Το έμβλημα των  Δεσποτών  της Ηπείρου ανά περιόδους

Η σημασία των εμβλημάτων πηγάζει από τους συμβολισμούς τους καθώς, αποστολή τους είναι να εμπνεύσουν (εμβάλλω= εμπνέω). Για παράδειγμα στον Δικέφαλο Αετό, εκτός από ένα πτηνό (ορατή απεικόνιση), δεσπόζει ενώπιόν μας το αυτοκρατορικό μεγαλείο (αλληγορική απεικόνιση). Στην συνέχεια, το σύμβολο προκαλεί συναισθήματα και συνειρμούς που σχετίζονται με παράγοντες όπως: η καταγωγή, η θρησκεία ή η ιδεολογία του ατόμου που το αντικρύζει.

Α’ Περίοδος του Δεσποτάτου της Ηπείρου (1204 -1246)

Ιδρύθηκε από τον Μιχαήλ Άγγελο Κομνηνό Δούκα ως εστία αντιστάσεως στην επέκταση των «Σταυροφόρων» στα δυτικά Θέματα*.  Οι Δεσπότες της Ηπείρου διεκδίκησαν τον Τίτλο του Αυτοκράτορος των «Ρωμαίων», επικαλούμενοι την εξ αγχιστείας συγγένειά τους με τη Δυναστεία των Αγγέλων. Ο ιδρυτής του Δεσποτάτου επέλεξε, σε συμβολικό επίπεδο, έμβλημα το οποίο εξ αριστερών έφερε τον «Σταυρό του Αγίου Γεωργίου» – πανομοιότυπο με εκείνο που είχε υιοθετηθεί από την Αυτοκρατορία της Νικαίας (σαφής ένδειξη ανταγωνισμού μεταξύ των δύο κρατών – και εκ δεξιών, κυανό πεδίο που αποτελούσε το χρώμα του Οίκου των Δουκών.

*”Θέματα” ονομαζόνταν αρχικά οι μεγάλες στρατιωτικές μονάδες του βυζαντινού στρατού που δημιουργήθηκαν κατά τον 6o αιώνα, οι οποίες λάμβαναν το όνομά τους από την τοποθεσία την οποία συνετίθεντο και οι οποίες εξελίχτηκαν σταδιακά από τον 8ο αιώνα σε διοικητικές περιφέρειες του κράτους, με διοικητικό ρόλο υπό τον εκάστοτε ανώτερο στρατιωτικό αξιωματικό (στρατηγό).

B’ Περίοδος του Δεσποτάτου της Ηπείρου (1264 – 1318)

Οι αλλεπάλληλες ήττες από τα στρατεύματα της Νίκαιας, ανάγκασαν τους ηγέτες του Δεσποτάτου να παραιτηθούν από τις αξιώσεις τους στον αυτοκρατορικό Τίτλο. Οι δυσμενείς εξελίξεις επηρέασαν και το κρατικό σύμβολο που πλέον δεν περιλάμβανε κάποιο αυτοκρατορικό χαρακτηριστικό, αλλά αποκλειστικά το Οικόσημο των Δουκών. Η ταυτότητα του εμβλήματος με τη Σημαία της Ελλάδος είναι χαρακτηριστική.

Γ’ Περίοδος του Δεσποτάτου της Ηπείρου (1318 – 1337)

Οι δυτικότροπες προσθήκες στο κυανό χρώμα των Δουκών, σηματοδοτούν το πέρασμα της εξουσίας στον Ιταλό κόμη της Κεφαλληνίας Νικόλαο Ορσίνι, συγγενή εξ αγχιστείας των Δεσποτών της Ηπείρου. Οι εξελληνισμένοι Ορσίνι, υιοθέτησαν το ορθόδοξο δόγμα και το επώνυμο «Κομνηνός Δούκας». Τελευταίος Δεσπότης αυτής της περιόδου υπήρξε ο Νικηφόρος Β’, οπότε η Ήπειρος ενσωματώθηκε – προσωρινά – στην Αυτοκρατορία της Ρωμανίας.(Πηγή : ΡΩΜΕΙΚΑ ΕΜΒΛΗΜΑΤΑ, Γ. Σοφικίτης, Ηράκλειο, 2019)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην Ενετοκρατία | Σχολιάστε

Παλιά πόρτα στην Άρτα….

Πίνακας του Στρατή Ζάνταλη με θέμα “Παλιά πόρτα στην Άρτα” – Ακρυλικό σε χαρτόνι. (Πηγή : https://eikastikadokimia.blogspot.com/)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινοί ζωγράφοι και η Άρτα | Σχολιάστε

Τάξη Ε2 – Γυμνάσιο Θηλέων Άρτης

Η Ε’ τάξη του Γυμνασίου Θηλέων Άρτης στις αρχές της δεκαετίας του ’50.

