ΚΑΛΛΙΟΠΗ ΖΑΓΚΛΗ – ΛΥΚΑ, Η ΜΑΝΑ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΚΑΛΑΡΡΥΤΕΣ ΤΩΝ ΤΖΟΥΜΕΡΚΩΝ

———————
(Άρτα 30 Ἰανουαρίου 1889 – Γιάννινα 15 Φεβρουαρίου 1982)
Κόρη του εύπορου εμπόρου από τους Καλαρρύτες Κωνσταντίου Ζάγκλη, γαλουχήθηκε με τα νάματα του ελληνοχριστιανικού ιδεώδους, ακολουθώντας τη φιλανθρωπική και εθνική προσφορά του πατέρα της και της μητέρας της Αγγελικής που προίκιζαν φτωχές κοπέλες της Άρτας και εκείνη τη δύσκολη περίοδο ενίσχυαν με σημαντικά χρηματικά ποσά νοσοκομεία και άλλα ευαγή ιδρύματα.
Γεννημένη στην Άρτα το 1889 πέθανε στα Γιάννινα το 1982. Παντρεύτηκε τον έμφορτο με παράσημα γενναίο πολεμιστή Υπολοχαγό Δημήτριο Γ.Λύκα και απέκτησαν έναν γιο, τον Γεώργιο, διακεκριμένο αθλητή και γενναίο πολεμιστή και τραυματία του έπους του 1940 που έχασε το ένα μάτι στη Μακεδονία (Νεστόριο) το 1948 κατά τον εμφύλιο (1946-1949).
Ήταν στοργική εθελόντρια νοσοκόμα στο πλευρό τραυματιών του πολέμου, αλλά διακρίθηκε και ως ένοπλη αγωνίστρια της Εθνικής Αντίστασης από τις τάξεις των Εθνικών Ομάδων Ελλήνων Ανταρτών (Ε.Ο.Ε.Α.) του στρατηγού Ναπ.Ζέρβα.
Αγαπούσε όλο τον κόσμο αλλά ειδικά το Στρατό. Κυριολεκτικά τον λάτρευε και συχνά έλεγε: «όπου υπάρχει Στρατός είναι ελεύθερη η Πατρίδα!».
Μέρα και νύκτα μέσα στα Στρατιωτικά Νοσοκομεία χάριζε την αγάπη και τη στοργή της σε κάθε τραυματία και ήταν δίπλα σε κάθε αναξιοπαθούσα οικογένεια, συμπαραστεκόμενη όχι μόνο ηθικά αλλά και υλικά.
Μετά το θάνατο του συζύγου της, Συνταγματάρχη Δημ Λύκα το 1930, η γενναία Ηπειρώτισσα δεν κάμφθηκε!
Στάθηκε στο ύψος της, τιμώντας τη φιλοπατρία και την αγωνιστικότητα του συζύγου της και την αγαθοεργία και φιλανθρωπία των γονιών της. Η ίδια συνέχιζε με μεγαλύτερη ένταση τη φιλανθρωπική και κοινωνική δράση της.
Κατατάχτηκε μεταξύ των πρώτων στο Τμήμα Εθελοντριών του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού που ιδρύθηκε το 1939 στα Γιάννινα, ειδικεύτηκε στη Νοσηλευτική και με μεγαλύτερο ενδιαφέρον, περισσότερη γνώση και με αυξημένη υπευθυνότητα, ευαισθησία και στοργή ήταν δίπλα σε κάθε άνθρωπο που την είχε ανάγκη.
Η κορύφωση της προσφοράς της ήρθε μετά την 28η Οκτωβρίου, κατά το έπος του 1940. Από την πρώτη στιγμή της επίθεσης των Ιταλών βρέθηκε στα Νοσοκομεία και στα Ορεινά Χειρουργεία. Τα όσα έζησε εκεί, δεν περιγράφονται.
Η ίδια έλεγε ότι είδε μέσα σε μια μέρα να ακρωτηριάζονται εκατό στρατιώτες από βαριά τραύματα και προχωρημένα κρυοπαγήματα…
Ακολούθησε τη νικηφόρα πορεία του Στρατού μας στη Βόρειο Ήπειρο. Στο Αργυρόκαστρο ο τότε βασιλιάς Γεώργιος Β΄ την ονόμασε «Μάνα του Στρατιώτου».
Τότε οι στρατιώτες μας ζητωκραυγάζοντας τη φώναξαν εκεί για πρώτη φορά Μάνα! Από τότε, με αυτόν τον τίτλο την προσαγόρευαν με σεβασμό όλοι οι στρατιωτικοί!!
Στις 31 Δεκεμβρίου 1940, λίγο πριν αλλάξει ο χρόνος, ανάμεσα στους πολλούς τραυματίες που είχαν διακομιστεί στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων εντόπισε και το γιο της, τον Ανθυπολοχαγό Γεώργιο Λύκα.
Η γενναία Ελληνίδα Μητέρα αφού περιποιήθηκε στοργικά το τραύμα του, τον έστειλε να πάρει αμέσως φύλλο πορείας για να επιστρέψει το γρηγορότερο στη θέση του στο μέτωπο.
Ο Διευθυντής του Νοσοκομείου θέλησε να τον κρατήσει μια μέρα για ιατρική παρακολούθηση. Εκείνη όμως αντιτάχθηκε λέγοντας:
«Το κρεβάτι έχω να το δώσω σε άλλον, που είναι βαρύτερα τραυματισμένος και εκεί επάνω στο μέτωπο η θέση του είναι άδεια!». Η Καλλιόπη Λύκα δεν ξεχώριζε τους φαντάρους……….(Πηγή Σχολίου & Φωτογραφίας https://averoph.wordpress.com/…/%CE%BA%CE%B1%CE%BB%CE…/ ) 

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

ΑΠΟ ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΠΑΝΤΕΛΗ ΚΩΤΣΑΚΗ (3) – Η ΚΛΟΠΗ ΤΟΥ ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ

——————–
16-8-42 : ΣΗΜΕΡΟΝ ΣΧΕΔΟΝ ΜΑΓΕΙΡΕΨΑΜΕ ΜΟΝΟΙ ΜΑΣ,ΚΑΝΑΜΕ ΠΙΛΑΦΙ ΜΕ ΣΥΚΩΤΑΚΙΑ ΚΑΙ ΤΟΥΤΟ ΔΙΟΤΙ Η ΒΡΑΖΑΙΝΑ ΔΕΝ ΗΞΕΡΕ ΝΑ ΤΟ ΜΑΓΕΙΡΕΨΗ.ΕΙΝΑΙ ΑΚΑΤΑΝΟΗΤΗ Η ΒΟΥΛΙΜΙΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΙΔΗ,ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΠΕΡΙ ΑΔΗΦΑΓΟΥ.ΤΡΩΕΙ ΓΙΑ 4 ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ.ΚΟΙΜΑΤΑΙ ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ 18 ΩΡΕΣ ΤΟ 24ωρο.ΤΗΝ 21 ΩΡΑΝ ΕΦΘΑΣΑΝ ΚΑΙ ΜΗΤΣΟΣ ΒΡΑΖΟΣ ΚΑΙ ΖΑΓΓΑΣ ΜΕ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ.ΘΑ ΤΑ ΚΟΙΤΑΞΩΜΕ ΑΥΡΙΟ.ΤΗΝ 18,30΄ ΕΠΑΝΕΡΧΟΜΕΘΑ ΕΙΣ ΤΟ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΓΙΑΤΑΚΙ ΜΑΣ ΛΟΓΩ ΤΗΣ ΒΕΛΤΙΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΥ.ΤΗΝ 23 ΩΡΑΝ ΕΡΧΕΤΑΙ Ο ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΖΟΥΛΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΣΑΚΑΡΕΤΣΙ.ΕΦΕΡΕ ΕΝΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΣΚΟ ΜΕ ΤΗΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΟΤΙ ΟΙ ΙΤΑΛΟΙ ΖΗΤΗΣΑΝ ΤΟΝ ΣΤΡΑΤΗΓΟ ΣΤΟ ΚΑΡΠΕΝΗΣΙ ΩΣ ΜΠΑΚΙΡΤΖΗΝ ΚΑΙ ΟΤΙ ΣΤΑ ΑΓΡΑΦΑ ΠΕΡΑΣΑΝ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΕΤΡΕΨΑΝ ΤΟ ΛΑΟ ΣΕ ΕΞΕΓΕΡΣΙΝ.Ο ΙΣΚΟΣ ΘΑ ΕΛΘΕΙ ΤΗΝ ΤΕΤΑΡΤΗ._

17-8-42 : ΠΕΡΙ ΩΡΑΝ 4,10΄ ΑΡΧΙΣΕ ΝΑ ΒΡΕΧΗ ΚΑΙ ΑΜΕΣΩΣ ΕΣΗΚΩΘΗΜΕΝ.ΠΡΩΤΗ ΜΑΣ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ ΗΤΟ Η ΠΡΟΦΥΛΑΞΗ ΤΟΥ ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΒΡΟΧΗ.ΔΥΣΤΥΧΩΣ Ο ΑΣΥΡΜΑΤΟΣ ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΕ ΣΤΗΝ ΘΕΣΗ ΤΟΥ.ΚΟΙΤΑΞΑΜΕ ΓΥΡΩ ΑΛΛΑ ΠΟΥΘΕΝΑ.ΟΛΟΙ ΤΕΘΗΚΑΜΕ ΕΠΙ ΠΟΔΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΠΙΔΑ ΟΤΙ ΙΣΩΣ Ο ΚΛΕΠΤΗΣ ΝΑ ΜΗΝ ΠΡΟΛΑΒΕ ΝΑ ΤΟΝ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΗ ΑΛΛΑ ΝΑ ΤΟΝ ΕΧΕΙ ΚΡΥΨΕΙ ΕΚΕΙ ΠΛΗΣΙΟΝ.ΟΛΗΝ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑΝ ΨΑΧΝΑΜΕ ΤΟ ΔΑΣΟΣ ΧΩΡΙΣ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ.ΚΑΛΕΣΑΜΕ ΔΙΑΦΟΡΟΥΣ ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ ΤΟΥ ΣΑΚΑΡΕΤΣΙΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑΞΥ ΑΥΤΩΝ ΚΑΙ ΤΟΝ ΛΟΧΑΓΟ ΚΑΡΑΝΙΩΣΤΑ Κ…….ΠΑΡΑ ΤΑΣ ΥΠΟΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΟΛΩΝ ΔΕΝ ΚΑΤΟΡΘΩΘΗ ΤΙΠΟΤΑ.ΙΔΙΑΙΤΕΡΩΣ ΚΑΙ ΜΕ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΕΤΡΕΞΕ Ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΒΡΑΖΟΣ ΚΑΙ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥ.ΑΠΟ ΤΙΣ 9,30΄μμ ΠΑΡΑΛΑΒΑΜΕ ΣΚΟΠΟΙ ΜΕ ΤΟΝ ΜΥΡΙΔΑΚΗ ΤΟΝ ΙΩΑΝΝΗΝ ΠΑΠΑΔΑΚΗΝ ΟΝΤΑΣ ΕΙΣΕΤΙ ΑΣΘΕΝΗΣ._

18-8-42 : ΠΡΟΣΚΑΛΕΣΑΜΕΝ ΔΙΑΦΟΡΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΝ ΔΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΘΕΣΙΝ ΕΙΣ ΑΥΤΟΥΣ ΤΗΣ ΕΞΕΥΡΕΣΕΩΣ ΤΟΥ ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ,ΑΛΛΑ ΟΛΑΙ ΑΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΕΣ ΜΑΣ ΑΠΕΒΗΣΑΝ ΕΠΙ ΜΑΤΑΙΩ.ΠΑΝΤΩΣ ΩΣ ΥΠΟΠΤΟΙ ΦΕΡΟΝΤΑΙ ΟΙ ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΖΟΥΛΑΣ ΚΑΙ Ο ΑΧΙΛΕΑΣ ΣΤΡΑΤΟΣ (ΠΑΡΩΝΥΜΟΝ ΣΑΤΣΟΣ Η ΖΑΤΣΟΣ) Ο ΟΠΟΙΟΣ ΕΥΡΙΣΚΕΤΟ ΕΙΣ ΣΑΚΑΡΕΤΣΙ ΜΕ ΤΟΝ ΓΕΡΑΣΙΜΟΝ ΤΗΝ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗΝ ΝΥΚΤΑ.ΚΑΤΟΠΙΝ ΜΑΚΡΑΣ ΣΥΝΕΝΟΗΣΕΩΣ ΜΕ ΔΙΑΦΟΡΟΥΣ ΑΠΕΦΑΣΙΣΘΗ Η ΣΥΛΗΨΙΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΕΑ.Ο ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΔΕΝ ΕΦΥΓΕ ΑΠΟ ΚΟΝΤΑ.ΣΗΜΕΡΟΝ ΗΛΘΕΝ ΚΑΙ Ο ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΣ, ΣΗΜΑΙΝΩΝ ΠΑΡΑΓΩΝ ΤΟΥ ΣΑΚΑΡΕΤΣΙΟΥ.Ο ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΜΕ ΤΟΝ ΑΧΙΛΕΑ ΕΙΧΑΝ ΣΥΝΑΝΤΗΘΗ ΕΠΙΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΤΗΝ 18ην ΩΡΑΝ.ΤΗΝ 20ην ΩΡΑΝ ΔΙΕΤΑΧΘΗΜΕΝ ΕΓΩ,Ο ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ Κ.ΜΕ ΣΥΝΟΔΟΥΣ ΤΟΥΣ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΝ ΚΑΙ ΘΩΜΑΝ ΖΑΡΟΥΛΙΑΝ ΝΑ ΣΥΛΛΑΒΩΜΕΝ ΤΟΝ ΑΧΙΛΕΑ.ΤΗ ΥΠΟΔΕΙΞΕΙ ΤΟΥ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΤΟΝ ΣΥΝΕΛΛΑΒΟΜΕΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙ. ΤΗΝ 23ην ΩΡΑΝ ΔΕΜΕΝΟΝ ΤΟΝ ΜΕΤΑΦΕΡΑΜΕΝ ΕΙΣ ΤΟ ΛΗΜΕΡΙ ΜΑΣ ΟΠΟΥ ΑΡΧΙΣΕ Η ΑΝΑΚΡΙΣΙΣ.ΑΡΝΕΙΤΑΙ ΕΠΙΜΟΝΩΣ ΟΤΙ ΑΓΝΟΕΙ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ. ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΑΜΕΝ ΩΣ ΣΚΟΠΟΙ ΤΟΥ ΣΥΛΛΗΦΘΕΝΤΟΣ._

19-8-42 : Ο ΣΥΛΛΗΦΘΕΙΣ ΜΕΤΑΦΕΡΕΤΑΙ ΕΙΣ ΑΛΛΗΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑΝ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΔΕΜΕΝΟΣ ΠΑΝΤΟΤΕ.Η ΑΝΑΚΡΙΣΙΣ ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΕΙ.ΑΡΝΕΙΤΑΙ.ΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ Η ΑΠΟΦΑΣΙΣ ΝΑ ΕΚΤΕΛΕΣΘΗ ΕΙΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΙΝ ΠΟΥ ΠΡΟΚΥΨΟΥΝ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΟΧΗΣ.ΤΗΝ 16,30΄ ΩΡΑΝ ΑΡΧΙΖΕΙ ΡΑΓΔΑΙΑ ΒΡΟΧΗ ΜΕ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΝΑ ΒΡΑΧΩΜΕΝ ΜΕΧΡΙ ΔΕΡΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΝΑ ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΩΜΕΝ ΒΡΕΓΜΕΝΟΙ.Ο ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΣ ΒΛΑΣΤΗΜΑΕΙ.ΤΟ ΑΠΟΓΕΥΜΑ ΕΡΧΕΤΑΙ Ο ΙΣΚΟΣ ΜΕ ΤΟΝ ΙΩΑΝΝΗΝ ΠΛΑΣΤΗΡΑ,ΘΕΤΟΝ ΥΙΟΝ ΤΟΥ Ν. ΠΛΑΣΤΗΡΑ.ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΨΙΝ ΤΟΥ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΟΧΙ ΚΑΛΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΥΠΟΠΤΟΣ._

20-8-42 : Ο ΣΥΛΛΗΦΘΕΙΣ ΑΡΧΙΣΕ ΝΑ ΑΝΗΣΥΧΕΙ ΔΙΑ ΤΗΝ ΖΩΗ ΤΟΥ Η ΟΠΟΙΑ ΤΟ ΟΝΤΙ ΗΤΟ ΚΡΙΣΙΜΟΣ ΕΚ ΤΩΝ ΠΡΟΚΥΨΑΝΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΕΝΟΧΗΣ.Η ΠΡΟΣ ΑΥΤΟΝ ΠΕΡΙΠΟΙΗΣΙΣ ΚΑΙ ΚΑΛΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ΟΛΩΝ ΜΑΣ ΠΛΗΝ ΤΟΥ ΠΛΑΣΤΗΡΑ ΗΤΟ ΑΡΙΣΤΗ.ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΤΑΙ Η ΕΚΤΕΛΕΣΙΣ ΤΟΥ.ΤΗΝ 18,30΄ΩΡΑΝ ΕΙΔΟΠΟΙΗΘΗΝ ΕΓΩ ΚΑΙ Ο ΜΥΡΙΔΑΚΗΣ ΝΑ ΚΑΤΕΒΩΜΕΝ ΕΙΣ ΤΟ ΚΑΛΥΒΙ ΤΟΥ ΒΡΑΖΟΥ ΟΠΟΥ ΗΤΟ ΚΑΙ Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΜΕ ΤΟΝ ΠΑΠΑΔΑΚΗ.ΕΚΕΙ ΒΡΗΚΑΜΕ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΕΡΙΚΛΗ ΖΕΡΒΑ ΤΗΝ ΦΡΟΥΡΗΣΙΝ ΑΦΗΚΑΜΕΝ ΣΤΟΝ ΙΩΑΝΝΗΝ ΠΛΑΣΤΗΡΑΝ.ΑΡΧΙΖΕΙ ΠΑΛΙΝ ΒΡΟΧΗ.ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΤΑΙ ΑΝΑΧΩΡΗΣΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΛΗΜΕΡΙ ΑΥΤΟ.ΕΔΩ ΕΙΝΑΙ ΚΑΙ ΜΗΤΣΟΣ ΙΣΚΟΣ,ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΣ,ΖΑΡΟΥΛΑΣ ΘΩΜΑΣ.ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΤΑΙ ΠΑΝ ΙΧΝΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΛΗΜΕΡΙ ΜΑΣ,ΤΟ ΩΡΑΙΟ ΓΙΑΤΑΚΙ ΜΑΣ.ΑΝΑΧΩΡΗΣΙΣ ΤΩΝ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΠΕΜΠΑ ΚΑΙ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΑΝΤΙΑΝΝΗ ΔΙ ΑΘΗΝΑΣ.ΤΗΝ 20,30΄ΑΝΑΧΩΡΟΥΜΕΝ ΜΕΤΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΗΦΘΕΝΤΟΣ ΔΙΑ ΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗΝ ΤΟΥ ΜΙΤΣΕΛΙΟΥ(ΥΨ.1465). 22,10΄ ΦΘΑΝΩΜΕΝ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗΝ.ΕΚΕΙ ΓΙΝΕΤΑΙ Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΤΟΥ ΕΚΤΑΚΤΟΥ ΣΤΡΑΤΟΔΙΚΕΙΟΥ ΔΙΑ ΤΗΝ ΟΡΙΣΤΙΚΗΝ ΑΠΟΦΑΣΙΝ ΚΙΝΟΥΣΑ ΤΗΝ ΤΥΧΗΝ ΤΟΥ ΚΑΤΑΔΙΚΟΥ.ΜΕΤΑ ΜΑΚΡΑΝ ΣΥΣΚΕΨΙΝ ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΤΑΙ Η ΜΗ ΕΚΤΕΛΕΣΙΣ ΤΟΥ ΑΧΙΛΕΑ ΠΑΡΑ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΝΟΧΗΣ ΤΟΥ ΚΑΙ ΑΦΗΝΕΤΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ.ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΣΕ ΤΟΝ ΑΧΗΓΟΝ ΔΙΑ ΤΗΝ ΧΑΡΙΝ. ΟΙ ΜΕΝ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΝΟΣ Σ., ΘΩΜΑΣ ΖΑΡΟΥΛΑΣ ΚΑΙ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΒΡΑΖΟΣ ΑΝΕΧΩΡΗΣΑΝ ΔΙΑ ΣΑΚΑΡΕΤΣΙ , ΠΑΡΑΛΑΒΟΝΤΕΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΝ ΙΝΑ ΤΟΝ ΚΡΑΤΗΣΟΥΝ ΟΛΙΓΕΣ ΜΕΡΕΣ ΣΤΗΝ ΣΤΑΝΗΝ ΤΟΥ ΚΟΥΤΣΟΓΙΑΝΟΥ ΣΤΗΝ ΖΥΓΟ-ΜΗΛΙΑ.ΕΜΕΙΣ ΠΗΓΑΙΝΟΜΕΝ ΕΙΣ ΤΑ ΚΑΛΥΒΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΟΜΕ ΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΒΑΣΙΛΗ.ΚΑΜΜΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑ ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΑΣΥΡΜΑΤΟΥ._

