Η θέα από το Κάστρο

Δημοσιεύθηκε την 19 Μαρτίου 2023 από Anastasia Karra

Η θέα από το Κάστρο της Άρτας πολλά χρόνια πριν…. Φαίνεται ένα μέρος της συνοικίας “Οι Ταμπακιάδες”, η τεράστια κοίτη του ποταμού και απέναντι η Γραμμενίτσα. (Η φωτογραφία αναρτήθηκε από τον Κώστα Γεωργούλα στην ομάδα ΤΑΜΠΑΚΙΑΔΕΣ)

Δημοσιεύθηκε στη Το Κάστρο και το Ξενία | Σχολιάστε

Η Συναγωγή “Γκρέκα”

Δημοσιεύθηκε την 18 Μαρτίου 2023 από Anastasia Karra

“Η Συναγωγή “Γκρέκα” οικοδομήθηκε τον 15ο αι., ξαναχτίστηκε το 1852 και ανακαινίστηκε στις 18 Μαρτίου του 1882. Φάνταζε σαν μικρό παλάτι πάνω σε ύψωμα, μπροστά στο βυζαντινό κάστρο, με σημείο εδαφικής αναφοράς τον μεγάλο φοίνικα. Για να περάσεις την περίτεχνη πέτρινη πύλη, έπρεπε να ανέβεις επτά ημικύκλια σκαλοπάτια. Στους πλάγιους μεγάλους τοίχους σε σειρά, με ίση απόσταση και ψηλά, μετρούσες τα επτά παράθυρα.

Αυτό το ιερό κτίριο, από το οποίο ακούγονταν ψαλμωδίες για το Θεό, τραγούδια και γέλια των μικρών παιδιών, σήμερα δεν υπάρχει.

Από την αναφορά του Κωσταντινίνη στις 22 – 05 – 1946 πληροφορούμεθα για την κατάσταση στην οποία βρισκόταν η Συναγωγή Γκρέκα : “Απέμειναν απ’ αυτήν μόνο οι τοίχοι. Στην πέτρινη είσοδο υπήρχε η επιγραφή ότι είχε ανακαινισθεί στις 18 Μαρτίου του 1882, ένα χρόνο μετά την απελευθέρωση της Άρτας από τους Τούρκους. Έπρεπε απαραίτητα να περιφραχθεί η πόρτα και τα παράθυρα με μόνιμα έργα ώστε να μην χρησιμοποιείται ως χώρος απορρίψεως σκουπιδιών”. Τελικά, πριν αναχωρήσουν οι εναπομείναντες στην Άρτα Εβραίοι για την Αθήνα και κατεχόμενοι από ευγενικά αισθήματα ειλικρινούς φιλοπατρίας, εδώρησαν το χώρο της τότε (1955) ερειπωμένης ιστορικής Συναγωγής Γκρέκα στον Μ/Φ Σύλλογο ΣΚΟΥΦΑΣ για τη ανέγερση της πνευματικής του Στέγης.”  (Πηγή :  Η ΕΒΡΑΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ, Κ. Τσιλιγιάννης, 2004)

Στη φωτογραφία “Τα ερείπια της καταστραφείσης από τους Γερμανούς Συναγωγής “Γρέκα” στην Άρτα, όπως ήταν το 1946. Σήμερα δεν υπάρχει τίποτα”. (Πηγή φωτογραφίας και σχολίου : ΧΡΟΝΙΚΑ, τχ. 54, Δεκέμβριος 1982)

Δημοσιεύθηκε στη Η Εβραϊκή κοινότητα της Άρτας | Σχολιάστε

“Η Άρτα θυμάται….” 18 – 19 Μαρτίου 2023, Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος της Εβραϊκής Κοινότητας της πόλης

Δημοσιεύθηκε την 18 Μαρτίου 2023 από Anastasia Karra

Απόσπασμα από προσωπική  συνέντευξη της Βικτωρίας Μιωνή – Γκιούλη που σώθηκε από τους αντάρτες του ΕΛΑΣ και έτσι μπόρεσε να διηγηθεί την πονεμένη προσωπική της ιστορία για το πως σώθηκε κι αυτή και η οικογένειά της από τα χέρια των Γερμανών όταν συνέλαβαν όλους τους Εβραίους της Άρτας και τους έστειλαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης :

“Όταν το 1944 συνέλαβαν όλους τους Εβραίους, εγκαταλείψανε τα σπίτια μας με έπιπλα, κειμήλια, πίνακες, φωτογραφίες και όλα τα υπάρχοντά μας, τα οποία τα πήραν οι φτωχοί χριστιανοί και τώρα τα κατέχουν ως δικά τους. Εγώ, η Βικτωρία Μιώνη, 21 ετών τότε, μαζί με τον άντρα μου πήραμε το μωρό μας, την Εσθηρούλα και πήγαμε στο Πέτα. Εκεί μερικοί κρυφοί αντάρτες επιτάξανε ζώα και μας πήραν στη Χώσεψη με τις χειρότερες καιρικές συνθήκες και μας φόρτωσαν στο σαμάρι το μωρό και το σκέπασαν με μια φλοκάτη λόγω μεγάλης βροχής. Το μωρό μας ήταν εκτεθειμένο 14 ώρες στην ψύχρα και στη βροχή και όταν φτάσαμε στη Χώσεψη είχε 41 πυρετό. Για να το σώσουμε, πήγαμε σ’ ένα κινητό νοσοκομείο των ανταρτών και το βάλαμε σε μια σκάφη με κρύο νερό. Επέζησε αλλά δυστυχώς έμεινε εφ’ όρου ζωής παράλυτη η άτυχη Ρούλα μας.

Στη Χώσεψη ήρθαν περίπου 10 Αρτινοί Εβραίοι και έγιναν αντάρτες αι πολέμησαν τους Γερμανούς, παίρνοντας εκδίκηση για τι ολοκαύτωμα των ομοθρησκών τους. Θυμάμαι τον εβραίο γιατρό, αξιωματικό του ΕΛΑΣ, τον Λάζαρο Ελιέζερ και τα αδέλφια του Ηλία και Ισαάκ. Μετά από 5 μήνες, όταν απελευθερώθηκε η Ελλάδα από τους Γερμανούς, φύγαμε για την Αθήνα και πήγαμε στον Ευαγγελισμό, όπου παρουσιάσαμε το χρονιάρικο κορίτσι μας στο γιατρό Μπαρτζώκα, αλλά δυστυχώς μας είπε ότι θα μείνει για μια αλόκληρη ζωή παράλυτο. Μας υπόδειξαν να το βάλουμε σ’ ένα ίδρυμα, αλλά εγώ, μια πονεμένης μάνα, το κράτησα κοντά μου 52 χρόνια και υποφέραμε μια ολόκληρη ζωή, ας όψονται τα κτήνη οι Γερμανοί….”(Πηγή : Η ΑΡΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ, Κ.Χ.Βάγιας, Άρτα, 2004)

Στην φωτογραφία Η Οικογένεια Μιωνή το 1931 – Όρθιοι : ο Λάζαρος Μιωνής, ο Αβραάμ Μιωνής, ο Ισαάκ Μιωνής, ο Τσαντίκ Μιωνής. Καθήμενοι : η Σταμέτα Μιωνή, η Βιχώρα Μιωνή, η Σίμχω, σύζυγος του Ισαάκ Μιωνή και η Βικτωρία Μιωνή, αργότερα σύζυγος του Ραφαήλ Γκιούλη (Πηγή : Η ΕΒΡΑΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ, Κ. Τσιλιγιάννης, 2004)

Δημοσιεύθηκε στη Η Εβραϊκή κοινότητα της Άρτας | Σχολιάστε

Ραφαήλ Γκιούλης – Πρόεδρος Ισραηλιτικής Κοινότητας Άρτης

Δημοσιεύθηκε την 18 Μαρτίου 2023 από Anastasia Karra

Ο Ραφαήλ Γκιούλης (1909 – 1979) γεννήθηκε στην Άρτα και πέθανε στην Αθήνα. Διετέλεσε επί σειρά ετών πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητος Άρτης και μέχρι της διαλύσεως της Κοινότητος.

