Οι Αρωμούνοι βοσκοί στα Τζουμέρκα

Δημοσιεύθηκε την 27 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

“Το χειμώνα, όμως, πολλοί Αρωμούνοι βοσκοί ζουν στον Κάμπο μεταξύ Άρτας και Πρέβεζας, αλλά το καλοκαίρι μετακομίζουν στο Συρράκο, το Μέτσοβο και τα γύρω χωριά, όπου ήδη καταμετρώνται. Ένας μικρός αριθμός περιφέρεται, τώρα στα βουνά του Σουλίου και πέρα ​​από την Άρτα, στα Τσουμέρκα, βόσκοντας τα κοπάδια τους. Σύμφωνα με τους βοσκούς, στο Συρράκο, ο αριθμός τους δεν πρέπει να ξεπερνά τις 200 οικογένειες το πολύ, δηλαδή γύρω στα 1.000 άτομα. Στα Γιάνινα ζουν 50 οικογένειες, στην Πρέβεζα 30 και στην Άρτα 30 οικογένειες. Το χειμώνα, όμως, ο αριθμός είναι πολύ μεγαλύτερος στις δύο τελευταίες πόλεις. Οι Αρωμούνοι της Κέρκυρας είναι εντελώς ελληνοποιημένοι. Συνολικά δεν μπορείς να υπολογίζεις σε περισσότερα από 2000 κεφάλια…..” (Πηγή : Die Aromunen : ethnographisch-philologisch-historische Antersuchungen über das Volk der Sogenannten Makedo-Romanen oder Zinzaren, Volume 1, Leipzig : J.A. Barth, 1894)

Στη φωτογραφία “Φορεσιά των Βοσκών των Τζουμέρκων”, από το ίδιο βιβλίο. “Μπροστινή όψη χωρίς παλτό και πλάγια όψη με παλτό”.

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

Οι Αρωμούνοι (Aromunen) Βλάχοι στα Βόρεια Τζουμέρκα

Δημοσιεύθηκε την 27 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

Ο όρος Αρωμούνος/Αρωμούνοι είναι νεολογισμός. Προήλθε από τον γερμανικό όρο Aromunen που εισήγαγε ο Γκούσταβ Βέϊγκαντ (Gustav Weigang), ένας Γερμανός γλωσσολόγος, στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα και καθιερώθηκε στην ελληνική του μορφή από τον Αχιλλέα Λαζάρου. Ο Gustav Weigand με το δίτομο έργο του Die Aromunen : ethnographisch-philologisch-historische Antersuchungen über das Volk der Sogenannten Makedo-Romanen oder Zinzaren, έγραψε ένα από τα σημαντικότερα έργα για τους Βλάχους των Βαλκανίων. Σε μικρό διάστημα μετά τη δημοσίευσή του, το έργο του έγινε κλασικό και αποτελεί μέχρι σήμερα βασική πηγή για τη λαογραφία και την ιστορία των Βλάχων. Στους δύο τόμους μπορεί κάποιος να διαβάσει την περιγραφή των ταξιδιών που έκανε ο Weigand το 1889 και το 1890 για να γνωρίσει τους Βλάχους.

Σύμφωνα με τον συγγραφέα «Η περιοχή του ποταμού της Άρτας (εκτός από το Νότιο Ζαγόρι) περιλαμβάνει τα παρακάτω βλάχικα χωριά :

Το Μέτσοβο (Mintsu) στο Μετσοβίτικο, 3500 άτομα,

Το Aνήλιο (Kjarä) απέναντι από το προηγούμενο, 400 άτομα,

Το Βοτονόσι (Vutunosi), 2 ώρες νοτιοδυτικά του Μετσόβου σε έναν απότομο λόφο, 150 άτομα,

Το Παλιοχώρι  (Paljochori) στη νότια πλαγιά του βουνού Σπανός, 6 ώρες νοτιοανατολικά των Ιωαννίνων, 400 άτομα,

Το Συράκο (Säraku) σε μια πλάγια κοιλάδα της Άρτας με  500 σπίτια και  3000 άτομα,

και τους Καλαρρύτες (Kalarlji) μισή ώρα  ώρα πιο μακριά από το Συρράκο, σε ελληνικό έδαφος 1500 άτομα». (Πηγή : Die Aromunen : ethnographisch-philologisch-historische Antersuchungen über das Volk der Sogenannten Makedo-Romanen oder Zinzaren, Volume 1, Leipzig : J.A. Barth, 1894)

Στη φωτογραφία το Συρράκο όπως απαθανατίζεται στον δεύτερο τόμο του έργου του Gustav Weigand.

