Γιάννενα, 21η Φεβρουαρίου 1967

Δημοσιεύθηκε την 14 Φεβρουαρίου 2023 από Anastasia Karra

Γιορτάζοντας την Απελευθέρωση των Ιωαννίνων ……Αριστερά ο Θωμάς Ε. Σταμάτης (Μαθηματικός), Ιωάννης Ν. Πέτσας & Ευστράτιος Τράμπας. (Φωτο από αρχείο Κυριακούλας Κουτσούμπα – Σταμάτη, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινά Πρόσωπα και Παρέες | Σχολιάστε

Τον καιρό της δικτατορίας….

Δημοσιεύθηκε την 14 Φεβρουαρίου 2023 από Anastasia Karra

Περιμένοντας τον Γ. Παπαδόπουλο στην κεντρική πλατεία της Άρτας, στον Άγιο Δημήτριο. Μαθήτριες των Γυμνασίων & Λυκείων με παραδοσιακές φορεσιές και οι καθηγητές τους. Δεν μπορεί να μην παρατηρήσει κανείς τα σκυθρωπά πρόσωπα όλων των εικονιζόμενων στη φωτογραφία. (Φωτο από αρχείο Αικατερίνης (Κατίνας) Νικολάου – Κούτσικου)

Δημοσιεύθηκε στη Γιορτάζοντας τις Εθνικές Επετείους | Σχολιάστε

ΠΥΡΡΟΣ – ΑΒΕΡΩΦ, 16 ΜΑΡΤΙΟΥ 1930

Δημοσιεύθηκε την 14 Φεβρουαρίου 2023 από Anastasia Karra

Μπορεί οι ομάδες να ήταν Γιαννιώτικες, είχαν όμως και κάποιους Αρτηνούς. Στο Γήπεδο Στρατώνων. Ο ΠΥΡΡΟΣ με τις κάθετες ρίγες : Γ. Ρίζος (Ο.Τ.Ε.), Ναπολέων Καργώνας, Ν. Χαραλάμπους, Γαλάτης (τέρμα), Κοράκης, Άρμπηρος, Καλλάρης (HOTEL), Γκόκας, Γεωργίου (Δάσκαλος), Κ. Δερέκας (Δάσκαλος), Φιλοποίμη Καψιόχ(φ)ας (επίσης Δάσκαλος), Κίμων Μαντέλλης (Μαθηματικός).

ΑΒΕΡΩΦ : Στέφανος Ρώιμπας (Δικηγόρος), Ι. Νούσιας (τέρμα) & Φιλοποίμην Γκράτσιος (Γεωπόνοι), Τάκης & Φώτης Μαρτίνη (Έμποροι), Ν. Παππάς (Στρατηγός), Κ. Τσοπελάκος (Δημοτικός Υπάλλ.),  Περίδης & Χ. Δαρίτσης (Πτέραρχοι), Δ. Μαργιώλης (Δασολόγος – Δ/ντής Δασών), Κίμων Μαντέλης (Μαθηματικός). (Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Οι άλλες ομάδες | Σχολιάστε

Ξυλογραφία του 1860 με το Κάστρο της Άρτας

Δημοσιεύθηκε την 13 Φεβρουαρίου 2023 από Anastasia Karra

Έγχρωμη ξυλογραφία του 1860 με τίτλο «TOWN FORTRESS OF ARTA IN ALBANIA». (Φωτο από Οίκο Δημοπρασιών)

Εντύπωση προκαλεί σε όσους δεν είναι αρκετά εξοικειωμένοι με την βιβλιογραφία του 18ου και 19ου αι. σχετικά με την Άρτα, η αναφορά ότι η πόλη μας ανήκει στον γεωγραφικό χώρο της Αλβανίας. Είναι πράγματι γεγονός ότι σε πάρα πολλά βιβλία και έγγραφα, κυρίως στα προξενικά και περιηγητικά, η περιοχή μας καταγράφεται ως «Αλβανία». Σύμφωνα με τις γεωγραφικές αντιλήψεις της εποχής «Αλβανία» αποκαλείται ο χώρος της Βαλκανικής που εκτείνεται από το Μαυροβούνιο ως την Πελοπόννησο. Πρόκειται για γεωγραφικό όρο ασαφή, καθώς στις διάφορες πηγές η εντύπωση για τη γεωγραφική έκταση της «Αλβανίας» είναι συγκεχυμένη.

