Μια ασυνήθιστη όψη του παλιού Δημαρχείου της Άρτας, της άλλοτε οικίας Ζάρα, αποκαλύπτει μια ενδιαφέρουσα αρχιτεκτονική λεπτομέρεια που ίσως λίγοι έχουν προσέξει.
Στην κορυφή του κτιρίου, πάνω από την κύρια στέγη, διακρίνεται ένα μικρό δωμάτιο με δική του δίριχτη στέγη. Στη φωτογραφία είναι σχεδόν πνιγμένο μέσα στον κισσό, καθώς το κτίριο είχε παραμείνει για πολλά χρόνια εγκαταλειμμένο, πριν από την πρόσφατη αποκατάστασή του.
Ποια ήταν όμως η χρήση αυτού του μικρού δωματίου;
Στην παραδοσιακή οθωμανική αρχιτεκτονική συναντούμε μια ιδιαίτερη κατηγορία υπερυψωμένων χώρων, γνωστών ως cihannüma (τζιχαννουμά). Επρόκειτο για δωμάτια ή μικρά περίπτερα που κατασκευάζονταν σε υψηλά σημεία των κατοικιών, προσφέροντας θέα προς το γύρω τοπίο, καλύτερο αερισμό και έναν ευχάριστο χώρο ανάπαυσης, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες.
Το μικρό δωμάτιο της οικίας Ζάρα παρουσιάζει χαρακτηριστικά που παραπέμπουν σε αυτή την αρχιτεκτονική παράδοση. Η πρόσβαση γινόταν από το εσωτερικό του σπιτιού, πιθανότατα μέσω στενής σκάλας, ενώ η υπερυψωμένη θέση του θα επέτρεπε στους ενοίκους να παρατηρούν την πόλη από ψηλά.
Δεν γνωρίζουμε αν η κατασκευή ονομαζόταν πράγματι cihannüma ούτε ποια ήταν η αρχική της χρήση. Η ομοιότητα, ωστόσο, είναι ενδιαφέρουσα.
Αξίζει να θυμηθούμε ότι ένα ανάλογο υπερυψωμένο δωμάτιο υπήρχε και στη νεότερη οικία Κολιοπαππά, στην οδό Σκουφά, την οποία έχουμε παρουσιάσει σε παλαιότερη ανάρτησή μας. Εκεί, μάλιστα, η προφορική παράδοση διασώζει την πληροφορία ότι ο ιδιοκτήτης χρησιμοποιούσε το δωμάτιο για να παρακολουθεί με κυάλι τα κοπάδια του στην απέναντι πλευρά του Αράχθου.(https://doxesdespotatou.com/i-istoria-enos-spitioy-sti-skoyfa-mia/)
Μήπως, λοιπόν, αυτά τα μικρά δωμάτια αποτελούσαν μια ιδιαίτερη αρχιτεκτονική συνήθεια της παλιάς Άρτας, που διατηρήθηκε και σε νεότερες αστικές κατοικίες;
Η φωτογραφία της οικίας Ζάρα μάς δίνει την αφορμή να αναζητήσουμε την ιστορία και τη χρήση ενός σχεδόν ξεχασμένου στοιχείου της τοπικής αρχιτεκτονικής. (Πηγή : Αρχείο Δ, Βάσου)
