Άρτα: όταν η αχυροκαλύβα συναντά το μπαλκόνι….

Δημοσιεύθηκε την 25 Απριλίου 2026 από Anastasia Karra

Οι εικόνες αυτές δεν αφηγούνται μια διαδοχή στο χρόνο, αλλά μια συνύπαρξη. Στην Άρτα της ίδιας εποχής, η οργανωμένη αστική κατοικία του κέντρου συνυπάρχει με τις πρώτες πρόχειρες εγκαταστάσεις των ορεσίβιων Τζουμερκιωτών στους περιφερειακούς λόφους.

Δεν πρόκειται απλώς για διαφορετικούς τύπους κατοικίας, αλλά για διαφορετικούς κόσμους — με διαφορετικές αφετηρίες, δυνατότητες και προσδοκίες.

Η αστική κατοικία της οικογένειας Σιμετζή: χώρος, τάξη και ιδιωτικότητα

Φωτ. 1: Οικία οικογένειας Ν. Σιμετζή, οδός Κωστή Παλαμά (απέναντι από τον Ι.Ν. Αγίου Ιωάννη), Άρτα. (Αρχείο Άκη Καρβέλα – πρώτη δημοσίευση: «Παλιές Φωτογραφίες Άρτας»)

Η διώροφη αστική κατοικία, που ανήκε στην οικογένεια του πρώην δημάρχου Αρταίων Ν. Σιμετζή, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της συγκροτημένης αστικής ζωής της πόλης.

Η αρχιτεκτονική της πρόσοψης —με τη συμμετρία, τα μπαλκόνια και τα επιμελημένα ανοίγματα— εκφράζει μια κοινωνία με σταθερότητα και αυτοπεποίθηση. Το σπίτι δεν είναι απλώς χώρος διαμονής, αλλά και μέσο κοινωνικής παρουσίας.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ο εσωτερικός κήπος, ένας χώρος που δεν εκτίθεται στον δρόμο αλλά οργανώνει την καθημερινή ζωή της οικογένειας. Εκεί συγκεντρώνεται η ιδιωτική δραστηριότητα, σε αντίθεση με το μπαλκόνι που λειτουργεί ως σημείο επαφής με τη δημόσια σφαίρα.

Ο κήπος προσφέρει δροσιά, φωτισμό και ποιότητα ζωής, αλλά ταυτόχρονα αποτελεί και ένδειξη κοινωνικής ευχέρειας. Η ύπαρξή του μαρτυρά μια κατοικία που δεν καλύπτει μόνο ανάγκες, αλλά διαμορφώνει έναν ολοκληρωμένο τρόπο ζωής.

Η αχυροκαλύβα του Γιωργάρα: η αρχή της εγκατάστασης

Φωτ. 2: Η «Καλύβα του Γιωργάρα», Πετροβούνι (σημερινή συμβολή Οδηγητρίας και Μικράς Ασίας)· μπροστά η Ευφροσύνη Τσώρου – Κατσαράμπη από τους Μελισσουργούς. (Αρχείο Φώτη Κατσαράμπη)

Στον αντίποδα, στην περιοχή του Πετροβουνίου, στη θέση όπου σήμερα διασταυρώνονται οι οδοί Οδηγητρίας και Μικράς Ασίας, βρισκόταν η αχυροκαλύβα, γνωστή ως «Καλύβα του Γιωργάρα».

Κατασκευασμένη από καλάμια, ξύλα και άχυρο, αποτελούσε μια πρόχειρη αλλά αναγκαία λύση στέγασης για τους ορεσίβιους Τζουμερκιώτες που κατέβαιναν στην Άρτα.

Μπροστά στην καλύβα απεικονίζεται η Ευφροσύνη Τσώρου, σύζυγος του Ιωάννη Κατσαράμπη, καταγόμενη από τους Μελισσουργούς. Η παρουσία της δίνει ανθρώπινη διάσταση στην εικόνα και μετατρέπει την κατασκευή από απλό τύπο κατοικίας σε ζωντανή μαρτυρία μιας οικογένειας σε μετάβαση.

Η καλύβα αυτή δεν εκφράζει μονιμότητα ούτε κοινωνική προβολή. Εκφράζει την ανάγκη για επιβίωση και την πρώτη προσπάθεια εγκατάστασης σε έναν νέο τόπο.

Δύο κόσμοι, μία πόλη

Η αστική κατοικία με τον εσωτερικό της κήπο και η αχυροκαλύβα του Γιωργάρα δεν ανήκουν σε διαφορετικές εποχές — ανήκουν στην ίδια την προπολεμική.

