Οικία στον Άγιο Νικόλαο

—————–

“Διόροφος οικία άνευ καταστήματος, κείμενη έπί τής όδού Ιγνατίου Μητροπολίτου, του 1890”.
Το συγκεκριμένο σπίτι μπορεί κάποιος να το θαυμάσει και σήμερα καθώς έτυχε μεγάλου σεβασμού από τους τωρινούς ιδιοκτήτες του.
(Πηγή : Αρθρο του Ε. Πατσαλιά στο Περιοδικό ΣΚΟΥΦΑΣ, τχ. 85,1995)


….και βέβαια το σπίτι τής όδού Ιγνατίου Μητροπολίτου δεν θα μπορούσε να αφήσει ασυγκίνητο τον ζωγράφο Τάκη Βαφιά. Εδώ από άλλη οπτική γωνία, ζωγραφισμένο το 1960.
(Από το Λεύκωμα “Αναμνήσεις από την παλαιά Άρτα”, Τ. Βαφιάς, 2010)

Δημοσιεύθηκε στη Η Αρχιτεκτονική στην Άρτα και την γύρω περιοχή | Σχολιάστε

ΤΑ ΣΠΙΤΙΑ ΣΤΑ ΡΑΔΟΒΥΖΙΑ

————————
“Τα σπίτια είχαν απλή αρχιτεκτονική δομή. Το σχήμα τους ήταν ορθογώνιο παραλληλόγραμμο ή τετράγωνο. Ήταν μονοκατοικίες ισόγειες ή διώροφα κτίρια που είχαν και το κατώγι τους……..Τα διώροφα σπίτια είχαν εξωτερική πέτρινη σκάλα που τα σκαλοπάτια στις άκρες τους στολίζονταν με λουλούδια με ασβεστωμένες γλάστρες.
Σε ό,τι αφορά τους εξωτερικούς τοίχους, αυτοί χτίζονταν με πέτρες από « άγρια ζωνάρα». Οι πέτρες αυτές βρίθουν στο υπέδαφος γύρω στις ράχες του Ζυγού, κι όταν κοπούν έχουν το γαλάζιο χρώμα του ουρανού. Για να τις βρουν οι κάτοικοι έσκαβαν σε ορισμένο βάθος, στο χώρο που έβλεπαν ότι περνούσαν οι ζωνάρες. Αφαιρούσαν το χώμα γύρω από τις μεγάλες ζωνάρες και με τα σκαμπάνια και τους λοστούς τις έβγαζαν έξω. Ύστερα με υπομόχλια και με τις βαριές τις έκοβαν στα μέτρα που ήθελαν. Τα “μπχαρολίθια” που έπρεπε να είναι μεγάλα τα έφτιαχνε ο μάστορας εκεί, επί τόπου, για να μετακινηθούν στη συνέχεια. Το πάχος των ζωναρών κυμαίνεται συνήθως από 10-30 εκατοστά……Αφού στη συνέχεια συγκέντρωναν σε σωρό τις πέτρες, φίλοι και συγγενείς του ιδιοκτήτη του μελλοντικού σπιτιού, βοηθούσαν να μεταφερθούν αυτές στο οικόπεδο όπου θα χτιζόταν το σπίτι. Η μεταφορά τους γινόταν με ζώα ή με καρότσια ή ακόμα και στις πλάτες αν το σπίτι θα χτιζόταν εκεί κοντά…..”
(Πηγή : ΖΥΓΟΣ – ΛΕΒΙΤΣΙΚΟ, Κ. Χρήστος, Αθήνα, 2000)

Στη φωτογραφία το αρχαιότερο παραδοσιακό σπίτι του Ζυγού με πέτρινες κολώνες στο πρόθυρο στέγαστρο που χρονολογείται πάνω από 250 χρ. από το ίδιο βιβλίο.

