Τα Οθωμανικά κτίρια στην Άρτα την περίοδο της Τουρκοκρατίας

Η εργασία παρέχει  στατιστικά στοιχεία των οθωμανικών κτισμάτων στην περιοχή της Άρτας την περίοδο της Τουρκοκρατίας (1449 – 1881), με ειδική αναφορά σε 6 περιόδους :

  1. Την χρονική περίοδο πριν τον Evliyâ Çelebi (1449 – 1660).
  2. Το δεύτερο μισό του17ου αιώνα, σύμφωνα με τον Evliyâ Çelebi.
  3. Την ύστερη περίοδο της Τουρκοκρατίας με βάση τον   Οθωμανικό Salname των Ιωαννίνων του έτους 1877 (Έτος εγίρας 1294).
  4. Τα στατιστικά στοιχεία του Εkrem Η.  Αyverdi.
  5. Τα καταγεγραμμένα οθωμανικά κτίρια στην περιοχή της Άρτας από τον Σεραφείμ Βυζάντιο το 1884,  μετά την απελευθέρωση της πόλης.
  6. Την  παρούσα κατάσταση.

Μπορείτε να διαβάσετε την εργασία στο λινκ

ή στο λινκ https://doxesdespotatou.com/wp-content/uploads/2024/04/ΤΑ-ΟΘΩΜΑΝΙΚΑ-ΚΤΙΡΙΑ-ΤΗΣ-ΑΡΤΑΣ-1449-1881.pdf

Δημοσιεύθηκε στη Εργασίες, Οθωμανική περίοδος | Σχολιάστε

Το τσελιγκάτο του Καλαρρυτιώτη Σπύρου Β. Φασούλα

Το δυναμικό τσελιγκάτο του Καλαρρυτιώτη Σπύρου Β. Φασούλα στον «Κούρο» το 1926, στη Γκιούλμπερη Αμφιθέας Λάρισας.

Από αριστερά όρθιοι : Δημ. Δραγάτης (γαλατάς), Σπύρος Β. Φασούλας (ο τσέλιγκας), Ευάγγελος Μπονταλάς (από το Ματσούκι), Ηλίας Κουταρέλας ( σκυφτός με το τσιγάρο), Φωτεινή Δ. Φασούλα, Αθανάσιος Σ. Φασούλας, Κατερίνη Μπαζάκη, Χαρίκλεια Παύλου Ζώγκου, Γεωργούλα Γ. Μπέρκου (μόλις διακρίνεται), η γιαγιά Σακογιάννη (σύζυγος Βασίλη Σακογιάννη), Μάρω Χρ. Σακογιάννη, Αγγελική Μόκκα, Σωτήρης Κατσιγιάννης, Κων/νος Λεβέντης (από το Χαλίκι), Αγγελική Χρ. Μόκκα, Ελένη Κατσιγιάννη, Χρήστος Απ. Κουταρέλας, Χρήστος Σακογιάννης, Γιάννα Θ. Μπαρμπούτη, Γιώργος Κουκουθάκης, Νίκος Γκατζώγιας (Παρλακώστας), Θεόδωρος Μπαρμπούτης, Ευάγγελος Χρ. Μόκκας.

Καθιστοί : Ευάγγελος Φασούλας, Πέτρος Γκουτζαμάνης, Παντελής Κατσιγιάννης, Αθανάσιος Δ. Φασούλας, Τάκης Χρ. Φασούλας, Αλέξης Μίντζας, Γρηγόριος Δ. Μπαρμπούτης,και τέλος ξαπλωμένος μπροστά – μπροστά ο γαλατάς Χρήστος Κόσυβας από το Γαρδίκι Τρικάλων. )Η φωτογραφία είναι από το αρχείο του Σωτήρη Κουκουθάκη, όπως δημοσιεύτηκε στο βιβλίο ΟΙ ΝΟΜΑΔΕΣ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΟΙ ΤΩΝ ΤΖΟΥΜΕΡΚΩΝ, Ν. Καρατζένης, Άρτα, 1991)

Δημοσιεύθηκε στη Ποιμενική Ζωή | Σχολιάστε

Τσελιγκάδες & κτηνοτρόφοι των Καλαρρυτών

Κάτω σειρά από αριστερά : Αποστόλης Αντωνίου, Αποστόλης Γκατζόγιας, Γεώργιος Σακογιάννης, Αθανάσιος Μπακαγιάννης, Βασίλης Αντωνίου (συντηρούσε 10 οικογένειες μικροκτηνοτρόφων στον Τύρναβο), Νίκος Γκατζόγιας, Ηλίας Γκατζόγιας, Κων/νος Μπακαγιάννης, Σπύρος Γκατζόγιας.

Πάνω σειρά δεύτερος από δεξιά Αντώνης Αντωνίου, Γρηγόρης Μπαρμπούτης, Σωτήρης Μπαρμπούτης, Μιλτιάδης Τσόκας, Αθανάσιος Φασούλας (μεγαλοτσέλιγκας στη Γκιούλμπερη Λάρισας, συντηρούσε 20 οικογένειες μικροκτηνοτρόφων), άγνωστος, Κων/νος Τσόκας, Γεώργιος Τσόκας, άγνωστοι….(Ευχαριστούμε θερμά τον κ. Γεώργιο Μπακαγιάννη που μας έστειλε την φωτογραφία).

Δημοσιεύθηκε στη Ποιμενική Ζωή | Σχολιάστε

Ο Ελληνικός μεθοριακός σταθμός στους Καλαρρύτες το 1881

“Η ιδιαιτερότητα του εδάφους επέδωσε στο Τάγμα της Άρτας τρεις λόχους ανισομερώς καταμερισμένους. (Η αρίθμηση των σταθμών στο Οδοιπορικό του  Ν. Σχινά ξεκινούσε από τον Παγασητικό κόλπο).

Ο λόχος των Πραμάντων διέθετε τρεις σταθμούς  :

ΣΤΑΘΜΟΣ ΚΑΛΑΡΡΥΤΩΝ (69ος) : Στους Καλαρρύτες βρισκόταν ο 69ος ελληνικός σταθμός διοικούμενος υπό αξιωματικού, υπήρχε δε και  τηλεγραφικός σταθμός ο οποίος επικοινωνούσε με τις κωμοπόλεις Πραμάντων και Αγνάντων. Οι Καλαρρύτες διέθεταν και λοιμοκαθαρτήριο στην έξοδο του χωριού προς το Συρράκο – όπου βρισκόταν ο ομώνυμος  ΟΣΤ’ (76ος) οθωμανικός σταθμός  – όπως και «υποτελωνείον και καλόν υδραγωγείον».

ΣΤΑΘΜΟΣ ΧΡΗΣΤΩΝ (70ος) : Από τους Καλαρρύτες δυο δρόμοι οδηγούσαν στον επόμενο σταθμό εις το « διεσπαρμένας τας οικίας έχον χωρίδιον Χρηστών, όπου αρκτικώς του χωριδίου, 20’ της ώρας κείται ο ομώνυμος ελληνικός σταθμός».  Από αυτόν έβλεπε  κανείς πολύ καθαρά το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου στο όρος Πολιάνα και το χωριό Ντοβίζντιανα  (Προσήλιο) όπου βρισκόταν  ο 77ος ομώνυμος οθωμανικός σταθμός. Πιο δεξιά στο χωριό Μιχαλίτσι βρισκόταν ο 78ος οθωμανικός σταθμός όπου την εποχή εκείνη συγκεντρώνονταν υλικό για την κατασκευή στρατώνα.

ΣΤΑΘΜΟΣ ΣΚΛΟΥΠΟΥ  (71ος): Ο  ελληνικός σταθμός Σκλούπου βρισκόταν 1 ½ ώρα μακριά από το ομώνυμο χωριό, στη θέση Πολιτσά. Ήταν ένα μικρό οίκημα δίπλα στην μονότοξη γέφυρα του Αράχθου, η οποία είχε άνοιγμα 50 μέτρα, πλάτος 1,50 μ. και μέσο ύψος από τον πυθμένα μέχρι το θόλο 35 μ. Οι όχθες και από τις δυο πλευρές του ποταμού, την ελληνική και την οθωμανική ήταν βραχώδεις, απότομες και πάρα πολύ δύσβατες. Απέναντι από την γέφυρα, στο χωριό Κοστίτσι,  στα Κατσανοχώρια βρισκόταν ο ΟΘ’ (79ος)  ομώνυμος οθωμανικός σταθμός…..” (Πηγή : Η ΟΡΟΘΕΤΙΚΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΟΥ ΑΡΑΧΘΟΥ ΤΟ 1881, Α. Καρρά, Άρτα, 2021)

Στη φωτογραφία του Γιάννη Σκουλά, που αποτύπωσε τα σημεία που υπήρχαν τα φυλάκια της οροθετικής γραμμής του 1881, “Το υποτελωνείο στους Καλαρρύτες που  σήμερα είναι  οικία ιδιοκτησίας Χρήστου Κοταρέλα”. Μπορείτε να διαβάσετε για το οδοιπορικό του Γιάννη Σκουλά με σκοπό να φωτογραφήσει ότι απέμεινε από τα φυλάκια του 1881 στην ίδια εργασία στο λινκ https://doxesdespotatou.com/wp-content/uploads/2022/09/Η-Οροθετική-Γραμμή-του-Αράχθου-το-1881.pdf

Δημοσιεύθηκε στη Η Απελευθέρωση το 1881 | Σχολιάστε

ΤΟ ΜΗΤΡΩΟΝ ΑΡΡΕΝΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΑΛΑΡΡΥΤΩΝ, ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΤΣΟΥΜΕΡΚΩΝ, ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΡΤΗΣ (καταρτισθέν εν έτει 1884). Γεννηθέντες τα έτη 1864 – 1865 – 1866

Συνεχίζουμε την ανάρτηση του Μητρώου Δήμου Καλαρρυτών με τα έτη 1864 – 1866. (Πηγή : ΓΑΚ Άρτης)

Έτος γέννησης 1864

Έτος γέννησης 1865

Έτος γέννησης 1866

Δημοσιεύθηκε στη Η Απελευθέρωση το 1881 | Σχολιάστε

Το Γεφύρι την δεκαετία του ’50!

Πανοραμική φωτογραφία του Γεφυριού της Άρτας. Στο βάθος ο πρώην τουρκικός σταθμός οροφυλακής, σήμερα λαογραφικό μουσείο. (Φωτο από συλλογή Χ.Β.)

Δημοσιεύθηκε στη Το Γεφύρι της Άρτας και ο Άραχθος Ποταμός | Σχολιάστε

Όχημα Δημοσίας Χρήσεως, Η-854

Ο Σπύρος Κουτρούμπας ποζάρει με περηφάνεια δίπλα στο καινούργιο του ταξί  Chevrolet Deluxe, την δεκαετία του ’50. (Φωτο από αρχείο Οικογένειας Κουτρούμπα)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Μέσα Μεταφοράς | Σχολιάστε

Η Άρτα το 1904!

‘Αποψη της Άρτας το 1904. Φωτοκάρτα Νο 1 του Ν.Β. Αγραφιώτη. Η πόλη είναι φωτογραφισμένη από το Κάστρο. Διακρίνεται το καμπαναριό του Αγίου Γεωργίου και πιο δεξιά ο μιναρές από το τζαμί του Κιλίτς Μπέη. Στο βάθος ο λόφος της Βαλαώρας. (Η φωτογραφία είναι από το αρχείο του κ Ιωάννη Έξαρχου)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

Λεωνίδας Νικόπουλος

Στη φωτογραφία ο συγγραφέας του βιβλίου ΔΕΞΙΟΙ ΚΑΙ ΑΡΙΣΤΕΡΟΙ, ΘΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΣΚΟΠΙΣΜΟΥ, Λεωνίδας Νικόπουλος, Ταξίαρχος της Ελληνικής Αστυνομίας, με τον Ηρακλή Μάστακα, όταν υπηρετούσε στην Άρτα. Η φωτογραφία, από το βιβλίο του, έχει τον υπότιτλο : “Άρτα, 5 – 5- 1981, εορτή Αγίας Ειρήνης, με το φίλο Ηρακλή Μάστακα, από τη Φιλιππιάδα, τον πραγματικό αλτρουιστή. Έφυγε σε ηλικία 57 ετών στις 26 – 6 – 1996”.

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

Η 21η Απριλίου 1967 στην Άρτα! (β΄μέρος)

“……Πήγαινε να σαλέψει το μυαλό μου. Αν ήταν δυνατόν με δυο υπαξιωματικούς και πέντε χωροφύλακες να ανταποκριθώ στην επίπονη και επικίνδυνη δουλειά. Αν όχι όλοι, οι περισσότεροι από τους προισταμένους, αν τους ζητούσαν οι υφιστάμενοι ενίσχυση με προσωπικό, η απάντηση ήταν πάγια : «Δικό σου πρόβλημα, κάνε τη δουλειά σου»……….

