Η Κοινότητα Σελλάδων το 1920 -29

Δημοσιεύθηκε την 14 Δεκεμβρίου 2022 από Anastasia Karra

Η κοινότητα Σελλάδων με 939 κατοίκους στον Οδηγό Ηπείρου 1920 – 1929. Περιλάμβανε και το χωριό Μεγάρχη. (Πηγή : 21 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1913, ΠΗΡΑΜΕ ΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ……., Ιωάννινα, 2013)

Δημοσιεύθηκε στη Τα χωριά γύρω από την πόλη | Σχολιάστε

Πως περιγράφει τον Ν. Σκουφά ο ιστορικός Δ. Φωτιάδης

Δημοσιεύθηκε την 14 Δεκεμβρίου 2022 από Anastasia Karra

“Ο Σκουφάς γεννήθηκε το 1779 στο Κομπότι, χωριό σιμά στην Άρτα. Αν τώρα πας ίσαμε κει σου δείχνουν και το πατρικό του σπίτι, που δεν σε πείθει όμως πως κρατά από κείνα τα χρόνια. Ίσως στον ίδιο τόπο να βρίσκονταν κάποτε το ρημάδι που γεννήθηκε.

Αφού έμαθε λιγοστά γράμματα, αναγκάστηκε, καθώς ήταν φτωχοφαμελίτες οι γονιοί του, να φύγει για την Άρτα. Μπήκε τσιράκι σε κάποιον μάστορα που έφτιαχνε σκούφιες κι άμα έμαθε τη δουλειά, άνοιξε δικό του μαγαζί. Από τούτη την τέχνη πήρε το παρατσούκλι Σκουφάς, όπου μ’ αυτό έμεινε στην ιστορία. Μαύρα τα χρόνια κι αβάσταχτη η τυραννία του Αλή πασά. Παρά να κάτσει να ρημάξει μέσα στο παλιομάγαζό του αποφασίζει να ξενιτευτεί. Πουλά τη σιρμαγιά του, συνάζει όσα χρήματα μπόρεσε και φεύγει για τη Ρωσία. Καταστάλαξε στην Οδησσό, που μέτραγε πια 25000 ψυχές.

Η Οδησσός όπως ήταν το 1814, όταν ιδρύθηκε σ’ αυτή η Φιλική Εταιρεία. Σπάνια παλιά γκραβούρα.

Όπως όλοι οι ξενιτεμένοι Ρωμιοί, γύρεψε κι ο Σκουφάς να εμπορευτεί. Δεν τα κατάφερε όμως. Χρεωκόπησε και τράβηξε για τη Μόσχα, όπου γίνηκε υπάλληλος του έμπορα Πάλλη. Ούτε όμως εκεί πολυκαίρισε. Τον Νοέμβρη του 1813 ξαναγυρίζει στην Οδησσό, όπου σμίγει με τον Ξάνθο και τον Τσακάλωφ.

Από τους τρεις πρωτεργάτες της Φιλικής Εταιρείας, ο Σκουφάς ήταν ο πιο λίγο γραμματισμένος. Κι όμως, σ’ αυτό συμφωνούν όλοι οι ιστορικοί, στάθηκε ο φωτεινός νους της Φιλικής. Εξόν από τις μοναδικές οργανωτικές ικανότητές του φανέρωσε αδάμαστη θέληση, που καμιά αντιξοότητα δεν μπόρεσε να την λυγίσει. Όταν οι άλλοι απελπίζονταν από τις δυσκολίες που ορθώνονταν μπροστά στο μέγα έργο που πήραν πάνω τους, αυτός με το θάρρος του, την αισιοδοξία του και το παράδειγμά του, τους συγκρατούσε. Στάθηκε αναμφισβήτητα ο εμπνευσμένος ηγέτης, στα μέτρα που απαιτούσαν οι περιστάσεις.

