Αρχές δεκαετίας του ’50….Οι χοροί στη Λέσχη Αξιωματικών έδιναν κι έπαιρναν…τάγκο και βαλς, σερπατίνες και κομφετί, πειράγματα και γελαστά πρόσωπα… Μετά τον καταστροφικό και άγριο για την Ελλάδα πόλεμο, οι άνθρωποι προσπαθούσαν να ξαναβρούν τη χαρά της ζωής και οι γιορτές της Αποκριάς τους έδιναν αυτή την ευκαιρία….Στη φωτογραφία ο Φωκίων Μαστραπάς με τη ντάμα του. (Φωτο από αρχείο Α.Κ.)
Όπως φαίνεται από το έγγραφο στη φωτογραφία, η κ. Τιτίνα Τζιμοπούλου, δασκάλα στο επάγγελμα, ήταν ένα από τα ιδρυτικά μέλη της Εταιρείας Αρτινών Γραμμάτων, για την οποία μπορείτε να διαβάσετε στο λινκ https://doxesdespotatou.com/i-etairia-artinon-grammaton/
Η οικογένεια Τζίμα ή Τζιμοπούλου είχε καταγωγή από το Τέροβο. Ο προπάππους όμως της οικογένειας, μετά από διώξεις εναντίον του από τους Τούρκους, κατέφυγε μετά το 1881 στην Άρτα, στην ελεύθερη Ελλάδα. Τότε άλλαξε και το όνομα της οικογένειας από Τζίμας, σε Τζιμόπουλος, για να αποφύγει τυχόν αναγνώρισή του. Ο παππούς Μάρκος Τζιμόπουλος έκανε δυο γάμους. Από τον πρώτο γάμο απέκτησε 4 παιδιά (Στέφανος, Μάρκος, Κώστας και Αγγελική) και από τον δεύτερο άλλα 3 (Δημοσθένης, Χαράλαμπος και Κώστας), σύνολο 7 παιδιά. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι ο πρωτότοκος γιός πήρε το ίδιο όνομα με τον πατέρα του, ενώ βρισκόταν ακόμη εν ζωή!
Ο Δημοσθένης Τζιμόπουλος, επάγγελμα “μεταπωλητής”, απέκτησε 3 παιδιά, τον Κωστάκη, την Ροδόκλεια και την Χριστίνα ή Τιτίνα. Το σπίτι της οικογένειας βρίσκονταν στο καλντερίμι της οδού Σέλτσου* και το κατάστημα του Δημοσθένη στο Μονοπλιό, στη σειρά των καταστημάτων που βρίσκονται σήμερα στην μικρή πλατεία, μπροστά από την Δημοτική βιβλιοθήκη. (Πληροφορίες : Τιτίνα Τζιμοπούλου)
*Μπορείτε να δείτε πίνακα ζωγραφικής της οδού Σέλτσου στο λινκ https://doxesdespotatou.com/aggelos-stergioy/
Στην αναμνηστική φωτογραφία η Οικογένεια Τζιμοπούλου, στην αυλή του σπιτιού τους στην οδό Σέλτσου. (Η φωτογραφία είναι από το αρχείο της κ. Τιτίνας Τζιμοπούλου)
“Γνώρισα σήμερα μια καταπληκτική «μικρή» Αρτηνιά, 95 Μαΐων, την κυρία Τιτίνα (Χριστίνα) Τζιμοπούλου.
Η κ. Τιτίνα γεννήθηκε στην Άρτα το 1930, τελείωσε το 1ο Δημοτικό και το Οκτατάξιο Γυμνάσιο, σπούδασε δασκάλα στην Ζωσιμαία Παιδαγωγική Ακαδημία στα Γιάννενα και έζησε στην Άρτα μέχρι το 1963 που μετατέθηκε στην Αθήνα, «…γιατί ήταν δύσκολο να έρθει μέσα στην πόλη και έπρεπε να τρέχει στα μακρινά χωριά της περιοχής».
