Δόξες Αγήραντες του Δεσποτάτου

“……Η δουλειά ήταν σχετικά εύκολη γιατί όλοι κούρευαν τα μαλλιά τους κοντά. Η ιδιοτροπία των πελατών ήταν ως προς το μουστάκι, γι’ αυτό ο κουρέας αφιέρωνε περισσότερο χρόνο για την περιποίησή του, αλλά και για το ξύρισμα που έκανε στον πελάτη. Ο καλός κουρέας τρόχιζε το ξυράφι του καλά, είχε ελαφρύ χέρι, δεν άφηνε γένια, δεν έκοβε τον πελάτη στο μάγουλο, ήταν περιποιητικός και καθαρός. Με την άσπρη μπλούζα έμοιαζε σαν γιατρός. Αν σκεφτεί κανείς ότι ήταν και πρακτικός γιατρός, γιατί είχε γνώσεις για την τριχόπτωση και για την περιποίηση του σβέρκου με βδέλλες,  για το χτυπημένο μάγουλο, για τον πονόδοντο, για την αλωπεκίαση, για το κόψιμο της χρυσής (ίκτερου), εξαγωγή δοντιών, τότε το «έμοιαζε σαν» πλεονάζει. Ασχολούνταν ακόμη με την Παρασκευή χρωμάτων και είχε βότανα (αγριάδα, σκουποχόρτι, μαντζούνια κ.λπ.) για χρόνιες παθήσεις.

Στις πλατείες, κοντά στα καφενεία που σύχναζαν οι πελάτες τους, βρίσκονταν και τα κουρεία. Και ακόμη πιο παλιά, οι κουρείς εξυπηρετούσαν τους πελάτες τους μέσα σε καφενεία ή και στα ίδια τα καταστήματα των πελατών τους.

Ο μπαρμπέρης ήταν γνώστης πολλών μυστικών των ανθρώπων που κούρευε και θεωρούνταν ο μεγαλύτερος κουτσομπόλης. Πολλές ιστορίες κυκλοφορούν για τους μπαρμπέρηδες  που δεν μπορούσαν να κρατήσουν μυστικό, που τους είχαν εμπιστευτεί οι πελάτες. Επειδή δεν μπορούσαν να κρατήσουν το στόμα τους κλειστό, έβρισκαν τρόπο να αυτοσχεδιάζουν διάφορα ανέκδοτα, προκειμένου να εκμυστηρευτούν το μυστικό φωτογραφίζοντας έτσι το γεγονός και τους εμπλεκόμενους ανθρώπους.

Οι κουρείς μετά τους καφετζήδες, αποτελούσαν στην Άρτα τη μεγαλύτερη συντεχνία. Ονόματα ανθρώπων που άσκησαν το επάγγελμα του κουρέα – μπαρμπέρη στην Άρτα  ήταν: Ιωάννης Τρομπούκης, Ζαχαρίας Καραγιώργος, Γεώργιος Μέλλιος, Κώστας Ζαχαρέλος, Κύρκος Κουτσούμπας, Δημήτρης Κατοπόδης, Χρήστος Τζώρας, Ελευθέριος Ρίζος, Σ. Νάκας, Βασίλειος Μπίκας, Βασίλης & Κων/νος Νάκας, Κώστας Σκλήρης, Παναγιώτης Γκίζας, Ιωάννης Ναζόπουλος* ( Α’ πρόεδρος της συντεχνίας των κουρέων), Αθανάσιος Σκαλτσάρης, Κώστας Ψιλός, Κώστας Καρέλης, Βασίλης Τελώνας, Κώστας Γκολομάζος, Κώστας Ναζόπουλος, Σωτήρης Παπαϊωάννου, Ιωάννης Λάμπρου, Κώστας Κολιοπάνος, Ανδρέας Σακκάς, Δημήτρης Γκολομάζος, Μάκης Κατσαντάς, Χρήστος Ζυγούρης, Γεώργιος Μπαλής, Αναστάσιος Καραμάνης,  Αλέκος Αμβράζης, Κώστας Καρβέλας, Κώστας Σακκάς, Ευστράτιος Μπλάτσας, Δημήτριος Κουτσούμπας, Θωμάς Κασαής, Γιάννης Γιαννακάκης, Δημήτριος Ζάχος.” (Πηγή : ΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΑ ΓΥΡΙΣΜΑΤΑ, Γ. Κουτσούμπας, Αθήνα, 2004)

*Για το Κομμωτήριον του Γιάννη Ναζόπουλου μπορείτε να διαβάσετε στο λινκ https://doxesdespotatou.com/i-komosis-gianni-nazopoyloy/

Στη φωτογραφία ο Χρήστος Τζώρας και ο Λάκης Σωτάκης στο κουρείο στην Πλατεία Κιλκίς. (Φωτο από προσωπική συλλογή)

“Η μεγάλη σημασία που έδινε στην εξωτερική του εμφάνιση ο άνθρωπος σε όλες τις εποχές και ειδικά σήμερα που το παρουσιαστικό αποτελεί στοιχείο κοινωνικού γοήτρου, άρα και κοινωνικής ανόδου, συντέλεσε ώστε το επάγγελμα του κουρά να μην χαθεί στην χοάνη του χρόνου αλλά να αναβαπτιστεί με άλλα ονόματα, άλλα εργαλεία δουλειάς και άλλες φυσικά προοπτικές. Σπάνια αντικρίζει πια κανείς ταμπέλα με τη λέξη «ΚΟΥΡΕΙΟΝ». Η λέξη «ΚΟΜΜΩΣΕΙΣ» κυριαρχεί και ακόμη πιο εξευρωπαϊσμένα “COIFFURE” ή “SALON DE COIFFURE”.

Ο παραδοσιακός κουρέας – μπαρμπέρης (από τις μπαρμπέρες = φαβορίτες) είχε την χειροκίνητη μηχανή κουρέματος, ψιλή ή χονδρή για τα παιδιά, ψαλίδια καλοτροχισμένα, λουρί για τρόχισμα, ξυράφι για το ξύρισμα, στον πάγκο του επάνω είχε τα χαρτάκια για να σκουπίζει το ξυράφι και τις σαπουνάδες και δίπλα υπήρχε ένα μεταλλικό δοχείο με πινέλο για να φτιάχνει τη σαπουνάδα.  Η σαπουνάδα γινόταν από πράσινο σαπούνι ψιλοτριμμένο. Σ’ ένα μεταλλικό δοχείο, την πουδριέρα, έβαζε την αρωματισμένη πούδρα. Στον τοίχο, σε μια γωνιά ήταν κρεμασμένη η νιφτήρα και από κάτω η λεκάνη. Πάνω στον πάγκο υπήρχαν ακόμη οι τσατσάρες διάφορων χρωμάτων, χοντρές ή ψιλές, ειδική τσατσάρα για την περιποίηση του μουστακιού, κρέμες για μετά το ξύρισμα, μπριλ – κριμ για τα μαλλιά….”(συνεχίζεται) (Πηγή : ΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΑ ΓΥΡΙΣΜΑΤΑ, Γ. Κουτσούμπας, Αθήνα, 2004)

Στη φωτογραφία από το ίδιο βιβλίο “O κουρέας Δημήτρης Κουτσούμπας”.