Στη φωτογραφία ο ράπτης Παναγιώτης Καψάλας, με καταγωγή από τους Μελισσουργούς, επί τω έργω. Το ραφείο του βρισκόνταν στην οδό Σκουφά (περίπου στο ύψος του φαρμακείου της κ. Γαλήνης Χήτα – Πέτσα) και συνεργαζόταν με τον αδελφό του. Έκλεισε την δεκαετία του ’70.(Η φωτογραφία είναι από το αρχείο της οικογένειας Καψάλα, Πληροφορίες κ. Κώστας Μπανιάς).
Μπορείτε να δείτε μια ακόμη φωτογραφία με “Αρτηνούς ραφτεργάτες” στο λινκ https://doxesdespotatou.com/artinoi-raftergates/
Είχαν πάθος με τη δημιουργία ξεχωριστών ρούχων που είχαν ως κύριο χαρακτηριστικό τη φινέτσα και την εξαιρετική ραφή. Ο λόγος για τους εμποροράπτες της Άρτας, που τις περασμένες δεκαετίες έραβαν τους Αρτηνούς. Τότε που το ρούχο ήταν μοναδικό για κάθε πελάτη καθώς ραβόταν με βάση τον δικό του σωματότυπο και δεν ήταν προϊόν μαζικής παραγωγής όπως συμβαίνει σήμερα.
Ήταν πολλές οι ώρες δουλειάς για να είναι άρτιο το τελικό αποτέλεσμα και να ικανοποιεί τον πελάτη. Όποιος επιθυμούσε να ράψει κουστούμι, πρώτα διάλεγε το ύφασμα και μετά ο ράφτης του έπαιρνε τα μέτρα. To σακάκι το έβγαζαν με αχνάρια από χαρτί, που τα προμηθευόταν από τις μεγάλες πόλεις κάθε φορά που άλλαζε η μόδα. Ο πελάτης ήταν υποχρεωμένος να πάει τρεις φορές μέσα σε μια βδομάδα για τις πρόβες του σακακιού. Στην πρώτη πρόβα ο πελάτης φορούσε το ύφασμα χαραγμένο και κομμένο, ήταν η λεγόμενη «πρόβα του σκελετού». Στην δεύτερη πρόβα, το σακάκι ήταν χωρίς μανίκια και γιακά και ο ράφτης ρεγουλάριζε τη σπάλα (απόσταση λαιμού ώμου). Στην τρίτη πρόβα κανόνιζαν τον γιακά και τα μανίκια και το σακάκι ήταν έτοιμο. To παντελόνι και το γιλέκο τα έραβαν χωρίς πρόβα.
Σε κάθε ραφείο απαραίτητοι ήταν οι πάγκοι όπου άπλωναν το ύφασμα, το μετρούσαν, το χάραζαν με το σαπουνάκι και το έκοβαν, οι ορθοστάτες κρεμαστρών όπου κρεμούσαν τα έτοιμα ρούχα, ο καθρέφτης για τις πρόβες, οι ποδοκίνητες ραπτομηχανές και οι καρέκλες, τo σίδερο με κάρβουνα για το σιδέρωμα καθώς επίσης και βελόνες, καρφίτσες, μεζούρα, δαχτυλίθρα (ανδρική χωρίς πάτο), ψαλίδια, χάρακες κλπ.
