1929 – Αεροφωτογραφία του Κάστρου της Άρτας και της ευρύτερης περιοχής. Εντός του Κάστρου διακρίνονται τα κτίρια των Φυλακών της Άρτας. Σύμφωνα με πληροφορίες, το μικρότερο κτίριο ήταν γυναικείες φυλακές. Ακριβώς έξω από το Κάστρο διακρίνεται ο πύργος του Ρολογιού, το Καπνεργοστάσιο και πιο κάτω ξεχωρίζει η Οικία Κεχαγιά. Το 2ο Δημοτικό Σχολείο δεν είχε κτισθεί ακόμη (1932). Όπως βλέπουμε δεν υπάρχουν καθόλου κτίρια που να εφάπτονται στα τείχη του Κάστρου, όπως γίνεται σήμερα στην οδό Πέτα.
Δημήτριος Κολοβός. Τρομερός Πρωτοπυγμάχος, εδώ (στα δεξιά) νικητής επί του Έριχ Στροφενχάουερ (Δ. Γερμανία). Παίκτης της ΘΥΕΛΛΑΣ ΓΡΑΜΜΕΝΙΤΣΑΣ και του ΠΑΝΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ (1953-1956). Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, Πολιτευτής, Πρόεδρος του Ο.Δ.Υ. επί ΠΑΣΟΚ (1982 – 1988). [Φωτο από αρχείο Δ. Κολοβού, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς]
1933 – Νεοσύλλεκτοι καταγόμενοι από την Μεγαλόχαρη Άρτης (παλαιά ονομασία Μπότση) στο ιστορικό 3/40 Σύνταγμα Ευζώνων στην Άρτα (συγκροτήθηκε στην Άρτα το 1897 ως Τάγμα Ευζώνων και το 1913 επεκτάθηκε σε Σύνταγμα). Από αριστερά :
ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ του Γεωργίου, 1912 – 1999. Επαγγέλματα: Βαρελοποιός, μαραγκός, ξυλέμπορος. Το 1950 έφερε στο χωριό το πρώτο σε όλα τα Άνω Ραδοβύζια εργοστάσιο επεξεργασίας ξυλείας, μια πολύ πρωτοποριακή για την εποχή ενέργεια, που συνέβαλε αποφασιστικά στην γρήγορη ανοικοδόμηση των πυρπολημένων από τους Ιταλούς χωριών.
ΦΟΡΤΟΤΗΡΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ του Δημητρίου, 1912 – 1999. Γεωργός, κτηνοτρόφος.
ΚΟΛΟΒΟΣ ΣΙΜΟΣ, 1912 – 1943. Εκτελέστηκε μαζί με τον αδελφό του Βαγγέλη τον Σεπτέμβριο του 1943.
ΖΑΦΕΙΡΗΣ ΜΙΧΑΗΛ του Ηλία, 1912 – 2006. Τελείωσε το Δημοτικό σχολείο στη Μεγαλόχαρη και στη συνέχεια φοίτησε επί δυο έτη (1925 – 1926) στο Σχολαρχείο Άρτης. Μετά την χειροτονία του ως ιερέας υπηρέτησε στον Ξηρόκαμπο Άρτης (1940 – 1952) και στην Μεγαλόχαρη Άρτης (1952 – 1983). Μετεκπαιδεύτηκε επί δυο έτη στην περιώνυμη Ιερατική Σχολή Βελλάς (1948 – 1949).
Καθήμενος : ΚΟΛΟΒΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ του Δημοσθένη, Ζωέμπορας. (Πηγή : Φωτογραφία από αρχείο Οικογένειας Μιχαήλ Η. Ζαφείρη, Πληροφορίες κ. Σωτήρης Παπαχρήστος)
Σατυρικό ποίημα σε εφημερίδα του 1913, με τίτλο “Ο Αμβρακικός”!
«Μεγίστην εκδούλευσιν παρέσχον τα αυτοκίνητα κατά τον πόλεμον, δυστυχώς όμως, λόγω της μεγίστης ταχύτητος δεν ήτο δυνατόν ν’ αποφύγωσι φρικώδεις πτώσεις και τα εκ τούτου φοβερά δυστυχήματα». (Πηγή : ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΠΟΛΕΜΟΥ 1912 – 13, Τεύχος 5/Η Εκστρατεία στην Ήπειρο, Βιβλιοθήκη Α.Π.Θ.)
Πρόκειται για την Μαρία Γ. Ματζαβίνου, η οποία «…όταν η Πατρίς εσάλπισε μέσα εις την σάλπιγκαν του αισθήματος δια να καλέση τα παιδιά της, η ευγενής Αθηναία δέσποινα εμόναζε εις κάποιαν χιονισμένην κορυφήν των Ελβετικών Άλπεων…….
Ένα πρωί την είδαμεν επιστρέφουσαν εις τας Αθήνας μετά μακράν απουσίαν. Ήτο η ίδια, με το κομψόν ανάστημα, τα μισοκλεισμένα μυωπικά αλλά φωτεινώτατα μάτια, το μειδίαμα το γλυκύτατον, με το εράσμιον και την λεπτότητα που την εξεχώριζεν εις τον κόσμον και εσώρευε γύρω της τας συμπαθείας και τας εκτιμήσεις».
Ήλθε λοιπόν η Μαρία Ματζαβίνου στην Αθήνα και «…αφού να πολεμήση δεν ήτο καμωμένη, έγινε νοσοκόμος. Όσοι επήγαν εις την τραχείαν και δεινήν εκστρατείαν της Ηπείρου και έφθασαν εις τα Νοσοκομεία όπου εβογκούσαν εκείνοι που τους ευρήκεν εις τον δρόμον του το βόλι, την συνήντησαν σκυμμένην εις το κρεββάτι του πόνου, λευκήν μέσα εις την λευκήν στολήν της νοσοκόμου, πτερυγίζουσαν από κρεββάτι εις κρεββάτι, βοηθούσαν παρηγορούσαν, βαλσαμώνουσαν…Άνθρωποι, που επονούσαν, εκοιμήθησαν γλυκά νανουριζόμενοι από τα λόγια της και άνθρωποι που εχαροπάλευαν παρέδωσαν ήρεμα την ψυχήν των, στηρίζοντες το τελευταίον βλέμμα εις τα μάτια της.
Και όταν ο όλεθρος ετελείωσεν πλέον το έργον του και η νοσοσκόμος επρόκειτο να γυρίση εις την ησυχίαν και την γαλήνην του σπητιού της, έξαφνα η Μοίρα ενθυμήθη και αυτήν. Εις ένα ατύχημα αυτοκινήτου, ο θάνατος που επαραμόνευε την ήρπασε. Είχε σώση τόσους από τα νύχια τους η λεπτή και αγαθή αυτή γυναίκα, ώστε η μεγάλη ηλιθία δύναμις, η αγρία και εκδικητική, ενόμισεν ότι έπρεπε να την καλέση εις εξόφλησιν.
Η θλιβερά είδησις έπεσεν ως κεραυνός. Όσοι την ήξευραν μόνον από την δράσιν της εις την Ήπειρον την έκλαψαν με θερμά δάκρυα……». (Πηγή : Άρθρο του Γεωργίου Β. Τσοκόπουλου σε περιοδικό της εποχής με ημερομηνία 11 Μαρτίου 1914, https://kosmopolis.lis.upatras.gr/)
Στη φωτογραφία η Μαρία Γ. Ματζαβίνου από το ίδιο άρθρο.
1923 – Ταξί στις Λεύκες στην είσοδο της πόλης από ανατολικά. Η περιοχή πήρε το όνομά της από τις πολύ όμορφες δεντροστοιχίες με ψηλές λεύκες. (Η φωτογραφία είναι από το αρχείο του κ. Ιωάννη Έξαρχου)
Αρχές 1930 – Η πιάτσα των ταξί στη γωνία Βασιλέως Πύρρου και Ελευθερίου Βενιζέλου, στην πλατεία Κιλκίς. Διακρίνεται καθαρά το ΧΑΝΙ ΤΟΥ ΚΑΡΑΤΖΕΝΗ (πρώην Βαγγέλη Γαρουφαλιά). Ήταν ένα μεγάλο χάνι στο σημείο που είναι σήμερα το κατάστημα της COSMOTE με πολλά δωμάτια. Στην άλλη γωνία βρισκόταν το καφενείο του Τόδουλου με την κληματαριά. Από το μπαλκόνι του έβγαλαν λόγο στους Αρτηνούς οι καπεταναίοι του ΕΛΑΣ, όταν ο ΕΛΑΣ μπήκε στην Άρτα τον Δεκέμβριο του 1944. (Η φωτογραφία είναι από το αρχείο του κ. Ιωάννη Έξαρχου)
Περισσότερα για τα χάνια στην πλατεία Κιλκίς μπορείτε να διαβάσετε στο λινκ https://doxesdespotatou.com/ta-chania-stin-plateia-kilkis/
Το κτίριο, στην οδό Σκουφά 116, είχε κτιστεί το 1927. Αγοράστηκε από τον Επαμεινώντα Κουρκούμπα στις αρχές του 1950 και στην αρχή λειτουργούσε πουλώντας διάφορα ψιλικά, είδη ραπτικής κι ανάμεσα σ’ αυτά, κραγιόν και πούδρες. Με την αύξηση σιγά- σιγά των πωλήσεων καλλυντικών και αρωμάτων, το κατάστημα άρχισε να πουλά αποκλειστικά είδη καλλυντικών, μπριγιόλ (αρωματισμένο παραφινέλαιο για τα μαλλιά που χρησιμοποιούσε ο αντρικός πληθυσμός της εποχής), οδοντόπαστες, κολώνιες κτλ.. Μέχρι και το 2015, που το κατάστημα έκλεισε, έφερε πάντα την επωνυμία “Κουρκούμπας” και με αυτό το όνομα ήταν γνωστό σε όλους τους Αρτηνούς. Σήμερα στη θέση του λειτουργεί κατάστημα ειδών ηλεκτρικού τσιγάρου.
Στη φωτογραφία ο Νώντας Κουρκούμπας στην είσοδο του καταστήματός του, όπου φιγουράρουν αφίσες καλλυντικών της εποχής. (Φωτο και πληροφορίες από την κ. Τασούλα Χαλάστρα – Καρατσώλη)
1953 – Στην εκδήλωση για την ανακατασκευή του γηπέδου του ΠΑΝΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ προσέρχονται οι : Θεόκλητος Μπανταλούκας (πρώτος αριστερά), Σπύρος Πανής (Οικονομικός έφορος, Πρόεδρος Παναμβρακικού), Ιωάννης Παπαβασιλείου (Δήμαρχος Άρτης), Ψαθάς, πιο πίσω ο Κ. Χριστάκης και στο βάθος ο Λέανδρος Παπακίτσος. (Φωτο από ιδιωτική συλλογή, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