21-8-42 : Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΜΕ ΕΝΤΟΛΑΣ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΣΤΕΛΝΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ ΤΟΝ ΤΑΓ/ΧΗΝ ΚΟΚΚΙΝΑΚΗΝ Κ..ΜΑΖΙ ΤΟΥ ΕΦΥΓΑΝ ΔΙΑ ΝΤΟΥΝΙΣΤΑΝ ΟΙ ΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Ι. ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΔΙΑ ΑΡΤΑΝ.ΜΕΤΑ ΤΟ ΠΡΟΓΕΥΜΑ ΤΗΝ 7ην ΩΡΑΝ ΑΝΑΧΩΡΟΥΜΕΝ ΔΙ ΑΛΛΗΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑΝ ΕΝΤΟΣ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ ΔΙΑ ΛΟΓΟΥΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ. ΜΕΤΑ ΗΜΙΣΙΑΝ ΩΡΑΝ ΦΘΑΝΟΜΕΝ ΣΤΟ ΝΕΟ ΛΗΜΕΡΙ ΜΑΣ ΠΑΡΑ ΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗΝ ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΤΟΥΛΠΙΕΡΑ(ΥΨ.1645 μ.).ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΒΕΛΤΙΩΣΙΝ ΤΟΥ ΓΙΑΤΑΚΙΟΥ.Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΑΣΧΟΛΗΘΗΚΕ ΕΠΙ ΠΟΛΥ ΜΕ ΤΗΝ ΕΞΟΝΤΩΣΙΝ ΤΩΝ ΨΕΙΡΩΝ ΠΟΥ ΠΗΡΑΜΕ ΣΤΟΥΣ ΔΗΜΟΒΑΣΙΛΕΟΥΣ ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ.ΤΗΝ 19ην ΩΡΑΝ ΑΡΧΙΖΕΙ ΡΑΓΔΑΙΑ ΒΡΟΧΗ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΑΖΟΜΕΘΑ ΝΑ ΕΠΙΣΤΡΕΨΟΜΕΝ ΕΙΣ ΤΑ ΚΑΛΥΒΙΑ.

22-8-42 : ΤΗΝ 8,30΄ΩΡΑΝ ΜΕ ΟΔΗΓΟΝ ΤΟΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΝ ΔΗΜΟΒΑΣΙΛΗΝ ΑΝΑΧΩΡΟΥΜΕΝ ΠΡΟΣ ΑΓΝΩΣΤΟΝ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΙΝ.ΜΕΤΑ ΠΟΡΕΙΑΝ 1,30΄ ΩΡΑΝ ΦΘΑΝΟΜΕΝ ΕΙΣ ΔΙΑΣΕΛΟΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΛΠΙΕΡΑΣ ΚΑΙ ΠΡΑΤΙΝΑΣ (ΥΨ.1600 μ.) ΠΑΡΑ ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟΝ ΜΟΛΓΟΣΤ ΚΑΙ ΜΙΤΣΕΛΙ.ΕΚΕΙ ΔΙΗΜΕΡΕΥΣΑΜΕΝ.ΤΗΝ 19ην 30΄ ΩΡΑΝ ΣΥΝΑΝΤΟΥΜΕΘΑ ΜΕΤΑ ΤΩΝ ΔΗΜ.ΜΑΓΓΑΝΟΥ ΚΑΙ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΑΛΑΝΟΥ.ΜΕΤ ΟΛΙΓΟΝ ΕΡΧΕΤΑΙ Ο ΙΣΚΟΣ ΜΕ ΤΟΝ ΠΛΑΣΤΗΡΑΝ.ΤΗΝ 21,00΄ ΩΡΑΝ ΑΝΑΧΩΡΟΥΜΕΝ ΔΙΑ ΛΕΙΒΑΔΙΑ ΣΥΝΤΕΚΝΟΥ.ΤΗΝ 21,45΄ ΦΘΑΝΟΜΕΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΟΙΚΙΑΝ ΔΗΜ.ΜΑΓΓΑΝΟΥ ΟΠΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΟΜΕΝ.ΜΑΣ ΠΕΡΙΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΤΟΣΟΝ ΑΥΤΟΣ ΟΣΟΝ ΚΑΙ ΟΙ ΓΑΛΑΝΑΙΟΙ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΑΙ ΘΩΜΑΣ._

23-8-42 : ΔΙΑΝΥΚΤΕΡΕΥΣΑΜΕΝ ΕΙΣ ΤΟ ΔΑΣΟΣ ΕΙΣ ΤΟΥΣ ΠΡΟΠΟΔΑΣ ΤΗΣ ΤΟΥΛΠΙΕΡΑΣ ΔΙΑ ΛΟΓΟΥΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ.ΤΑΚΤΟΠΟΙΗΣΑΜΕΝ ΤΟ ΓΙΑΤΑΚΙ ΜΑΣ.ΕΙΣ ΤΑΣ 19,30΄ Ο ΑΡΧΗΓΟΣ,ΙΣΚΟΣ ΚΑΙ ΠΛΑΣΤΗΡΑΣ ΕΠΗΓΑΝ ΓΙΑ ΑΝΑΓΝΩΡΗΣΙΝ.ΕΜΕΙΣ ΠΑΡΑΜΕΙΝΑΜΕΝ ΕΙΣ ΤΟ ΔΑΣΟΣ._

24-8-42 : ΟΛΗΝ ΤΗΝ ΗΜΕΡΑΝ ΠΑΡΑΜΕΙΝΑΜΕΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΙΔΙΑΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑΝ.Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΚΑΝΕΙ ΤΟΝ ΚΟΥΡΕΑ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ ΜΗ ΥΠΑΡΧΟΝΤΟΣ ΜΟΥ ΕΚΟΨΕ ΤΑ ΜΑΛΛΙΑ ΜΟΥ ΜΕ ΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ.ΕΙΣ ΤΑΣ 19,30΄ΟΠΟΤΕ ΗΛΘΕ Ο ΙΣΚΟΣ ΓΙΑ ΝΑ ΜΑΣ ΟΔΗΓΗΣΗ ΕΙΣ ΝΕΑΝ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑΝ.ΕΙΣ ΤΑΣ 21,10΄ ΑΝΑΧΩΡΟΥΜΕΝ ΑΠΟ ΤΟ ΛΕΙΒΑΔΙ ΣΥΝΤΕΚΝΟΥ.Η ΠΟΡΕΙΑ ΕΙΝΑΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΟΣ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΑ ΕΛΑΤΑ.ΣΕΛΗΝΟΦΩΣ ΔΡΟΣΙΑ.ΜΑΣ ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ Ο ΙΣΚΟΣ ΚΑΙ Ο ΘΩΜΑΣ ΓΑΛΑΝΟΣ ΜΕΤΑΦΕΡΕΙ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΕΚΛΕΨΕ ΠΟΛΛΑ ΠΡΟ ΠΑΝΤΟΣ ΣΑΠΟΥΝΙ.ΤΗΝ 22,40΄ ΦΘΑΝΟΜΕΝ ΕΙΣ ΘΕΣΙΝ ΣΒΑΡΝΑΝ,ΘΑΥΜΑΣΙΑ ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΑ ΕΛΑΤΑ ΚΑΙ ΕΝΑ ΚΑΛΥΒΙ.ΔΙΠΛΑ ΜΑΣ ΕΧΕΙ ΤΟ ΚΑΛΥΒΙ ΤΟΥ Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΣΚΑΛΤΣΟΥ.

Στη φωτογραφία “Ο Ασύρματος του ΕΔΕΣ. Στο βάθος ο Μυριδάκης “. (Πηγή : ΟΡΕΙΝΟΣ ΒΑΛΤΟΣ ΙΣΤΟΡΙΑ)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΑΚΗ ΚΑΠΡΑΛΟΥ

——————-
Ο Τάκης Καπράλος ήταν από τα βασικότερα στελέχη της φοιτητικής οργάνωσης ΕΣΑΣ (Εθνικός Σύνδεσμος, Ανωτάτων Σχολών) το 1942 και βασικότερος εμπνευστής της συγκρότησης του Ιερού Λόχου, της μάχιμης μονάδας του ΕΣΑΣ.
Στο blog ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ διαβάζουμε : «Αρχικώς είχε αποφασιστεί ο Ιερός Λόχος να μεταβεί στην Μακεδονία. Το σχέδιο αυτό όμως εγκαταλείφθηκε ως ανέφικτο. Πέραν της απόστασης, το πρόβλημα ήταν ότι η μοναδική εθνική οργάνωση της Β.Ελλάδας, η ΠΑΟ, είχε διαλυθεί απ΄τα χτυπήματα του ΕΛΑΣ. Συνεπώς ήταν αδύνατον η μικρή μονάδα του ΕΣΑΣ να αντέξει μόνη της σε διμέτωπο αγώνα εναντίον Γερμανών και κομμουνιστών.
Έτσι αποφασίζεται να στραφούν προς την Ήπειρο και τον ΕΔΕΣ του Ναπολέοντα Ζέρβα. Γίνονται οι σχετικές επαφές με τον Μπαρδόπουλο της οργάνωσης Προμηθεύς, που λειτουργούσε παράλληλα και σαν άτυπος στρατολόγος του ΕΔΕΣ, και στάλθηκαν στην Ήπειρο για διαπραγματεύσεις οι Ρόδης Ρούφος και Γιώργος Μαζαράκης.
Τελικά ο ΕΣΑΣ δεν κατορθώνει να πραγματώσει την αρχική επιθυμία του που ήταν η συμμετοχή μεν στις δυνάμεις του ΕΔΕΣ αλλά με μία ανεξάρτητη στρατιωτική μονάδα, και συμφωνείται η ένταξη του Ιερού Λόχου του ΕΣΑΣ στο 3/40 Σύνταγμα του ΕΔΕΣ με διοικητή τον αντισυνταγματάρχη Γεώργιο Αγορό. Τον Ιούνιο του 1944 καταφτάνουν στην Ήπειρο μετά από μία πολύ δύσκολη και ριψοκίνδυνη πορεία 30 Αθηναίοι φοιτητές του ΕΣΑΣ που μαζί με άλλους φοιτητές απ’την Θεσσαλία αποτέλεσαν τον 6ο λόχο του παραπάνω συντάγματος του ΕΔΕΣ.
Συμμετείχαν σε πολλές μάχες κατά των κατακτητών και θρήνησαν πολλούς νεκρούς.
Μεταξύ αυτών και ο κυριότερος εμπνευστής της ιδέας της συγκρότησης του Ιερού Λόχου του ΕΣΑΣ, ο Τάκης Καπράλος. Σκοτώθηκε τον Ιούλιο του 1944 στην μάχη του Αρχαγγέλου στην Πρέβεζα». (Πηγή : http://istoriakatoxis.blogspot.com/…/05/blog-post_617.html)

Η επιστολή, παρότι έχει ένδειξη «Αθήνα τη 1/6/1944» έχει γραφτεί μάλλον κατά τη διάρκεια της μετάβασης στην Ήπειρο. (Φωτο από Οίκο Δημοπρασιών)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | 2 σχόλια

O ΠΡΩΤΟΣΥΓΚΕΛΟΣ (ΤΟΤΕ) ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΣΤΟ ΒΟΥΝΟ

———————–
“……Ο στρατηγός Ζέρβας ενόμισε ότι ήμουν ό κατάλληλος για να μεταφέρω κάτι έγγραφα. Και τα μεν έγγραφα έφθασαν στην Αθήνα, όπου τα έστειλα, εγώ όμως έμεινα αμανάτι στην Άρτα, διότι προδόθηκα. Στην Καλεντίνη , θυμάμαι, ξημερωθήκαμε. Μ’ ένα σύνδεσμο που μου έδωσε ο Ζέρβας (…). Τότε δόθηκε σήμα ότι ανέβαιναν Γερμανοί.
– Κάποτε, φθάσατε στην Άρτα…
– Οι άνθρωποι τρυπώσανε στους λόφους. Εγώ, λοιπόν, πήρα τον δρόμο για τον προορισμό μου. Ολομόναχος. Τόσο μυαλό είχα φαίνεται! Είχα κουράγιο όμως. Έφθασα στήν Άρτα, αφού διανυκτέρευσα σ’ ένα χωριό άλλο, όπου είχε ο ΕΔΕΣ «σύνδεσμο». Καλή του ώρα, ήταν διερμηνεύς στην Κομαντατούρ , πρέπει να ζει, τον λέγανε Λάμπρο Λάμπρου. Ήταν τότε υπάλληλος της Αγροτικής Τράπεζας στην Άρτα. Έμεινα το βράδυ στο σπίτι ενός δικηγόρου Παπαβησσαρίωνος , για να οδηγηθώ το πρωί στην Άρτα.
Ήμουν χωρίς ταυτότητα. Δεν είχα ταυτότητα θεωρημένη. Ο «σύνδεσμος» με βοήθησε και πέρασα από το φυλάκιο των Γερμανών στη γέφυρα. Κατευθύνθηκα αμέσως στη Μητρόπολη, στο Δεσπότη, στον αείμνηστο Άρτας και προκάτοχο μου στη Μητρόπολη αυτή Σπυρίδωνα, ο οποίος μάλιστα είχε εκφράσει στον Αρχιεπίσκοπο την επιθυμία να τον διαδεχθώ όταν πεθάνει. Αμέσως ενήργησε ή Μητρόπολις να βγει η άδεια μεταβάσεως μου στην Αθήνα. Αλλά φαίνεται ότι προδόθηκα. Τον πρώτο πού είδα μέσα στην πόλη από χιλιάδες κατοίκους ήταν ένας χασάπης, γνωστός στην Άρτα. Χαιρετηθήκαμε. «Καλημέρα! Καλημέρα!» Αχ, λέω μέσα μου, κάηκα. Κακός οιωνός. Φαίνεται ότι με πρόδωσαν στους Γερμανούς κι οι Γερμανοί, ενώ τούς πήγα όλα τα χαρτιά, δεν μου έδιναν άδεια. Μου απαγόρευσαν την έξοδο…
– Τελικά, τα καταφέρατε…
– Εν πάση περιπτώσει κι η οργάνωση ενήργησε και μου έστειλε χαρτιά από την Αθήνα ότι «μεταβαίνω εις Άρταν μετ’ επιστροφής». Έτσι, ένα πρωί τα βάζω στην τσέπη… κι ανεβαίνω σ’ ένα φορτηγό αυτοκίνητο, ένα γκαζοζέν, που μετέφερε πορτοκάλια. Μπήκα μέσα και είπα «Ό θεός βοηθός!» Το έσκασα από εκεί κι ήρθα στην Αθήνα. Μόλις έφθασα εδώ, οι Γερμανοί άρχισαν να ενοχλούν τον Δεσπότη στην Άρτα, άλλοι πήγαιναν στον Αρχιερατικό Επίτροπο και με ζήταγαν. Έρχεται κάτω ο Δεσπότης και μου λέγει: «Φυλάξου! Θα σε πιάσουν οι Γερμανοί και θα σε σκοτώσουν». Τότε έβαλα κάτι τζάμια γυαλιά και πήγαινα στην Σύνοδο.
Τα βράδια όμως άλλαζα σπίτια, άλλοτε κοιμόμουν εδώ κι άλλοτε εκεί, ώσπου ξεκουμπίστηκαν…».
(Πηγή : Ο Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ μιλάει για την συμμετοχή του στην Εθνική Αντίσταση*, apostolikidiakonia.gr)
*Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη τη συνέντευξη στο λινκ http://www.apostoliki-diakonia.gr/…/theo…/themata.asp…