Στις 3 ώρες που πέρασα μαζί της μου έδειξε φωτογραφίες και μου διηγήθηκε στιγμές και γεγονότα από την ζωή της στην Άρτα : άλλα χαρούμενα και συγκινητικά, όπως τότε, το 1941, που οι μαθητές και οι μαθήτριες του 1ου Δημοτικού Σχολείου επισκέφτηκαν με την δασκάλα τους την οικία Κεχαγιά για να τραγουδήσουν και να απαγγείλουν ποιήματα στους τραυματίες απ’ το μέτωπο. Θυμόνταν ακόμη και τους στίχους από το ποίημα που απήγγειλε και τους στρατιώτες να κλαίνε και να σφίγγουν τους μαθητές στην αγκαλιά τους….Αλλά κι άλλες, θλιβερές και άγριες, όπως τότε που την έστειλε η μάνα της στο μαγαζί του πατέρα της στο Μονοπλιό και σηκώνοντας το βλέμμα της, αντίκρυσε έναν Αρτηνό, κρεμασμένο από την κολώνα της Ηλεκτρικής στην πλατεία και γύρισε στο σπίτι της τρέμοντας και με πυρετό, έχοντας πάθει νευρικό κλονισμό, που την ταλαιπώρησε για καιρό. «Τότε δεν ήξεραν, νόμισαν ότι αρρώστησα, εγώ όμως ήξερα και αυτή η εικόνα με στοιχειώνει ακόμα….».
Μου έκανε τεράστια εντύπωση, πέρα από την εφράδειά της και την καθαρότητα του λόγου της, η μνήμη της : θυμόνταν ακόμη και τα στιχάκια που τραγουδούσε η Κίτσα Δάμικα, μια νεαρή τραγουδίστρια που είχαν φέρει οι συγγενείς της, οι αδελφοί Τζιμόπουλοι, στο κέντρο που έπαιζαν με την ορχήστρα τους, στου Βίκτωρα Σακκά, στιχάκια πονηρά, που σκανδάλιζαν τα ήθη και τις καθωσπρέπει αστικές Αρτηνές οικογένειες της εποχής. Αλλά και τους στίχους που τραγούδησε η Ρίτα Τάχου και η Γιούλια Ρίζου, ντουέτο με τον Αχιλλέα Τσουβάλα, στην παράσταση που είχαν δώσει στο θέατρο του ΟΡΦΕΑ, στην Πλατεία Κιλκίς, το 1942 οι Αρτηνοί φοιτητές. Όπως και τα λόγια από το σκετς που έπαιζε ο Νίκος Ρίζος με τον Λάκη Κογιαντή… Κι αυτά την πρώτη μέρα της παράστασης γιατί την δεύτερη εμφανίστηκαν στο θέατρο οι Ιταλοί…βλέπετε ο χαφιεδισμός ήταν σπορ της εποχής!
Μιλήσαμε και για πολλά άλλα….. Κι έφυγα με την ευχή να φτάσει η κυρία Τιτίνα τα εκατό και να τα ξεπεράσει, με τα γαλανά της μάτια πάντα αστραφτερά και καλωσυνάτα κι έτσι να έχουμε την ευκαιρία να ειδωθούμε και να τα πούμε ξανά στο μέλλον….” (Κείμενο : Αναστασία Καρρά),
Στη φωτογραφία, από το αρχείο της κ. Τιτίνας Τζιμοπούλου, οι μαθητές του 1ου Δημοτικού σχολείου Άρτης το 1936, με τις δασκάλες τους : Ναταλία Μπιτζελέκη, Ελένη Ζωγράφου, Χριστίνα Λοτσάρη και τον δάσκαλο Τζουμάκα. Η Τιτίνα, μαθήτρια της Α’ Δημοτικού, είναι στην προτελευταία σειρά, τέταρτη από δεξιά, με τον άσπρο φιόγκο στα μαλλιά. Κάπου στην πρώτη γραμμή, καθιστός και ο συμμαθητής της Αντώνης Στρατής.
…και η φωτογραφία χωρίς πασπαρτού!
Η Αγροτική Τράπεζα της Ελλάδος συστάθηκε στις 27 Ιουνίου 1929 με σύμβαση μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος «Περί συστάσεως και λειτουργίας της Αγροτικής Τράπεζας της Ελλάδος» και κυρώθηκε με το Νόμο 4332/1929.
Στις 3 Ιουλίου του 1929, ο τότε πρωθυπουργός της Ελλάδας, Ελευθέριος Βενιζέλος εισηγείται στη Βουλή νομοσχέδιο «περί κυρώσεως συμβάσεως μεταξύ δημοσίου και Εθνικής Τραπέζης, περί συστάσεως και λειτουργίας Αγροτικής Τραπέζης» και παραπέμπει στην αρμόδια επιτροπή τη σύσταση να συντάξει και να παρουσιάσει την έκθεση της ιδρύσεως της Τράπεζας.