Σε  περιηγητικά κείμενα των αρχών του 19ου αι. καθορίζεται κατά κάποιο τρόπο ο γεωγραφικός χώρος της «Αλβανίας», αλλά οι απόψεις των περιηγητών διαφέρουν. Ο Pouqueville (Voyage en Albanie) συμπεριλαμβάνει στην Αλβανία την περιοχή του Αμβρακικού, το Κάρλελι και μέρος της Θεσσαλίας. Ο Holland (Travels)  θεωρεί ως διαχωριστική γραμμή την Πίνδο. Ο Bartoldy (Voyage) θεωρεί ότι φτάνει μέχρι τα προς το νότο όρια του βουνού του Σουλίου. Σύμφωνα με τον Bellaire (1800) η Ήπειρος ή Κάτω Αλβανία, οριοθετείτε από τη Χιμάρα και το Αργυρόκαστρο, μέχρι το Ξηρόμερο. Γενικά πάντως με τον όρο υποδηλώνεται η περιοχή από τη Σκόδρα ή το Δυρράχιο ως τον Αμβρακικό κόλπο ή και την Ακαρνανία και κάποτε ως την Πελοπόννησο. Έτσι εξηγείται γιατί στα περιηγητικά κείμενα του τέλους του 18ου και των αρχών του 19ου αι., η Νότια Ήπειρος ονομάζεται «Αλβανία». Αντίστοιχα οι κάτοικοι, κυρίως της Ηπείρου, φέρουν την ονομασία «Αλβανοί ή Αρβανίτες», ένα θέμα που είχε προβληματίσει τους λόγιους της εποχής, σύμφωνα με τους οποίους «….η Ήπειρος κακά λέγεται Αρβανιτιά, ενώ κανείς Αρβανίτικα δεν ηξεύρει….(Λ. Βρανούσης, 1952) (Πηγή : Διδακτορική διατριβή με τίτλο ΓΑΛΛΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΔΑΣΩΝ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ 1710 – 1792, Ε. Γιαννακοπούλου, Αθήνα, 1987

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην Τουρκοκρατία | Σχολιάστε

Η Γέφυρα της Άρτας και πεζοί

Δημοσιεύθηκε την 12 Φεβρουαρίου 2023 από Anastasia Karra

“Η γέφυρα της Άρτας αποθανατίσασα κ’ γνωστή ως Δηφύδας μούσης” είναι ο υπάρχων τίτλος στη φωτογραφία, ένας τίτλος που δεν έχουμε συναντήσει άλλη φορά και για τον οποίο δεν μπορέσαμε να βρούμε πιο πολλά στοιχεία ως προς την αναφορά “ως Δηφύδας μούσης”. (Πηγή : http://eliaserver.elia.org.gr/)

Δημοσιεύθηκε στη Το Γεφύρι της Άρτας και ο Άραχθος Ποταμός | Σχολιάστε

Οι Τσαρουχάδες – Τσαγκάρηδες

Δημοσιεύθηκε την 12 Φεβρουαρίου 2023 από Anastasia Karra

Η λέξη «τσαγκάρης» προέρχεται από το βυζαντινό «τσαγγίον», που ήταν ένα είδος υποδήματος. Οι τσαγκάρηδες, άνθρωποι της αγοράς, της πιάτσας, είχαν αναπτύξει δικό τους, ξεχωριστό «σνάφι», με τους δικούς τους εσωτερικούς κανόνες συμπεριφοράς και συνεννόησης…

Μέχρι και τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια που οι περισσότεροι δρόμοι ήταν λιθόστρωτοι ή χωμάτινοι και οι άνθρωποι της υπαίθρου ασχολούνταν κυρίως με την κτηνοτροφία, τα παπούτσια έπρεπε να  είναι γερά για να αντέχουν, να μην κόβονται και να μη χαλάνε γρήγορα. Η καλύτερη λοιπόν λύση ήταν τα «γουρουνοτσάρουχα», που τα έφτιαχναν με δέρμα γουρουνιού αφού πρώτα το αλάτιζαν. Έπαιρναν τα κομμάτια του δέρματος, τα έκοβαν στο σχήμα του ποδιού, τα έραβαν και στη συνέχεια τα φορούσαν. Αντί για κάλτσες, φορούσαν πλεχτά τσουράπια. Η αντοχή τους όμως δεν ήταν μεγάλη γιατί τρίβονταν και ξεραίνονταν. Για να μαλακώσουν, τους έβαζαν λίπος από χοιρινό.