Στη φωτογραφία ο μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Σεραφείμ (τότε πρωτοσύγκελος), όταν ανέβηκε στο βουνό για συμπαράσταση της Εκκλησίας στον αγώνα των ΕΟΕΑ του Ζέρβα. (Πηγή : Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ 1941-45, έκδοση Π.Σ.Ε.Α.Ο.,2001)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

Η ΑΡΤΑ ……ΛΕΥΚΗ ΩΣ Η ΧΙΩΝ!…..

“Την δευτέραν μεσημβρινήν ώραν της παρελθούσης Πέμπτης ήρχισε να πίπτει εις την πόλιν μας πυκνή χιών. Η πτώσις της χιόνος διήρκησεν περί τας δύο ώρας. Κατά το διάστημα τούτο η πόλις μας ενεφάνισε θέαμα εξωτικής ομορφιάς, αι δε πέριξ εξοχικαί τοποθεσίαι χιονοστολισμέναι σαν από χέρι υπέροχου καλλιτέχνη ομοίαζαν με παραμυθιένιες μαγευτικές τοποθεσίες από εκείνες που μπορεί να δει κανείς εις σπάνια κινηματογραφικά έργα. Κατά το δίωρον αυτό διάστημα η χιών έπιπτε εις πυκνάς νιφάδας και εις αργόν ρυθμόν, η όλη δε ατμόσφαιρα είχε πάρει μίαν σιωπηλήν επίσημον μεγαλοπρέπειαν.
Πλήθη κόσμου κατά την διάρκειαν της πτώσεως της χιόνος εξήλθον εις το ύπαιθρον και κατέλαβον……επικαίρους θέσεις διά να απολαύσουν εντονώτερον το ωραίον θέαμα……”
(Πηγή: Εφημερίδα ” Ελεύθερος λόγος”, Μάρτιος 1939, όπως δημοσιεύτηκε στο Λεύκωμα του Ε. Ιντζέμπελη, ΑΡΤΑ 1881-1941)

Στη φωτογραφία «Η Άρτα χιονισμένη» σε κάρτ ποστάλ του Δημήτρη Τσακαγιάννη, πιθανόν στα τέλη της δεκαετίας του ’50. Η καρτ-ποστάλ είναι από τη συλλογή του Βασίλειου Χολέβα.

“Αυτή τη χρονιά χιόνισε και στον κάμπο….” Φωτογραφία του Κ. Μπαλάφα από το Λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ, Αθήνα, 2003

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

Ο ΧΕΙΜΩΝΑΣ ΣΤΑ ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ

“…..Μπάλωσε μια κάλτσα και κανά δυο φανέλες στο φως του τζακιού κι απ’ έξω το χιόνι, γυάλινο πια, είχε καλύψει για τα καλά πέτρες, πουρνάρια και ρίζες. Άπλωσε τα πόδια της στην αρχή της φωτιάς, ίσιωσε την πλεξίδα της κάτω απ’ το μαντήλι, έλυσε την ποδιά. Αποκοιμήθηκε γρήγορα. Ξύπνησε νύχτα από ένα φως άστραφτε μπλε, σχεδόν παραμυθένιο. Διαγώνια στο νάιλον είχε γεμίσει το φεγγάρι, μπλε στο κέντρο και στη άκρη ασημένιο. Σα λαμπερό άστρο, είπε δυνατά και έκανε τον σταυρό της. Όπως ήταν σκεπασμένη κρύωνε. Σηκώθηκε στα σκοτεινά, έριξε ένα σάλι πάνω απ’ το μαντήλι, φόρεσε τη χοντρή της ζακέτα και μετά τις γαλότσες, πήρε το ξύλο της και βγήκε στο λαμπερό χιόνι. Πάνω απ’ το κεφάλι της ακίνητα, χιλιάδες παγωμένα αστέρια άστραφταν ατελείωτα στον ουρανό και της φώτιζαν τον δρόμο. Ξαστεριά μες τον Νοέμβρη!
Τα πόδια της άνοιγαν αργά βαθιές τρύπες στο πάχος του χιονιού, στεκόταν δυο λεπτά στη θέση της ασάλευτη, χάζευε τον έναστρο θόλο και ύστερα ετοίμαζε το επόμενο βήμα. Όμορφη που ‘ναι η νύχτα, σκέφτηκε και συνέχισε να σκάβει μες το χιόνι. Έτσι, διέσχισε αργά ολόκληρο τ’ αλώνι ως πέρα τα γκρεμίσματα. Κάποτε εδώ κατοικούσαν γείτονες, κόσμος καλός, αντάμωναν σε γιορτές και πένθη και έπαιζαν μαζί τα παιδιά τους, μα τώρα τούτος ο τόπος πλάκωσε σπίτια κι ανθρώπους, χάθηκε και η τελευταία της παρέα. «Δεν θα ξαναρθούνε άνθρωποι εδώ πάνω» φώναξε δυνατά η γριά και βούλιαξε μονάχη και αβοήθητη στο χιόνι…………….΄
Έσυρε απ’ την τριχιά την κατσίκα της, σχεδόν αγκαλιά, ως μέσα στο σπίτι, της σκούπισε χιόνια και υγρασία και άρχισε να της μιλάει. Απ’ τις φλόγες του άγνωστου χώρου η γίδα τρόμαξε, μα γρήγορα ξεθάρρεψε σα ζεστάθηκε και έφερε χαρούμενες βόλτες μες το δωμάτιο. «Δε μιλάς και συ, γρι από λέξεις καταλαβαίνεις, μα δεν πειράζει. Ακούω την ανάσα σου και αυτό φθάνει. Υπάρχει ένας παράξενος βυθός για μένα στο μυαλό μου. Από καιρό κοιμάμαι στο ενδιάμεσο θανάτου και πραγμάτων κι ύστερα, ξύπνια, ονειρεύομαι εκείνα που κάποτε είχα, όλες τις περασμένες παρουσίες. Ώρες-ώρες κάτι μες το μυαλό μου βουίζει και γίνεται ανυπόφορο, μα υπάρχουν και φορές που εκεί μέσα κατοικεί ένα πουλί, σαν τα αηδόνια από εκείνα τα υπέροχα τραγούδια, ένα τόσο δα πουλάκι, βγαίνει μες το καταχείμωνο χρωματίζοντας τον μαύρο ουρανό, λυγίζει το κλαδί στον παγωμένο φράχτη και γίνεται άνοιξη. Ξέρω πως εδώ στο σπίτι η μυρωδιά του ξύλου αύριο θα καεί και αυτή, και τότε όλα θα παγώσουν. Μέχρι να γίνει αυτό, μονάχη περπατώ πάνω-κάτω στην κάμαρα και ο χρόνος μου, θαμμένος κάτω από τόσο καυτό χιόνι, έγινε από καιρό κάτασπρος και ανυπόφορος. Μα να, η καρδιά μου ακόμη σαλεύει, ημίκλειστη μες το πλατύ φεγγάρι κι αυτού του χειμώνα, παρέα με ένα τόσο δα αστέρι. Να κοίτα της λέω, η νύχτα γίνεται ξαφνικά πλωτή, ένα υγρό μπλε μαγικό φως την φωτίζει, και έτσι χωνεύεται ευκολότερα ως το ξημέρωμα». Δέκα μέρες έμειναν γίδα και γριά μαζί μες το σπίτι και κάπως έτσι θα περνούσε και τούτος ο χειμώνας…..
(Από το πολύ όμορφο χρονογράφημα της Νίκης Κόλια με τίτλο ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ 03, Η ΑΡΚΟΥΔΑ ΤΗΣ ΠΙΝΔΟΥ, όπως δημοσιεύτηκε στο Protagon.gr στις 23 Νοεμβρίου 1913. Μπορείτε να διαβάσετε όλο το άρθρο στο λινκ https://www.protagon.gr/…/tzoumerka-3-0-i-arkouda-tis… )

Η φωτογραφία του Κ. Μπαλάφα με τίτλο « Δουλειές του σπιτιού πριν τους κλείσει ο καιρός» είναι από το Λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ.

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

Ο ΧΕΙΜΩΝΑΣ ΣΤΑ ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ

Κι ύστερα ήρθαν τα χρόνια πάνω στα μόνιππα της μοναξιάς,
κι ήρθε κι ο σιωπηλός χειμώνας ντυμένος με τα λευκά ενδύματά του,
κι έμοιαζε να είναι ένας αιώνας με άχρωμα εσπερινά ηλιοβασιλέματα…….

(Φωτογραφία του Βασίλη Γκανιάτσα από το Λεύκωμα ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΗΠΕΙΡΩΤΙΣΣΕΣ, ΑΘΗΝΑ, 2007, απ’ όπου και το σχόλιο) 

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

ΤΟ ΙΒΑΡΙ ΣΤΟ ΛΟΥΡΟ

——————
“Τον 18ο αιώνα είναι γνωστό ότι κατασκευάστηκαν ιχθυοτροφεία, τα οποία λειτούργησαν για μικρό χρονικό διάστημα, όπως παραδείγματος χάριν το ιχθυοτροφείο κοντά στις εκβολές του Λούρου. Η ασφάλεια των ιβαριών εξασφάλιζε την ασφαλή διαβίωση των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής πέριξ του Αμβρακικού. Για τον λόγο αυτό σε πολλές περιπτώσεις τη φύλαξη των ιχθυοτροφείων την αναλάμβαναν οι αρματολοί του Λούρου και της Άρτας.
Το καλοκαίρι του 1732 ο αρματολός Γεώργιος Ανασιώτης δέχθηκε επίπληξη από τις οθωμανικές αρχές της Άρτας γιατί ο ληστής Κατσούλης λανθάνοντας της προσοχής του έκλεψε τις βάρκες από το ιβάρι του Λούρου, οι οποίες ανήκαν σε Οθωμανούς υπηκόους. Με αυτές προέβη σε εγκληματικές ενέργειες σε βάρος τόσο των Βενετών όσο και των Οθωμανών. Παρά τη φύλαξη των ιβαριών δεν έλειψαν οι επιθέσεις εναντίων των ιχθυοτροφείων και των όσων εργάζονταν σε αυτά……Επειδή το συμβάν δεν ήταν μοναδικό αλλά συχνά επαναλαμβανόμενο, οι βενετικές και οθωμανικές αρχές προσπάθησαν από κοινού να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα, χωρίς όμως επιτυχία, όπως φαίνεται από την καταγραφή πολλών συμβάντων στο πέρασμα του 18ου και 19ου αιώνα.” (Πηγή : Μεταξύ δύο κόσμων: Τα ιχθυοτροφεία του Αμβρακικού κόλπου τον 18ο αιώνα, Χ. Παπακώστα, Πρεβεζιάνικα Χρονικά, τχ. 47-48, 2021)

Στη φωτογραφία «Φύλακας διβαριού στο Λούρο ποταμό στις αρχές του 20ου αιώνα» (Φωτογραφία του Fred Boissonnas, 1913)

Δημοσιεύθηκε στη Περί Τμήματος Καραβοσαρά και Λάκκας | Σχολιάστε

ΟΤΑΝ Ο ΛΟΥΡΟΣ ΗΤΑΝ ΠΛΩΤΟΣ

——————-
“Στο β’ μισό του 19ου αιώνα, ο Λούρος είχε τραβήξει την προσοχή… επενδυτών, που ήθελαν να βάλουν ένα ατμόπλοιο για τη μεταφορά εμπορευμάτων από το λιμάνι της Πρέβεζας. Τότε το βασικό λιμάνι της περιοχής ήταν η Σαλαώρα. Οι «επενδυτές», με τις ευχές της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, αναζητούσαν προφανώς μια εναλλακτική λύση μεταφοράς εμπορευμάτων στα Ιωάννινα.

