———————–
Ο τρομερός ΠΑΝΑΜΒΡΑΚΙΚΟΣ διαλύει 3-1 τον ΠΑΝΑΙΓΙΑΛΕΙΟ, ομάδα της Α’ Εθνικής. Ίπταται ο μέγας Πάνος Σακκάς. Στοπάρει και εκτελεί!!!
Γ. Κατωπόδης, Ν. Παπαγεωργίου (Γκολτζήδες), Χαλδαιάκης και ο πρώην διεθνής Χ. Νικολαίδης (Νο 5). Φυσικά το γήπεδο γεμάτο!!!!
(Φωτο & σχόλιο Κ. Μπανιάς)
—————-
Βασίλειος Κωνσταντινίδης : Περίφημος αθλητής των 400, 4 χ 400, 800 μ. Απόφοιτος Παντείου και μετέπειτα Διευθυντής Ε.Τ.Ε. Εδώ στο Εθνικό στάδιο Άρτης.
(Φωτο & σχόλιο Κ. Μπανιάς)
———————-
Μειωμένη ή κίνηση, τώρα, ή άπογευματινή· στό Παντοπωλείο μέ τά «εδώδιμα καί άποικιακά» καί τίς ταμπέλες «Ή δίκαια χείρ» καί τά τοιαύτα, ή τά Μικρομπαγκάλικα μέ τίς κρεμασμένες στίς πόρτες τους γκλίτσες, φλογέρες, τσοπέλες, μπασμάδες ή βούρλα καί τά πεζοδρόμιά τους τά κατειλημμένα άπό άνοιχτά σακιά μέ κροκάρ’, λούπινα, λινοκόκι, «βακαλάο» ή θειάφι καί γαλαζόπετρα. Μειωμένη ήταν τίς ώρες τούτες, μέ τό κορεσμένο πιά ένστικτο, καί ή ζωντάνια στά Αρτοποιεία («Οί πέντε άρτοι» γιά παράδειγμα) στά Πιλοποιεία, τά πανελληνίως φημισμένα Τσαρουχοποιεΐα, τά Σαγματοποιεία (έφτιαχναν σαμάρια), τά Πανδοχεία, τά Όπωροπωλεΐα καί τήν έρημη, πιά, λαϊκή στό Μονοπλειό. Ή μόνη εξαίρεση, πέρα άπ’ τούς παιδικούς παραδείσους τών καταστημάτων μέ τά «Σακχαρώδη προϊόντα» καί τίς πολύχρωμες βιτρίνες γεμάτες από «κάντιο», ήταν τά Σινεμά μέ τή Σίρλεϋ Τεμπλ καί άργότερα, μετά τήν περατζάδα, τά οίνο-ζυθ-εστιατόρια καί τό ιδιότυπο στέκι τού Τζάφου γιά κανένα «νταβά» χωρίς νά εξαιρεί κανείς εδώ τό «Οινο-μαγειρείον» (τήν υπόγεια τήν ταβέρνα τής ίδιας, πάντοτε, κεντρικής όδού, μέ τόν ίατροκτόνο έπαγγελματικώς τίτλο «Τό θεραπευτήριον τής Μελαγχολίας»!). Θορυβωδέστατο, ωστόσο, ήταν, άργά τό βράδυ, τό πέρασμα τριών ευζώνουν μέ πολεμικές σάλπιγγες, πού «βάραγαν» τήν έπιστροφή στόν στρατώνα τών μέ «δίωρη» συναδέλφων τους καθώς ό τόπος σείονταν μέ τό «Θοδώρα, Θοδώρα, πού πάει ό Θοδωρής;». Στό κάστρο [ώς ήχώ-άπάντηση] στό κάστρο, τρέχα νά τόν βρεις!». “Ομοια, φυσικά, άπό άποψη κίνησης καί τά Ζαχαροπλαστεία καί τά Καφενεία τοϋ κέντρου ή τά εποχιακά στήν άνατολική άρχή καί είσοδο τής κεντρικής όδοϋ, «Ή Αύρα» καί «Ή μυροβόλος Άνοιξις» όπου καί ή μπάντα τού «Σκουφά» μέ κομμάτια άπό Ριγκολέτο τού Βέρντι, Βαφτιστικό τού Σακελαρίδη κ.ά. Κάπου εδώ ήταν στημένος καί ό «Φωνόγραφος» μέ τό τότε σουξέ: «Μάρω, Μάρω, μιά φορά είν’ τά νειάτα», υπόμνηση μουσική όχι μόνο τής ματαιότητας τών έγκοσμίων πού λένε, άλλά καί τού γεγονότος ότι έφθανε τό τέλος τής μεσοπολεμικής περιόδου σχετικής ξεγνοιασιάς, άφού τά πρώτα σύννεφα μιας παγκόσμιας σύρραξης άρχισαν νά εμφανίζονται καί οδήγησαν στήν πρώτη μεγαλειώδη, καί γιά άρκετή ώρα, παρέλαση στόν ίδιο πάντα αυτόν κεντρικό δρόμο, τών επιστρατευμένων άνδρών τού θρυλικοϋ Εύζωνικού Συντάγματος (3/40) τής ’Άρτας σέ πλήρη πολεμική σύνθεση.