Η Άρτα της περιόδου αυτής είναι μια πόλη όπου:

  • η σταθερότητα και η προσωρινότητα συνυπάρχουν
  • η κοινωνική διαφοροποίηση αποτυπώνεται στον χώρο
  • η ένταξη νέων πληθυσμών εξελίσσεται σταδιακά

Ανάμεσα στο μπαλκόνι και την καλύβα, ανάμεσα στον κήπο και τον άγονο, πετρώδη λόφο με τη σπάνια βλάστηση, διαγράφεται μια ολόκληρη κοινωνική διαδρομή.

Από την ποικιλία στην ομοιομορφία

Σήμερα, στις ίδιες τοποθεσίες έχουν ανεγερθεί πολυκατοικίες, καλύπτοντας τα ίχνη αυτών των μορφών κατοίκησης. Η πόλη εμφανίζεται πιο ομοιογενής, αλλά ταυτόχρονα έχει χάσει την έντονη αυτή αντίθεση που την χαρακτήριζε.

Οι εικόνες αυτές μας επιτρέπουν να δούμε την Άρτα ως μια πόλη σε διαμόρφωση. Από την αχυροκαλύβα του Γιωργάρα, με την Ευφροσύνη Τσώρου μπροστά της, έως την αστική κατοικία της οικογένειας Σιμετζή με τον εσωτερικό της κήπο, αποτυπώνεται μια πορεία ζωής και ένταξης. Είναι η ιστορία ανθρώπων που ήρθαν, προσαρμόστηκαν και τελικά έγιναν μέρος της πόλης. (Επιμέλεια κειμένου Αναστασία Καρρά)

Δημοσιεύθηκε στη Η Αρχιτεκτονική στην Άρτα και την γύρω περιοχή | Σχολιάστε

Με τη σημαία του Συντάγματος!

Δημοσιεύθηκε την 23 Απριλίου 2026 από Anastasia Karra

Ο Διοικητής του 3/40 Συντάγματος στρατηγός Γεώργιος Αγόρος με την τιμητική φρουρά της σημαίας του Συντάγματος. (Πηγή : Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΣ, Κ. Πυρομάγλου, Αθήνα, 1975)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

Η Σχολή Αξιωματικών του ΕΟΕΑ στον Γαβρόγο – Ραδοβίζια, 1943

Δημοσιεύθηκε την 23 Απριλίου 2026 από Anastasia Karra

1943 – Μαθητές της Σχολής Εφέδρων Αξιωματικών των ΕΟΕΑ παρακολουθούν υπαίθρια θεωρητικά μαθήματα, στην περιοχή Βρωμοπήγαδο Γαυρόγου σταΡαδοβίζια, κατά την περίοδο της Κατοχής.

Στα ορεινά αυτά οροπέδια, πάνω από τον Αχελώο, πραγματοποιούνταν η εκπαίδευση των ανταρτών του ΕΔΕΣ, συνδυάζοντας θεωρητική διδασκαλία και στρατιωτικά γυμνάσια, με στόχο τη συγκρότηση οργανωμένων μονάδων στον αγώνα της Εθνικής Αντίστασης. (Πηγη φωτογραφίας : ΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΤΗΣ ΦΥΛΗΣ, Μ. Μυριδάκης, Αθήναι, 1948)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

ΑΠΟ ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΒΟΥΝΟΥ ΤΟΥ ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΟΥ ΚΩΤΣΑΚΗ ΠΑΝΤΕΛΗ (39 συνέχεια -Πορεία και επαφές του Ζέρβα – Απρίλιος 1943)

Δημοσιεύθηκε την 23 Απριλίου 2026 από Anastasia Karra

5-4-43

ΠΑΡΑΜΕΝΟΜΕΝ ΚΑΘ ΟΛΗΝ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑΝ ΕΙΣ ΒΟΥΛΓΑΡΕΛΙΟΝ ΛΟΓΩ ΤΗΣ ΠΟΛΛΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΤΟ ΑΠΟΓΕΥΜΑ Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΣΥΝΑΝΤΑΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗΝ ΤΟΥ ΕΑΜ ΤΖΟΥΜΕΡΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΟΜΙΛΕΙ ΕΠΙ ΜΑΚΡΟΝ, ΧΩΡΙΣ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΝΑ ΚΑΤΑΛΗΞΟΥΝ ΣΕ ΚΑΝΕΝΑ ΘΕΤΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΙ ΟΧΙ ΕΞΑΚΡΙΒΩΜΕΝΑΙ ΟΤΙ ΤΟ ΕΑΜ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΙΝΕΙΤΑΙ ΜΕ ΕΠΙΘΕΤΙΚΑΣ ΔΙΑΘΕΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗΝ ΜΑΣ. ΑΝΑΧΩΡΗΣΙΣ ΤΟΥ ΑΓΓΛΟΥ ΤΑΓ/ΧΟΥ ΚΡΙΣ ΔΙ ΑΥΛΑΚΙ._

6-4-43

ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΟΝ ΕΙΣ ΒΟΥΛΓΑΡΕΛΙΟΝ ΛΟΓΩ ΤΗΣ ΠΟΛΛΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. ΤΟ ΒΡΑΔΥ ΕΡΧΕΤΑΙ Ο ΣΥΝ/ΧΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΚΩΝ. ΕΞ ΑΘΗΝΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤ ΑΥΤΟΥ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΗΓΟΥ Η ΟΠΟΙΑ ΚΑΤΕΛΥΣΕΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΟΙΚΙΑΝ ΤΟΥ ΕΠΙΛΑΡΧΟΥ ΑΓΟΡΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ._

7-4-43

ΑΦΟΥ ΕΤΑΚΤΟΠΟΙΗΣΑΜΕΝ ΟΛΑ ΤΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΝΑΧΩΡΟΥΜΕΝ ΥΠΟ ΡΑΓΔΑΙΑΝ ΒΡΟΧΗΝ ΤΗΝ 11ην ΩΡΑΝ. ΤΗΝ 13ην ΩΡΑΝ ΦΘΑΝΟΜΕΝ ΕΙΣ ΖΥΓΟΝ ΟΠΟΥ ΜΑΣ ΥΠΕΔΕΧΘΗΣΑΝ ΘΑΥΜΑΣΙΑ. ΚΑΤΑΛΥΟΜΕΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΟΙΚΙΑΝ ΤΟΥ ΔΗΜ. ΚΩΣΤΑΒΑΣΙΛΗ ΕΝΘΕΡΜΟΥ ΠΑΤΡΙΩΤΟΥ ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Η ΠΕΡΙΠΟΙΗΣΙΣ ΤΟΣΟΝ ΑΥΤΟΥ ΟΣΟΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΤΟΥ, ΙΔΙΑΙΤΕΡΩΣ ΤΗΣ ΑΔΕΛΦΗΣ ΤΟΥ ΒΙΚΤΩΡΙΑΣ ΘΑ ΜΑΣ ΜΕΙΝΗ ΑΞΕΧΑΣΤΟΣ. ΤΗΝ 16ην ΩΡΑΝ ΠΑΛΙΝ ΥΠΟ ΒΡΟΧΗΝ ΑΝΑΧΩΡΟΥΜΕΝ ΔΙΑ ΤΕΤΡΑΚΩΜΟΝ ΟΠΟΥ ΦΘΑΝΟΜΕΝ ΜΟΥΣΚΕΜΕΝΟΙ ΤΗΝ 19,30΄ ΩΡΑΝ ΚΑΙ ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΟΜΕΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΠΑΠΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ. ΕΚΕΙ ΣΥΝΑΝΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΙΑΤΡΟΝ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟ ΜΥΡΟΦΥΛΛΟΝ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΕΙΣ ΤΟΝ ΟΠΟΙΟΝ ΕΙΧΕΝ ΑΝΑΤΕΘΕΙ Η ΟΡΓΑΝΩΣΙΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ. ΗΛΘΕ ΓΙΑ ΟΔΗΓΙΑΣ._

8-4-43

ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΝΤΑΡΤΗΣ ΤΟΥ ΕΑΜ ΕΠΥΡΟΒΟΛΗΣΕ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΗΜΕΤΕΡΟΥ ΤΣΑΦΗ. ΔΙΑΤΑΣΣΕΤΑΙ Η ΣΥΛΛΗΨΙΣ ΤΟΥ ΕΝ ΛΟΓΩ ΕΑΜΙΤΟΥ ΟΣΤΙΣ ΚΑΙ ΚΡΑΤΕΙΤΑΙ. ΕΡΧΕΤΑΙ ΕΠΕΜΒΑΙΝΩΝ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΑΡΧΗΓΟΝ ΔΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΛΥΣΙΝ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΟΥ Ο ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΗΣ ΤΣΑΚΑΣ Ν. ΜΕΤΑ ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΣΥΝΩΜΙΛΗΣΕ ΕΠΙ ΜΑΚΡΟΝ ΤΟΝΙΣΑΣ ΕΙΣ ΑΥΤΟΝ ΤΗΝ ΠΡΟΔΟΤΙΚΗΝ ΣΤΑΣΙΝ ΤΟΥ ΕΑΜ ΤΟΣΟΝ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΜΑΣ ΟΣΟΝ ΚΑΙ ΕΝΑΝΤΙ ΤΟΥ ΕΘΝ.ΑΓΩΝΟΣ. ΤΗΝ 9ην ΩΡΑΝ ΑΝΑΧΩΡΟΥΜΕΝ ΔΙΑ ΚΑΣΤΑΝΙΑΝ ΟΠΟΥ ΚΑΙ ΕΓΕΥΜΑΤΙΣΑΜΕΝ. ΤΗΝ 16ην ΩΡΑΝ ΑΝΑΧΩΡΟΥΜΕΝ ΔΙΑ ΜΗΛΙΑΝΑ ΟΠΟΥ ΦΘΑΝΟΜΕΝ ΤΗΝ 19,30΄ ΩΡΑΝ ΚΑΙ ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΟΜΕΝ ΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜ. ΓΑΛΙΚΑ, ΤΩΝ ΑΝΔΡΩΝ ΠΑΝΤΟΤΕ ΚΑΤΑΝΕΜΗΜΕΝΩΝ ΕΙΣ ΔΙΑΦΟΡΑ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΑ._

