Τα τρίκυκλα στην πιάτσα της Πλατείας Κιλκίς

Μεταπολεμικά ένας από τους βασικούς πυλώνες διάδοσης του μοτοσυκλετισμού (βέβαια όχι όπως τον εννούμε σήμερα) στην Ελλάδα ήταν τα τρίκυκλα ή αλλιώς «φουρκόνια» για λόγους που δεν είχαν να κάνουν με τη ψυχαγωγία αλλά την επιβίωση!

Πώς ξεκίνησε η ιστορία; Ένας βασικός λόγος ήταν η έλλειψη φορτηγών δημοσίας χρήσεως! Οι μόλις 1817 άδειες που δόθηκαν ως το 1950 αδυνατούσαν να καλύψουν της ανάγκες μιας χώρας που έβγαινε από λαβωμένη από έναν παγκόσμιο πόλεμο και ήταν στη φάση της ανοικοδόμησης. Εκτός αυτού, ένα φορτηγό δημοσίας χρήσης κόστιζε αρκετά χρήματα, που ένας μέσος μεροκαματιάρης μικροεπαγγελματίας δεν είχε να διαθέσει, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις δε το χρειάζοταν κιόλας! Τί να το έκανε κοτζάμ φορτηγό ένας αγωγιάτης ή ένας γαλατάς;

Όχι πώς ήταν εύκολο να βρεθούν χρήματα και για αγορά μηχανής. Πάντως, όπως λένε και παλαιότεροι, όποιος είχε μηχανή ή φορτηγό, ζούσε άνετα γιατί του εξασφάλιζε τα προς το ζην.

Προκειμένου να καλυφθούν αυτές οι ανάγκες, στράφηκαν στη μόνη πηγή που ήταν διαθέσιμη και με μικρό κόστος: Πρώην στρατιωτικές μοτοσυκλέτες! Τουλάχιστον έτσι ξεκίνησε η ιστορία. Για αυτή τη ρημάδα την ιστορία, ο μύθος λέει πώς η λέξη προέρχεται από την ιταλική furgone, που μεταφράζεται ως <<σκευοφόρος>>.Έτσι μάλιστα ονόμαζαν οι Ιταλοί στο Β’ ΠΠ τρίκυκλες μοτ/τες, αλλά και τετράτροχα μικρά αυτ/τα με πλατφόρμα πίσω που μετέφεραν στρατιώτες και πολεμικό υλικό. Φουρκόνια κατασκεύαζε η Moto Guzzi ήδη από το 1928,που στη μορφή ήταν πολύ κοντά σε αυτά της μεταπολεμικής Ελλάδας. Από κει πάρθηκε προφανώς η ιδέα της εν Ελλάδι μετατροπής, αλλά ο βαθμός που η ιδέα αυτή θα έβρισκε εφαρμογή εδώ,μάλλον δεν είχε περάσει από το μυαλό κανενός Ιταλού!

Σε γενικές γραμμές η μετατροπή έχει ως εξής: παίρνουμε το μπροστινό μέρος μιας μοτ/τας, στην οποία προσαρμόζουμε πίσω ένα  χώρο μεταφοράς, με διαφορικό πίσω αυτ/του, όπως και τροχούς, αλλά και κιβώτιο ταχυτήτων σε πολλές περιπτώσεις, ιδίως αργότερα. Πολλές ήταν οι περιπτώσεις που διατηρούνταν το κιβώτιο ταχυτήτων της μοτοσυκλέτας και προσέθεταν ένα δεύτερο, για επιπλέον σχέσεις.

Θύματα της μετατροπής; BSA M20,BMW R75,ZUNDAPP KS750,GILERA MERCURIO,MOTO GUZZI,NORTON 16H,HOREX,μέχρι και HARLEY DAVIDSON …..(Μπορείτε να διαβάσετε την πολύ ενδιαφέρουσα συνέχεια στο λινκ http://www.caferacers.gr/2013/09/08/%CF%86%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%BA%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%B1/

Στην φωτογραφία τρίκυκλοι μεταφορείς μπροστά στο σταθμό του ΚΤΕΛ στην πλατεία Κιλκίς (Πηγή : «Στου χρόνου τα γυρίσματα: τέχνες και επαγγέλματα στην Άρτα του χθες», Γ. Κουτσούμπας, Αθήνα, 2004)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Μέσα Μεταφοράς | Σχολιάστε