Το σπίτι όπου έμεινε ο Σκουφάς στην Οδησσό κι όπου σ’ αυτό ιδρύθηκε το φθινόπωρο του 1814 η Φιλική Εταιρεία. Κηρύχτηκε διατηρητέο ιστορικό μνημείο και στον τοίχο του (αριστερά στην εικόνα) εντοιχίστηκε σχετική μαρμάρινη πλάκα.
 

Ίσως να μην είναι υπερβολή τούτος εδώ ο λόγος : ο άταφος Ρήγας Βελεστινλής ξαναρχόταν στη ζωή να αποτελειώσει, στο πρόσωπο του Σκουφά, το έργο που είχε θεμελιώσει. Και είχε την ίδια μοίρα μ’ εκείνον : πέθανε πριν βγάλει καρπούς το δέντρο της λευτεριάς, που τόσο μόχθησε να το φυτέψει. Έφυγε απ’ τη ζωή στις 31 του Ιούλη 1818. Η καρδιά του έπαψε να χτυπά όταν ήταν 39 μόνο χρόνων…..” (Πηγή : Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΙΕΝΑ, Δ. Φωτιάδη, Αθήνα, 1971)

Δημοσιεύθηκε στη Τα χωριά γύρω από την πόλη | Σχολιάστε

Η Κοινότητα Κομποτίου το 1920 -29

Δημοσιεύθηκε την 14 Δεκεμβρίου 2022 από Anastasia Karra

Η κοινότητα Κομποτίου με 1486 κατοίκους στον Οδηγό Ηπείρου 1920 – 1929. (Πηγή : 21 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1913, ΠΗΡΑΜΕ ΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ……., Ιωάννινα, 2013)

Δημοσιεύθηκε στη Τα χωριά γύρω από την πόλη | Σχολιάστε

Ο καστανάς στην  Σκουφά και Γ. Μάτσου γωνία….

Δημοσιεύθηκε την 13 Δεκεμβρίου 2022 από Anastasia Karra

Στεκόταν πάντα στην ίδια θέση μέχρι πριν από κάποια χρόνια. Γράφει ο Γ. Κουτσούμπας στο βιβλίο του : «Σήμερα ακόμη ο μπάρμπα Μήτσος Κουτσούκης από το Σκαρπάρι Θεοδωριάνων, εξακολουθεί να δένει τα νήματα με το χτες εδώ και τριάντα και πλέον χρόνια.  Η γνώριμη φιγούρα του εξακολουθούσε να υπάρχει και το καλοκαίρι, μόνο που τώρα στη φουφού του έψηνε καλαμπόκια….» (Πηγή σχολίου & φωτογραφίας : ΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΑ ΓΥΡΙΣΜΑΤΑ, Γ. Κουτσούμπας, Αθήνα, 2004)

Δημοσιεύθηκε στη Το εμπόριο στην Άρτα | Σχολιάστε

Οικογένεια Οικονόμου

Δημοσιεύθηκε την 13 Δεκεμβρίου 2022 από Anastasia Karra

Οικογένεια Οικονόμου στην Ταμπακιάδα : Αχιλλέας (Νομικός), Αλίκη (Δασκάλα). Δεξιά : Νίνα (Ποινικολόγος), Κωστάκης (Αρχιτέκτονας, ο θρυλικός ΛΙΛΑΣ- αίλουρος γκολκήπερ) και η Σοφία (Δ.Υ.). (Φωτο από αρχείο Νίνας Οικονόμου, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινές Οικογένειες | Σχολιάστε