Το κατάστημα της Αγροτικής Τράπεζας στην Άρτα πρωτολειτούργησε στην οδό Μακρυγιάννη το 1954 και αργότερα μεταφέρθηκε στο νέο ιδιόκτητο κτίριο στην οδό Βασιλέως Πύρρου 15. Σήμερα λειτουργεί ως το Υποκατάστημα της Τράπεζας Πειραιώς στην Άρτα.
————-
Αναμνηστική φωτογραφία των υπαλλήλων της Αγροτικής Τράπεζας Άρτης, στα σκαλιά του νεοανεγερθέντος υποκαταστήματος της ΑΤΕ στην οδό Βασιλέως Πύρρου. (Η φωτογραφία είναι από το αρχείο του κ. Δημήτρη Βάσσου. Ευχαριστούμε θερμά τον κ. Δημήτρη Βάσσο που μας το εμπιστεύτηκε).
…κι εδώ αναμνηστική φωτογραφία των υπαλλήλων της Α.Τ.Ε. Άρτης στην είσοδο του πρώτου καταστήματος επί της οδού Μακρυγιάννη. Διακρίνονται από αριστερά : Ασημάκης Τόλος (είχε το καφενείο δίπλα), Σωτήρης Μπίζας, Λάμπρος Ψωμάς, Τάχος, Κωστάκης Κουτρούμπας, το ζεύγος Μητσιάνη ( Νίκος & Ουρανία Λειβαδιώτου), το ζεύγος Καζάνη με τη μικρή τους κόρη, Απόστολος Τραχανάς, Βασίλειος Βάσσος, Αντιγόνη Μπαλντά και ο Διευθυντής Κάτρης. (Η Φωτογραφία είναι από το αρχείο του κ. Δ. Βάσσου)
“Το εργοστάσιο της ΦΙΞ στην Άρτα ιδρύεται το 1958. Είναι εργοστάσιο παραγωγής χυμών, η ΧΥΜΟΦΙΞ, με κύριο προϊόν την πορτοκαλάδα ΦΙΞ. Μέσα σε δισέλιδο άρθρο, του περιοδικού της εταιρείας ΦΙΞ, για το εργοστάσιο της ΧΥΜΟΦΙΞ στην Άρτα υπογραμμίζεται η σημασία της ύπαρξης των εργοστασίων ΧΥΜΟΦΙΞ τα οποία ιδρύθηκαν το 1958 σε Άρτα και Σπάρτη για την απορρόφηση της συνεχούς αυξανόμενης παραγωγής πορτοκαλίων από τον Έλληνα παραγωγό.” (Πηγή : Συνέντευξη της Ντόρας Θεοδωροπούλου στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη, Εφημερίδα ΗΧΩ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ, 24 Σεπτεμβρίου 2024)
Μπορείτε να διαβάσετε σχετικά και στο λινκ https://doxesdespotatou.com/to-ergostasio-chymofix-stin-arta/
Το 1963 ο χυμός πορτοκάλι της ΧΥΜΟΦΙΞ εξάγεται στην Ευρώπη. “Λόγω της μεγάλης ζητήσεως, πολλαί φορτώσεις γίνονται αεροπορικώς”. (Πηγή : https://tetysolou.wordpress.com/)
Οι κυριώτερες και μεγαλύτερες εγκαταστάσεις παραγωγής χυμών πορτοκαλιού στις αρχές του ’70, βρίσκονταν στην Άρτα, Σπάρτη, Χανιά και περιοχή Άργους.
Πιο συγκεκριμένα, στην Άρτα, δραστηριοποιούνταιν οι 7 εταιρείες που αναγράφονται στον παρακάτω πίνακα.
Στην πρώτη στήλη γράφονται η επωνυμία της εταορείας, η νομική της μορφή και το έτος ίδρυσής της.
Στη δεύτερη στήλη γράφεται συμβολικά το αντικείμενο της δραστηριότητας κάθε μονάδας. Έτσι έχουμε την αντιστοιχία :
Φ = κονσέρβες (ή ΦΜ = μαρμελάδες ) φρούτων
Χ = χυμοί φρούτων
Λ = λαχανικά
κ.α. = άλλου είδους, άσχετη με τα γεωργικά προιόντα
Ε = εξαγωγική εταιρεία
Στην τρίτη στήλη δίνονται οικονομικά στοιχεία, με την αντίστοιχη χρονολογία δημοσίευσής της στο Φ.Ε.Κ. έτσι γράφεται το ύψος των επενδύσεων, γνωστό στην οικονομική ορολογία σαν Πάγιο ενεργητικό.
Στη συνέχεια γράφεται το κυκλοφορούν Ενεργητικό.
Στην τέταρτη και τελευταία στήλη γράφεται το απασχολούμενο προσωπικό σε κάθε μονάδα. Βλέπουμε ότι τούτο κυμαίνεται σε μεγάλα όρια εξ αιτίας της εποχιακής λειτουργίας των μονάδων.
Για ορισμένες βιομηχανίες δεν ήταν δυνατόν να βρεθούν όλα τα στοιχεία, γιατί πρόκειται για βιοτεχνίες με μικρή δραστηριότητα. Όπου υπάρχει το γράμμα Σ σημαίνει πως οι εταιρείες αυτές έχουν περισσότερα από ένα εργοστάσια και το νούμερο που γράφεται αντιστοιχεί στο σύνολο αυτών.
Το εργοστάσιο ΕΣΠΕΡΙΣ είναι συνεταιριστικό. (Πηγή : http://«ΑΠΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΓΕΩΡΓΙΚΩΝ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ & ΧΥΜΩΝ», ΟΜΑΔΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ Τ.Ε.Ε. Ελ.ΧΟΥΛΙΑΡΑ, Απ.ΒΛΥΣΙΔΗΣ, Ερ.ΣΓΟΥΡΑΚΗ, Χρ.ΜΑΛΛΙΑΡΟΣ, 1977 )
Πανοραμική άποψη του Κάστρου της Άρτας την δεκαετία του 1960 (Πηγή φωτογραφίας : ΑΡΤΑ, ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ και η οχύρωση της αρχαίας Αμβρακίας, Εφορεία Αρχαιοτήτων Άρτας, Άρτα, 2023)
“Η ακρόπολη του Κάστρου της Άρτας, ο «γουλάς» των μεσαιωνικών πηγών, βρίσκεται στη νοτιοδυτική γωνία της οχύρωσης και έχει εμβαδόν 1.865 τ.μ. περίπου. Η σημερινή της μορφή είναι αποτέλεσμα διαδοχικών επεμβάσεων, από την βυζαντινή και οθωμανική περίοδο. Η γενική κάτοψή της δείχνει ασυμμετρία, η οποία οφείλεται στη μορφολογία του εδάφους και πιθανότατα στις διάφορες φάσεις επέμβασης. Το μεγάλο ύψος των τειχών (11 μ.) και η στιβαρότητα της κατασκευής κατέστησαν την ακρόπολη ένα εξαιρετικό οχυρό προπύργιο σε περίπτωση παραβίασης των τειχών του Κάστρου.
Ο οχυρωματικός χαρακτήρας της ακρόπολης είναι αποτέλεσμα επεμβάσεων που επέβαλε η συνεχής χρήση του χώρου και η εξέλιξη της πολιορκητικής τέχνης και των δυνατοτήτων των πυροβόλων όπλων. Ως εκ τούτου δεν είναι βέβαιο πως η σκοπιμότητα του συγκεκριμένου χώρου ήταν εξ αρχής αυτή που διαμορφώθηκε στην τελευταία φάση και είναι εμφανής σήμερα. Είναι δυνατόν παλιότερες οικοδομικές φάσεις να ανήκουν σε σε αρχιτεκτονικά σύνολα που δεν είχαν αποκλειστικά φρουριακό ή αμυντικό χαρακτήρα…..”. (Πηγή : ΑΡΤΑ, ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ και η οχύρωση της αρχαίας Αμβρακίας, Εφορεία Αρχαιοτήτων Άρτας, Άρτα, 2023)
Στη φωτογραφία “‘Αποψη της ακρόπολης του Κάστρου της Άρτας” την δεκαετία του ’70. (Πηγή : ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟΝ ΔΕΛΤΙΟΝ, τ. 32 (1977), Αθήναι, 1984)
Διαφημιστικό καθρεφτάκι για τα Ελβετικά ρολόγια ESPERUS με την επωνυμία του καταστήματος Γεωργίου Ζάγκλη στην Άρτα, από την δεκαετία του ’50. (Από τρέχουσα δημοπρασία).