Στη φωτογραφία “Κατάθεσις στεφάνου από τον πρόεδρο της Κοινότητας, αείμνηστο Ρ. Γκιούλη” (Πηγή φωτογραφίας και σχολίου : ΧΡΟΝΙΚΑ, τχ. 54, Δεκέμβριος 1982)

Δημοσιεύθηκε στη Η Εβραϊκή κοινότητα της Άρτας | Σχολιάστε

Οι κατασκηνώσεις στο Βουργαρέλι….

Δημοσιεύθηκε την 17 Μαρτίου 2023 από Anastasia Karra

“…..Δίπλα στον Άη Γιώργη είκαι οι ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΣΕΙΣ. Σ’ ένα πλατύ ξέφωτο χτίρια και εγκαταστάσεις για τις κατασκηνώσεις των παιδιών των Δημοτικών Σχολείων της περιοχής, που περνούν ένα εικοσαήμερο του καλοκαιριού μέσα σε τούτο το ελατοσκέπαστο και δροσερό τοπίο. Πλατάνια θεόρατα, βρύσες που δίνουν ασταμάτητα το πλούσιο, κρύο νερό τους, έλατα και κάθε λογής δέντρα ολόγυρα σθυνθέτουν μια ζωγραφία, ένα τοπίο θαυμάσιο……”( (Πηγή : ΤΟ ΒΟΥΡΓΑΡΕΛΙ ΤΖΟΥΜΕΡΚΩΝ, Κ. Πετρονικολού, Αθήνα, 1977)

Στη φωτογραφία «Το Εστιατόριο των κατασκηνώσεων» από το ίδιο βιβλίο.

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

Το Βουργαρέλι στα μέσα του 1970

Δημοσιεύθηκε την 17 Μαρτίου 2023 από Anastasia Karra

Κι εδώ ένα τμήμα του Βουργαρελίου, σχεδόν 80 χρόνια μετά το ρεπορτάζ της εφημερίδας ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ, το 1976 (Πηγή : ΤΟ ΒΟΥΡΓΑΡΕΛΙ ΤΖΟΥΜΕΡΚΩΝ, Κ. Πετρονικολού, Αθήνα, 1977)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

Τα χωριά (από το πρώτο ρεπορτάζ εφημερίδας για τα Τζουμέρκα το 1892)

Δημοσιεύθηκε την 17 Μαρτίου 2023 από Anastasia Karra

“Ανάλογα με την υλική κατάσταση των κατοίκων είναι και τα χωριά, μικρά χωριά και ταπεινά, εκτός από τις λίγες πρωτεύουσες των δήμων, όπως τα Πράμαντα, το Βουργαρέλι, τα Θεοδώριανα, που αποτελούν τον συνοικισμό της περιοχής των Τζουμέρκων. Χαμηλά πέτρινα σπίτια και σε πολλά μέρη απλές αχυροκαλύβες, η μια κοντά στην άλλη ή διάσπαρτες μακριά, σχηματίζουν ανάλογα ανά 50 ή 100, αυτά τα χωριά. Τα βρίσκει δε κανείς στους πρόποδες των βουνών, ή στις κορυφογραμμές, ή σκαρφαλωμένα πάνω στις κορφές. Είναι όμως όλα στολισμένα με κήπους και οπωροφόρα δέντρα. Κάτω δε από τη χαμηλή και φτωχή  στέγη τους, βρίσκει ο ξένος επισκέπτης μεγαλόθυμη φιλοξενία και τόση περιποίηση, που δεν την περιμένει!” (…συνεχίζεται) [Εφημερίδα ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ, 1892]

Στη φωτογραφία “Τα Τζουμέρκα όπως φαίνονται από τους Ραφταναίους” (Πηγή : ΟΙ ΡΑΦΤΑΝΑΙΟΙ, Δ. Παπαδημητρίου, Ιωάννινα, 1998)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

Το πρώτο ρεπορτάζ εφημερίδας για τα Τζουμέρκα το 1892 – πριν 130 χρόνια

Δημοσιεύθηκε την 17 Μαρτίου 2023 από Anastasia Karra

“Τελευταία ήμουν σε περιοδεία στα Τζουμέρκα, όπου περιπλανήθηκα για 15 περίπου μέρες για να περπατήσω λίγο σε βουνό, να φύγω μακριά από το βόρβορο και την πνιγηρή ατμόσφαιρα της πόλης και του κάμπου, να αναπνεύσω λίγο καθαρό, ορεινό αέρα, να δροσιστώ στα κρύα νερά που αναβλύζουν απ’ τους βράχους και να χορτάσω την βαθιά σκιά των άγριων δασών, που είχα πάνω από 10 χρόνια να τα δω.