9-4-43

ΚΑΤ ΑΝΑΦΟΡΑΝ ΛΗΦΘΕΙΣΑΝ ΕΞ ΑΥΛΑΚΙΟΥ ΟΠΟΥ ΗΤΟ ΤΟ ΠΕΔΙΟΝ ΡΙΨΕΩΣ ΚΑΙ ΤΟ ΑΡΧΗΓΕΙΟΝ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΚΗΣ ΣΤΡ. ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ Ο ΚΑΠΕΤΑΝ ΑΘΑΝ. ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΗΣ ΜΕΤΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΑΒΕ ΒΙΑΙΩΣ ΤΑ ΥΠΟ ΤΩΝ ΑΕΡΟΠΛΑΝΩΝ ΡΙΦΘΕΝΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ. ΑΜΕΣΩΣ ΑΠΟΣΤΕΛΛΟΝΤΑΙ ΔΥΟ ΟΜΑΔΕΣ ΠΡΟΣ ΕΝΙΣΧΥΣΙΝ ΤΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΡΙΨΕΩΝ. Ο ΚΑΙΡΟΣ ΕΙΝΑΙ ΒΡΟΧΕΡΟΣ ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΠΟΤΕ ΧΙΟΝΙΖΕΙ. ΤΗΝ 11ην ΑΝΑΧΩΡΟΥΜΕΝ ΔΙΑ ΓΡΕΒΙΑΝ ΥΠΟ ΡΑΓΔΑΙΑΝ ΒΡΟΧΗΝ. ΦΘΑΝΟΜΕΝ ΤΗΝ 12,30΄ ΚΑΤΑΜΟΥΣΚΕΜΕΝΟΙ. ΠΑΡΑΤΗΡΕΙΤΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΑΠΡΟΘΥΜΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΕΙΣ ΤΟ ΝΑ ΜΑΣ ΕΞΥΠΗΡΕΤΗΣΟΥΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΕΞΕΥΡΕΣΙΝ ΚΑΤΑΛΥΜΑΤΩΝ, ΔΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΔΡΑΣ. ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΤΙΚΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΙΣ. ΤΟ ΜΕΣΗΜΕΙ ΕΓΕΥΜΑΤΙΣΑΜΕΝ ΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΥ ΓΕΩΡ. ΠΑΛΑΙΟΔΗΜΟΥ. ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΟΜΕΝ ΕΙΣ ΓΡΕΒΙΑΝ._

10-4-43

ΤΗΝ 9ην ΩΡΑΝ ΑΝΑΧΩΡΟΥΜΕΝ ΔΙΑ ΜΕΣΟΠΥΡΓΟΝ ΟΠΟΥ ΦΘΑΝΟΜΕΝ ΤΗΝ 11,30΄. ΕΓΕΥΜΑΤΙΣΑΜΕΝ ΕΙΣ ΤΟΥ ΙΑΤΡΟΥ ΚΟΣΜΑ ΘΕΟΦ. Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΟΛΙΓΟΩΡΟΝ ΠΑΡΑΜΟΝΗΝ ΜΑΣ ΕΙΣ ΜΕΣΟΠΥΡΓΟΝ ΕΒΑΠΤΙΣΕ ΤΟ ΚΟΡΙΤΣΑΚΙ ΤΟΥ ΓΑΛΙΚΑ Ν. ΤΗΝ 16ην ΩΡΑΝ ΑΝΑΧΩΡΟΥΜΕΝ ΔΙ ΑΥΛΑΚΙ ΟΠΟΥ ΦΘΑΝΟΜΕΝ ΤΗΝ 19,30΄ ΚΑΙ ΣΥΝΑΝΤΟΥΜΕ ΤΟΝ ΤΑΞΙΑΧΟΝ EDDIE ΕΠΑΝΕΛΘΟΝΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΡΧΗΓΕΙΟΝ ΤΟΥ ΕΑΜ. ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΟΜΕΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΟΙΚΙΑΝ ΤΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΜΟΣΧΟΥ ΑΙ ΟΠΟΙΑΙ ΜΑΣ ΠΕΡΙΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΠΟΛΥ. ΜΑΖΥ ΜΑΣ ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΚΑΙ Η ΟΜΑΣ ΑΛΕΞ.ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ._