Κωστάκης Νίκου – Αναγέννηση

Έφυγε χτες από τη ζωή ο άσσος της Αναγέννησης Κωστάκης Νίκου. Εδώ με τον Δημήτρη Σιακούφη, καθηγητή Φ.Α. και αρχηγού της ομάδας. Τα θερμά μας συλλυπητήρια στην οικογένειά του. (Φωτο από αρχείο Κ. Μπανιά)

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα της Αναγέννησης | Σχολιάστε

Η Δρακότρυπα στα Αμπέλια Αμμοτόπου

Εντυπωσιακή για το μέγεθος και τα βραχώδη εξαρτήματα, η σπηλιά, στο χείλος της οποίας είναι κτισμένος ο ναός της Αγίας Παρασκευής, έχει άνοιγμα 4Χ4 μέτρα και είναι έως 30 μέτρα βαθιά. Προεξοχές των βράχων στην οροφή της σπηλιάς εκλαμβάνονται συμβολικά ως τα διαλυμένα μέλη του δράκου καθώς η δύναμη της Αγίας τον πέταξε στα αιχμηρά πετρώματα και τον κομμάτιασε.

Η πρόσβαση στο εσωτερικό της γίνεται από τα βόρεια του ναού της αγίας Παρασκευής όπου μια απότομη σκάλα οδηγεί στην υπόγεια αίθουσα του σπηλαίου. Τα θεμέλια κτίσματος, πιθανόν παρεκκλησίου, που βρέθηκαν στην υπόγεια αυτή αίθουσα, υποδηλώνουν ότι το βάραθρο αποτελούσε χώρο λατρείας και από τα παλαιότερα χρόνια όπως συμβαίνει και σήμερα. Δίπλα από τα κτιστά κατάλοιπα διαμορφώνεται πηγάδι όπου, συμφώνα με τους κατοίκους στάζει νερό από τους σταλακτίτες την ημέρα της γιορτής της αγίας, στις 26 Ιουλίου. Στο δεξί τμήμα του σπηλαίου υπάρχει επιμήκης χώρος που ως σήμερα παραμένει ανεξερεύνητος. (Πηγή : ΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ, Κ. Γιαννέλος, Άρτα)

Ο ναός της Αγίας Παρασκευής Αμπελιών καθώς προβάλλει στο άνοιγμα της Δρακότρυπας, σε φωτογραφία του Β. Γκανιάτσα, από το ίδιο βιβλίο.

Δημοσιεύθηκε στη Περί Τμήματος Καραβοσαρά και Λάκκας | Σχολιάστε

Η Αγία Παρασκευή Αμπελιών Αμμοτόπου

Βρίσκεται στη μέση μιας γυμνής απότομης βουνοπλαγιάς, γύρω στα 10 χιλιόμετρα βόρεια της Άρτας και πάνω απ’ το συνοικισμό Αμπέλια του Αμμοτόπου. Ο ναός είναι κτισμένος στο χείλος βαθιάς σπηλιάς  – γνωστής ως Δρακότρυπα – όπου κατά την παράδοση η Αγία σκότωσε το δράκο (τη δύναμη του κακού) που την κυνηγούσε.

Γραπτές μαρτυρίες για το ναό και τη σπηλιά δεν υπάρχουν. Στα χρόνια της επανάστασης του 1821, η εκκλησία πυρπολήθηκε. Τμήματα του τοίχου και του τρούλου ανακατασκευάστηκαν τον περασμένο αιώνα. Την αρχιτεκτονική του μνημείου μελέτησε πρώτος ο αρχαιολόγος, Π. Βοκοτόπουλος ο οποίος χρονολόγησε το εκκλησάκι, σύμφωνα με τα μορφολογικά του στοιχεία, στο β’ μισό του 11ου αιώνα. ( Κείμενο από το βιβλίο ΤΑ ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ, Κ. Γιαννέλου, Άρτα)

Στη φωτογραφία του Β. Γκανιάτσα ο ναός της Αγίας Παρασκευής Αμπελιών.