Γνωρίζετε την τραχιά, με πολλές  μορφές και φαράγγια σειρά της Πίνδου που εξαπλώνεται από τα Πράμαντα μέχρι τον Αμβρακικό κόλπο, απ’ τις βόρειες κορφές της οποίας ατενίζει κανείς όλη την έκταση της πεδιάδας των Ιωαννίνων, από δε τις δυτικές μπορεί να χαιρετίσει και τη Λευκάδα ακόμη. Πάνω σ’ αυτά τα βουνά πέρασα 15 θαυμάσιες μέρες αναψυχής  και απερίγραπτων απολαύσεων ορεινής ζωής. Απ’ εκεί πάνω χαιρέτισα με δάκρυα και τους υπόδουλους αδελφούς μας, είδα την πρωτεύουσά τους, τα κατακαημένα Γιάννενα, και τα θλιμμένα χωριά που απλώνονται στον κάμπο ή βρίσκονται σκαρφαλωμένα σε λόφους και σε βουνά. Πόσο δε πεθύμησα τότε να ήμουν γίγαντας, τιτάνας, εκατόγχειρας για να φωνάζω απ’ εκεί συχνά και να καλώ σε εγρήγορση τον σκλαβωμένο ακόμη εκεί λαό της Ηπείρου για να ακούγεται παντού, απ’ άκρη σ’ άκρη, η φωνή μου!!!

Οι κάτοικοι

Οι κάτοικοι των Τζουμέρκων είναι οι ίδιοι που ήταν και στην Τουρκοκρατία. Φτωχοί ως επί το πλείστον, ζώντας από την μικρή κτηνοτροφία και τα λίγα χωράφια που μόλις κατορθώνουν να καλλιεργήσουν πάνω στα τραχιά βράχια, στα οποία κατοικούν. Η ελευθερία δυστυχώς δεν παράγει πλούτο εκεί όπου και το έδαφος δεν τον παράγει. Η ελευθερία έδωσε ξανά ζωή μέσα τους στο περήφανο συναίσθημα που επί Τουρκοκρατίας είχε σχεδόν εκμηδενισθεί και τώρα, γεμάτα με το συναίσθημα αυτό τα ρωμαλέα και εύπλαστα κορμιά των Τζουμερκιωτών, τους αναδεικνύουν στους καλύτερους άντρες απ’ όλους όσους ευτύχησε να λάβει η Ελλάδα τελευταία, μέσω της Συνθήκης του Βερολίνου.” (….συνεχίζεται)

Δημοσιεύθηκε στη Ξεφυλλίζοντας παλιές εφημερίδες....... | Σχολιάστε

Το “Καρναβαλάκι” του Κώστα Κωστή

Δημοσιεύθηκε την 16 Μαρτίου 2023 από Anastasia Karra

Το “καρναβαλάκι” του  Κώστα Κωστή,  που εκτελούσε το δρομολόγιο Άρτα – Πράμαντα.  Ο ιδιοκτήτης και οδηγός του σκυμμένος δίπλα από τον μπροστινό δεξιό τροχό. (Φωτο από την σελίδα του Γιάννη Κατσικογιώργου https://katsikogiorgos.webnode.page/)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Μέσα Μεταφοράς | Σχολιάστε

Ενδεικτικό Δημοτικού Σχολείου

Δημοσιεύθηκε την 16 Μαρτίου 2023 από Anastasia Karra

Το ενδεικτικό του μαθητή Παντελή Κ. Κουτσοπάνου από το Δημοτικό Σχολείο Χώσεψης – Σχολικό Έτος 1935 -1936 (Πηγή : ΓΑΚ Άρτης)

Δημοσιεύθηκε στη Η Εκπαίδευση στην Άρτα | Σχολιάστε