“Είναι ευρέως γνωστό πως ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων, πέρα από τη μία νόμιμη σύζυγο που του επέτρεπε το Κοράνι, διατηρούσε, όπως συνήθιζαν πολλοί Μουσουλμάνοι της εποχής, ένα πολυάριθμο χαρέμι. Γυναίκες, δεκάδες, συνωστίζονταν στα ανάκτορά του — οι πιο πολλές εξαναγκασμένες, θύματα βίας και απειλών, κοπέλες περιβόητες για την ομορφιά τους, που τις άρπαζαν από τις οικογένειές τους και τις πρόσφεραν σιωπηλά στον ηγεμόνα. Μ’ αυτόν τον τρόπο, είτε μέσω πρακτόρων του, είτε με τη συνδρομή των Τουρκαλβανών της φρουράς του, ο Αλή είχε φέρει στα παλάτια του τη Δέσπω του Λιακατά από τον Ασπροπόταμο κι είχε απαγάγει και την Βασιλική Κίτσου Κονταξή από την Πλαισιβίτσα, την οποία και κατέστησε τελικά νόμιμη σύζυγό του. Για να το πετύχει όμως αυτό, έφτασε ως το έγκλημα· σκότωσε την Εμινέ, μητέρα των γιων του, Μουχτάρ και Βελή, για να απαλλαγεί από τη ζηλοτυπία της.
Ύστερα από την δόλια κατάληψη και ερήμωση του Σουλίου, όσες Σουλιώτικες οικογένειες σώθηκαν από τον όλεθρο των μαχών και των κακουχιών σκόρπισαν σε μακρινές, ασφαλέστερες περιοχές, μακριά απ’ τη σκιά του τυράννου. Ανάμεσά τους κι η οικογένεια Κωτσάκη, ξεριζωμένη από τους ιερούς βράχους της πατρίδας της, βρήκε καταφύγιο στα Πιστιανά των Τζουμέρκων. Μαζί τους ήταν και η μικρή τους κόρη, μόλις έξι ετών τότε — η Λάμπρω. Ένα παιδί λουσμένο στο φως, προικισμένο με μια σπάνια, απαράμιλλη ομορφιά. Όσο τα χρόνια περνούσαν κι οι Μάηδες έρχονταν, τόσο άνθιζε το ρόδο της μορφής της.
Όταν έκλεισε τα δεκάξι, οι πράκτορες του Αλή την εντόπισαν και του τη σύστησαν σαν ένα νέο θήραμα της λαγνείας του. Ο Αλή στην αρχή δίστασε — δεν αγνοούσε την περήφανη καταγωγή της, τις Σουλιώτικες παραδόσεις — μα γρήγορα η επιθυμία θόλωσε την κρίση του και αποφάσισε να την φέρει στα ανάκτορά του, ακόμα και με τη βία αν χρειαστεί. Το νέο αυτό, άγνωστο πώς, έφτασε στ’ αυτιά της Κυρά-Βασιλικής. Ίσως διαισθανόταν αντίζηλο, ίσως απλά παρακινούμενη από βαθιά συμπόνια για τις Ελληνίδες χριστιανές, φρόντισε να ειδοποιήσει κρυφά την οικογένεια της Λάμπρως για το τι σχεδιάζεται.
Η οικογένεια Κωτσάκη, ανήσυχη και τρομαγμένη, συσκέφτηκε. Κι αφού δεν μπορούσε με κανέναν τρόπο να ξεφύγει από τα νύχια του θηρίου, κατέφυγε σε μια πράξη ακραία — να αλλοιώσει την ομορφιά της κόρης τους. Την υπέβαλαν σε αυστηρή νηστεία· έπινε μόνο νερό. Την άφηναν άυπνη νύχτες ολόκληρες, κι έκαιγαν μπροστά της δάδες, καλύπτοντας με καπνό το πρόσωπο και το κορμί της, ώσπου οι μαύρες πληγές να ποτίσουν το δέρμα και να καταστρέψουν τα θεία της χαρακτηριστικά.
Πριν περάσουν δυο βδομάδες, κατέφτασαν οι άνθρωποι του Αλή με Τζοχανταραίους. Την αναζήτησαν, και όταν την αντίκρισαν, έμειναν άναυδοι. Δεν πίστευαν πως αυτό το σκιώδες, παραμορφωμένο κορίτσι ήταν πράγματι η “περίφημη Λάμπρω”. Για επιβεβαίωση, κάλεσαν αξιόπιστους ντόπιους, οι οποίοι διαβεβαίωσαν ότι ήταν εκείνη. Μα αυτό δεν μπορούσε να σταματήσει την πορεία της διαταγής. Έτσι, την πήραν μαζί με τους γονείς και τους μάρτυρες, και την παρουσίασαν στον ίδιο τον Αλή. Εκείνος, μόλις την αντίκρισε, ταράχτηκε. Το κάποτε καλοσχηματισμένο πρόσωπο είχε αλλοιωθεί σε βαθμό φρίκης. Πείστηκε πως ήταν η ίδια, αλλά εξαγριώθηκε — όχι τόσο με την κοπέλα όσο με εκείνους που του την έφεραν, θεωρώντας πως τον ξεγέλασαν σκόπιμα για να εκδικηθούν. Οργισμένος, αποδοκίμασε τους πάντες και τους έδιωξε με φωνές και προσβολές.
Πέρασε λίγος καιρός, κι έναν χρόνο αργότερα — το 1815 — οι γονείς της Λάμπρως την πάντρεψαν στους Μελισσουργούς με τον Κώστα Παπαθανάση Παπά, έναν άντρα επίσης Σουλιώτικης καταγωγής. Μετά το τέλος της Επανάστασης του ’21, ο Κώστας χειροτονήθηκε ιερέας, άξιος λειτουργός του λόγου και της πίστης”. (Διασκευή κειμένου : Α. Καρρά – Πηγή της ιστορίας : ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΑ, Ν. Χ. Παπακώστα, Αθήναι, 1967)
Στη φωτογραφία μια σύνθεση με λάδι, που μας γυρίζει πίσω στον 18ο αιώνα της Οθωμανικής εποχής. Απεικονίζει τον Αλή Πασά, τον Πασά των Ιωαννίνων, και το χαρέμι του με τις όμορφες παλλακίδες, μαζί με τη σύζυγό του, Βασιλική, με το κόκκινο πέπλο. (Πηγή : https://www.instagram.com/43galleryart/)