Μερικά ονόματα όπως αναγράφονται στο πίσω μέρος της φωτογραφίας :

Καθηγητές : Μπουρνάκας, Παπαιωάννου, Παπάς (Γυμνασιάρχης), Κονταξής, Σαλούρος, Τέτα Χαμπηλομάτη, Κυρτομίδου.

Μερκές μαθήτριες : Σκουτέρη, Ματσόκη, Πάντζου, Παπαδοπούλου, Τρομπούκη, Μαστρογιάννη, Φλώρου, Ρέπα, Παπαδημητρίου, Σακά, Μανακανάτα, Ρούμπου, Καραγιάννη, Σπύρου Νιόβη, Σακελαρίδη, Αμβράζη, Σταρίδα, Μπαλατσούκα κ.α. (Φωτο από το αρχείο Λέλας Ματσόκη – Κοντοδήμα)

Δημοσιεύθηκε στη Η Εκπαίδευση στην Άρτα | Σχολιάστε

Η ιστορία του 1ου Γυμνασίου Άρτης

“Έπειτα από την απελευθέρωση της Άρτας το 1881, με νομοθετική ρύθμιση την επόμενη χρονιά, το 1882, ιδρύθηκε το Γυμνάσιο της Άρτας (Β.Δ. 25-3-1882, ΦΕΚ 28/24 -4 -1882).

Η λειτουργία του Γυμνασίου ξεκίνησε το σχολικό έτος 1882-1883 με δυο τάξεις. Την επόμενη σχολική χρονιά, 1883-84, προστέθηκε και η Τρίτη τάξη, οπότε τα Γυμνάσιο λειτούργησε ως τριτάξιο.

Το 1929 το τετρατάξιο πλέον Γυμνάσιο και τα δύο ελληνικά σχολεία συγχωνεύτηκαν σε ένα εξατάξιο σχολείο. Στη συνέχεια αυτό μετατρτάπηκε σε Σχολή Μέσης Εκαπίδευσης, με κλασσικό και πρακτικό τμήμα από την Τρίτη Γυμνασίου. Από το σχολικό έτος 1936-37 λειτουργεί ως μεικτό (αρρένων – θηλέων). Το τμήμα αρρένων το πρωί, το τμήμα θηλέων το απόγευμα.

Το σχολικό έτος 1955-56 χωρίζεται σε δυο Γυμνάσια, 1ο και 2ο. Αρχικά συστεγάζονται, ενώ από το σχολικό έτος 1976-77 το σχολείο χωρίζεται σε τριτάξιο 1ο Γυμνάσιο και τριτάξιο 1ο Λύκειο Άρτης. Από το 1979 το 1ο Γυμνάσιο και 1ο Λύκειο Άρτης λειτουργούν ως μικτά, όπως όλα τα σχολεία στην Ελλάδα μέχρι σήμερα.

Το 1ο Γυμνάσιο στεγάστηκε σε διάφορα ιδιωτικά κτίρια, όπως του Γαρουφαλιά, πρώην Μπόρου, όπου στεγαζόταν το Αγγλικό προξενείο και κατόπιν στο οίκημα Κεχαγιά, κοντά στο Κάστρο. Από το 1933 βρίσκεται εκεί όπου στεγάζεται σήμερα….” (Πηγή : ΜΙΑ ΑΝΑΔΡΟΜΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ 1ΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΑΡΤΑΣ. Ε. Ιντζέμπελης, Πάτρα, 2013)

Στη φωτογραφία “1927 ή 1928 : Οι μαθητές του 1ου Γυμνασίου κάνουν το μάθημα της Γεωμετρίας στον εσωτερικό χώρο του Κάστρου. Έχουν στήσει τρίποδα. Αυτός που κοιτάει είναι ο Χρήστος Μπέλος. Δεξιά του, με το ακόντιο είναι ο διευθ. Υγείας Γ. Παπαγεωργίου. Αργότερα έγινε και βουλευτής”. (Η φωτο είναι από το αρχείο Κώστα Μπέλου, όπως δημοσιεύτηκε στο ίδιο βιβλίο).

Δημοσιεύθηκε στη Η Εκπαίδευση στην Άρτα | Σχολιάστε

Φλεβάρης του 1960…

Ο νικητής επί του Παγκορινθιακού εκτός έδρας Κων/νος Τζαχρήστας, στους ώμους φανατικών φίλων  του θρυλικού Παναμβρακικού. Οι φίλοι του : Βασίλης Δούβας, Ευάγγελος Γκόγκος, Ανδρέας Μήτσης, Μπασδέκης, Δημ. Συγγούνας, Θεόδωρος Μποτσόλης (Προπονητής), Ευάγγελος Γ. Καραβασίλης. Τρίτος αριστερά, μόλις που διακρίνεται, ο Κώστας Μπανιάς, γυμνασιόπαιδο. (Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα του Παναμβρακικού | Σχολιάστε

Επαγγέλματα που χάθηκαν : ο Λούστρος (μέρος α’)

Οι βαφές, τα βερνίκια όλων των αποχρώσεων, που είναι εύκολες και απλές στη χρήση και η βιομηχανοποιημένη παραγωγή παππουτσιών έβαλαν ένα ακόμη επάγγελμα στο περιθώριο : το λούστρο

Από τις γραφικές φιγούρες των περασμένων χρόνων, θα τον έβλεπες να καταλαμβάνει σίγουρα περάσματα σε κεντρικούς δρόμους ή πλατείες, όπου έστηνε το κασελάκι του και περίμενε τους πελάτες.