Ἐφημερίδα Ἰωάννινα, φ. 111, 2 Αὐγούστου 1871

Πρὸς ἐπέκτασιν τοῦ ἐμπορίου, ὅπερ ἐστίν ἡ πηγή τοῦ πλούτου καὶ τῆς εὐδαιμονίας, συστηθήσεται ἐταιρία, σκοπόν προτιθεμένη τὴν ἀσφαλῆ καὶ εὔκολον μεταφορά τῶν ἐξ Εὐρώπης ἐμπορευμάτων καὶ ἐπιβατῶν, διά τοῦ μεταξύ Ἄρτης καὶ Πρεβέζης ποταμοῦ Λούρου. Ἡ Ἐταιρία αὕτη θέλῃ θέσῃ προκαταρκτικῶς εἰς ἐνέργειαν ἕν ἀτμόπλοιον ἀνάλογον πρὸς μεταφοράν ἐμπορευμάτων καὶ ἐπιβατῶν, δυνάμενον νὰ πλέῃ ἐπί τοῦ ποταμοῦ Λούρου, ἀφοῦ πρῶτον ἐκκαθαρίσῃ αὐτόν καὶ ἄρῃ πᾶν ἐμπόδιον δυνάμενον νὰ κωλύσῃ τὴν ἐλευθέραν διάβασιν τοῦ ἀτμοπλοίου……..

Από το δημοσίευμα αυτό φαίνεται ότι είχε συσταθεί στα Ιωάννινα εταιρία, μάλλον ιδιωτικών συμφερόντων, για τη δημιουργία συνθηκών διαπλεύσεως του ποταμού Λούρου και προνομιακή εκμετάλλευση των μεταφορών.
Ο ποταμός Λούρος είναι ο μοναδικός πλωτός ποταμός της χώρας και λειτούργησε ως πλωτός για μικρά σκάφη, μέχρι περίπου τις αρχές της δεκαετίας 1960, και μέχρι τη θέση Πέτρα, όπου και η γέφυρα προς Στρογγυλή. Λειτουργούσε εκεί κρατικό μονοπώλιο, το οποίο εφοδιαζόταν με το αλάτι του μονοπωλίου μέσω του ποταμού. Παλαιότερα, μέχρι τη θέση αυτή μεταφέρονταν και εμπορεύματα και αυτόν τον σκοπό, κυρίως, θα εξυπηρετούσε η εκκαθάριση και η διάπλευσή του από την εταιρία. Υπάρχει, μάλιστα, και μια μαρτυρία του συμμαθητή μου στο Γυμνάσιο Γιώργου Μπάκα, ότι αυτήν τη διάπλευση του ποταμού Λούρου είχε κάνει μεταπολεμικά με το καΐκι του πατέρα του καπετάν Ντίνου, μεταφέροντας στην Πέτρα φορτίο αλατιού
Διαφαίνεται η προσπάθεια να βάλουν το λιμάνι της Πρέβεζας στο κύκλωμα των μεταφορών προς Ιωάννινα, εργασία η οποία γινόταν μέχρι τότε από τη σκάλα της Σαλαώρας προς Ιωάννινα αποκλειστικά με το σινάφι των αγωγιατών. Ο σταθμός και το τελωνείο που προβλέπονταν στη Φιλιππιάδα με τη διάπλευση του Λούρου άλλαζε ριζικά αυτήν την κατάσταση και εξυπηρετούσε καλύτερα και ίσως οικονομικότερα το εμπόριο στα Γιάννενα.
Το εγχείρημα όμως δεν προχώρησε. Ο εκσυγχρονισμός των συγκοινωνιών και των μεταφορών προς Ιωάννινα και Άρτα, δεν έγινε.
Μία από τις διάφορες παραμέτρους που δυσκόλευαν τον εκσυγχρονισμό των συγκοινωνιών εκείνη την εποχή ήταν το σινάφι των αγωγιατών που μετέφεραν τα εμπορεύματα από τη Σαλαώρα στα Ιωάννινα και είχαν το μονοπώλιο……(Πηγή : Πρεβεζάνικες σελίδες σε εφημερίδες της προαπελευθερωτικής περιόδου, Kωστούλας Κωνσταντίνος Πρεβεζάνικα Χρονικά, τεύχος 55-56, 2019)

Στη φωτογραφία της Ε. Παπαδημητρίου «Οι εκβολές του Λούρου Ποταμού γύρω στο 1928-30» (Πηγή : ΠΑΛΙΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ – ΗΠΕΙΡΟΣ, ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, Αθήνα, 1977)

Δημοσιεύθηκε στη Περί Τμήματος Καραβοσαρά και Λάκκας | Σχολιάστε

ΤΑ ΠΛΟΙΑ ΣΤΟΝ ΑΜΒΡΑΚΙΚΟ

——————
“Τα πλοία της τοπικής ναυτιλίας στον Αµβρακικό κόλπο που εξυπηρετούσαν τις τοπικές µεταφορές ή εκτελούσαν τις µεταφορές εµπορευµάτων από και προς τα Επτάνησα ήταν συνήθως το καΐκι (caichio) , και οι βάρκες (barca , barche). Τo καΐκι ήταν µικρό σκάφος , που έφερε δύο βραχύτατους ιστούς µε λατίνια. Τα τριγωνικά αυτά πανιά προσδένονταν σε µακρές κεραίες. Το καΐκι ήταν χωρητικότητας 8 µε 10 τόνων. Οι barche ήταν µικρά µεταφορικά πλοιάρια µεγαλύτερου µεγέθους από τα σκάφη που σήµερα ονοµάζονται βάρκες˙ χρησίµευαν κυρίως για τη µεταφορά των φορτίων από τα πλοία προς τις αποβάθρες, όταν υπήρχε πρόβληµα προσέγγισης των πλοίων σ’ αυτές , ενώ µεγαλύτερες βάρκες µετέφεραν και εµπορεύµατα στη Λευκάδα….. Άλλα πλοία , επίσης , που χρησιµοποιούνταν στην τοπική ναυτιλία ήταν η κέκια (chechia ή chichia), οι σακολέβες , οι φελούκες , οι φρεγάτες , οι γόνδολες και τα µονόξυλα. (Πηγή : Η ∆ΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΩΝ ΒΕΝΕΤΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ 18ο ΑΙΩΝΑ, Ε. Βέτσιος, 2004)

Στη φωτογραφία “Οι εκβολές του Αράχθου”. – Γκραβούρα WORDSWORTH, Christopher. Greece pictorial, descriptive, & historical by Christopher Wordsworth, D.D. Lord Bishop of Lincoln, with numerous Engravings illustrative of the Scenery, Architecture, Costume, and Fine Arts of that Country and a History of the Characteristics of Greek Art by George Schraf, F.S.A. Director, Keeper, and Secretary of the National Portrait Gallery. A New Edition revised. With Notices of recent Discoveries by H.F. Tozer, M.A. Fellow and Tutor of Exeter College, Oxford, Author of the “Highlands of Turkey”, “Lectures on the Geography of Greece”, Λονδίνο, John Murray, 1882.του George Frederick Sargent, (1838) https://el.travelogues.gr/

Δημοσιεύθηκε στη Ο Αμβρακικός και τα λιμάνια του | Σχολιάστε