11-4-43

ΜΑΚΡΑ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΑΡΧΗΓΟΥ ΜΕΤΑ ΤΟΥ ΤΑΞ/ΧΟΥ EDDIE ΚΑΙ ΤΟΥ Σ/ΧΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΟΥ ΚΡΙΣ, ΕΠΙ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΓΕΝΙΚΩΣ ΖΗΤΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΓΩΝΟΣ. ΕΓΩ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΑ ΚΑΘ ΟΛΗΝ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑΝ ΜΕ ΓΡΑΦΙΚΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑΝ. ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΔΡΙΜΥΤΑΤΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΑΘΑΝ. ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΗ ΙΝΑ ΕΠΙΣΤΡΕΨΗ ΤΑ ΑΡΠΑΓΕΝΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ. ΑΦΙΞΙΣ ΤΟΥ ΥΠ/ΓΟΥ ΘΕΟΥ ΧΑΡ. ΚΑΙ ΤΟΥ ΥΠ/ΧΟΥ ΚΑΛΙΑΚΜΑΝΗ._

12-4-43

ΔΙΑΦΟΡΟΙ ΕΠΙΤ. ΕΘ. ΑΓ. ΤΩΝ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΧΩΡΙΩΝ ΗΛΘΟΝ ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΡΟΥΝ ΟΔΗΓΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝ. ΕΝΙΣΧΥΣΙΝ. ΕΠΙΣΗΣ ΗΛΘΕ ΑΠΟ ΤΟ ΚΛΕΙΔΙ Ο Λ/ΓΟΣ ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΓΑΛΑΝΗΣ._

13-4-43

ΔΙΑΤΑΣΣΕΤΑΙ Ο ΥΠ/ΓΟΣ ΘΕΟΣ ΟΠΩΣ ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ ΚΑΙ ΕΠΙΣΤΡΕΨΗ ΜΕΤΑ ΤΗΣ ΟΜΑΔΟΣ ΤΟΥ. ΕΠΙΣΗΣ ΑΝΑΧΩΡΕΙ ΚΑΙ Ο ΥΠ/ΧΟΣ ΚΑΛΙΑΚΜΑΝΗΣ. ΤΟ ΑΠΟΓΕΥΜΑ ΕΡΧΕΤΑΙ ΜΕ ΜΙΚΡΑΝ ΟΜΑΔΑ Ο ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΣ ΤΟΥ ΕΑΜ ΥΠ/ΓΟΣ ΑΓΡΑΦΙΩΤΗΣ (ΨΕΥΔΩΝΥΜΟΝ). ΤΟ ΒΡΑΔΥ ΕΡΧΕΤΑΙ ΑΕΡΟΠΛΑΝΟΝ._

14-4-43

ΜΕ ΤΟ ΑΕΡΟΠΛΑΝΟΝ ΗΛΘΑΝ ΤΡΕΙΣ ΑΛΕΞΙΠΤΩΤΙΣΤΑΙ , Ο ΑΝΤ/ΧΗΣ ΜΠΡΑΟΥΝ, Ο ΚΡΗΤΙΚΟΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΚΑΙ Ο ΚΙΤΣΟΣ. ΟΛΟΚΛΗΡΟΣ Η ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΗΝΑΛΩΘΗ ΕΙΣ ΓΡΑΦΙΚΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑΝ ΚΑΙ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ. ΤΟ ΒΡΑΔΥ ΜΑΣ ΕΚΑΝΕ ΤΡΑΠΕΖΙ Ο ΑΓΓΛΟΣ ΤΑΓ/ΧΗΣ ΚΡΙΣ._

15-4-43

ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΥΝΗΘΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΝ ΚΑΙ ΟΛΙΓΑΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΔΕΝ ΕΙΧΑΜΕ ΚΑΤΙ ΤΟ ΣΠΟΥΔΑΙΟΝ. ΠΑΡΑΤΗΡΕΙΤΑΙ ΣΤΕΝΟΤΗΣ ΕΞΕΥΡΕΣΕΩΣ ΑΡΤΟΥ. ΑΝΑΧΩΡΗΣΙΣ ΤΩΝ κ.κ. ΑΞ/ΚΩΝ ΕΚ ΝΑΥΠΑΚΤΙΑΣ ΜΕ ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΤΟΝ ΤΑΓ/ΧΗΝ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΝ ΜΕ ΕΝΤΟΛΑΣ ΚΑΙ ΟΔΗΓΙΑΣ ΙΝΑ ΟΡΓΑΝΩΣΟΥΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΝ ΤΩΝ._

16-4-43

ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΔΙΟΝ ΡΙΨΕΩΣ ΕΧΟΥΝ ΜΕΤΑΦΕΡΘΕΙ ΚΑΙ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΔΙΑΝΟΜΗ ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΑΝΔΡΑΣ. ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΙΣ ΤΟΥ ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΓΕΝ. ΑΡΧΗΓΕΙΟΥ ΜΕ ΕΠΙΤΕΛΑΡΧΗΝ ΤΟΝ ΤΑΓ/ΧΗΝ ΜΠΟΥΡΟΝ, ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟΝ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΝ. Ο ΥΠ/ΓΟΣ ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ ΣΩΤ. ΔΗΜΙΟΥΡΓΕΙ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟΝ ΜΕΤΑ ΤΟΥ Λ/ΓΟΥ ΜΥΡΙΔΑΚΗ ΜΙΧ. , ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ ΔΙΑΤΑΣΣΟΜΕΝΟΥ ΙΝΑ ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ ΕΙΣ ΗΠΕΙΡΟΝ ΜΕΤΑ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ._

17-4-43

ΑΝΑΧΩΡΗΣΙΣ ΤΗΣ ΟΜΑΔΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ ΜΕΤΑ ΤΟΥ ΥΠ/ΓΟΥ ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ ΣΩΤ. ΔΙ ΗΠΕΙΡΟΝ. ΔΙΑΦΟΡΟΙ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΠΡΟΣ ΛΥΣΙΝ._

18-4-43

ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΝΑΠΑΥΣΙΣ. ΤΟ ΑΠΟΓΕΥΜΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΝ Η ΟΡΚΟΜΩΣΙΑ ΤΩΝ ΜΗ ΟΡΚΙΣΘΕΝΤΩΝ ΑΝΤΑΡΤΩΝ._

19-4-43

ΕΚΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΣΥΝΗΘΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑΝ ΚΑΙ ΟΛΙΓΑΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΔΕΝ ΕΙΧΑΜΕ ΤΙ ΤΟ ΣΠΟΥΔΑΙΟΝ._

20-4-43

ΩΣ ΕΧΘΕΣ. ΕΚΤΟΣ ΤΗΣ ΑΦΙΞΕΩΣ ΤΟΥ ΙΑΤΡΟΥ ΠΑΠΑΔΗΜΑ Γ. ΚΑΙ ΤΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΜΕΛΩΝ ΤΗΣ ΕΠ.ΕΘ.ΑΓΩΝΟΣ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΡΑΦΤΟΠΟΥΛΟΥ ΜΕΤΑ ΤΗΣ ΟΠΟΙΑΣ Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΕΙΧΕ ΜΑΚΡΑΝ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑΝ._

Στη φωτογραφία “1943 – Επιτελείον Εθνικών Ομάδων Ελλήνων Ανταρτών εις ΚΑΨΑΛΑ ΤΖΟΥΜΕΡΚΩΝ. Διακρίνονται καθήμενοι : Απόστολος Ζούκας, Ντίνος Κόκκινος, Γ. Παπαδόπουλος, Αλεξ. Παπαδόπουλος, Αλέκος Ζέρβας, ένας αντάρτης των ΕΟΕΑ. Όρθιοι : Αντ. Πετάσης, Κομνηνός Πυρομάγλου, Ταγματάρχης Βρεττανικής Αποστολής Θέμος Μαρίνος, Ι. Παπαδάκης, Ναπ. Ζέρβας, Κώστας Ιωάννου, το ζεύγος Γκικοπούλου, Μιχαήλ Μυριδάκης και Γεώργιος Αρβανίτης” (Πηγή : Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΣ, Κ. Πυρομάγλου, Αθήνα, 1975)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

Ο Dominique Papety και η Ήπειρος: Ταξιδιωτικά σκίτσα ενός Νεο-Γκρεκ ζωγράφου

Δημοσιεύθηκε την 22 Απριλίου 2026 από Anastasia Karra

Η εργασία εξετάζει το ταξιδιωτικό και εικαστικό έργο του Γάλλου ζωγράφου Dominique Papety (1815–1849) στην Ήπειρο κατά τα έτη 1846–1847.

Μέσα από τα σχέδια του καλλιτέχνη, τα οποία φυλάσσονται στο Musée du Louvre (Albums Papety), αναδεικνύεται η περιοχή ως πεδίο συνάντησης καλλιτεχνικής αποτύπωσης και ιστορικής τεκμηρίωσης. Οι απεικονίσεις συνδυάζουν στοιχεία τοπογραφικής ακρίβειας με μια ευρύτερη αισθητική προσέγγιση, ενταγμένη στο πλαίσιο του Νεο-Γκρεκ κινήματος.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις αναπαραστάσεις της ηπειρωτικής τοπογραφίας και των οικισμών, οι οποίες λειτουργούν τόσο ως καλλιτεχνικές συνθέσεις όσο και ως οπτικά τεκμήρια της εποχής.

