ΚΑΛΛΙΘΕΑ – ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

Δημοσιεύθηκε την 22 Μαρτίου 2024 από Anastasia Karra

1971 – Στάδιο Νέας Σμύρνης. ΚΑΛΛΙΘΕΑ – ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ 1 -1 .

Παίκτες : Μπασιούκας, Σιακούφης, Γιαννούλης, Ρέτζος, Κουτσογιώργος, Σκούρας, Τσίτσικας. (Φωτο από προσωπική συλλογή)

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα της Αναγέννησης | Σχολιάστε

Μπουγάδα στο ποτάμι του Λούρου!

Δημοσιεύθηκε την 21 Μαρτίου 2024 από Anastasia Karra

Μπουγάδα στον ποταμό Λούρο, στο χωριό Άγιος Γεώργιος : αποκλειστική απασχόληση των γυναικών κατά το παρελθόν. (Epirus. Laundry day at the river 1961. St. George Lourou). (Πηγή : Robert McCabe, Ελλάδα: τα χρόνια της αθωότητας, εκδ. Πατάκη, 2004).

Δημοσιεύθηκε στη Περί Τμήματος Καραβοσαρά και Λάκκας | Σχολιάστε

To ιδιοκτησιακό καθεστώς του χωριού Στρεβίνα

Δημοσιεύθηκε την 21 Μαρτίου 2024 από Anastasia Karra

“Βορειοδυτικά από το Χανόπουλο συναντά κανείς το χωριό Στρεβίνα, χτισμένο κοντά στην αριστερή όχθη του ποταμού Λούρου. Αυτό ήταν ιδιωτικό τσιφλίκι και είχε ιδιοκτήτη τον Ζωίδη.  Στο κτήμα υπήρχαν 63 επίμορτοι καλλιεργητές και η ετήσια παραγωγή σε βρώμη τον Σεπτέμβριο του 1913 ήταν 40.000 οκάδες, σε σιτάρι 20.000 οκ.,  σε καλαμπόκι 200.000 οκ., σε κριθάρι 20.000 οκ. και σε καπνό 100 οκάδες.  Την ίδια χρονιά ενοικιαστής για την είσπραξη της δεκάτης ήταν ο Ηλίας Πάνος. Από έγγραφο του 1914 γνωρίζουμε ότι το τσιφλίκι  Ζερβίνη ή Στρεβίνη είχε ιδιοκτήτριες με πληρεξούσιους δικηγόρους τον Ι. Λάππα και τον Σ. Σπέγγο.  Αυτές ήταν η Βιργινία και η Ανδρομάχη Ζωίδου που το 1922 κατείχαν 67 οικίες, καλύβες και άλλα αγροτικά ακίνητα στη Στρεβίνα, δηλαδή ένα ολόκληρο χωριό.

Στην πηγή του 1928 αναφέρεται ότι ιδιοκτήτης της Στρεβίνας ήταν ο συνεταιρισμός του χωριού, η Ανδρομάχη, σύζυγος Καλυδίου Σιών στα 2/5 του τσιφλικιού, η Βιργινία, σύζυγος του Κλέωνος Χατζηλαζάρου στα άλλα 2/5, ο ναός Προφήτου Ηλία Στρεβίνας, η Αθηνά, χήρα Απόστολου Σταμάτη και τα 5 παιδιά της, ο Χρήστος Παπακώστας, κάτοικος Φιλιππιάδας, ο ναός Ιωάννου Προδρόμου Στρεβίνας, ο Μιχάλης Σταμάτης, κάτοικος Στρεβίνας, το ελληνικό δημόσιο στο υπόλοιπο 1/5 του τσιφλικιού εξ αδιαιρέτου και επίσης η αεροπορική άμυνα.

