Υπάρχουν ημέρες μέσα στον χρόνο που μοιάζουν να αναστέλλουν τη ροή του χρόνου· να μετατοπίζουν το βλέμμα από το παρόν προς μια περιοχή πιο σιωπηλή, όπου η παρουσία και η απουσία δεν αντιτίθενται, αλλά συνυπάρχουν.
Η Μεγάλη Πέμπτη ανήκει σε αυτές τις ημέρες.
Ίσως γι’ αυτό επιστρέφουμε σήμερα σε δύο παλαιότερες αναρτήσεις, που συνομιλούν —με διαφορετικούς τρόπους— με την έννοια της μνήμης και της εικόνας ως τελευταίου ίχνους. Εκεί όπου η μορφή επιχειρεί να συγκρατήσει κάτι που ήδη έχει παρέλθει.
Το μεταθανάτιο πορτραίτο του 19ου αιώνα
https://doxesdespotatou.com/to-metathanatio-portraito-toy-19oy-aiona/
Μια πρακτική που σήμερα μοιάζει ανοίκεια, σχεδόν αμήχανη, υπήρξε κάποτε ένας από τους ελάχιστους τρόπους να διατηρηθεί η μορφή ενός αγαπημένου προσώπου. Η φωτογραφία ως ύστατη πράξη παρουσίας.
Το πρώιμο φωτογραφικό παρελθόν της Άρτας
https://doxesdespotatou.com/to-proimo-fotografiko-parelthon-tis-ar/
Στα πρώτα της βήματα, η φωτογραφία στην Άρτα δεν κατέγραφε απλώς — συγκροτούσε μνήμη. Μέσα από στάσεις, βλέμματα και σκηνοθετημένες παρουσίες, επιχειρούσε να διατηρήσει κάτι από τη διάρκεια του προσώπου μέσα στον χρόνο.
Αν κάτι διαπερνά και τα δύο αυτά παραδείγματα, είναι η βαθιά ανθρώπινη ανάγκη να αντισταθούμε στη λήθη· να κρατήσουμε, έστω ως εικόνα, αυτό που δεν μπορεί πλέον να παραμείνει.
Ίσως σήμερα, σε έναν κόσμο όπου οι εικόνες πολλαπλασιάζονται και διαχέονται αδιάκοπα, η ανάγκη αυτή να μην έχει εκλείψει — αλλά απλώς να έχει αλλάξει μορφή.
Στη φωτογραφία “Κηδεία στη Ροδαυγή Άρτης, 1962”.
Η εικόνα του θανάτου δεν ανήκει μόνο στο μακρινό παρελθόν της φωτογραφίας· υπήρξε, μέχρι πρόσφατα, μέρος μιας συλλογικής εμπειρίας — δημόσιας, σχεδόν κοινόχρηστης. (Πηγή : Λεύκωμα ΡΟΔΑΥΓΗ, ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΧΤΕΣ, Χ. Σταύρος, Άρτα, 2020)
