1943 – Δυο Ιταλοί σε εκσκαφέα, στην όχθη του Αράχθου, που τον χρησιμοποιούσαν για φυλάκιο του μπλόκου στην γέφυρα. (Πηγή : Cronaca della mia vita in Grigioverde, A. Mazziotti, 2018)

1943 – Δυο Ιταλοί σε εκσκαφέα, στην όχθη του Αράχθου, που τον χρησιμοποιούσαν για φυλάκιο του μπλόκου στην γέφυρα. (Πηγή : Cronaca della mia vita in Grigioverde, A. Mazziotti, 2018)

4 Μαρτίου 1943 – Μια επιστολή από τον ιερέα Παπασπύρο Ζαφείρη από την Μεγαλόχαρη Άρτας που έχει αποδέκτη τον αρχηγό των Ε.Ο.Ε.Α. Ναπολέοντα Ζέρβα. “Δια την ωραίαν διατύπωσιν ο Στρατηγός παρατηρεί τα εξής διά τον Σ. Ζαφείρη : ” Ήταν παπάς ο Σπύρος Ζαφείρης από ένα ορεινό χωριό. Διερωτώμαι, όμως, ποιός απόφοιτος Ακαδημίας πολέμου θα μπορούσε να δώσει με περισσότερη σαφήνεια και νηφαλιότητα την εικόνα μιας καταστάσεως!” (Ακριβές απόσπασμα εκ του βιβλίου του αγωνιστή των Ε.Ο.Ε.Α., Ταξίαρχου Βασιλείου Γ. Μπαλταγιάννη)
Μπορείτε να διαβάσετε την επιστολή στο λινκ https://doxesdespotatou.com/wp-content/uploads/2025/03/Untitled-1-copy-scaled.jpg (Πηγή σχολίου και επιστολής : ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ , Γ.Ι. Παππάς, Αθήνα, 2001)
Στη φωτογραφία “Μεταφορά πολεμοφοδίων στα χιόνια”. (Από το αρχείο του Tom Barnes – Φωτο 15 – Συλλογή του κ. Μίμη Χριστοφιλάκη)

“Στις 10 Μαρτίου 1943, ο Ζέρβας ιδρύει το Αρχηγείον Ηπείρου που περιελάμβανε την δυτική Ήπειρο από του Αράχθου ποταμού κει εκείθεν και από της αμαξιτής οδού Ιωαννίνων – Μετσόβου και βορείως, το οποίον ανέθεσε στον Ηπειρώτη Ταγματάρχη Πεζικού Απόστολον Κωνσταντινίδην.
Την αυτήν ημερομηνίαν ιδρύει το Αρχηγείον Τζουμέρκων υπ’ο τον ίλαρχον Γεώργιον Αγόρον, που περιελάμβανε την ανατολικώς του Αράχθου περιοχήν Ν. Άρτης, πλην του ορεινού όγκου Γαβρόγου – Σκουληκαριά, Κλειδί, Μεγαλόχαρη.
Συγχρόνως ιδρύει το Αρχηγείον Βάλτου υπό τον ιατρόν Στυλιανό Χούταν και το ανεξάρτητον Τάγμα Ξηροβουνίου υπό τον ατρόμητον πολεμιστήν Αλέξ. Παπαδόπουλον.
Υπό συγκρότησιν ευρίσκοντο τα Υπαρχηγεία Τριχωνίδος υπό τον ιατρόν Γε’ωρ. Παπαιωάννου και Ξηρομέρου υπό τον ταγματάρχην Κ. Καραμπέκιον.
Διατηρούνται ανεξάρτητα τα τμήματα Σκουληκαριάς και Κλειδίου, τα πρώτα ορμητήρια του Ε.Δ.Ε.Σ., του οποίου κυρίαρχος δύναμις είναι η του οπλαρχηγού Σπ. Καραμπίνα…..” (Πηγή : Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΣ Ε.Ο.Ε.Α. – Ε.Δ.Ε.Σ., 1940 – 1944 ΝΟΜΟΥ ΑΡΤΗΣ, Σ. Παππάς, 1970)
Στη φωτογραφία απόσπασμα από ένα από τα πρώτα αρχεία του ΕΔΕΣ-ΕΟΕΑ με ονόματα Αρτηνών ανταρτών (Από το αρχείο Γεωργίου Σιούλα)

Ανάγλυφο με τον ναό της Αγίας Θεοδώρας του ζωγράφου Άγγελου Στεργίου. (Από την συλλογή της κ. Λουίζας Στεργίου – Βασιλείου)

Στην φωτογραφία εικονίζεται ο αρχιμανδρίτης Χρυσόστομος Βούλτσος, που ξεκίνησε την ιερατική του πορεία ως διάκονος στην Άρτα δίπλα στον Σεραφείμ. Όταν ο Σεραφείμ έγινε Μητροπολίτης Ιωαννίνων τον πήρε μαζί του στα Γιάννενα και τον έκανε βοηθό επίσκοπο Δωδώνης. Και όταν ο Σεραφείμ έγινε Αρχιεπίσκοπος τον έκανε Μητροπολίτη Νέας Σμύρνης. Δίπλα του, στα δεξιά, ο τελετάρχης και επίτροπος του ναού του Αγίου Νικολάου, Χαρίλαος Χουλιάρας. Αξίζει να παρατηρήσει κανείς ότι στην λιτανεία συμμετείχαν και μαθήτριες των δημοτικών σχολείων της πόλης. (Η φωτογραφία είναι από το αρχείο του κ. Γιάννη Χουλιάρα).

Μια ακόμη φωτογραφία από την λιτανεία της Αγίας Θεοδώρας, μάλλον μεταπολεμικά…. Η φωτογραφία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον γιατί αποτυπώνει μια γωνιά της πόλης που δεν την έχουμε ξαναδεί…Πρόκειται για την γωνία των δρόμων Σκουφά & Βλαχούτση. Το διώροφο σπίτι, όπου διακρίνεται η επιγραφή ΟΥΖΟ ΤΣΕΤΗ, ήταν ιδιοκτησία του Κλέωνος Τσέτη. Αργότερα, στο ισόγειο στεγάστηκαν πρώτα το φαρμακείο του Αναλογίδη και αργότερα το φαρμακείο της Σόνιας Τσέτη – Παπανικολάου. Σήμερα το νέο κτίριο που έχει κατασκευασθεί στεγάζει την τράπεζα Eurobank. Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο στη φωτογραφία αποτελεί και η πέτρινη τοιχοποιεία που στηρίζει την μικρή ταράτσα της οικίας Τσέτη στα δεξιά, με τα φουρούσια και την αλτάνα, που κοσμούσε πολλά από τα παλιά σπίτια της πόλης. Ακριβώς απέναντι βλέπουμε απομεινάρια από σπίτια που βομβαρδίστηκαν το 1941 και αργότερα φιλοξενούσαν την λαική αγορά της πόλης. (Η φωτογραφία είναι από το αρχείο του κ. Δημήτρη Βάσσου).
Σε μετέπειτα φωτογραφίες από το σημείο, ο πέτρινος τοίχος με την αλτάνα έχει γκρεμιστεί, όπως μπορείτε να δείτε στο λινκ https://doxesdespotatou.com/i-odos-vlachoytsi/

Ακουαρέλα που απαθανατίζει στοιχεία από την πίσω όψη του παλιού Δημαρχείου της Άρτας (πρώην οικία Ζάρρα), του ζωγράφου Δημήτρη Βάσσου. Διακρίνεται το σαχνισί και το μικρό δώμα στην ταράτσα της στέγης, από όπου κάποιος μπορούσε να ατενίσει ολόκληρη την γύρω περιοχή, μια και τα σπίτια της πόλης ήταν κάποτε πιο χαμηλά…. (Πηγή : ΑΡΤΙΝΟΙ ΖΩΓΡΑΦΟΙ ΚΑΙ Η ΑΡΤΑ, Κ. Βαίτσης, Άρτα, 2005)

…κι εδώ η πραγματική φωτογραφία που τράβηξε ο ζωγράφος για να ζωγραφίσει τον πίνακα!

Παρακολουθώντας την λιτανεία της Πολιούχου της Άρτας, Αγίας Θεοδώρας, επί της Σκουφά, από ένα μπαλκόνι απέναντι από τον Άγιο Δημήτριο, στις αρχές της δεκαετίας του ’70. Οι μαθήτριες σχηματίζουν τα γράμματα του ονόματος της Αγίας. Το χρώμα στις ποδιές τους έγινε πια γαλάζιο και στα χέρια τους κρατούν αντί για πανέρια, λουλουδένια στεφάνια.
Το ξενοδοχείο ΑΝΕΣΙΣ στέκονταν ακόμη όρθιο. Απέναντι διακρίνονται τα διατηρητέα πλέον καταστήματα του Αγίου Δημητρίου, που τότε φιλοξενούσαν το κατάστημα “ΗΧΟΣ & ΘΕΑΜΑ, Τσιρώνης”. Διακρίνονται επίσης μερικά ακόμη καταστήματα στην ίδια σειρά, που πλέον έχουν αλλάξει ιδιοκτήτες… (Η φωτογραφία είναι από το αρχείο του Δ. Βάσσου).

Στιγμιότυπο από την λιτανεία της Αγίας Θεοδώρας στις αρχές της δεκαετίας του ’50. Οι μαθήτριες του Γυμνασίου Θηλέων φορούν μαύρες ποδιές και κρατούν πανέρια με λουλούδια προς τιμήν της Αγίας. Η λιτανεία περνά αυτή τη στιγμή μπροστά από το το κτίριο της αστυνομίας στην οδό Βασιλέως Πύρρου. Σήμερα εκεί βρίσκεται η Στοά Χριστογιώργου και δίπλα το κτίριο της Αγροτικής Τράπεζας, νυν Πειραιώς. Απέναντι βρίσκονται τα σπίτια των οικογενειών Πολύζου και Μαστραπά. Η μαθήτρια πρώτη αριστερά είναι η Λίτσα Αλίβερτη -Λαίου και η γυμνάστρια δεξιά είναι η Τ. Παρηγορίτσα. (Πηγή : Λεύκωμα ΠΡΟΤΑΣΗ, Άρτα, 1999)

Το Δημαρχείο της Άρτας πριν την ανακαίνισή του, έργο του ζωγράφου Δημήτρη Βάσσου, τότε που τα παράθυρα είχαν ένα υπέροχο σιέλ χρώμα και όχι το άτονο κρεμ ανοιχτό που έχουν σήμερα!!! Στο ισόγειο του κτιρίου υπήρχε εκείνη την εποχή κάποιο κατάστημα. Πρόκειται για ελαιογραφία που ανήκει σήμερα στη συλλογή του κ. Μάξιμου Μπανταλούκα.
Η ανορθόδοξη μορφή που έχει το κτήριο οφείλεται στον υποτιθέμενο αντικατοπτρισμό του, που έδωσε και το όνομα στην συλλογή του ζωγράφου “Αντικατοπτρισμοί”. (Ευχαριστούμε θερμά τον ζωγράφο Δ.Βάσσο που μας έστειλε την φωτογραφία).