Σιγά – σιγά οι βιομηχανίες παρήγαγαν επεξεργασμένα δέρματα – έτσι μπήκαν στο περιθώριο οι ταμπάκηδες – και τα τσαρούχια γίνονταν καλύτερα. Για να προφυλάξουν τις κνήμες τους έφτιαχναν τις γκέτες, οι οποίες στην αρχή ήταν πάνινες και αργότερα δερμάτινες. Οι πρώτοι τσαρουχάδες στην Άρτα ήταν ο Γιώργος, Χρήστος και Βασίλης Κουτσούμπας και ο Τάχος Στάμος στην οδό Σκουφά. Υπήρχαν όμως τσαρουχάδες και στα χωριά των Τζουμέρκων, όπως στην Πράμαντα και το Συράκο…(Πηγή : ΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΑ ΓΥΡΙΣΜΑΤΑ, Γ. Κουτσούμπας, Αθήνα, 2004)

Περισσότερα για την κατασκευή των τσαρουχιών μπορείτε να διαβάσετε στο λινκ https://doxesdespotatou.com/oi-tsaroychades/

Στη φωτογραφία «Αίτηση του Κων/νου Γκούζια, κατοίκου Άρτης, Τσαρουχοποιού, προς το Υπουργείο Στρατιωτικών για να κατασκευάσει 2000 ζευγάρια τσαρουχιών». Τα τσαρούχια, καθώς κρίνουμε από την ημερομηνία του εγγράφου (Σεπτέμβριος 1921) επρόκειτο να κατασκευαστούν για τις ανάγκες του ελληνικού στρατού εν όψει της Μικρασιατικής εκστρατείας. (Το έγγραφο είναι από το αρχείο του Νίκου Φασουλή, που τον ευχαριστούμε θερμά).

Δημοσιεύθηκε στη Το εμπόριο στην Άρτα | Σχολιάστε

ΤΟ ΜΗΤΡΩΟΝ ΑΡΡΕΝΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΡΑΜΑΝΤΩΝ, ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΤΣΟΥΜΕΡΚΩΝ, ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΡΤΗΣ (καταρτισθέν εν έτει 1883). Γεννηθέντες τα έτη 1843 -1844

Δημοσιεύθηκε την 12 Φεβρουαρίου 2023 από Anastasia Karra

Πρόκειται για το Μητρώο των Αρρένων του Δήμου Πραμάντων για το οποίο δεν υπάρχουν πληροφορίες σχετικά με την έκδοσή του, που φυλάσσεται στα ΓΑΚ Άρτης. Ευχαριστούμε θερμά τα ΓΑΚ Άρτης που μας επέτρεψαν την πρόσβαση στο αρχείο του Δήμου. Όπως θα δείτε τα μητρώο των Πραμάντων και το Μητρώο των Μελισσουργών είναι σε ξεχωριστά φύλλα, οπότε θα αναρτώνται με τη σειρά.

Θα ξεκινήσουμε με την ανάρτηση των ετών 1843 και 1844.  Η ανάρτηση των επόμενων χρόνων θα συνεχιστεί εν καιρώ…..

Έτος Γέννησης 1843

1843
1843

Έτος Γέννησης 1844

1844
1844
Δημοσιεύθηκε στη Η Απελευθέρωση το 1881 | Σχολιάστε

Ο Δήμος Πραμάντων το 1881

Δημοσιεύθηκε την 12 Φεβρουαρίου 2023 από Anastasia Karra

Ο Δήμος Πραμάντων, που ανήκε στην επαρχία Τζουμέρκων, περιλάμβανε μόνο δυο χωριά : την Πράμαντα και τους Μελισσουργούς και κατά την πρώτη απογραφή από το ελληνικό κράτος είχε συνολικά 4.038 κατοίκους. (Πηγή : ΠΙΝΑΚΕΣ ΤΩΝ ΕΠΑΡΧΙΩΝ ΗΠΕΙΡΟΥ ΚΑΙ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ 1881, Υπουργείον Εσωτερικών, εν Αθήναις, 1884)