ΑΡΑΧΘΟΣ, 1935

Δημοσιεύθηκε την 13 Δεκεμβρίου 2022 από Anastasia Karra

Οικοτροφείο Κόνιτσας 1935 – Παιδιά από την Άρτα της ομάδας ΑΡΑΧΘΟΣ. Κάτω με την μπάλα δεξιά ο εκ Μελισσουργών Χαράλαμπος Γιώτης, μετέπειτα ιερέας ( στο Μοναστήρι των Μελισσουργών και στην Άρτα). Επίσης οι : Σοφοκλής Μπακαγιάννης  (με το μεγάλο εμπορικό κατάστημα στην Άρτα, 1960-2010), Βασίλης Δαρδαμάνης (Δημοτ. Υπάλληλος), Δημοσθένης Γκανιάτσας, Ευάγγελος Κουρκούτας, , οι αδελφοί Γιώτη (ορφανά προσφυγόπουλα από το Βουκουρέστι: Ο Παναγιώτης (τέρμα στον Παναμβρακικό), ο Κωστάκης (ο θρυλικός Ρουμάνος αρχικά στον Παναμβρακικό 1938- 1948 και μετά στον Αετό) και οι δυο υποδηματοποιοί, και ο μικρότερος ο Θεόδωρος (υπάλληλος Ολυμπιακής Αεροπορίας)(Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Οι άλλες ομάδες | Σχολιάστε

ΠΑΝΑΜΒΡΑΚΙΚΟΣ – 1955

Δημοσιεύθηκε την 13 Δεκεμβρίου 2022 από Anastasia Karra

Παίκτες του Παναμβρακικού το 1955. Δεξιά ο Τάκης Χλίτσος (Σινέ – Φαντασία). Πίσω δεξιά ο Ιωάννης Τζαχρήστας από Τσόπελα (Ολυμπιακός) και Θωμάς Κίτσης από Πράμαντα. (Φωτο από αρχείο Ι.Κ. Τζαχρήστα, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα του Παναμβρακικού | Σχολιάστε

Βόλτα στη Βλαχέρνα το 1947….

Δημοσιεύθηκε την 12 Δεκεμβρίου 2022 από Anastasia Karra

Από μια βόλτα στην Βλαχέρνα το 1947. Δεξιά ο Βασίλης Καρατσώλης, ο άλλος άγνωστος. Στην πίσω πλευρά της φωτό γράφει τα εξής: “Τετάρτη 2-7-1947, Βλαχέρνα 3 & μισή το μεσημέρι”.

Ο Βασίλης Καρατσώλης ήταν γιατρός παθολόγος. Εμβληματική μορφή της κοινωνίας μας. Παιδί της κατοχής. Άριστος μαθητής, φοιτητής της Ιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

(Η φωτο είναι από το αρχείο του Β. Καρατσώλη. Ευχαριστούμε θερμά τον κ. Γ. Γεροκόμο για την παραχώρηση του αρχείου).

Δημοσιεύθηκε στη Τα Μοναστήρια | Σχολιάστε

Μονή Βλαχερνών

Δημοσιεύθηκε την 12 Δεκεμβρίου 2022 από Anastasia Karra

Στην περιοχή της ‘Αρτας είναι που το Δεσποτάτο της Ηπείρου άφησε τα πιο εντυπωσιακά μνημεία της ιστορίας του. Το μόνο ίσως από τα μνημεία που διατηρούνται και που μπορεί με κάποια σιγουριά να συνδεθεί με τη βασιλεία του Θεοδώρου Αγγέλου, είναι το παρεκκλήσι της Μονής Βλαχερνών που βρίσκεται βορειοανατολικά της Άρτας, στην άλλη όχθη του Αράχθου. (Πηγή : ΤΟ ΔΕΣΠΟΤΑΤΟ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ, Nicol M. Donald , 1991)

Στη φωτογραφία του Απόστολου Βερτόδουλου ” Λεπτομέρεια από τη Μονή Βλαχερνών” (Πηγή : Λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ, Γιάννινα, 1995)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Μοναστήρια | Σχολιάστε

Η πλωτή διώρυγα της Στρεβίνας

Δημοσιεύθηκε την 12 Δεκεμβρίου 2022 από Anastasia Karra

“Μιά πλωτή οδός στην Ήπειρο των αρχών του 19ου αι. ήταν ένα τεχνικό έργο του Αλή Πασά που πραγματοποιήθηκε από έναν Ιταλό μηχανικό. Πρόκειται για την πλωτή διώρυγα της Στριβίνας ή Στρέβινας (σημερινής Καμπής) που ενώθηκε στη συνέχεια με το πλωτό τμήμα του ποταμού Λούρου για να καταλήξει στον Αμβρακικό κόλπο. Ήταν ένα μεγάλο τεχνικό έργο σε ελώδη και δύσβατη περιοχή. Η έκπληξη του Pouqueville, όταν το είδε αποπερατωμένο μετά από τέσσερα χρόνια,  ήταν μεγάλη, διότι δεν πίστευε ότι θα ολοκληρωνόταν. Αυτό το τεχνικό έργο συνέβαλε στην εξυγίανση του έλους που έγινε καλλιεργήσιμη γη, αλλά και στην αισθητή μείωση του χρόνου του ταξιδιού προς την πρωτεύουσα της Ηπείρου.

Χαρακτηριστικά αναφέρει ο Pouqueville, ότι ανεβοκατέβαιναν το κανάλι βάρκες με κουπιά και με πανιά, ότι βελτιώθηκε το εμπόριο, άλλαξε το φυσικό τοπίο με τα νέα χωράφια, έγινε πιο άμεση η πρόσβαση στην Πρέβεζα και στο τέλος βέβαια της περιγραφής του αναρωτιέται εάν οι άνθρωποι θα φροντίσουν για την συντήρησή του και εάν αυτό το ευεργέτημα τελικά θα διαρκέσει .

Την απάντηση στα δικαίως ανησυχητικά ερωτήματα του Pouqueville την δίνει ο Νικολαΐδης 35 χρόνια μετά, γράφοντας στο οδοιπορικό του στην παράγραφο 1162 με τίτλο «Τεχνητή δίωρυξ Στρεβίνης» τα εξής:

 «Εκ του σημείου τούτου ο Αλή-πασιάς είχε ορύξει ευθύγραμμον διώρυγα …….Η διώρυγα αυτή αποξηράνασα τας αξιόλογους γαίας της πεδιάδος, και παρέξασα πλουν από Πρεβέζης μέχρι των επάκρων της πεδιάδος Άρτας, είχε τα μέγιστα βελτιώσει την κατάστασιν του τόπου, αλλ’ έκτοτε παρήλθαν 35 έτη, η διώρυξ επληρώθη και εκαλύφθη υπό καλάμων, τα ύδατα πάλιν λιμνάζοντα κατακλύζουσι τας πέριξ λαμπράς γαίας, οι δε ναυτικοί μακρόθεν θεωρούσι τα μεσόγεια της πεδιάδας μέρη.»

Εκτός των λίγων ετών που ήταν συντηρημένη και εξυπηρετούσε την πλωτή κίνηση, αυτή η διώρυγα και ο διάπλους της λίμνης των Ιωαννίνων, μπορεί να ειπωθεί ότι ήταν από τις ελάχιστες πλωτές οδούς και ότι κατά κανόνα στο οδικό δίκτυο της Ηπείρου το νερό δεν βοήθησε στην συντόμευση των μετακινήσεων…..” (Πηγή : ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΟΔΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ
ΤΟΥ 18ου ΚΑΙ 19ου αι. ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ. Η ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΖΑΓΟΡΙΟΥ, Διδακτορική διατριβή της Μ. Μπαλοδήμου, ΕΜΠ, Αθήνα, 2021)

Στη φωτογραφία «Οθωμανικός στρατώνας στην περιοχή Καμπή (Στρεβίνα) Άρτης το 1912.  Σήμερα είναι εγκαταλελειμμένο κτίριο». (Από το αρχείο ΓΑΚ Άρτας)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην Τουρκοκρατία | Σχολιάστε