Η εργασία είναι διαθέσιμη στο λινκ https://doxesdespotatou.com/wp-content/uploads/2026/04/Dominique_Papety_and_Epirus_Travel_Sketc.pdf

ή στο λινκ https://independent.academia.edu/AnastasiaKarra4

Στην φωτογραφία “Το Σούλι όπως το αποτύπωσε ο Dominique Papety (1846–1847): το χωριό και το κάστρο της Κιάφας σε ένα τοπογραφικό σκίτσο με αρχαιολογικό και εθνογραφικό ενδιαφέρον”. Πηγή: Musée du Louvre – Albums Papety (μέσω Α.Γ. Καρρά, 2025).

Δημοσιεύθηκε στη Εργασίες, Ιστορικές μελέτες | Σχολιάστε

Η κωμόπολη Λούρος (Hamidiye)!

Δημοσιεύθηκε την 22 Απριλίου 2026 από Anastasia Karra

Κατά τη σύστασή της, η κωμόπολη διέθετε βασικές υποδομές, όπως περίπου 40–50 καταστήματα, ένα λουτρό (χαμάμ), δύο χάνια και ένα τέμενος, το οποίο κάλυπτε τις θρησκευτικές ανάγκες του μουσουλμανικού πληθυσμού. Τα στοιχεία αυτά υποδηλώνουν ότι, παρά τον πρόσφατο χαρακτήρα της ίδρυσής της, η κωμόπολη διέθετε ήδη έναν στοιχειώδη αστικό πυρήνα.

Η συγκρότηση του Λούρου ως διοικητικού κέντρου συνοδεύτηκε από την ανέγερση βασικών δημόσιων κτιρίων, όπως το διοικητικό κατάστημα (κυβερνείο) και δημοτικές εγκαταστάσεις για τη λειτουργία των τοπικών υπηρεσιών. Η ταχεία δημιουργία αυτών των υποδομών καταδεικνύει τον οργανωμένο χαρακτήρα της ίδρυσης του νέου οικισμού.

Σε επίπεδο καζά, οι υποδομές παρουσιάζονται ιδιαίτερα εκτεταμένες. Συγκεκριμένα, καταγράφονται 115 εκκλησίες και μοναστήρια, 17 σχολεία —εκ των οποίων το ένα ήταν ρουσδιγιέ (μέση σχολή)—, επτά χάνια, πέντε φούρνοι, 117 καταστήματα και εμπορικά μαγαζιά, καθώς και τρία τεμένη, μικρά και μεγάλα. (Πηγή : Erken, İlkay. «Yanya Vilayetinde Bir Muhacir Kasabası: Loros», (TAED), 2018)

Στη φωτογραφία τμήμα της κωμόπολης με λιθόκτιστες κατοικίες· στο ύψωμα δεσπόζει το διοικητικό κατάστημα (κυβερνείο). Πηγή: Deutsches Dokumentationszentrum für Kunstgeschichte – Bildarchiv Foto Marburg.

Δημοσιεύθηκε στη Περί Τμήματος Καραβοσαρά και Λάκκας | Σχολιάστε

Η ίδρυση της κωμόπολης Λούρου

Δημοσιεύθηκε την 22 Απριλίου 2026 από Anastasia Karra

Μετά την παράδοση της Άρτας στην Ελλάδα το 1881, οι οθωμανικές αρχές προχώρησαν στην αναζήτηση κατάλληλου τόπου για την εγκατάσταση των πληθυσμών που μετακινούνταν από την περιοχή.

Αντί της αξιοποίησης υφιστάμενων οικισμών, αποφασίστηκε η ίδρυση μιας νέας κωμόπολης στην οθωμανική πλευρά των συνόρων, σε μικρή απόσταση από τη γέφυρα της Άρτας. Έτσι ιδρύθηκε ο Λούρος.

Η ακριβής χωροθέτηση της νέας κωμόπολης παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς δεν αποτυπώνεται με σαφήνεια στις οθωμανικές διοικητικές πηγές. Σύμφωνα με μεταγενέστερες μαρτυρίες και τοπικές πληροφορίες, η ίδρυση της νέας πόλης ανακοινώθηκε τον Αύγουστο του 1881 και πραγματοποιήθηκε στην περιοχή μεταξύ Ελευθεροχωρίου και Φιλιππιάδας. Η νέα κωμόπολη έλαβε αρχικά διαφορετικές ονομασίες, όπως Χαμιδιέ (Hamidiye), Νέα Άρτα και Λόρος (Νέος Λούρος), με την ονομασία «Λούρος» να επικρατεί τελικά, ενώ στην ελληνική χρήση διατηρήθηκε η ονομασία Φιλιππιάδα.(Πηγή : Erken, İlkay. «Yanya Vilayetinde Bir Muhacir Kasabası: Loros», (TAED), 2018)

Στη φωτογραφία “Ο Λούρος το 1912–1913”. Πηγή: Deutsches Dokumentationszentrum für Kunstgeschichte – Bildarchiv Foto Marburg.