Η συνολική έκταση του τσιφλικιού  ανέρχονταν στα 12. 398, 87 στρέμματα, από τα οποία στους κληρονόμους Ζωίδη και στο δημόσιο ανήκαν αγροί 3. 712 στρ., λειβάδια  1.791 στρ., χερσολείβαδα 4.319 στρ., συνοικισμός 265 στρ., και έλη 128 στρ. Υπήρχαν αγροί 292 στρ.,  και γεννολείβαδα 373 στρ. που αμφισβητούνταν από τους προαναφερθέντες ιδιοκτήτες κι εκείνους των Κουμτζάδων, αγροι 279 στρ.  και λιβάδι περίπου 3 στρ. που ανήκαν στη μονή Κοίμησις της Θεοτόκου, αγροί 34 στρ.  και λειβάδι 16 στρ. που ανήκαν στο ναό Προφήτη Ηλία, 23 στρ. αποτελούσαν κοινοτικό λειβάδι της Στρεβίνας, 117 στρ. ανήκαν σε μικροιδιοκτήτες, 100 στρ. ρέματα και 6,5 στρ. δρόμος ανήκαν στο ελληνικό δημόσιο. Η παραγωγή του χωριού σε καλαμπόκι ποτιστικό έφτανε τις 220.000 οκ., σε ξερικό τις 61.000 οκ., σε σιτάρι τις 20.000 οκ. σε κριθάρι τις 10.000 οκ. σε βρώμη τις 16.500 οκ. και σε σίκαλη τις 2.200 οκάδες”.   (Πηγή : Η ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΗΠΕΙΡΟΥ, Η ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ 1912-1918, Κ. Βακατσάς, Ιωάννινα, 2001) 

Στη φωτογραφία “Άποψη του χωριού Στρεβίνα ή Καμπή” την δεκαετία του 1960. Η φωτογραφία είναι από τη συλλογή Κ.Κ.)

Δημοσιεύθηκε στη Το αγροτικό ζήτημα στην περιοχή της Άρτας | Σχολιάστε

Χωρίον Στριβίνα

Δημοσιεύθηκε την 21 Μαρτίου 2024 από Anastasia Karra

“Χωρίον Στριβίνα, όπερ οικείται υπό 35 σχεδόν οικογενειών, έχον και νεοδμήτους δύω ιερούς Ναούς εντός ενός Περιβόλου επ’ ονόματι της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και του αγίου Νικολάου εν Βυζαντινώ σχεδίω μετά Τρούλλων και αψίδων, ιερουργούμενος παρ’ ενός ιερέως. Υπό τα θεμέλια της εκκλησίας του αγίου Νικολάου ρέουσιν αεννάως βρύσεις κρυερού, γλυκερού και αφθόνου ύδατος, σχηματίζοντος ποταμίσκον, χεόμενον εις το προς ανατολάς του χωρίου κείμενον απέραντον έλος, κακείθεν ενούμενον τω ποταμώ Αράχθω ή Λούρω. Τπάρχουσι και δύω έτεραι Ιεραί Εκκλησίαι περί το χωρίον, της αγίας Αικατερίνης και του Προφήτου Ηλιού, ανοικοδομηθείσης της δευτέρας περί τα μέσα της 19ης εκατονταετηρίδος υπό του αοιδίμου Χριστοδούλου Σταμάτη”. (Πηγή : ΔΟΚΙΜΙΟΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟΝ ΠΕΡΙ ΑΡΤΗΣ, ΠΡΕΒΕΖΗΣ, Σεραφείμ Βυζάντιος, Εν Αθήναις, 1884)

Στη φωτογραφία το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία Στρεβίνας.(Φωτο από τη συλλογή Κ.Κ.)

Δημοσιεύθηκε στη Περί Τμήματος Καραβοσαρά και Λάκκας | Σχολιάστε

Το πρώτο ταξί της Άρτας

Δημοσιεύθηκε την 19 Μαρτίου 2024 από Anastasia Karra

Το πρώτο ταξί της Άρτας ανήκε στον Σπύρο Κουτρούμπα, ο οποίος είχε ξεκινήσει την επαγγελματική του διαδρομή σαν επαγγελματίας οδηγός περίπου το 1937 με φορτηγό δημοσίας χρήσεως. “Το 1938 ο δημόσιος δρόμος πλέον έφτασε ως το Δίστρατο και το πρώτο αυτοκίνητο που ταξίδεψε ως εκεί ήταν το φορτηγό του Σπύρου Κουτρούμπα. Οι κάτοικοι των παραπάνω περιοχών κατέβαιναν με τα ζώα μέχρι το Δίστρατο και απ’ εκεί ανέβαιναν στην καρότσα του φορτηγού και ταξίδευαν ως την Άρτα. Όταν πρωτοπήγα στο Γυμνάσιο στην Άρτα μετά τον πόλεμο, ταξίδεψα με άλλα 100 άτομα στη καρότσα του φορτηγού του Σπύρου Κουτρούμπα και παραλίγο να πάθω ασφυξία καθώς ήμουν μικρός και αδύναμος ανάμεσα σε 100 άτομα.” (Μαρτυρία Γ. Κόρδα, Δάσκαλου)” (ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΧΑΝΙΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ, Α. Καρρά, Άρτα, 2021)

Στη φωτογραφία ο οδηγός Σπύρος Κουτρούμπας, δεύτερος από δεξιά, μπροστά στο πρώτο επιβατηγό αυτοκίνητό του, που εκτελούσε χρέη ταξί. Αξίζει να παρατηρήσει κανείς την προσεγμένη αμφίεση του οδηγού. (Η φωτογραφία είναι από το αρχείο της οικογένειας Κων/νου Κουτρούμπα)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Μέσα Μεταφοράς | Σχολιάστε

Σπύρος Κουτρούμπας

Δημοσιεύθηκε την 19 Μαρτίου 2024 από Anastasia Karra

Ένας από τους πρώτους, αν όχι ο πρώτος, επαγγελματίας οδηγός στην Άρτα ήταν ο Σπύρος Κουτρούμπας από τους Σελλάδες Άρτης, που έμενε με την οικογένειά του στους Ταμπακιάδες.

Στη φωτογραφία ο Σπύρος Κουτρούμπας δεξιά, ίσως με τον δάσκαλο οδήγησης, στις αρχές του 1930. Στην πινακίδα του αυτοκινήτου διακρίνουμε : “ΠΡΟΤΥΠΟΣ ΣΧΟΛΗ ΟΔΗΓΗΣΗΣ, ΣΩΤ. ΜΗΤΣΟΥ. Τηλ. 62 815”. Δεν γνωρίζουμε αν η σχολή βρίσκονταν στην Άρτα ή σε άλλη πόλη. (Η φωτογραφία είναι από το αρχείο της οικογένειας Κων/νου Κουτρούμπα)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Μέσα Μεταφοράς | Σχολιάστε

Οι φουρνάρηδες….(β’ μέρος)

Δημοσιεύθηκε την 19 Μαρτίου 2024 από Anastasia Karra

“……..Ο φούρναρης άρχιζε τη δουλειά του νωρίς το πρωί. Τοποθετούσε τα ξύλα στην εστία του φούρνου, τα άναβε και μέχρι να καούν τα κούτσουρα, καθάριζε το εσωτερικό του φούρνου. Όταν ο φούρνος ήταν έτοιμος (είχε κάψει) και καθαρός, έβαζε στο φουρνόξυλο ( ξύλινο φτυάρι μήκους 2,5 μέτρων) το ταψί και το τοποθετούσε στο εσωτερικό του φούρνου κι αυτό συνεχιζόταν μέχρι να γεμίσει ο χώρος. Με τη φουρνομασιά (σιδερένια βέργα) άπλωνε ή μετακινούσε τα κάρβουνα στην εστία της φωτιάς για να μην καούν τα φαγητά ή παραπάρουν. Με τη φουρνομαγκούρα (σιδερένια βέργα, γυριστή στο ένα άκρο της) τραβούσε και μετακινούσε τα ταψιά, αλλάζοντάς τους θέση.

Σε ένα χαρτί σημείωνε το όνομα της νοικοκυράς και την ώρα που έπρεπε να ξεφουρνίσει το φαγητό ή το ψωμί. Σε κάθε ταψί γραφόταν επίσης το όνομα για να αποφεύγονται οι παρεξηγήσεις και οι μεσημεριανοί καυγάδες που στήνονταν, όταν λάθος ταψί, κατέληγε σε λάθος σπίτι.

Και το κακό παραγινόνταν, όταν είχε αρχίσει ήδη η δοκιμή τυ φαγητού και πώς να το επιστρέψεις; Και άντε μετά να ξεμπλέξεις αυτές που ισχυρίζονταν ότι το δικό τους φαγητό ήταν πιο καλό, είχε πιο πολλά υλικά, πιο πολύ βούτυρο (σπάνια η χρήση του ΄για τα περισσότερα νοικοκυριά). Ας μην ξεχνάμε ότι στα φαγητά φαίνονταν όχι μόνο η μαγειρική τέχνη αλλά και η οικονομική κατάσταση της κάθε οικογένειαςε (π.χ. από το πόσο συχνά μαγείρευε κρέας, πότε έφτιαχνε γλυκά και τι είδους …..).

Η επισκευή και η συντήρηση του φούρνου γίνονταν μια φορά το χρόνο, συνήθως την Κυριακή της Αποκριάς ή την Καθαρή Δευτέρα, μέρες κατά τις οποίες δεν δούλευαν οι φούρνοι.

Παραδοσιακοί φουρνάρηδες της Άρτας ήταν οι : Κώστας Πίσπερης (πίσω από τον Άγιο Δημήτριο), Χρήστος Γρίβας (είχε φούρνο από το 1938 στους Ταμπακιάδες), Νίκος Γρίβας (περιοχή Αγίου Κωνσταντίνου), Θεόδωρος Σουβλής (περιοχή Οδηγητρίας στη Μικράς Ασίας), Θωμάς Καραμήτσος (περιοχή Παρηγορήτριας, στην οδό Αγίου Κων/νου), Παναγιώτης Σπάκας (περιοχή Αγίας Θεοδώρας), Αθανάσιος Κουτσούμπας (περιοχή Κακαβά, επί της Σκουφά), Μίμης Γουνόπουλος (περιοχή Μουχούστι), Ηλίας Κοντοχρήστος ( περιοχή Κρυστάλλη), Δημήτριος Πριτσιβέλης (περιοχή Αγίου Γεωργίου), Ελένη Τσώλη (οδός Κωστή Παλαμά)…” [Πηγή : ΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΑ ΓΥΡΙΣΜΑΤΑ, Γ. Κουτσούμπας, Αθήνα, 2004]

Στη φωτογραφία ο φούρναρης κυρ Θωμάς Καραμήτσος και μια νοικοκυρά που παίρνει το φαγητό της. «Ο φούρνος ήταν μόνο για ψηστικά και βρισκόταν στην οδό Βασ. Κωσταντίνου, στο Γυφτοπήγαδο, δίπλα στο σπίτι του  Στρεβίνα, κοντά στην Παργιορίτσα. Ήταν ενεργός μέχρι τις αρχές του ’70….» Η φωτο είναι απο το βιβλίο του Κ. Τσιλιγιάννη “Σεργιάνι στην παλιά Άρτα”, ΑΘΗΝΑ 2013

Δημοσιεύθηκε στη Το εμπόριο στην Άρτα | Σχολιάστε

Καλή Σαρακοστή!

Δημοσιεύθηκε την 18 Μαρτίου 2024 από Anastasia Karra

Η σελίδα μας εύχεται σε όλους να περάσετε μια όμορφη Καθαρά Δευτέρα γεμάτη κέφι και σαρακοστιανά!

Στην πολύ όμορφη φωτογραφία του Νίκου Οικονομόπουλου, ο φωτογράφος φωτογραφίζει τον γιο του Δημήτρη να τρέχει για να υψώσει τον αετό, δίπλα στη θάλασσα, στην παραλία της Νικόπολης, όπου πολλοί από μας θα βρεθούμε σήμερα για να γιορτάσουμε τα κούλουμα και να πετάξουμε χαρταετό! Πρέβεζα. 2000. Aπό το αρχείο των Magnum Photos.

Δημοσιεύθηκε στη Λαογραφικά και άλλα | Σχολιάστε

Αποκριάτικη εκδήλωση της “Εταιρείας Αρτινών Γραμμάτων”

Δημοσιεύθηκε την 17 Μαρτίου 2024 από Anastasia Karra

Για τον σύλλογο “Εταιρεία Αρτινών Γραμμάτων” που δραστηριοποιήθηκε στην πόλη μας στα τέλη της δεκαετίας του ’50, έχουμε γράψει πιο παλιά. Σήμερα δημοσιεύουμε μια ανέκδοτη φωτογραφία από το αρχείο του κ. Ιωάννη Έξαρχου από μια αποκριάτικη εκδήλωση του συλλόγου, με μουσική και τραγούδια….Διακρίνονται οι : Βιολί, Νίκος Καραβασίλης – Σαξόφωνο ,Ψιλόπουλος Κώστας – Ακορντεόν, Τρομπούκης Σπύρος – Κιθάρα, Κρεμπούνης Τάκης -Κιθάρα, Σπύρος Ζαρκαλής.

Μπορείτε να διαβάσετε για τον εν λόγω σύλλογο στο λινκ https://doxesdespotatou.com/i-etairia-artinon-grammaton/

Δημοσιεύθηκε στη Οι Αποκριές | Σχολιάστε

Οι μασκαράδες της Αποκριάς!

Δημοσιεύθηκε την 17 Μαρτίου 2024 από Anastasia Karra

Ίσως η γενιά μερικών από μας είναι η τελευταία που θυμάται τους μασκαράδες να περιδιαβαίνουν στις γειτονιές  τα δυο Σαββατοκύριακα της Αποκριάς και της Τυρινής. Τότε που οι εξώπορτες στις γειτονιές της Άρτας και στα χωριά της ήταν ανοιχτές  και η λάμπα στην αυλή ήταν αναμένη για να βλέπουν και να μπαινοβγαίνουν γνωστοί και ξένοι μασκαρεμένοι. Οι νοικοκυρές τους καλοδέχονταν και τους τρατάρανε τις ωραίες Αρτηνές πίττες, κοτόπιττα, γαλατόπιττα την Αποκριά και τυρόπιττα την Τυρινή και τους γέμιζαν τα ποτήρια με κρασί και τσίπουρο. Σε μεγάλες παρέες, οι μασκαρεμένοι έμπαιναν στα σπίτια βουβοί μήπως τυχόν και τους γνωρίσουν απ’ τη χροιά της φωνής τους και κάνανε αστεία και χειρονομίες στους σπιτίσιους που προσπαθούσαν να μαντέψουν ποιος κρύβονταν κάτω απ’ τη μάσκα. Τραγουδούσαν, χορεύαν, μετά βγάζαν και την προσωπίδα και φανερώνονταν,  έλεγαν και τ’ αστεία τους και φεύγαν για να συνεχίσουν και να παν και σ’ άλλα φιλικά σπίτια….

Όσο για τον κεντρικό δρόμο της πόλης, την Σκουφά, γέμιζε από μασκαρεμένους. Δεν χρειάζονταν ιδιαίτερες στολές….Αρκούσαν μερικά παλιά ρούχα, δυο – τρεις χρωματιστές κόλλες που τις καρφίτσωναν πάνω τους, ένα καλό γάνωμα στο πρόσωπο ή μια προσωπίδα απ’ του Μπαρμπούτη, και πολλές φορές και μια γκλίτσα για να διώχνουν τα παλιόπαιδα που τους έπαιρναν στο κατόπι… «Ένα κομμάτι μακαβάς, δυο ραφές, δύο τρύπες γιά τά μάτια, μιά γιά το στόμα καί δυο τρεις χρωματιστές γραμμές καί βουλές καί νά οί φτηνές προσωπίδες, ένα δίλεπτο ή μία» γράφει ο Βαφιάς….

Στις δυο φωτογραφίες που ακολουθούν από το αρχείο του Γιάννη Χουλιάρα, ένα από τα δρώμενα στην οδό Σκουφά κάποιες Απόκριες την δεκαετία του ’50. Ο Χαρίλαος Χουλιάρας μεταμφιεσμένος σε καμπούρη, χορεύει και τραγουδά υπό τους ήχους της μπάντας, συμμετέχοντας έτσι στο ξεφάντωμα και το κέφι που γέμιζε την ατμόσφαιρα τις Αποκριές στην Άρτα….

Δημοσιεύθηκε στη Οι Αποκριές | Σχολιάστε