Έξω από το κινηματοθέατρο ΡΕΞ, μετά την εμφάνιση του Μιχάλη Βιολάρη.
Η έξοδος γινόταν μικρή γιορτή — στάση για κουβέντα και αναμνηστική φωτογραφία πριν φύγουν όλοι.
Στη φωτογραφία το ζεύγος Μάχου Ρίγγα, ο Μιχάλης Βιολάρης με συνοδό και ο Νίκος Ρίγγας. (Φωτογραφία : Πηνελόπη Ρίγγα)
Απέναντι από τα παλιά Δικαστήρια, στον Άγιο Ιωάννη, στις αρχές της δεκαετίας του ’60, ο Βαγγέλης Καρατζάς άφησε πίσω του το τιμόνι του λεωφορείου του ΚΤΕΛ και έστησε το δικό του καταφύγιο ζωής. Δεν έμπαινες απλώς σε μαγαζί — περνούσες πρώτα μια αυλή ανθισμένη, πνιγμένη στις μυρωδιές από γιασεμιά και βασιλικούς. Στα δεξιά γύριζαν οι σούβλες πάνω απ’ τη φωτιά και το κρέας απλωνόταν στον μεγάλο ξύλινο κορμό για λιάνισμα, ενώ από μέσα έβγαιναν φωνές και ποτήρια που αντάμωναν.
Στην είσοδο,το γραφείο του κυρ-Βαγγέλη: εκεί αγόραζες τις μικρές μάρκες, κόκκινες, πράσινες και κίτρινες — ένα ιδιότυπο νόμισμα κεφιού. Με αυτές πλήρωνες το κρασί, τα μεζεδάκια, το τραγούδι. Πιο μέσα η μεγάλη αίθουσα με τα μαρμάρινα τραπέζια και στη γωνιά το πάλκο. Από εκεί πέρασαν φωνές σπουδαίες∙ πρώτος ο Τσαουσάκης. Τα πρωινά, έλεγε η Σοφία, τον θυμόταν να πίνει καφέ με τον πατέρα της κάτω από τη μεγάλη μπουκαμβίλια, σαν να συνέχιζε το γλέντι της νύχτας με ησυχία.
Και ύστερα έρχονταν οι Απόκριες. Τότε το μαγαζί δεν χωρούσε τον κόσμο ούτε τη χαρά. Γέμιζαν και οι δυο αίθουσες ασφυκτικά. Δεν υπήρχαν τραπέζια ούτε θέσεις — μόνο παρέες που έσμιγαν……Μουσικές, γέλια, πειράγματα — κι εκείνα τα περίφημα κέρινα αυγά: πολύχρωμα, γεμάτα κομφετί. Τα πετούσαν ψηλά και έσπαγαν στον αέρα, κι ο χώρος γινόταν σύννεφο από χαρτάκια και φωνές. Ο Δημήτρης (Μήτσος) Σιαμέτης, γκαρσόνι για χρόνια, διέσχιζε το πλήθος σαν χορευτής, ενώ αργότερα θα περνούσε από όλα τα γνωστά στέκια της μεταπολεμικής πόλης.
Η πρώτη φωτογραφία είναι από τα εγκαίνια, το 1962: στέκονται ο Βαγγέλης και η Κωνσταντούλα Καρατζά, ο Βασίλης Τσιλιμαντός από το Αγρίνιο, ο κτηματίας Ιωάννης Σχωρτσανίτης και ο Δημήτρης Σιαμέτης. Μπροστά ο νεαρός Γιάννης Σερβετάς και τα κορίτσια της οικογένειας, Βιβή και Σοφία Καρατζά — πριν ακόμη γεμίσει ο χώρος τραγούδια, καπνό και κομφετί.
Στη δεύτερη φωτογραφία, πάλι απο τα εγκαίνια, ο παπα Νίκος του Αγίου Γεωργίου ραντίζει το μαγαζί κι εύχεται καλορίζικο και καλές δουλειές! (Φωτογραφίες :Σοφία Καρατζά)
Το άρμα της Αναγέννησης στο καρναβάλι της Άρτας (αρχές ’80)
Στιγμές από το Καρναβάλι της Άρτας, αρχές δεκαετίας ’80 — εικόνες που βλέπουν για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας από το αρχείο του Σταύρου Μαστοράκη.
Εκείνη την Κυριακή το ματς της Αναγέννησης δεν τελείωσε ποτέ κανονικά. Ένταση, διακοπή, διαμαρτυρίες… κι ένας διαιτητής που βρέθηκε στο επίκεντρο. Όμως η Άρτα είχε τον δικό της τρόπο να λύνει τις διαφορές: με χιούμορ και σάτιρα.
Λίγες ώρες αργότερα, στο καρναβάλι, η ιστορία ξαναπαίχτηκε — αυτή τη φορά πάνω σε άρμα.Το άρμα επιμελήθηκε το πολιτιστικό κέντρο ΟΤΕ Άρτης. Στον ρόλο του «διαιτητή» ο ίδιος ο Σταύρος Μαστοράκης. Αριστερά με την άσπρη μπλούζα ο Γιώργος Ζέρβας! Η φανέλα του, αφιερωμένη στον Πρόεδρο του ΑΟ Άρτης έγραφε : ΑΟ φρατζόλας! Κι αυτό επειδή πρόεδρος στο ΑΟ Άρτας ήταν τότε ο αρτοποιός Τζώλος. Δίπλα με την κόκκινη μπλούζα ο αείμνηστος Δημήτρης (Μήτσος) Μπανιάς ! Τους καρναβαλιστές πάνω στο άρμα συνόδευε και ένα γουρουνάκι επειδή πρόεδρος στην Αναγέννηση Άρτας ήταν το Γιώργος Φίλος, ιδιοκτήτης χοιροστασίου!
Ο… διαιτητής της υπόθεσης: Σταύρος Μαστοράκης
Γιατί η Αναγέννηση τότε δεν ήταν απλώς μια ομάδα. Ήταν η αφορμή να μαλώνει η πόλη το πρωί και να γελάει μαζί το απόγευμα — κι έτσι η… ρεβάνς δόθηκε στις Απόκριες.
(Επιμέλεια κειμένου Α. Καρρά)
Η Άρτα που πρώτα φώναζε και μετά γελούσε……..
Σε μια άλλη εποχή… τότε που οι Απόκριες χωρούσαν σε μια αίθουσα, σε λίγες σερπαντίνες και σε δυο παιδικά χαμόγελα.
Στη φωτογραφία η Σοφία Καρατζά και η Πιπίτσα Μπανταλούκα, πιασμένες χέρι-χέρι στον χορό.
Στολές ραμμένες στο σπίτι, κορδέλες στα μαλλιά, λίγη αμηχανία μπροστά στον φακό αλλά και εκείνη η γλυκιά σοβαρότητα των παιδιών που προσπαθούν να «σταθούν μεγάλοι».
Ήταν οι Απόκριες χωρίς μεγάφωνα και άρματα, χωρίς φώτα και σκηνές — μόνο μουσική, γονείς γύρω-γύρω και η χαρά του να ντύνεσαι κάτι διαφορετικό για μια μέρα…… (Φωτογραφία : Σοφία Καρατζά)
Θυμάμαι πως εκείνη την εποχή η τηλεόραση είχε σχεδόν μονοπωληθεί από ένα θέμα: τα «φρουτάκια».
Καθημερινά αποκαλύψεις, ένταση και φόβος — μια περίοδος βαριά για την κοινωνία αλλά και για τη δημοσιογραφία. Οι συζητήσεις στα σπίτια και στα καφενεία δεν τελείωναν ποτέ.
Κι έτσι μια παρέα αποφάσισε να το γυρίσει στο γέλιο.
Όλο το σόι — ξαδέρφες, ανιψιές και παιδιά — κατέβηκε στο Καρναβάλι Γυναικών Άρτας ντυμένο… φρουτάκια!
Κουτιά, μάσκες, κορδέλες, «κερδισμένα» και «χαμένα» και φυσικά ο «Μάκης» έτοιμος να τα βγάλει όλα στη φόρα.