Δημοσιεύθηκε στη Περί Τμήματος Καραβοσαρά και Λάκκας | Σχολιάστε

Η οδός Σκουφά στην Άρτα, περίοδος 1930–31!

Δημοσιεύθηκε την 20 Απριλίου 2026 από Anastasia Karra

Η φωτογραφία, με τον χαρακτηριστικό τίτλο “Ο Μπάρυ κάνει ποδήλατο στον κεντρικό δρόμο της Άρτας”, αποτυπώνει μια ζωντανή στιγμή της καθημερινότητας στην πόλη. Ο “Μπάρυ”, μέλος ομάδας Άγγλων τοπογράφων που δραστηριοποιούνταν στην περιοχή, διασχίζει με ποδήλατο τον κεντρικό εμπορικό άξονα της Άρτας, σε μια περίοδο κατά την οποία η περιοχή εντάσσεται σταδιακά σε διαδικασίες τεχνικού εκσυγχρονισμού και χαρτογράφησης.

Στο βάθος διακρίνεται η κίνηση της αγοράς, ενώ τα διώροφα κτίρια που πλαισιώνουν τον δρόμο, με μπαλκόνια, ξύλινες προεξοχές και τέντες στα ισόγεια καταστήματα, μαρτυρούν τη μικτή χρήση κατοικίας και εμπορίου. Ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα, στην οδό Σκουφά είχαν αρχίσει να ανεγείρονται νεοκλασικά κτίσματα, ως ένδειξη της οικονομικής ανάπτυξης και της διαμόρφωσης μιας ισχυρής αστικής τάξης. Παράλληλα, η συνύπαρξη αυτών με απλούστερες, λαϊκές κατασκευές αποτυπώνει τη σταδιακή και ανομοιογενή εξέλιξη του αστικού ιστού.

Ο χωμάτινος δρόμος, χωρίς σαφή οριοθέτηση πεζοδρομίων, υπογραμμίζει την ελλιπή ακόμη πολεοδομική οργάνωση, καταγράφοντας μια πόλη που, αν και ζωντανή και εμπορικά δραστήρια, δεν έχει ακόμη αποκτήσει τις υποδομές της σύγχρονης αστικής πραγματικότητας. Η παρουσία των Άγγλων ειδικών εντάσσει την εικόνα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο εκσυγχρονισμού, συνδέοντας την τοπική καθημερινότητα με τις τεχνικές και αναπτυξιακές παρεμβάσεις της εποχής. (Φωτογραφία από το αρχείο της οικογένειας Holtermann.)»

Δημοσιεύθηκε στη Η Αρχιτεκτονική στην Άρτα και την γύρω περιοχή | Σχολιάστε

Μπροστά στο Ποτοποιείο, Άρτα, 1938.

Δημοσιεύθηκε την 20 Απριλίου 2026 από Anastasia Karra

Μια μεγάλη παρέα ποζάρει έξω από το ποτοποιείο.
Διακρίνονται τα παιδιά του Σωτήρη Σαρλή: ο Κωνσταντίνος (τριτοετής της Σχολής Ευελπίδων), η Σοφία (καθηγήτρια Γαλλικών) και η Μαργαρίτα (δασκάλα). Μαζί τους βρίσκονται επίσης οι Κωνσταντίνος Βλάχος, Δημήτριος Τσέτης, Χρήστος Κατσαρός, Κωνσταντίνος Κατσής, Πέτρος Σαρλής με τη σύζυγό του Αναστασία Φασουλή, καθώς και ο Νικόλαος Σαρλής.
(Φωτογραφία από το αρχείο της οικογένειας Κ. Σαρλή. Παρουσίαση: Κ. Μπανιάς.)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινά Πρόσωπα και Παρέες | Σχολιάστε

Άρτα, 1968

Δημοσιεύθηκε την 20 Απριλίου 2026 από Anastasia Karra

Πανηγυρισμοί για την άνοδο της ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ στην Β’ Εθνική. Ο άλλοτε άσσος του ΠΑΝΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ και του ΑΕΤΟΥ, ο θρυλικός «Ρουμάνος» Κων/νος Γιώτης, στους ώμους φανατικών φίλων της ομάδας. Διακρίνονται επίσης οι : Απόστολος Τσιρογιάννης (Διακεκριμένος ζωγράφος), Νίκος Θεοχάρης, Νίκος Ρίζος, Κώστας Μπέλλος, Γεώργιος Ζάγκλης και Δημήτρης Μαργαρίτης. (Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα της Αναγέννησης | Σχολιάστε