Δημοσιεύθηκε στη Περί Τμήματος Καραβοσαρά και Λάκκας | Σχολιάστε

Η Κοινότητα Αμμοτόπου το 1920 -29

Η κοινότητα Αμμοτόπου με 919 κατοίκους στον Οδηγό Ηπείρου 1920 – 1929. (Πηγή : 21 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1913, ΠΗΡΑΜΕ ΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ……., Ιωάννινα, 2013)

Δημοσιεύθηκε στη Περί Τμήματος Καραβοσαρά και Λάκκας | Σχολιάστε

Η Κοινότητα Ακροποταμιάς 1920-29

Η κοινότητα Ακροποταμιάς με 389 κατοίκους στον Οδηγό Ηπείρου 1920 – 1929. (Πηγή : 21 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1913, ΠΗΡΑΜΕ ΤΑ ΓΙΑΝΝΕΝΑ……., Ιωάννινα, 2013)

Δημοσιεύθηκε στη Τα χωριά στον Κάμπο της Άρτας | Σχολιάστε

Τα εβραϊκά σπίτια στην Άρτα

Τα περισσότερα σπίτια ήταν μονώροφα και τα λιγότερα ήταν τα ισόγεια και τα τριώροφα. Μερικά από αυτά είχαν αυλή με κήπο. Κάθε ένα σπίτι  είχε ένα μικρό δωμάτιο  όπου φυλασσόταν όλος ο ρουχισμός και μερικά αποθέματα τροφίμων. Στο πλυσταριό, που συνήθως ήταν στο υπόγειο, οι παλιές νοικοκυρές έπλεναν τα ρούχα στη σκαφίδα. Τα δωμάτια του σπιτιού ήταν απλά, χωρίς βαριά έπιπλα και οι τοίχοι δεν είχαν πολλά κάδρα ή άλλα αντικείμενα. Οι φωτογραφίες των γονιών που πέθαναν ή των γάμων του ζευγαριού δέσποζαν στους τοίχους. Σύμφωνα με αφήγηση του Στρατηγού Κατσαδήμα, ελάχιστοι Εβραίοι της Άρτας ήταν ιδιοκτήτες ακινήτων.

Στην κεντρική είσοδο κάθε εβραϊκού σπιτιού, καθώς και στην είσοδο κάθε δωματίου, στο επάνω δεξιό μέρος ήταν τοποθετημένη η «μεζουζά», όπως επίσης και στα καταστήματα ή στα εργαστήρια, στο εσωτερικό της πόρτας.

Στην Άρτα έχουν απομείνει σήμερα τέσσερα εβραϊκά σπίτια.  Η οικία του Ισαάκ Μιζάν στη Σκουφά, το διατηρητέο του Σ. Χατζή  στην οδό Φιλελλήνων και δυο σπίτια στην οδό Μακρυγιάννη.(Πηγή : Η ΕΒΡΑΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ, Κ. Τσιλιγιάννης, Αθήνα, 2004)

 Στη φωτογραφία τα δυο εβραϊκά σπίτια στην οδό Μακρυγιάννη, (αριστερά) του Μωυσή Ιερεμία και (δεξιά) του Βίκτωρα Σαμπά.

Τι είναι η Μεζουζά : Η Μεζουζά είναι τεμάχιο μικρού ειληταρίου (περγαμηνής, παπύρου ή χαρτιού) που περιέχει καταγραμμένους (με ειδικό μελάνι και κοντυλοφόρο) τους εβραϊκούς στίχους από την Τορά (Δευτερονόμιο 6:4-9 ή 11:13-2), την περίφημη εβραϊκή προσευχή Sh’ma Yisrael (שְׁמַע יִשְׂרָאֵ):

Ἄκουε, Ἰσραήλ· Κύριος ὁ Θεός ἡμῶν Κύριος εἷς ἐστι· και ἀγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου ἐξ ὅλης τῆς καρδίας σου και ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς σου και ἐξ ὅλης τῆς δυνάμεώς σου και ἔσται τα ῥήματα ταῦτα, ὅσα ἐγώ ἐντέλλομαί σοι σήμερον, ἐν τῇ καρδίᾳ σου και ἐν ψυχῇ σου· και προβιβάσεις αὐτά τους υἱούς σου, και λαλήσεις ἐν αὐτοῖς καθήμενος ἐν οἴκῳ και πορευόμενος ἐν ὁδῷ και κοιταζόμενος και διανιστάμενος· και ἀφάψεις αὐτά εἰς σημεῖον ἐπί τῆς χειρός σου, και ἔσται ἀσάλευτον προ ὀφθαλμῶν σου· και γράψετε αὐτά ἐπί τς φλιάς τῶν οἰκιῶν ὑμῶν και τῶν πυλῶν ὑμῶν.

Υπακούοντας στον τελευταίο στίχο, η μεζουζά (που σημαίνει δοκάρι) τοποθετείται διαγώνια στο επάνω μέρος στις παραστάδες των θυρών του εβραϊκού σπιτιού (μερικοί την τοποθετούν σε κάθε θύρα κατοικημένου χώρου του σπιτιού, πλην του μπάνιου).  Συμβολίζει την ιερότητα του εβραϊκού σπιτιού και δείχνει πως ο Θεός το προστατεύει, καθώς και τους ενοίκους του και όσους βρίσκονται σ’ αυτό. Υπενθυμίζει επίσης σε κάθε εισερχόμενο ότι «αυτή η κατοικία είναι ένας Ναός του Θεού». Ακόμη θεωρείται φυλαχτό και ένδειξη σταθερής θρησκευτικής πίστης.

Δημοσιεύθηκε στη Η Εβραϊκή κοινότητα της Άρτας | Σχολιάστε

Οι Εβραίοι πραματευτάδες στην Άρτα

Οι Εβραίοι πήγαιναν και πουλούσαν τις πραμάτειες τους από χωριό σε χωριό  κι από γειτονιά σε γειτονιά, φορτωμένοι υφάσματα στον ώμο  και κρατώντας στο χέρι ένα καλάθι γεμάτο ψιλικά. Διαλαλούσαν την πραμάτεια τους και οι γυναίκες έβγαιναν στο παράθυρο «του ζήταγαν να μπει στο κατώι του σπιτιού» και άρχιζαν τα ατέλειωτα παζαρέματα…..

Από τους τελευταίους γυρολόγους μικροέμπορους, όχι πια με κάρο ή φορτηγό ζώο αλλά με μικρό αυτοκίνητο που γύριζε σε χωριά και σε πανηγύρια, με πολλές πωλήσεις λόγω του απλού και ευχάριστου χαρακτήρα του, ήταν ο γοητευτικός Ισαάκ Μάτσας. (Πηγή : Η ΕΒΡΑΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ, Κ. Τσιλιγιάννης, Αθήνα, 2004)

Στη φωτογραφία η οικογένεια του ανοιχτόκαρδου πραματευτή Ισαάκ Μάτσα. Από αριστερά η κόρη Ευθυμία, η μητέρα Ρετζίνα, ο πατέρας Ισαάκ και ο γιός Μιωχάς στην πλατεία Κιλκίς το 1950. (Φωτο από το αρχείο Μιωχά Μάτσα)

Ισαάκ και Ρετζίνα Μάτσα με τον γιο τους Λάκη και την κόρη τους Ευθυμία στην αγορά της Άρτας.

Δημοσιεύθηκε στη Η Εβραϊκή κοινότητα της Άρτας | Σχολιάστε

Oι διωγμοί των Εβραίων στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Oι διωγμοί των Εβραίων στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο στην Ελλάδα.

Με τα κόκκινα βέλη οι μετακινήσεις των Εβραίων από τις διάφορες πόλεις προς την Πολωνία μέσω Θεσσαλονίκης και προς Βουλγαρία μέσω Κομοτηνής.

Με μπλε ανοιχτά βέλη οι Εβραίοι που κατέφυγαν σε άλλες πόλεις.

Με μπλε σκούρα βέλη όσοι διέφυγαν στη Μέση Ανατολή.

Το Χ στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Σύμφωνα με το χάρτη οι Εβραίοι της Άρτας μεταφέρθηκαν μέσω της Πάτρας στην Αθήνα, απ’ εκεί στη Θεσσαλονίκη και μετά σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στην Πολωνία. (Πηγή : AΙ ΘΥΣΙAΙ ΤΗΣ ΕΛΛAΔΟΣ ΣΤΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟ ΠAΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ. ΓΡAΦΙΚAΙ ΤΕΧΝAΙ AΣΠΙΩΤΗ-ΕΛΚA, A.Ε., https://www.davidrumsey.com/)

Δημοσιεύθηκε στη Η Εβραϊκή κοινότητα της Άρτας | Σχολιάστε

Φωτοκάρτα με τον Άγιο Βασίλειο

Παλιά φωτοκάρτα με το Ναό του Αγίου Βασιλείου της Αγοράς από ψηλά… Στο βάθος διακρίνεται το κυπαρίσσι της Αγίας Θεοδώρας. (Φωτο από προσωπική συλλογή)

…και η πίσω πλευρά.

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | Σχολιάστε