Αργότερα πολλά ραφεία έγιναν εμπορορραφεία επειδή πουλούσαν και υφάσματα. Εκεί ο πελάτης μπορούσε να διαλέξει το ύφασμα και να ράψει το κουστούμι του. Τα ραφεία είχαν πολύ δουλειά πριν τα Χριστούγεννα και το Πάσχα, επειδή τότε οι περισσότεροι έραβαν ρούχα. Τα χειμωνιάτικα κουστούμια και τα παλτά τα έραβαν πριν τα Χριστούγεννα και τα θερινά κουστούμια πριν το Πάσχα. Οι ραφτάδες και οι καλφάδες τις παραμονές αυτών των εορτών εργαζόταν από το πρωί μέχρι αργά τη νύχτα. Είναι γεγονός ότι οι περισσότεροι προτιμούσαν να ράψουν τα κουστούμια τους στους ράφτες αντί να τα αγοράσουν έτοιμα. Η προτίμηση αυτή κράτησε μέχρι τη δεκαετία του 1980, οπότε βελτιώθηκαν τα έτοιμα ρούχα με αποτέλεσμα να μειωθούν τα ραφεία και σιγά – σιγά να κλείσουν. (Κείμενο : Α. Καρρά)
Στη φωτογραφία «Μέλη του Συνεταιρισμού Εμπορορραπτών, Ραπτών, Καταστηματαρχών Άρτης”. Ο ΣΕΡΚΑ στεγαζόταν στην οδό Σκουφά, περίπου στο ύψος του σημερινού καταστήματος Χόντος. Διακρίνονται από αριστερά : ….Τσαπλαντόκας, Πέτρος Ζιώρης, άγνωστος, Θανάσης Μέλιος, ….Κορμέντζας, Λάμπρος Παπαγεωργίου, …..Κολιούλης, άγνωστος, άγνωστος, Γεώργιος Σκανδάλης, πίσω ο (ψηλός) Βασίλειος Πάλλας, οι αδελφοί Κώστας & Ναπολέων Ντούλας, Ευάγγελος Μπακόλας (προτελευταίος) και ο Κώστας Βασιλείου. Πίσω φαίνεται λίγο ο Πάνος Καψάλας. (Η φωτογραφία είναι από το αρχείο του Δημήτρη Γ. Σκανδάλη. Ευχαριστούμε θερμά τους κ.κ. Βασίλη Πάλλα και Μιλτιάδη Νταλάκο που βοήθησαν στην ταυτοποίηση των προσώπων).
Παλιό σπίτι στην Άρτα, ένα από όσα είχαν απομείνει ακόμη μέχρι την δεκαετία του ’80. Το σπίτι έχει την χαρακτηριστική μορφή που είχαν όλα σχεδόν τα σπίτια της μέσης οικογένειας στην πόλη με την είσοδο που οδηγούσε στο χώλ και δυο δωμάτια, ένα σε κάθε πλευρά, το καθημερινό καθιστικό και το πιο καλό όπου δέχονταν τις επισκέψεις τις γιορτές. Σε συνέχεια του χωλ συνήθως υπήρχε μια μικρή κουζίνα, αλλά τις περισσότερες φορές η κουζίνα βρισκόταν σε εξωτερική αποθήκη που στη Βαλαώρα την αποκαλούσαν “αχούρι”. (Η φωτογραφία είναι του Volker Möller)
1950 – Κατεβαίνοντας τα σκαλοπάτια στην Πλατεία Σκουφά. (Πηγή : Λεύκωμα ΠΡΟΤΑΣΗ, Άρτα, 1999)
Δεκαετία 1950 -Εργασίες στο οδόστρωμα, κάτω από την Πλατεία Σκουφά. Σήμερα ο χώρος έχει αλλάξει εντελώς και η σκάλα που οδηγεί στην Πλατεία έχει πολύ πιο ομαλή μορφή. (Φωτο από αρχείο Ιωάννη Έξαρχου)
1957 – Πάσχα. Φιλικός αγώνας του ΑΕΤΟΥ (δεξιά) με τον ΠΑΝΑΜΒΡΑΚΙΚΟ. Ο Διαιτητής Μουνδρέας αναλύει τους κανόνες παιδιάς ή διαβάζει την Αγία Γραφή?
Από δεξιά : Θωμάς Κώνστας, Ν. Μυλωνάς, Χριστόδ. Κεφάλας, πίσω φαίνεται το πρόσωπο του Ν Β. Μαστρογιάννη (γκολτζή). Αριστερά : Ν. Πριόβολος, Απ. Ζάχος, Μ. Τσαντούκλας, Χρ. Σταμούλης, Κ. Παπαχρήστος και πίσω αριστερά ο Σωτ. Νάνος. (Φωτο από αρχείο Νίκου Β. Μαστρογιάννη, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
Μια ακόμη φωτογραφία με δυο νεαρές κυρίες να ποζάρουν στην είσοδο του Φωτογραφείου Μητσιάνη “Ο ΗΛΙΟΣ”, επί της οδού Φιλελλήνων. (Φωτο από συλλογή Κ.Β.)
Μπορείτε να δείτε μια ακόμη φωτογραφία στο λινκ https://doxesdespotatou.com/stin-odo-filellinon/
Η οδός Σκουφά στα τέλη της δεκαετίας του ’70, όταν ακόμη την διέσχιζαν αυτοκίνητα. Αριστερά διακρίνεται η είσοδος και η βιτρίνα του βιβλιοπωλείου του κ. Λάμπρου Νάτσικα. (Η φωτογραφία είναι του Volker Möller)
“Ένας απ’ τους μεγαλύτερους ετοιμόλογους Αρτηνούς ήταν ο Τάκης Νάκος. Την ορθή απάντηση την είχε στα χείλη του πριν προλάβει οποιοσδήποτε άλλος να μιλήσει. Με το ατύχημα που είχε χάσει το χέρι του, από ξυλουργός έγινε Μπουφετζής. Τον παλιό χώρο που είχε την κορδέλα και τα λοιπά ξυλουργικά εργαλεία, τον μετέτρεψε σε μια ωραία ταβέρνα την «ΨΑΘΑ», που για δεκαετίες υπήρξε το στέκι πολλών Αρτηνών φίλων με ανεπανάληπτες πλάκες. Είχε αγοράσει ένα παλιό πιάνο για μόστρα και το έβαλε σε ένα υπερυψωμένο ξύλινο πατάρι με τα πλήκτρα προς το χώρο του καταστήματος. Στο σκαμπό μπροστά από το πιάνο κάθονταν ο αείμνηστος Τάκης Κουβαράς και ο Νάκος από μέσα έβαζε δίσκο στο πικ-απ σόλο πιάνο. Ο Κουβαράς έκανε πετυχημένες κινήσεις των δαχτύλων και νόμιζες ότι παίζει αυτός. Μόλις τέλειωνε το κομμάτι, σηκώνονταν ο «πιανίστας» και υποκλίνονταν στους θαμώνες που τον χειροκροτούσαν. Αυτό κράτησε μεγάλο διάστημα και τα παπαγαλάκια της Ψάθας διέδιδαν ότι τον Κουβαρά τον έστελνε μικρό ο πατέρας του στον Αρτηνό μουσικό Παπαιωάννου, ότι δήθεν είχε λάβει μέρος σε συναυλίες και κάτι τέτοια. Κάποιος όμως κατάλαβε την πλάκα και ένα βράδυ που ο Κουβαράς είχε τελειώσει το κομμάτι και υποκλείνονταν στους θαμώνες, έβαλε το δίσκο απ’ την αρχή και το πιάνο έπαιζε χωρίς τον πιανίστα…..” (Πηγή : ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΡΤΑ, Γ.Χαλκιάς, Αθήνα, 2023)
Στη φωτογραφία από το αρχείο του Volker Möller, «Η Οικογένεια του Γεωργίου Νάκου το 1930, πεθερού του Volker Möller, που διακρίνεται στην άκρη αριστερά και ήταν ιδιοκτήτης του πρώτου ηλεκτρικού ξυλουργείου της Αρτας. Δίπλα του η σύζυγός του Φανή, το γένος Ναζοπούλου, δίπλα της η Ρίνγω Ναζοπούλου – Σαπρίκη και πίσω της ο σύζυγός της, Μιχάλης Σαπρίκης, έμπορος.Από τα παιδάκια στην κάτω σειρά, πρώτος από αριστερά ο Πολύδωρος Νάκος και πρώτη δεξιά η Ζαίρα Νάκου.
Πανοραμική άποψη του Βουργαρελίου (τότε Δροσοπηγής) σε φωτογραφία του Παντελή Γιάννου, ντόπιου φωτογράφου, πιθανόν από την δεκαετία του ’50. (Φωτο από τρέχουσα δημοπρασία).
Μπορείτε να δείτε μια ακόμη φωτογραφία περίπου δυο δεκαετίες αργότερα στο λινκ https://doxesdespotatou.com/apopsi-toy-voyrgarelioy-apo-aeros-2/