(Πηγή : Άρθρο του Γ. Μ. Καρατσώλη στο περιοδικο ΣΚΟΥΦΑΣ, τχ. 97, 2004)
Στη φωτογραφία “Τσαγκάρικο στη Σκουφά”. Αν κρίνουμε από τον σημαιοστολισμό και τις επιγραφές, η φωτογραφία είναι από την άφιξη του Ι. Μεταξά στην Άρτα στις 16 Ιουνίου 1937. Πάνω δεξιά ο νεαρός Κώστας Γιώτης, ποδοσφαιριστής, ο επονομαζόμενος Ρουμάνος, καθώς αυτός και ο αδελφός του είχαν έρθει ορφανά το 1936 από τη Ρουμανία και έμεναν στο Οικοτροφείο Άρτης.(Η φωτογραφία είναι του Vaggelis Theoharis όπως δημοσιεύτηκε στη σελίδα Arta city – Ancient Amvrakia)
——————–
“……..Περιμανδρωμένον τούτο γύρωθεν διά τοιχοποιίας, υπήρχε εις το μέσον ένα Π εκ ξυλίνων δοκών ύψους άνω των εξ μέτρων και πλάτους 8 μέτρων. Εις τας ενδιάμεσον του άνω δοκού του Π εκρέμοντο πέντε ζεύγη μεταλλίνων κρίκων διά σιδηροσκοινίου ίνα χρησιμοποιούσι ταύτα οι μαθηταί διά κούνιες. Εις τας δύο γωνίας εκατέρωθεν του Π υπήρχον κλίμακες εκ σιδηροσχοινίου διά την εκγύμνασιν των μαθητών εις την ταχείαν αναρρίχησιν.
Έτερα δε τοιαύτα Π μικρά και χαμηλού ύψους υπήρχον εγκατεστημένα γύρωθεν με εκ στρογγυλού σιδήρου τον άνω δοκόν του Π, ίνα περιστρεφοντο οι μαθηταί ή και να εκτελούν διαφόρους ασκήσεις, εις δε την αριστεράν θέσιν της εισόδου αυτού υπήρχε ξύλινον οίκημα όπου εφυλάσσοντο τα διάφορα όργανα δια τον στίβον, το ακόντιον, της άρσεως βαρών κτλ. Τούτο δε εχρησιμοποιείτο και ως σκηνή διά την υπό των μαθητών εκτέλεσιν διαφόρων θεατρικών παραστάσεων.” (Πηγή : Εφημερίδα ΑΜΒΡΑΚΙΑ, 16/6/2008)
Στη φωτογραφία του 1930 “Γυμναστικές επιδείξεις Δημοτικών Σχολείων Άρτης στο Γυμναστήριο”. Διακρίνεται καθαρά ο τεράστιος δοκός σε σχήμα Π, η πλατεία Σκουφά και η Παρηγορήτισσα με το καμπαναριό της. (Πηγή : Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΤΑ, Κ. Τσιλιγιάννη, Αθήνα, 2013)
————————-
“Τά κατά τήν ανατολικήν πλευράν τής αυλής σωζόμενα κελλιά κατωκούντο άλλοτε υπό αθλίων τινών καί πιναρών οικογενειών γύφτων, αίτινες απεμακρύνθησαν πρό τινων ετών, ότε ανελήφθη υπό τής Διευθύνσεως Αναστηλώσεων τού Υπουργείου Παιδείας ή αποκατάστασις τών ειρημένων κελλιών. Καταλαμβάνουσι δε τά κελλιά επιμήκη ορθογώνιον χώρον (73χ5,80 μ.) καλυπτόμενον διά συνεχούς ημικυκυλινδρικής καμάρας, διηρημένης δι’ εγκαρσίων, παραλλήλων διαχωρισμάτων, πάχους 0,60 μ. είς 16 έν όλω διαμερίσματα…….”