Δημοσιεύθηκε στη Η Αρχιτεκτονική στην Άρτα και την γύρω περιοχή | Σχολιάστε

1882 : AΔΕΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΑΣ ΔΙΟΔΟΥ ΣΤΑ ΣΥΝΟΡΑ

—————————-
Η Άρτα απελευθερώθηκε από τον Οθωμανικό ζυγό το 1881 και εκεί ήταν πλέον τα σύνορα του Ελληνικού κράτους ως το 1912 .
Για να μπορέσει να ταξιδέψει κανείς από την ελεύθερη Ελλάδα στην σκλαβωμένη περιοχή της Ηπείρου, χρειάζονταν ειδική άδεια .
Μια τέτοια άδεια μπορούμε να δούμε στην φωτογραφία η οποία αποτελεί οικογενειακό κειμήλιο οικογένειας με καταγωγή από τον Άγιο Βλάσιο Αιτωλοακαρνανίας ,τότε ανήκε στον Δήμο Παρακαμπυλίων και σήμερα στον Δήμο Αγρινίου.
(Πηγή : Δημοσίευση του Α. Καραγκούνη στην Ομάδα ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΙΑΣ ΑΛΛΗΣ ΕΠΟΧΗΣ ΑΠ’ ΟΛΟ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ)

Δημοσιεύθηκε στη Το Γεφύρι της Άρτας και ο Άραχθος Ποταμός | Σχολιάστε

Ο Μεχμέτ Αλή, Αστυνόμος στη Γέφυρα της Άρτας

————–

1921 – Τουρκία : Aριστερά ο Μεχμέτ Αλή, Αστυνόμος στη Γέφυρα της Άρτας από το 1900 μέχρι το 1912, με τα παιδιά του και δεξιά ο Σιούλας Σκέντος, Ήρωας του 1920-22 από την Άρτα…..Αντάμωσαν ξανά το 1920-22 στην Νικομήδεια της Τουρκίας απ’ όπου και η φωτογραφία.
(Φωτο από αρχείο Κ. Μπανιά).

Δημοσιεύθηκε στη Το Γεφύρι της Άρτας και ο Άραχθος Ποταμός | Σχολιάστε

1929 : ΟΤΑΝ ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ ΚΙΝΔΥΝΕΨΕ ΜΕ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΗ

———————–
“Από χρόνια είχε γεννηθεί το ζήτημα της συντήρησης του Γεφυριού. Μερικοί έρριξαν την ιδέα το 1929 να κατεδαφιστή το παλιό ετοιμόρροπο Γεφύρι και στη θέση του να χτιστή ένα άλλο συγχρονισμένο (με τσιμέντο και σίδερα). Αλλά η αντίδραση κι η αγανάκτηση των λογίων μας και των φιλοτέχνων σταμάτησαν τότε τη βέβηλη προσπάθεια. Ο Γιάννης Παπαβασιλείου, διευθυντής τότε του Ηπειρωτικού Βήματος της Άρτας και σήμερα Δήμαρχος της πόλεως αυτής ύψωσε μεταξύ των πρώτων φωνή διαμαρτυρίας και ζήτησε τη διαφύλαξή του σαν πολύτιμου ιστορικού κειμηλίου. Ο Παλαμάς, συγκινημένος από το δημοσίευμα του κ. Παπαβασιλείου τούστειλε ένα συγχαρητήριο γράμμα….
«Φίλε κύριε Παπαβασιλείου,
Πολλές φορές με θυμήθηκες στο Ηπειρωτικόν βήμα και με όλο το λυρισμό της καλωσύνης σου και δεν κατώρθωσα να σου δώσω σημεία ζωής. Τώρα σου εύχομαι κι εγώ ευτυχισμένο το 1930 και στο “Ηπειρ. Βήμα” αποκρίνομαι με τα εγκαρδιώτερά μου ευχητήρια ζωής ορθής και μακρόβιας. Είναι λίγος καιρός, νομίζω, που έβλεπα κάποιο σου αγώνα, για να περισωθή ένα σας λείψανο παλαιικό. Και σε χειροκρότησα. Της Άρτας το γιοφύρι είναι λαϊκό αριστούργημα , σαν ένα κομμάτι από ραψωδία Ομηρική. Και είναι για να το εκμεταλλεύεται ποίση και μουσική μας όσο υπάρχουν. Αν το λείψανο που αγωνίστηκες να γλυτώσης – άσχετο από κάποια πρακτική ωφελημοθηρία – σχετίζεται με το θρυλικό αυτό θησαυρό, σου πρέπει στεφάνι. 19 – 1 – 1930. Κωστής Παλαμάς»
Η αυθεντική αυτή συνηγορία μαρτυρεί το ανώτερο ήθος του Παλαμά σαν σκεπτόμενου ανθρώπου, που καταδεχόνταν από την υψηλή σκοπιά του να παρακολουθή με τέλεια ενημερότητα τα πνευματικά ζητήματα της επαρχίας. Ενώ μερικοί από τους σημερινούς μας πνευματικούς ταγούς, ομφαλοσκόποι και εγωκεντρικοί, κλείστηκαν στο καβούκι τους και περιώρισαν την Ελλάδα στην πρωτεύουσα. Τους αρκεί να καλλιεργούν τις λόξες των εν ονόματι της «Νέας Τέχνης» και να αλληλολιβανίζονται. O tempora, o mores……”
(Πηγή : Άρθρο του Γ. Ι. Παπαγεωργίου στην ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΕΣΤΙΑ, τχ. 32, 1954)

Στη φωτογραφία “ΤΟ ΓΙΟΦΥΡΙ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ” σε σκίτσο του Κ. Παπαφωτίου στο ίδιο έντυπο.

Δημοσιεύθηκε στη Το Γεφύρι της Άρτας και ο Άραχθος Ποταμός | Σχολιάστε

1958 : ΚΟΡΥΦΑΙΟΙ ΑΘΛΗΤΕΣ

————————-
Από αριστερά : Θωμάς Σακκάς (Φυσικός – 1ος στο μήκος), Νίκος Βαδιβούλης (Μαθηματικός – 2ος στο Eπί Kοντώ, με 3,25 στους Πανελλήνιους Σχολικούς Αγώνες το 1958), Άρης Γαλανός (Γενικός Επιθεωρητής Φ.Α.), Σπύρος Γατζίας (Βαλκανιονίκης των 400 μ.- Εκλέκτορας της Εθνικής Στίβου 1965-1995, Καθηγητής των Τ.Ε.Φ.Α.Α.) και Σπύρος Βάγιας (Ποινικολόγος, 1ος στο Ύψος, Αδελφός του Δημάρχου Αρταίων Κ. Βάγια).
(Φωτω & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Αθλητικές Εκδηλώσεις | Σχολιάστε

ΤΟ ΚΛΑΡΙΝΟ (1)

“Το μουσικό όργανο με το οποίο θα ταυτιστεί η μουσική της Ηπείρου είναι το κλαρίνο. Θα εμφανιστεί στην περιοχή μετά την τρίτη δεκαετία του 19ου αιώνα. Για την εισαγωγή του κλαρίνου οι απόψεις διίστανται. Ορισμένοι υποστηρίζουν πως ήρθε με τις οθωμανικές στρατιωτικές μπάντες, ενώ άλλοι πως ήρθε μέσω Ιταλίας. Αν και οι δύο απόψεις προτείνουν περίπου τον ίδιο χρόνο άφιξης στην περιοχή, η πρώτη φαίνεται πιο αξιόπιστη, καθώς κάτι ανάλογο συνέβη σε πολλές όμορες χώρες της νότιας Βαλκανικής, όπως μαρτυρούν σχετικές μελέτες. Σε κάθε περίπτωση, το πιο σημαντικό δεν είναι πότε και από ποιούς εισήχθη το όργανο στην περιοχή, αλλά το γεγονός ότι το «ευγενές» αυτό όργανο των «κλειστών χώρων» που ήρθε από την «πολιτισμένη» δυτική Ευρώπη, κουβαλώντας ένα ρεπερτόριο εμβατηρίων, ρίζωσε στην Ήπειρο και κατέλαβε σχεδόν αμέσως την πρώτη θέση στην τοπική ορχήστρα. Η προσαρμογή του στο τοπικό ρεπερτόριο είναι γρήγορη και δυναμική…….”
(Πηγή : ΜΟΥΣΙΚΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ, , Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων,2008)

Στη φωτογραφία “Aποθησαυρίζεται εδώ μια σπάνια σύνθεση οργανοπαιχτών την εποχή της Τουρκοκρατίας με 3 κλαρίνα, 3 βιολιά, 2 λαβούτα και 2 ντέφια. Ένδειξη από τη συλλογή Χρ. Καλλίδη”
(Eπιμέλεια Γ. Γάγαλη, ΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ, τχ. 177,1991) )

Δημοσιεύθηκε στη Η μουσική, τα σινεμά και το ερασιτεχνικό θέατρο στην Άρτα | Σχολιάστε

Ναυσικά Παπακώστα – Σπαή

1937 : Η μικρούλα Ναυσικά Παπακώστα – Σπαή στο άλογο του πατέρα της Χρήστου Παπακώστα, στα Γιάννενα.
(Φωτο από αρχείο Οικ. Παπακώστα)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινά Πρόσωπα και Παρέες | Σχολιάστε

ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ ’41 ΣΤΗ ΧΩΣΕΨΗ

———————-
“Το 1941, το καλοκαίρι, αρρωσταίνω από ελονοσία. Φάρμακα δεν υπήρχαν, φαγητό δεν είχαμε. Ήμασταν μεγάλη οικογένεια και δεν μας έφτανε ούτε το στάρι, ούτε το καλαμπόκι που είχαμε μαζέψει. Δανείζονταν η μάνα μου κι ο πατέρας μου από άλλους που είχαν 3-4 οκάδες και το φτιάχναμε κουρκούτι.
Απ’ το σπίτι μας βλέπαμε το στρατό που έφευγε πεζοπορία με κατεύθυνση προς τη Θεσσαλία, μέσω Βουργαρελίου. Μια μέρα μπήκε ένας φαντάρος στο σπίτι και ζήτησε να πιεί νερό. Εμένα με χόρευε ο πυρετός. Μου ρίξανε δυο κουβέρτες μάλλινες – τσόλια – και ο πατέρας μου κάθισε πάνω μου γιατί με πέταγε ο πυρετός ψηλά σαν να είχα ελατήριο! Με βλέπει ο φαντάρος και λέει σιγανά :
-Βρε το παιδί θα πεθάνει! Δεν είναι κανένας γιατρός εδώ κοντά;
-Μπα, που να βρεις γιατρό τώρα , λέει ο πατέρας μου, και τον ρωτάει
-Από που είσαι;
-Απ’ τη Θεσσαλονίκη.
-Τί δουλειά έκανες πριν το στρατό;
-Κουρέας.
-Κι εγώ, λέει ο πατέρας μου, κάνω αυτή τη δουλειά. Ξυλουργός είμαι αλλά κουρεύω κιόλας και ξυρίζω.
Τοτε ο φαντάρος βγάζει τη ζωστήρα τη στρατιωτική που φορούσε και του λέει :
-Πάρτην αυτή να τη φτιάξεις, να τροχίζεις το ξυράφι σου.
-Κάτσε παιδί μου απόψε εδώ να ξεκουραστείς, να φας και κάτι και φεύγεις αύριο του λέει ο πατέρας μου.
-Πού να κάτσω, έχεις το παιδί άρρωστο!
-Έλα κάτσε, χωράς κι εσύ…
Και φωνάζει τη μάνα μου να σφάξει την κότα «να φάει ο φαντάρος και να πιεί και λίγο ζωμό το παιδί που είναι άρρωστο».
Έμεινε ο φαντάρος, έφαγε, κοιμήθηκε και του κράτησε κι ένα κομμάτι κότα η μάνα μου να το πάρει μαζί του. Το πρωί που σηκώθηκε μας ευχαρίστησε και πριν μας αποχαιρετήσει με πλησιάζει κοντά-κοντά και βγάζει μέσα από την χλαίνη ένα περίστροφο ιταλικό, με δυο ταινίες, από δέκα σφαίρες η κάθε μια και μου λέει :
-Αυτό να το πάρεις και να το κρύψεις, μπορεί να σου χρειαστεί στην πoρεία. Εσύ θα γίνεις καλά και θα κάνεις δουλειά καλή.
Το άκουσε ο πατέρας μου και ανησύχησε
-Τί του δίνεις βρε φαντάρε πιστόλι του παιδιού, τί να το κάνει αυτός;
-Σου ζητώ χάρη μπάρμπα, να το φυλάξεις κι όταν γίνει καλά το παιδί να του το δώσεις……………
(Πηγή : ΟΣΑ ΕΠΕΖΗΣΑΝ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ, Χ. Νταβαντζής, Αθήνα, 2016)

Στη φωτογραφία “Στα βουνά πριν τα Γιάννενα επιστροφή των νικημένων Ελλήνων στα σπίτια τους / Pass vor Ioannina geschlagene griechische Armee geht nach Hause”
(Πηγή : Ομάδα Παλιές Φωτογραφίες Ελλάδος)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

Ηρωικώς πεσόντες…..

ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΚΑΛΥΒΙΩΤΗΣ
——————-
Σμηναγός – Δεκαθλητής. Έπεσε στο Ελ – Αλαμέιν 1-4-1941. (Φωτο από αρχείο Κ. Μπανιά)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε