Το 1893, ο Γερμανός γεωγράφος Alfred Philippson (1864–1953) επισκέφθηκε την Άρτα, καταγράφοντας πολύτιμες πληροφορίες για την πόλη και την ευρύτερη περιοχή της. Οι περιγραφές του αποτελούν σήμερα σημαντική μαρτυρία για την εικόνα της Άρτας στα τέλη του 19ου αιώνα.
Δεκαπέντε χρόνια νωρίτερα, τον Φεβρουάριο του 1878, ο Philippson, σε ηλικία μόλις 14 ετών και μαθητής ακόμη στη Βόννη, είχε σχεδιάσει με το χέρι έναν χάρτη της Ελλάδας, με τίτλο GRAECIA – Ελλάς.
Ο χάρτης παρουσιάζει την αρχαία γεωγραφία του ελληνικού χώρου, με τις ονομασίες των περιοχών, των οροσειρών, των ποταμών και των θαλασσών. Στο υπόμνημά του διακρίνονται με διαφορετικά χρώματα οι Δωριείς, οι Ίωνες και οι Αιολείς.
Στο βορειοδυτικό τμήμα σημειώνεται και η Ήπειρος (EPIRUS), αν και η απεικόνισή της είναι αρκετά σχηματική.
Πέρα από τη χαρτογραφική του αξία, το τεκμήριο παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή μας επιτρέπει να γνωρίσουμε μια από τις πρώτες γεωγραφικές εργασίες του ανθρώπου που αργότερα θα περιηγούνταν την Ήπειρο και θα μας άφηνε μάλιστα, ένα εξαιρετικά πολύτιμο φωτογραφικό τεκμήριο: την παλαιότερη μέχρι σήμερα γνωστή φωτογραφία στην οποία απεικονίζονται τα τρία κεντρικά τζαμιά της Άρτας, με ιδιαίτερη σημασία εκείνο που βρισκόταν μέσα στο Κάστρο.
Ο χάρτης φυλάσσεται στο υλικό Philippson στη Βόννη. Η φωτογραφία του μου παραχωρήθηκε ευγενικά από τον ερευνητή Thorsten, στο πλαίσιο της επικοινωνίας μας για την αναζήτηση τεκμηρίων από το ταξίδι του Alfred Philippson στην Ήπειρο το 1893.
Η έρευνα για το φωτογραφικό και αρχειακό υλικό του Γερμανού γεωγράφου συνεχίζεται.
Εικόνα: Χειρόγραφος χάρτης GRAECIA – Ελλάς, Alfred Philippson, Βόννη, Φεβρουάριος 1878. Φωτογραφία: Thorsten, από το υλικό Philippson στο Γεωγραφικό Ινστιτούτο του Πανεπιστημίου της Βόννης.