Το γέλιο ήταν ασταμάτητο· ένας τρόπος να ξορκίσουν την υπερβολή μιας εποχής που είχε γεμίσει ένταση την καθημερινότητα.
Όταν έφτασαν μπροστά στον δήμαρχο κ. Κώστα Βάγια, εκείνος τους είπε:
«Είστε καταπληκτικοί!»
Και η απάντηση ήρθε αυθόρμητα:
«Σώπα Δήμαρχε… σαν Μάκης θα τα βγάλω όλα στη φόρα!» 🤣
Πολλές σοκολάτες ΙΟΝ από τον Γ. Μπανταλούκα, παιδιά να τρέχουν, σερπαντίνες παντού και ένα καρναβαλικό γέλιο που δεν ήταν μόνο αστείο — ήταν ανακούφιση.
Συμμετείχαν: η οικογένεια Φεβρωνίας Αλιβέρτη – Μήτση, η Ντίνα Λιανού, η Σάσα Τσάκαλου,
η Εύη Ταμπούρη, η Πόπη Δήμου – Οικονόμου, η Ευαγγελία και η Σοφία Καραντζά και όλη η αγαπημένη παρέα.
Μια όχι και τόσο ευχάριστη εποχή… που έμεινε όμως μια πολύ ζεστή ανάμνηση. ❤️ (Ευχαριστούμε θερμά την κ. Φεβρωνία Αλίβερτη για τις φωτογραφίες και τις πληροφορίες)
Μικροί μαθητές, μασκαρεμένοι, φωτογραφίζονται μαζί με τη δασκάλα τους στην κεντρική πλατεία της πόλης, μπροστά από το συντριβάνι.
Ήταν μέρες Αποκριάς.
Δεν γνωρίζουμε με ποια αφορμή βρέθηκαν εκεί — σχολική έξοδος, περίπατος ή μια μικρή γιορτή της εποχής — όμως η στιγμή απαθανατίστηκε.
Οι στολές είναι φτιαγμένες στο σπίτι: χαρτόνια, κορδέλες, παλιά ρούχα και πολλή φαντασία.
Στέκονται μπροστά στον φακό με τη σοβαρότητα που είχαν πάντα οι σχολικές φωτογραφίες, μα η χαρά της μεταμφίεσης ξεχωρίζει.
Η πλατεία γίνεται σκηνικό και η τάξη μοιάζει να έχει βγει για λίγο από τους τοίχους της.
Από αυτές τις μικρές στιγμές χτίζεται η μνήμη μιας πόλης. (Φωτο : Αρχείο Σταύρου Μαστοράκη)
Μια αποκριάτικη μέρα που το σινεμά βγήκε στους δρόμους και η Άρτα έγινε για λίγο Άγρια Δύση……
Οι εικόνες ανήκουν στο αποκριάτικο καρναβάλι της Άρτας το 1957.
Ανάμεσα στους μεταμφιεσμένους διακρίνονται οι 4 φίλοι Σταύρος Μαστοράκης, Κώστας Παπαγιάννης, Βασίλης Ματσούκας και Μήτσος Ψηλός, ντυμένοι καουμπόηδες, καβάλα στα ζώα τους.
Ήταν τα χρόνια που το σινεμά έφερνε την Άγρια Δύση ως την επαρχία.
Οι νέοι έβλεπαν στην οθόνη μονομαχίες, σερίφηδες και απέραντες πεδιάδες — κι ύστερα έβγαιναν στους δρόμους και τα ξαναζούσαν με τα μέσα που είχαν.
Οι στολές φτιάχνονταν στο σπίτι.
Ο Σταύρος Μαστοράκης είχε κολλήσει κομμένα χαρτιά πάνω στα ρούχα του για να μοιάζουν με κινηματογραφικό κοστούμι, ενώ για σέλα χρησιμοποίησε μια παλιά κουβέρτα.
Τα ζώα δεν ήταν άλογα παρέλασης αλλά τα γνώριμα μουλάρια της πόλης, αυτά που όλο τον χρόνο κουβαλούσαν φορτία και έσερναν κάρα. Για μια μέρα έγιναν τα άτια της Άγριας Δύσης.
Η πομπή περνούσε από τις γειτονιές και οι άνθρωποι έβγαιναν στα κατώφλια.
Το καρναβάλι δεν ήταν παράσταση — ήταν η ίδια η πόλη. Κι όταν τέλειωνε το γλέντι, έμενε πάντα κάτι για τα παιδιά.
Στο τέλος της διαδρομής, ο Σταύρος οδήγησε το ζώο στον Άραχθο για πότισμα, όπως γινόταν κάθε μέρα.
Η φαντασία έσβησε ήσυχα και η καθημερινότητα ξαναπήρε τη θέση της.
Έτσι θυμούνται οι παλιοί το καρναβάλι: μια στιγμή όπου το σινεμά, η παρέα και η ζωή μπλέκονταν χωρίς σύνορα.Κι έτσι έμενε η Αποκριά — όχι σαν παράσταση, αλλά σαν ανάμνηση. (Φωτογραφίες : Σταύρος Μαστοράκης)
1962, Μάρτιος. Δυο φωτογραφίες με μέλη της Φιλαρμονικής του Μ/Φ Συλλόγου Άρτης “ΣΚΟΥΦΑΣ” που πλαισιώνουν την παρέλαση των καρναβαλιστών.
Στην πρώτη φωτογραφία από αριστερά : Πέτρος Ζέρβας, Νίκος Παπαδημητρίου, Θεοχάρης Σκληβανίτης, Σπύρος Τρομπούκης και Βασίλης Πέμπας (Κοζάντος ).
Στην δεύτερη φωτογραφία απο αριστερά : Πέτρος Ζέρβας, Θεοχάρης Σκληβανίτης, Σπύρος Τρομπούκης. (Ευχαριστούμε θερμά τον κ. Δημήτρη Τρομπούκη που μας έστειλε τις φωτογραφίες και τις πληροφορίες σχετικά)
1958 – Η επιτροπή βράβευσης του Αρτινού καρναβαλιού εν δράσει….
Διακρίνονται τα μέλη της επιτροπής (από αριστερά) : Νίκος Σιμεντζής, πρώην δήμαρχος, Κων/νος Μεγαπάνος, γυμναστής, Ευάγγελος Μαργώνης, κομμωτής, Θωμάς Μεθόδιος, έμπορος, Σπύρος Έξαρχος, έμπορος, Λεωνίδας Βλάχος, έμπορος, Ιωάννης Στόγιας, είδη κυνηγίου, Βασίλης Τσολιάς, Κιν/φος Ορφέας στο Κιλκίς, Γρηγόρης (Λάκης) Χριστόδουλου, πρακτ. ΠΡΟΠΟ, Άρης Γαλανός γυμναστής, Νίκος Καραβασίλης (με την άσπρη καπαρτίνα κια τα γυαλιά), Τάκης Γκρεμπούνης, Λευτέρης Μανακανάτας, μαθητής, Νίκος Αρτέμης κ.α. (Φωτο από αρχείο Δημητρίου Στόγια, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
Απόκριες σε σοκάκι της Άρτας, αρχές ’70. Αυτοσχέδιες στολές: καπέλα, σάλια, μάσκες, παλιά παλτά και ό,τι είχε η ντουλάπα του σπιτιού. Λίγη φαντασία ήταν αρκετή για να γίνει η γειτονιά ολόκληρο καρναβάλι — τότε που η μεταμφίεση ήταν υπόθεση της παρέας και όχι της βιτρίνας. Γιατί τότε δεν υπήρχαν στολές «νούμερο Μ». Υπήρχε μόνο «ό,τι κάτσει και ό,τι περισσέψει» — και πάλι πρώτοι στο καρναβάλι!
Μασκαράδες: Σοφία Καρατζά, Σόλων Σερβετάς, Πατρούλα Σκανδάλη, Γιάννης Σερβετάς, Γιώργος Σιμιτζής, ……Τσιγκρέλη, ……Σιμιτζή, Καίτη Βαλάρη κ.α. (Φωτο από αρχείο Σοφίας Καρατζά)
