασε πλέον στην ιστορία. (Αρχείο Σοφίας Εξάρχου)

Σύμφωνα με πολύτιμες πληροφορίες που μας έστειλαν επισκέπτες της ιστοσελίδας, στη φωτογραφία διακρίνονται ο Γιάννης Τσουτσίνος, με το άσπρο πουκάμισο και τα γυαλιά, καθώς και ο Κουβαράς, εκδότης τοπικής εφημερίδας, όρθιος με τα χέρια στη μέση. Με το σκούρο σακάκι και τα γυαλιά, δίπλα από το κουπί, αναγνωρίζεται ο παιδίατρος Βασίλης Τρομπούκης, ενώ πίσω του εικάζεται ότι βρίσκεται η σύζυγός του, η οδοντίατρος Γιούλια Τρομπούκη. Τα μικρά παιδιά της φωτογραφίας αναφέρονται ως τα αδέλφια Κώστας, Νίκος και Λάμπρος Κοτσαρίνης. Ευχαριστούμε θερμά όσους συμβάλλουν με τις αναμνήσεις και τις γνώσεις τους στον εμπλουτισμό και την τεκμηρίωση του φωτογραφικού μας αρχείου.

Δημοσιεύθηκε στη Ο Αμβρακικός και τα λιμάνια του | Σχολιάστε

Κορωνησία, δεκαετία 1950

Στην αγκαλιά του Αμβρακικού, εκεί όπου η στεριά συναντά τις λιμνοθάλασσες και η θάλασσα καθορίζει τον ρυθμό της ζωής, η Κορωνησία διατηρούσε ακόμη την αυθεντική της μορφή. Ο αμμώδης δρόμος οδηγεί στο μικρό νησί, ενώ τα σπίτια απλώνονται στον χαμηλό λόφο γύρω από το βυζαντινό μοναστήρι της Παναγίας.

Μια εικόνα από μια Ελλάδα που μοιάζει σήμερα μακρινή· έναν τόπο όπου το φυσικό τοπίο και η ιστορία συνυπήρχαν αρμονικά, διατηρώντας αναλλοίωτη τη γοητεία του Αμβρακικού μέσα στον χρόνο. (Φωτο από την προσωπική μου συλλογή)

Δημοσιεύθηκε στη Ο Αμβρακικός και τα λιμάνια του | Σχολιάστε

Μια παιδική φωτογραφία…

Μια αυθόρμητη στιγμή από την Άρτα της δεκαετίας του 1950. Ο μικρός Δημήτρης Βάσσος απολαμβάνει την ξύλινη κούνια μιας παλιάς παιδικής χαράς, ενώ πίσω του στέκεται η φίλη του Αμαλία (Ευταξία), έτοιμη να τον σπρώξει.

Η κούνια, με το ξύλινο κάθισμα και τα χοντρά σχοινιά, καθώς και η απλή ξύλινη κατασκευή της παιδικής χαράς, θυμίζουν μια εποχή όπου το παιχνίδι ήταν λιτό αλλά γεμάτο χαρά.

Τη φωτογραφία δημοσίευσε ο Κώστας Βαίτσης στην Αρτηνή Ευθύνη (Μάρτιος–Απρίλιος 2001), γράφοντας με χιούμορ ότι η μικρή Αμαλία ήταν δυσαρεστημένη επειδή ο Δημήτρης τής είχε «πιάσει» την κούνια — «πείσματα παιδικά…». Σημείωνε ακόμη πως οι δύο παιδικοί φίλοι διατήρησαν τη φιλία τους και στα χρόνια που ακολούθησαν. (Πηγή : Αρτηνή Ευθύνη, Μάρτιος–Απρίλιος 2001.)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινά Πρόσωπα και Παρέες | Σχολιάστε

Μια χαμένη γωνιά της παλιάς Άρτας

Η φωτογραφία, που δημοσιεύθηκε στο λεύκωμα του Β. Μάργαρη Ηπειρώτικα Παραδοσιακά Σπίτια (1988), αποτυπώνει μια χαρακτηριστική αστική κατοικία της παλιάς Άρτας, η οποία διατηρεί βασικά στοιχεία του τουρκοβυζαντινού αρχιτεκτονικού τύπου που αναπτύχθηκε στην Ήπειρο κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας.

Το λιθόκτιστο ισόγειο με την καμαρωτή δίοδο, το ανώγι ως κύριο χώρο κατοίκησης, η εξωτερική πέτρινη σκάλα, τα ξύλινα κουφώματα και η κεραμοσκεπή με τα βυζαντινού τύπου κεραμίδια αποτελούν χαρακτηριστικά γνωρίσματα αυτής της αρχιτεκτονικής παράδοσης. Αν και δεν είναι γνωστή η ακριβής χρονολόγηση του κτιρίου, δεν αποκλείεται ο αρχικός πυρήνας του να ανάγεται στην περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας, έχοντας δεχθεί μεταγενέστερες επεμβάσεις και προσαρμογές.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί η πυκνή βλάστηση που περιβάλλει την κατοικία. Οι αυλές των παλιών αρτινών σπιτιών δεν αποτελούσαν μόνο χώρους αναψυχής· με τα δέντρα, τις τριανταφυλλιές και τους ανθισμένους θάμνους εξασφάλιζαν σκιά, δροσιά και ιδιωτικότητα, αποτελώντας αναπόσπαστο στοιχείο της καθημερινής ζωής.