Στη φωτογραφία “Άποψις τών κελλίων καί τής Τραπέζης πρό τών εργασιών αναστηλώσεως τό 1917”
(Πηγή φωτογραφίας & σχολίου : Η ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΙΣΣΑ ΤΗΣ ΑΡΤΗΣ, Α. Ορλάνδος, Εν Αθήναις, 1963)
—————————
“Κάτω άπό τόν τόπο πού χτιζόταν ή έκκλησιά τής Παναγιάς τής Παργιορίτσας, ήταν μιά βαθιά σπηλιά πού μέσα της κατοικούσε άπό τά παλιά τά χρόνια ένας γέρος δράκοντας. Ό δράκοντας αύτός δέν πίστευε στό Χριστό άλλά στούς παλιούς θεούς. “Οταν άρχισε πάνω άπό τή σπηλιά του τό χτίσιμο τής εκκλησίας ό δράκοντας θύμωσε καί κάθε βράδυ κουνούσε τόν τόπο καί γκρέμιζε ό,τι χτιζόταν τή μέρα. Τότε ή βασίλισσα κάλεσε όλους τούς διάκους καί τούς παπάδες καί τούς δεσποτάδες καί πρώτο τόν άρχιδεσπότη καί τούς διάταξε νά λειτουργούν μέρα καί νύχτα πάνω άπό τή σπηλιά. Είχαν περάσει σαράντα μέρες καί σαράντα νύχτες πού λειτουργούσαν, όταν μέ τό πέρασμά τους άκούστηκε ένας μεγάλος κρότος, πού ό άχός του άντιλάλησε στά γύρω βουνά καί ό δράκος, σκίζοντας τή γή, έφυγε άπό τή σπηλιά του. Τράβηξε κατά τόν κάμπο καί, άφού μέ τό πέρασμά του γκρέμισε τήν έκκλησιά τής Παντάνασσας πού ήταν άπό χρόνια άλειτούργητη, κρύφτηκε μέσα στίς σπηλιές πού είναι πάνω άπό τήν έκκλησιά τού Άι-Γιωργιού στό Λούρο. Ό Άι Γιώργης όμως θύμωσε, άνέβηκε στό άσπρο άλογό του καί μέ τό κοντάρι στό χέρι του τόν κυνήγησε. Ό δράκοντας, γιά νά γλυτώσει τρύπησε τό βουνό, πού είναι πάνω άπό τό ποτάμι τοΰ Λούρου. Δέν ήξερε όμως καλά τόν τόπο, γιατί κάτω άπό τό ποτάμι κόχλαζε τό νερό πού περνούσε άπό τό μεγάλο φαράγγι καί πέφτοντας πνίγηκε. Ή δρακότρυπα αύτή σώζεται μέχρι σήμερα καί τή βλέπει κανένας πάνω στό βουνό τοΰ Άι-Γιωργιοΰ, στό δεξί μέρος καθώς άνεβαίνει πρός τά Γιάννενα.”
(Πηγή : Άρθρο του Ε. Πατσαλιά στο Περιοδικό ΣΚΟΥΦΑΣ, τχ. 85,1995)
Στη μοναδική φωτογραφία του 1917 “ Άποψις του νεώτερου καθολικού της Παρηγορήτισσας από την ΒΑ”, μια πλευρά που σπάνια απεικονίζεται σε φωτογραφίες. (Πηγή : Η ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΙΣΣΑ ΤΗΣ ΑΡΤΗΣ, Α. Ορλάνδος, Εν Αθήναις, 1963)
Γραφικοί γέροντας στα Πράμαντα. Από αριστερά : Κώστας Σιαπλαούρας, Χρήστος Μολώνης, Χαράλαμπος Βάνας και Γιώργος Ζαχαρής Μολώνης. Η φωτογραφία είναι του Α. Βερτόδουλου από το Λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ, Γιάννενα, 1995.
Απογραφική Κατάσταση των χωριών στα Τζουμέρκα το 1940. (Πηγή : ΤΑ ΤΖΟΥΜΕΡΚΟΧΩΡΙΑ, Σ. Φίλου, Αθήνα, 2000)
———-
Β’ Δημοτικό Σχολείο Άρτης – Δάσκαλος Κων/νος Κοκκίνης. Μπορείτε να διαβάσετε όλα τα ονόματα στο πρώτο & δεύτερο σχόλιο. (Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
