Ο Γρηγόρης Βαφιάς το 1960 ίδρυσε, μαζί με τη σύζυγό του Λίνα Κρασσά – Βαφιά, δραματική σχολή που λειτούργησε από το 1960 μέχρι το 1977. Στη φωτογραφία ένα Δελτίο Ταυτότητας σπουδάστριας της Σχολής το 1964. (Από Οίκο Δημοπρασιών)
…και η πίσω όψη του δελτίου.
“Ήτανε γιος Δασκάλου.
Τον πατέρα του τον κρέμασαν οι Γερμανοί, μπροστά από την είσοδο της πόλης της Άρτας. Επειδή εκείνος είχε ενταχθεί στην Αν̖τίσταση. Ένα απόσπασμα των ανθρωποειδών της Εντελβάις, που διέπραξε τις μαζικές θηριωδίες στο Κομμένο, στη Μουσιωτίτσα, στους Λιγ̖κιάδες και σ’ άλλα χωριά της Ηπείρου. Ήταν κάτι που έφερε βαρέως μέσα του και για το οποίο απέφευγε συχνά να μιλάει.
Σπούδασε Φυσική, όμως τον κέρδισε το Θέατρο.
Το 1946 έδωσε εξετάσεις στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Πέρασε. Διένυε ήδη το 27ο έτος της ζωής του και προκειμένου να εγγραφεί στη Σχολή και να παρακολουθήσει τα μαθήματα, θεσπίστηκε νέος νόμος που άλλαζε το όριο ηλικίας της φοίτησης.
Δάσκαλοί του, μεταξύ άλλων, σπουδαίοι άνθρωποι της Τέχνης και των Γραμμάτων: ο Ρον̖τήρης, ο Χορν, ο Παρασκευάς, ο Μυράτ, ο Μιχαηλίδης, ο Κωτσόπουλος, ο Τερζάκης, ο Μελάς. Συμμαθητές του οι: Γιώργος Κάρτερ, Βύρων Πάλλης, Ειρήνη Παπά, Άννα Συνοδινού και Αλέκος Αλεξανδράκης. Οι δύο τελευταίοι αριστεύσαν̖τες παμψηφεί, εκείνος και με τιμητική διάκριση. Κάτι που δεν είχε δοθεί ποτέ σε σπουδαστή της Δραματικής Σχολής του Εθνικού και δε γνωρίζω εάν έχει ξανασυμβεί.
Με την αποφοίτησή του ο Ρον̖τήρης τον διόρισε καθηγητή Ορθοφωνίας στη Σχολή.
Με το Εθνικό έλαβε μέρος σε όλα τα φεστιβάλ της Αρχαίας Τραγωδίας και Κωμωδίας στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, όπου ερμήνευσε πολλούς και σημαντικούς ρόλους: Θησέα και Ξένο στον Οιδίποδα Επί Κολωνώ, Εξάγ̖γελο στον Οιδίποδα Τύραννο και Άγ̖γελο στον Επί Κολωνώ, Αγ̖γελιαφόρο στον Ιππόλυτο και στους Ηρακλείδες, Φρουρό στην Ορέστεια, Κρέoν̖τα στην Αν̖τιγόνη, στον Οιδίποδα Τύραννο και στη Μήδεια, Άγ̖γελο στη Μήδεια, Ταλθύβιο στην Εκάβη, Μενέλαο στην Ιφιγένεια Εν Αυλίδι, Αγαμέμνονα στον Αίαν̖τα, Ρήσο και Κύκλωπα στα ομώνυμα έργα, Θεράπον̖τα στην Άλκηστη και στον Οιδίποδα Τύραννο, Ποσειδώνα στους Όρνιθες κ.ά.
Στην καλλιτεχνική του πορεία ο ρόλος του Κρέον̖τα ήταν αυτός που κυρίως τον χαρακτήρισε…Απέσπασε σπουδαίες κριτικές.
Συνεργάστηκε με τους θιάσους της Κατερίνας, της Συνοδινού, της Βεργή, του Αλεξανδράκη, του Χατζίσκου, του Μιχαηλίδη και του Μινωτή.