Μπορείτε να διαβάσετε για τη διοικητική διαίρεση του νομού Άρτης στο λινκ https://doxesdespotatou.com/dioikitiki-diairesi-toy-nomoy-artis/

Δημοσιεύθηκε στη Η Απελευθέρωση το 1881 | Σχολιάστε

Τα γλέντια στο καφενείο του Μίχου Ντάλα στα Πλατάνια

Δημοσιεύθηκε την 11 Φεβρουαρίου 2023 από Anastasia Karra

“Ήταν ένα απ’ τα παλιότερα καφενεία στα Πλατάνια των Πιστιανών, στο δρόμο για τη Ροδαυγή και τα χωριά των Τζουμέρκων. Χτισμένο από ντόπια πέτρα, υπερυψωμένο αρκετά από το δημόσιο δρόμο,   ήταν το σημείο που ο ταξιδιώτης θα σταματούσε να πιεί νερό, να παραγγείλει  έναν καφέ και να δοκιμάσει ένα λουκούμι, αφού πρώτα ξεδίψαγε στη βρύση. Γιατί δίπλα  ακριβώς, κάτω από δυο τεράστια αιωνόβια πουρνάρια, ήταν η βρύση του χωριού, απ’ όπου έτρεχε γάργαρο, κρύο νερό που κατέβαινε απ’ το Ξηροβούνι.

Το οίκημα ψηλό κι επιβλητικό, είχε δυο ορόφους : στον πάνω όροφο ήταν η κατοικία του μπάρμπα – Μίχου και στο ισόγειο ήταν το καφενείο, που πουλούσε και κάποια είδη μπακαλικής, όπως γίνονταν με τα περισσότερα καφενεία εκείνη την εποχή. Δεν υπήρχε σχεδόν κανένα άλλο οίκημα κοντά, παρά μόνο ένα βακούφικο σπίτι, το Δημοτικό σχολείο και λίγο πιο πάνω στο δημόσιο δρόμο, το καφενείο του Γιώργο Κότση, που είχε και το τηλεφωνείο. Μπροστά στο καφενείο υπήρχε μια μεγάλη αυλή με την κληματαριά της και παρτέρια γεμάτα με λουλούδια που τα φρόντιζε σαν τα μάτια της η κυρά – Μίχαινα. Και πίσω από το οίκημα υψώνονταν τεράστιοι βράχοι, γνωστοί στην περιοχή με το όνομα «μπιστούρες». Καθόσουν στην αυλή και το μάτι σου έφτανε ως κάτω στη θάλασσα του Αμβρακικού.

Εκεί λοιπόν, στα μαγαζί του μπάρμπα Μίχου γίνονταν τα μεγάλα γλέντια σε όλες τις γιορτές του χωριού, θρησκευτικές και μη τη δεκαετία του ’60. Μικρά παιδιά, πηγαίναμε το πρωί στη βρύση και βρίσκαμε τα άδεια μπουκάλια και τα δεκάρικα που μάλλον είχαν πέσει από τις τσέπες κάποιου  ξενυχτισμένου γλεντοκόπου…..Οι κομπανίες συνήθως ντόπιες από τα γειτονικά χωριά. Και τις περισσότερες φορές, αναπόσπαστα μέλη της κομπανίας που έπαιζε, ήταν δυο από τους ντόπιους οργανοπαίχτες : Ο Κωτσογιάννος και ο Μιχαλόπουλος….

Σήμερα το μαγαζί του Μίχου Ντάλα στέκει ακόμα αγέρωχο, στην ίδια θέση. Τι κι αν χτίστηκαν δίπλα του καινούργια κτίρια, τί κι αν τα παράθυρά του είναι σφαλιστά με μεγάλα σανίδια, τί κι αν τα λουλούδια δεν ανθίζουν πλέον….Είναι εκεί να θυμίζει μια εποχή που πέρασε ανεπιστρεπτί…..” (Κείμενο Α. Καρρά)

Στη φωτογραφία «Πανηγύρι στον Μίχο Ντάλα στα Πλατάνια Πιστιανών. Στην άκρη πίσω αριστερά ο Λάμπρος Μιχαλόπουλος».Τα άλλα μέλη της ορχήστρας είναι ο Κώστας και η Άρτεμις Πρέντζα, ο Γιώργος Στεργίου και στο ακορντεόν ο έτερος Στεργίου. Μας λείπει το όνομα του τραγουδιστή!! (Πηγή : ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΟΥ ΞΗΡΟΒΟΥΝΙΟΥ, https://xirovouni.com/)

Δημοσιεύθηκε στη Η μουσική, τα σινεμά και το ερασιτεχνικό θέατρο στην Άρτα | Σχολιάστε

Μουσική παράδοση του Ξηροβουνίου

Δημοσιεύθηκε την 11 Φεβρουαρίου 2023 από Anastasia Karra

Δημιουργήθηκε πρόσφατα μια καινούργια ιστοσελίδα με τίτλο «Μουσική παράδοση του Ξηροβουνίου». Διαβάζουμε σχετικά με τους σκοπούς της ιστοσελίδας, που έγινε με πρωτοβουλία του καθηγητή της ιατρικής Γιάννη Λάμπρη,  στη μνήμη των γονέων του :

«Η πρωτοβουλία μας αυτή αποβλέπει στην συλλογή, διατήρηση και ευρύτερη διάδοση της παραδοσιακής μουσικής της περιοχής του Ξηροβουνίου (Ανώγειον, Αμμότοπο, Γοργόμυλο Δαφνωτή, Γυμνότοπο, Μονολίθι, Πιστιανά,   Πλατανούσα, Ροδαυγή,  Σκλίβανη, Σκούπα, Φανερωμένη) και επιχορηγείται από την οικογένεια του Γιάννη και της Ροδάνθης Λάμπρη στη μνήμη των Δημητρίου και Αγαθής Λάμπρη. Ο Δημήτριος Λάμπρης γνωστός στους συγχωριανούς του σαν «Μήτσος Μπακάλης» (14/2/1928-23/12/2009) και η σύζυγός του Αγαθή (2/5/2031-18/4/2018) γνωρίστηκαν και παντρεύτηκαν από έρωτα, σε μια εποχή που οι πιεστικές κοινωνικές συμβάσεις επέβαλαν ως σχεδόν αποκλειστικό μέσο δημιουργίας οικογένειας τον γάμο μέσω συνοικεσίων. Οι δύο τους έζησαν μια ευτυχισμένη και μεστή ζωή, βασισμένη στην αστείρευτη αγάπη και την διαρκή αλληλοϋποστήριξη στον αγώνα του μόχθου της ζωής. Εργάστηκαν σκληρά για να δημιουργήσουν ευνοϊκές προϋποθέσεις για την εξέλιξη των παιδιών τους Βασίλη, Γιάννη και Ελένης, αλλά και για να βοηθήσουν στην πρόοδο και ευημερία του χωριού τους.  Το καφενείο/ψησταριά που είχαν για πολλά χρόνια στη Ροδαυγή αποτελούσε έναν χώρο συνάθροισης και γλεντιού των κατοίκων. Παράλληλα, το κρεοπωλείο τους συνέβαλε στην ανάπτυξη της κτηνοτροφίας στην περιοχή μιας και η επιχείρησή τους στήριζε τόσο την εκτροφή όσο και την εμπορία κρέατος από την ντόπια παραγωγή της περιοχής των χωριών του Ξηροβουνίου……..». Μπορείτε να διαβάσετε τη συνέχεια στο λινκ  https://xirovouni.com/%cf%83%ce%ba%ce%bf%cf%80%ce%bf%cf%83-%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%cf%84%ce%bf%cf%80%ce%bf%cf%85/

Στη φωτογραφία “Χορός σε κάποιο γλέντι στο Ξηροβούνι. Διακρίνονται οι: Κωσταντιγιώργης, Ξενοφώντας Δασκαλάκης, Δημήτριος Παπαβασιλείου (Μητσιοχρήστος), Δημήτριος Λάμπρης (Μήτσιος Μπακάλης), Κωνσταντίνος Ρακόπουλος (Κώτσιο Ρακόπουλος) (Πηγή : https://xirovouni.com/)

Δημοσιεύθηκε στη Η μουσική, τα σινεμά και το ερασιτεχνικό θέατρο στην Άρτα | Σχολιάστε