Σήμερα, η κατοικία αυτή και πολλές ακόμη του ίδιου αρχιτεκτονικού τύπου δεν υπάρχουν πια. Η φωτογραφία αποτελεί μια πολύτιμη μαρτυρία της παλιάς Άρτας, διατηρώντας ζωντανή τη μνήμη μιας αρχιτεκτονικής παράδοσης που χάθηκε σχεδόν ολοκληρωτικά κατά τον 20ό αιώνα.

Πηγή φωτογραφίας: Βασίλης Μάργαρης, Ηπειρώτικα Παραδοσιακά Σπίτια, 1988.

Δημοσιεύθηκε στη Η Αρχιτεκτονική στην Άρτα και την γύρω περιοχή | Σχολιάστε

Γυμναστικές Επιδείξεις Β’ Δημοτικού Σχολείου

1962 – 63. Στιγμιότυπο από τις Γυμναστικές Επιδείξεις του Β’ Δημοτικού Σχολείου Άρτης. Οι μαθήτριες παρελαύνουν κατά μήκος της εισόδου στο Γήπεδο της Άρτας. Διακρίνονται οι : Νίνα Κατσαρού, Μαρία Βέτση, Τασούλα Κατσαούνου, Ελένη Γ. Λένη, Ευνομία Δεβέκου, Δήμητρα Σ. Μπίζα κ.α. (Φωτο από αρχείο Σοφίας Καρατζά, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Αθλητικές Εκδηλώσεις | Σχολιάστε

Γυμναστικές επιδείξεις του Γυμνασίου Θηλέων Άρτας – 1938

Μια εικόνα που αποτυπώνει μια άλλη εποχή της Άρτας. Στο γήπεδο της πόλης, οι μαθήτριες του Γυμνασίου Θηλέων παρουσιάζουν με πειθαρχία και συγχρονισμό τις γυμναστικές τους επιδείξεις, μπροστά σε πλήθος θεατών. Ήταν μια γιορτή της εκπαίδευσης, της νεότητας και της συλλογικής προσπάθειας, σε χρόνια που τέτοιες εκδηλώσεις αποτελούσαν σημαντικό κοινωνικό γεγονός για ολόκληρη την πόλη.

Το βλέμμα, όμως, μαγνητίζει κυρίως το τοπίο στο βάθος. Ο λόφος της Περάνθης διακρίνεται σχεδόν γυμνός από βλάστηση και εντελώς απαλλαγμένος από τη σημερινή οικιστική ανάπτυξη. Εκεί όπου σήμερα εκτείνονται γειτονιές και πολυκατοικίες, το 1938 κυριαρχούσε το φυσικό ανάγλυφο.

Εξίσου εντυπωσιακό είναι ότι δεν διακρίνεται καν το μονοπάτι που αργότερα εξελίχθηκε στον σημερινό δρόμο που συνδέει την Άρτα με τη Μονή Κάτω Παναγιάς και τα χωριά νοτιότερα. Μια λεπτομέρεια που αποκαλύπτει πόσο διαφορετικό ήταν το τοπίο και πόσο περιορισμένες ήταν ακόμη οι υποδομές της περιοχής.

Η φωτογραφία δεν αποτελεί μόνο τεκμήριο μιας σχολικής γιορτής, αλλά και ένα πολύτιμο ιστορικό ντοκουμέντο της ίδιας της πόλης. Μέσα από αυτήν μπορούμε να παρακολουθήσουμε την εξέλιξη της Άρτας, συγκρίνοντας το φυσικό και αστικό της περιβάλλον πριν από σχεδόν ενενήντα χρόνια με τη σημερινή του μορφή. (Η φωτογραφία είναι από το αρχείο του Ιωάννη Έξαρχου)

Δημοσιεύθηκε στη Αθλητικές Εκδηλώσεις | Σχολιάστε

Σε αγώνα της Αναγέννησης

1968 – Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ πρωταθλήτρια στο Ερασιτεχνικό. Άνοδος στη Β’ Εθνική. Διακρίνονται οι : Ανδρέας Κοσσυβάκης (Δικηγόρος – Δήμαρχος Αρταίων), Βασίλης Γιώτης (Δημοσιογράφος της «ΑΘΛΗΤΙΚΗΣ»), Βασίλης Χρηστάκης, Κώστας Σωτηριάδης («Κωστάρας»), Απόστολος Άγης (Δημοσιογράφος), Βασίλης Ματσούκας (Γενικός Αρχηγός), Γιάννης Κολιοπάνος, Βασίλης Τσιρώνης, Κώστας Γιαννακός (Δάσκαλος – Πρώην Άσσος 1939 – 1947), Ιωάννης Γιώτης (Διευθυντής Εμπορικής Τράπεζας), Γιάννης Γιώτης (Σταθμάρχης ΚΤΕΛ), Παχούλας, Νίκου, Ι. Κεφάλας, Νίκος Πέτσας, Ζιάκας κ.α. (Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα της Αναγέννησης | Σχολιάστε