Δίδαξε ακόμη, στις Δραματικές Σχολές Θεάτρου Τέχνης και Κωστή Μιχαηλίδη, πριν συστήσει τη δική του Σχολή, και αργότερα σε αυτήν του Ωδείου Αθηνών, στην οποία διετέλεσε και Διευθυντής……….
Μαθητές του υπήρξαν μερικοί από τους λαμπρότερους και γνωστότερους ηθοποιούς του Θεάτρου, του Κινηματογράφου και της Τηλεόρασης.
Παρά την ιδεολογία και τους αγώνες του, δεν προσχώρησε ποτέ σε καμία κομματική παράταξη. Ήθελε να είναι ελεύθερος, να μπορεί να εκφράζει πάν̖τα τη γνώμη του.
Δεν έκανε δημόσιες σχέσεις. Ούτε φιλοφρονήσεις για πράγματα που δεν του άρεσαν ή δεν πίστευε. Προσηλωμένος στην τέχνη, τον ενδιέφερε να παίζει σε σπουδαία έργα, δίπλα σε μεγάλους ηθοποιούς.
Έντιμος καθ’ όλο το βίο του, απαρέγκλιτος από τις αρχές του και απέναν̖τι σε κάθε τι άδικο, άσχημο ή μεμπτό, έχαιρε της εκτίμησης και του σεβασμού των συναδέλφων του…..” (Όπως τον περιέγραψε ο γιός του Άρης Γ. Βαφιάς σε άρθρο του στην ιστοσελίδα https://www.orthophonia.gr/)
Στη φωτογραφία από την παράσταση “Ιφιγένεια εν Αυλίδι” στην Κεντρική σκηνή του Εθνικού θεάτρου το 1957. Κ. Παναγιώτου – Κορυφαία, Γ. Βαφιάς – Μενέλαος. (Φωτο από οικογενειακό αρχείο Α. Βαφιά)
Όπως μπορεί να διαβάσει κανείς στο απόκομμα της εφημερίδας, οι εξετάσεις για το Ωδείο Άρτης έγιναν στις 28 Ιουνίου 1961 και 16 μαθητές πέρασαν τις εξετάσεις από την πρώτη στη δευτέρα τάξη του Ωδείου. (Από αρχείο Κ. Μπανιά)
“Αξιόλογο ενετικό γεφύρι κοντά στην Άρτα” του George de la Poer Beresford. Δώδεκα μελέτες σε διπλόχρωμη λιθογραφία σκηνών στη νότια Αλβανία. Λονδίνο: εκδόθηκε την 1η Μαΐου 1855 από την Day & Son. Lithographers to the Queen, Gate Street, Lincolns-Inn Fields [Μεταφέρθηκε στη Βιβλιοθήκη Foyle Special Collections από το Κέντρο Ελληνικών Σπουδών, King’s College του Λονδίνου – https://kingscollections.org/]
“…..Να μην τα πολυλογούμε, φτάσανε καλά στο παζάρι. Πιάσανε μεριά και δέσανε τα ζώα στο χώρο της ζωοπανήγυρης….Ο Νικόλας τράβηξε ίσια για του Συγκούνα. Τούτος ο καπάς ράφτης ήταν ακουστός για τη μαστοριά του στο ράψιμο της κάπας – δεν έβαζε ποτέ νερό στις πλάτες. Παλιός στην τέχνη. Και τ’ όνομά του μαρτυράει ότι ο παππούς του έφτιαχνε σεγκούνες αντρικές. Καλότυχος που μπήκε κι ο γιός του στην τέχνη του καπά και κάθε χρόνο νάτος στο παζάρι της Φιλιππιάδας.
Εδώ στου Συγκούνα τσοπαναραίοι και χωριάτες κτηνοτρόφοι δοκίμαζαν και ξαναδοκίμαζαν κάπες. Διάλεξε κι ο Νικόλας μια και την πήρε πάνω του. Όχι για τίποτε άλλο, απλώς να δει πως του έρχεται στο μάκρος. Μη και του σβαρνιέται δηλαδή. Κι η Νικόλαινα που γνώριζε τη ραψιά του Συγγούνα, δε θάχε να πει τίποτε στο Νικόλα.