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

Ο Άγιος Μοδέστος

Δημοσιεύθηκε την 26 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

Τοιχογραφία που απεικονίζει τον Άγιο Ιερομάρτυρα Μοδέστο, Προστάτη των ζώων, στο ναό του Αγίου Δημητρίου του Κατσούρη, του 13ου αιώνα. “Arta, Church of St. Demetrius Katsouris (ancient katholikon of a monastery), fresco in the bema depicting St. Modestos” (Πηγή : https://historica.unibo.it)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | Σχολιάστε

Διακοσμητικό μοτίβο από τον Άγιο Δημήτριο του Κατσούρη

Δημοσιεύθηκε την 26 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

Μαρμάρινο καγκελάκι με φυτική διακόσμηση και σταυρό από το ναό του Αγίου Δημητρίου του Κατσούρη. “Chancel with floral decoration and cross, Agios Dimitrios Katsouris, Arta, Greece” (Πηγή : https://historica.unibo.it)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | Σχολιάστε

Ο Άγιος Δημήτριος του Κατσούρη

Δημοσιεύθηκε την 26 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

Η Βυζαντινή εκκλησία του Αγίου Δημητρίου του Κατσούρη* σε φωτογραφία του 1963. (Πηγή : Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών, Αρχείο Β.Ι.Ε.)

*Μπορείτε να διαβάσετε σχετικά στο λινκ https://doxesdespotatou.com/o-agios-dimitrios-toy-katsoyri/

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | Σχολιάστε

Τα Βυζαντινά μνημεία της Άρτας

Δημοσιεύθηκε την 26 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

“Αναλυτικός χάρτης με τα Βυζαντινά & Μεταβυζαντινά μνημεία του νομού Άρτης. Ανάτυπο από το βιβλίο “Η ιστορία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας” του Πανεπιστημίου του Καίμπριτζ”. (Πηγή : ΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ, Κ. Γιαννέλος, Άρτα)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | Σχολιάστε

Το Οθωμανικό Διοικητήριο στο Λούρο

Δημοσιεύθηκε την 25 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

Το Οθωμανικό Διοικητήριο στον καζά του Λούρου που δημιουργήθηκε μετά την προσάρτηση της Άρτας στην Ελλάδα, από το Άλμπουμ του Σουλτάνου Αμπντουλχαμίτ Β΄ (1876-1909).

Δημοσιεύθηκε στη Περί Τμήματος Καραβοσαρά και Λάκκας | Σχολιάστε

Η Στρεβίνα!

Δημοσιεύθηκε την 25 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

Το υπ’ αριθμ. 10 σχέδιο της Θάλειας Φλωρά-Καραβία τον Φεβρουάριο του 1913, που απεικονίζει το χωριό Στρεβίνα κοντά στη Φιλιππιάδα.

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στους Βαλκανικούς Πολέμους | Σχολιάστε

Η δύναμη του στρατού στην Άρτα το 1912

Δημοσιεύθηκε την 25 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

Μετάφραση κρυπτογραφημένου εγγράφου που εστάλη από τον Αρχηγό του Στρατού Σαπουντζάκη προς το Υπουργείο Στρατιωτικών στις 17 Οκτωβρίου 1912, όπου καταγράφεται η δύναμη του Ελληνικού στρατού ευρισκόμενου στην Άρτα. (Πηγή : Αρχείο Ε.Λ.Ι.Α.)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στους Βαλκανικούς Πολέμους | Σχολιάστε

ΤΟ ΜΠΙΖΑΝΙ ΠΥΡΟΒΟΛΕΙΤΑΙ….(από την ιστορική μελέτη του Βύρωνα Δάβου – 10ο μέρος)

Δημοσιεύθηκε την 25 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

“…..Η µονοµαχία του πυροβολικού στη θέση του Μπιζανίου συνεχιζόταν έως και τις 8 ∆εκέµβρη, όπου την ηµέρα εκείνη το Ελληνικό πυροβολικό έβαζε πυρά στα οχυρά υποστηριζόµενο και από τη δεξιά πτέρυγα του στρατού. Μέχρι τη βαθιά νύχτα συνεχίζονταν οι βολές του Ελληνικού πυροβολικού. Συνελήφθησαν και αιχµάλωτοι όπου ανέφεραν ότι ο Τζαβή πασάς, αρχηγός του τουρκικού πυροβολικού σκοτώθηκε κατά την προηγούµενη ηµέρα όταν ανατινάχθηκε αποθήκη γεµάτη οβίδες και ότι ετάφη µε ιδιαίτερες τιµές από τον τουρκικό στρατό. Εξάλλου σφοδρές µάχες γίνονταν στον τοµέα της Ηπείρου µε πεισµατικές επιθέσεις των Τούρκων.

Στις 21/12 και ώρα 8 µ.µ. ο Τουρκικός στρατός εξαπέλυσε σφοδρότατη επίθεση στο αριστερό µέρος της αριστερής πτέρυγας της παράταξης του Ελληνικού στρατού και προσπάθησε να κατέβει στη χαράδρα της Μανωλιάσας. Οι Ελληνικές δυνάµεις µε τη βοήθεια του πυροβολικού απέκρουσε την επίθεση µε µεγάλες απώλειες. Την επόµενη ηµέρα µεγάλες τουρκικές δυνάµεις επιχείρησαν και πάλι ορµητική έφοδο εναντίον του δεξιού της αριστερής πτέρυγας του Ελληνικού στρατού κοντά στην Αετοράχη. Στο σηµείο αυτό, οι οχυρωµένοι εύζωνοι µε πυκνά πυρά διέσπασαν τη συνοχή του εχθρού και όρµησαν µε εφ’ όπλου λόγχη εναντίον του και τον καταδίωξαν προς τις βουνοπλαγιές των λόφων του Μπιζανίου. Το Ελληνικό πυροβολικό υποστήριξε τον αγώνα και η µονοµαχία του µε το Τουρκικό πυροβολικό, που είχε παραταχθεί στο χωριό Λέσσεια, συνεχίστηκε και µετά την αναχαίτιση του εχθρού…….

Μέχρι τις πρώτες ηµέρες του Γενάρη 1913 ο Ελληνικός στρατός της Ηπείρου είχε σηµειώσει µεγαλειώδεις επιτυχίες απελευθερώνοντας πόλεις και χωριά, φθάνοντας ένδοξα µέχρι τα πρόθυρα των Ιωαννίνων.

Περί τις 4-5 Γενάρη ο ∆ιάδοχος προκειµένου να αναλάβει ο ίδιος τον αγώνα εναντίον των Ιωαννίνων, ανέλαβε τη Γενική Αρχηγεία του στρατού της Ηπείρου και ο µέχρι τότε Αρχηγός των εκεί δυνάµεων στρατηγός Σαπουντζάκης τοποθετήθηκε στην Αθήνα.

Στις 5/1 ο ικανός εκείνος στρατηγός απηύθυνε συγχαρητήρια εγκύκλιο προς το στρατό της Ηπείρου και εξέφρασε την ευγνωµοσύνη του και την ικανοποίησή του στους συνεργάτες του αξιωµατικούς και τους ηρωικούς στρατιώτες, που του χάρισαν λαµπρές νίκες. Απευθυνόταν προς έναν στρατό στου οποίου την ψυχή φώλιαζε η ανυποµονησία και ο πόθος πότε να του δοθεί διαταγή της προέλασής του στα Γιάννενα. Η πόλη αυτή της Ηπείρου ήταν το φρούριο του Τούρκου στρατάρχη Σεφκίτ πασά ο οποίος όταν παλαιότερα ρωτήθηκε από ξένους ανταποκριτές των Ευρωπαϊκών εφηµερίδων -“Τι θα γίνουν τα Γιάννενα”, είπε γελαστός και καυχολογώντας: – Όλοι οι στρατοί των Βαλκανικών στρατών να συγκεντρωθούν, δεν θα µπορέσουν να καταλάβουν τα Ιωάννινα. Λέγοντας αυτά έτριβε το µουστάκι, δείχνοντας την «ισχύ» του στρατού του…..”

Η φωτογραφία Νο 7 του Υμπέρ Περνό είναι από το Μπιζάνι. «Η κορυφή του λόφου, θέση ουσιαστική για την άμυνα των Ιωαννίνων, που η κατάληψή του προανήγγειλε την παράδοση της πόλης». (Πηγή :  Συλλογή Ηubert Pernot, ΕΞΕΡΕΥΝΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, Φωτογραφίες 1898 – 1913, Από το Νεοελληνικό Ινστιτούτο της Σορβόννης, Εκδόσεις ΟΛΚΟΣ, Αθήνα, 2007)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στους Βαλκανικούς Πολέμους | Σχολιάστε