Με κίνδυνο να εκτεθώ και να έχω σοβαρές συνέπειες, δεν υπέβαλα δελτία για απόλυση δυο εκπαιδευτικών στην Άρτα και ενός υπαλλήλου της Δ.Ε.Η. από την Λευκάδα, επίσης δεν πρότεινα την εκτόπιση του δικηγόρου Α. Λιαροκάπη και του λογιστή Κων/νου Σαρλή, αμφοτέρων αρτινών, με το αιτιολογικό των ανεπαρκών εις βάρος των στοιχείων.

Κατά την εκτέλεση ελέγχων, συνήθως αγορανομίας, παρίστατο και αξιωματικός του στρατού. Την 27 – 4 – 1967 μου έστειλαν έναν αξιωματικό με έναν στρατιώτη για τη διενέργεια αγορανομικών ελέγχων σε καταστήματα κατά την υπόδειξή τους, πήρα κι εγώ έναν χωροφύλακα, ειδικό στα αγορανομικά θέματα και ενεργήσαμε ελέγχους.

Το τελευταίο κατάστημα, ζαχαροπλαστείο, ήταν του Ιωάννη Βαμβουρέλη, ο οποίος εθεωρείτο κομμουνιστής. Ήταν ηλικιωμένος, πολύτεκνος, σοβαρός και η εν γένει συμπεριφορά του έδειχνε ευσυνείδητο επαγγελματία και φιλήσυχο.

Όπως στα άλλα καταστήματα τροφίμων, έτσι και στο ζαχαροπλαστείο αυτό δεν διαπιστώσαμε παραβάσεις και αποχωρήσαμε, πλην του στρατιώτη που καθυστέρησε για ελάχιστο χρόνο και πριν απομακρυνθούμε μας φώναξε να επιστρέψουμε γιατί σε κάποιο χαρμάνι υπήρχαν μύγες.

Επιστρέψαμε και πράγματι στο χαρμάνι ήταν 2 ή 3 μύγες.

Πως όμως συνέβη αυτό, αφού προ πέντε λεπτών περίπου, δεν είχαμε προςσέξει κάτι τέτοιο? Ωχρίασε ο μπάρμπα Γιάννης, στηριζόμενος στο κάσωμα της πόρτας. Ο αξιωματικός ζήτησε την παραπομπή του στο αυτόφορο με παρεπόμενη ποινή τη σφράγιση του μαγαζιού.

Αντέδρασα ισχυριζόμενος ότι κατά τον έλεγχο το χαρμάνι ήταν καθαρό. Επέμενε ο Αξ/κος, οπότε με τρόπο του είπα ότι «συγγενής του ζαχαροπλάστη ήταν σημαντικός πληροφοριοδότης μου, αν παραπεμφθεί στο αυτόφορο ή μυνηθεί θα είστε εσύ και ο φαντάρος μάρτυρες κατηγορίας ενώ εγώ και ο χωρ/κας Γρ. Φίλης, θα πούμε την αλήθεια, θα βρεθούμε αντιμέτωποι στο δικαστήριο και ο διασυρμός θα είναι αναπόφευκτος, ίσως δε και με συνέπειες ψευδορκίας κ.λ.π.».

Έτσι υπαναχώρησε ο αξιωματικός αυτός, όμως ενημέρωσε τον Διοικητή του και εκείνος στη συνέχεια τον δικό μου, οπότε η ακραιφνής προσήλωσή μου στο καθεστώς είχε αρχίσει να αμφισβητείται περιστασιακά και σύμφωνα με τις καιροσκοπικές επιδιώξεις των παραπάνω…..Πάντως ο μπάρμπα -Γιάννης δεν ήταν παράνομος και δεν του είχε γίνει μήνυση….” [Πηγή : ΔΕΞΙΟΙ ΚΑΙ ΑΡΙΣΤΕΡΟΙ, ΘΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΑΙΡΟΣΚΟΠΙΣΜΟΥ, Λ. Νικόπουλος, Αθήνα, 2002]

Στη φωτογραφία “Εκδήλωση από την επίσκεψη επισήμου στην Άρτα κατά την διάρκεια της δικτατορίας” . Χαρακτηριστικό της εποχής τα banners “ΖΗΤΩ Η ΕΘΝΙΚΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ, 21η ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1967” και “ΕΛΛΑΣ, ΕΛΛΗΝΩΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΩΝ”. (Φωτο από προσωπική συλλογή)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε