Δόξες Αγήραντες του Δεσποτάτου

«Φεύγοντας από την  Άρτα ό Τούρκος περιηγητής Έβλιά Τσελεμπής έφτασε κατά τα 1680 στά Γιάννινα. Η πορεία του έγινε διά τού παλαιού ημιονικού δρόμου πού περνούσε από τό χάνι Καρβασαρά πούναι κοντά στό χωριό Μουλιανά και τά Πέντε Πηγάδια. Τό χάνι τού Καρβασαρά τό λέγει χάνι Καπού Αγά και τό περιγράφει ως εξής : «Είναι ένα μεγάλο χάνι μέ πενήντα καπνοδόχους, σκεπασμένο μέ κεραμίδια και είναι κτήμα τού άλλοτε βεζύρη τής Αιγύπτου Χαδούμ Αβδούλ Ραχμάν Πασά». Επάνω από τήν πόρτα του ήταν ή επιγραφή «Αβδούλ Ραχμάν Αγάς Καπού Αγάσι εκ θεμελίων τό χάνι τούτο οικοδομήσας ύψωσε τά χέρια του εις τόν Θεόν και είπε τήν χρονολογίαν …. άξιος ο μισθός του καί ή παραμονή του εις τον παράδεισον».

Μετά τό χάνι τούτο αφού πέρασε όπως γράφει απόκρημνα και επικίνδυνα μέρη έφτασε στά γνωστά Πέντε Πηγάδια, καί απ’ εκεί ύστερα από πορεία ανάμεσα από αμπέλια και κήπους (?) έφθασε στον κάμπο των Γιαννίνων στο τσιφλίκι του Μπεμπρή πασά, ό οποίος ήταν τήν εποχή εκείνη, όπως ό ίδιος παρακάτω λέγει, Πασάς των Γιαννίνων . Εκεί βρίσκει χάνι μεγάλο «σαν φρούριο» μέ μαγαζιά. Ίσως νά πρόκειται γιά τό ερειπωμένο χάνι Ροβίλιοστο ή τό Μεσιό χάνι πού είναι κοντά στό Αυγό…..» ( Άρθρο του Χρήστου Σούλη με τίτλο ΤΑΞΙΔΙ ΤΟΥΡΚΟΥ ΠΕΡΙΗΓΗΤΗ ΣΤΗΝ ΗΠΕΙΡΟ, στα Ηπειρωτικά Γράμματα, Ιούνιος 1944)

Στη φωτογραφία παλιό οθωμανικό χάνι που έχει αναστηλωθεί, στην Αλβανία. Διακρίνεται η εσωτερική αυλή με το πηγάδι στη μέση που χαρακτήριζαν τα χάνια της εποχής.