«Με γειά! Καλό ξεχειμώνιασμα». Πλήρωσε και την πήρε παραμάσκαλα. Του ‘δειξαν και τα γαιδούρια να διαλέξει.
-Καλά, έκανε εκείνος. Από γομάρια στο παζάρι της Φιλιππιάδας, άλλο καλό. Παίρνω το καλύτερο αύριο, το καβαλάω και πάω για το χωριό μου!….”
(Άρθρο του Χρήστου Σκανδάλη, Πρεβεζιάνικα Χρονικά, τχ. 37-38, Πρέβεζα, 2001 που μπορείτε να το διαβάσετε στο λινκ https://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/prevchr/article/view/29222 )
Στη φωτογραφία μια σκηνή από το παζάρι στη Φιλιππιάδα το 1971, από το ίδιο άρθρο.
Φιλιππιάδα, 1965 : Ο Βασίλειος Μαγκλάρας (αριστερά) και ο Βασίλειος Μπεζεβέγκης (κέντρο) στο τσαγκάρικό τους σε ώρα εργασίας. ((Φωτο από αρχείο Β. Μπεζεβέγκη όπως δημοσιεύτηκε στο Λεύκωμα ΣΥΡΡΑΚΟ, Ένα ταξίδι στην παράδοση, Ιωσήφ Ζιώγας, Ιωάννινα, 2006)
Πληροφορίες σχετικά με τη Νέα Φιλιππιάδα και τους επαγγελματίες της πόλης, όπως καταγράφηκαν στον Οδηγό Ηπείρου 1920 – 1929. (Πηγή : 21 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1913, ΠΗΡΑΜΕ ΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ……., Ιωάννινα, 2013)
Κάρτα που εστάλη από την Άρτα στις 31 Ιανουαρίου 1930 και παρουσιάζει το χωριό Πέτα. Στην πίσω πλευρά αναγράφονται τα εξής : Αγαπητέ Αδελφέ, Για την αυριανή γιορτή σας ευχόμεθα από καρδιά χρόνια πολλά τρισευτυχισμένα και πολυευτυχισμένος διάδοχος. Η οικογένειά μου εύχεται υμών ομοίως…. Με ξεχωριστή αγάπη…..Άρτα 31 – 1 – 30.
(Η κάρτα προέρχεται από οίκο δημοπρασιών και έχει υποστεί επεξεργασία)
….και η πίσω πλευρά.
Στη μέση : Δημήτρης (Μίμης) Μάρκου (Δάσκαλος, με το μαύρο κοστούμι). Πίσω και επάνω : Γρηγόρης Π. Μανόπουλος, Μιχαήλ Ν. Αλίβερτης, Ρήγας Σκουτέλας, Μιχαήλ Δ. Αλίβερτης, Ευριπίδης Σούρλας (Δάσκαλος – Ακέλας), Κοσμάς Δ. Αλίβερτης, Σταύρος Σκουτέλας, Αλέκος Δώδος, Ευριπίδης Παπαδόπουλος, Αδέλφια Βούλα & Ιωάννης Η. Τόλη, Βασίλειος Πετρόπουλος, Ρένα Πετροπούλου, Ναυσικά Δ. Λιαροκάπη, Θεοδώρα Μαυρογόνατου, Ελένη Αμβράζη, Παγώνα Ρέππα, Βάνα Γκίζα, Ελένη Κατσαδωράκη. Οι Συνταγματάρχες Τ/Θ : Μπουκουβάλας και Σωτήριος Αγόρος…. (Φωτο από αρχείο Δ. Μάρκου, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
Οι δημοτικές, δικαστικές, στρατιωτικές αρχές και οργανισμοί στην Άρτα του 1929 όπως αναγράφονται στον Οδηγό Ηπείρου 1920-1929. (Πηγή : 21 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1913, ΠΗΡΑΜΕ ΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ……., Ιωάννινα, 2013)