Τα κασελάκια είχαν γυαλισμένες τις μπρούτζινες γωνίες και στη μέση σιδερένια διακοσμητικά μέρη. Η θήκη τους ήταν γεμάτη με μπουκαλάκια διάφορων αποχρώσεων και διαφορετικών εταιρειών : Αριζόνα, Πεταλούδα, Νέγκρο, Έλσα. Τα μπουκαλάκια έπαιζαν ταυτόχρονα διακοσμητικό ρόλο και με το τέλος της χρήσης τους γίνονταν παιγνίδια για τα παιδιά, σε μια εποχή που το παιγνίδι ήταν είδος πολυτελείας.

Η δουλειά άρχιζε με την τοποθέτηση του ποδιού στην ειδική θέση, που  ήταν στη μέση της κασέλας. Ο λούστρος σήκωνε τα πατζάκια  (ρεβέρ) του παντελονιού του πελάτη και πρώτα ξεσκόνιζε τα παππούτσια με τη βούρτσα των ρούχων.  Ύστερα έπαιρνε μια μικρή σπάτουλα και καθάριζε τις λάσπες από τα παππούτσια. Με μια άγρια βούρτσα ξεσκόνιζε τις σόλες και τα τακούνια. Έπειτα έπαιρνε  τα μπουκαλάκια, έβαζε λίγη βαφή σε σφουγγάρι και άλειφε τα παππούτσια. Στη συνέχεια με μια βούρτσα τα βούρτσιζε, μετά έπαιρνε την πάστα γυαλίσματος, η οποία ήταν αλοιφή και με τσόχα τα γυάλιζε ώστε να αστράφτουν. Ύστερα ο λούστρος έβγαζε τα χαρτονάκια από τα πλαινά και το πίσω μέρος του ποδιού, που έβαζε στην αρχή για να μη βαφούν οι κάλτσες.  Τα παππούτσια ήταν έτοιμα, καθαρά, γυαλισμένα σαν καινούργια. Ο πελάτης έδινε τη δραχμή ή το δίφραγκο και έφευγε ευχαριστημένος….(συνεχίζεται)

Στη φωτογραφία ο λούστρος Θεοφάνης Καψάλης στην Άρτα, από το ίδιο βιβλίο.(Πηγή σχολίου & φωτογραφίας : ΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΑ ΓΥΡΙΣΜΑΤΑ, Γ. Κουτσούμπας, Αθήνα, 2004)

Ξύλινο κασελάκι λούστρου μαζί με το σκαμνάκι (Πηγή : Λαογραφική Συλλογή Νικολάου Απ. Μαρδάνη)

Δημοσιεύθηκε στη Το εμπόριο στην Άρτα | Σχολιάστε

Η εκκλησία στον Καταρράκτη

“Ναός στον Καταρράκτη Τζουμέρκων, αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου”. Φωτογραφία του Απόστολου Βερτόδουλου από την δεκαετία του ’60. (Πηγή : Λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ, Γιάννινα, 1995)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | Σχολιάστε

ΤΟ ΜΗΤΡΩΟΝ ΑΡΡΕΝΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΓΝΑΝΤΩΝ, ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΤΣΟΥΜΕΡΚΩΝ, ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΡΤΗΣ (καταρτισθέν εν έτει 1884). Γεννηθέντες τα έτη 1857 – 1860

Συνεχίζουμε την ανάρτηση του Μητρώου Δήμου Αγνάντων με τα έτη 1857, 1858, 1859 και 1860. (Πηγή : ΓΑΚ Άρτης)

Έτος Γέννησης 1857

1857 α’
1857 β’

Έτος Γέννησης 1858

Έτος Γέννησης 1859

Έτος Γέννησης 1860

Δημοσιεύθηκε στη Η Απελευθέρωση το 1881 | Σχολιάστε

Χριστούγεννα του 1972…

Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ στην 1η θέση….

Στην κεντρική πλατεία της πόλης, μπροστά στο Χριστουγεννιάτικο δέντρο…..Βασίλης Καρατσιώλης (Πρόεδρος), Ευαγγελής Χριστόδουλος (Α.Σ.Ο.Ε.Ε. – Διευθυντής Α.Τ.Ε.) Ανδρέας Παπαεμανουήλ (Διεθνής, Π.Α.Ο. – Α.Ε.Κ. και από τον Ιούλιο του 1972 αρχή στην Αναγέννηση ως Τεχνικός), Κ. Μπασιούκας (Αρχηγός) Κ. Τσιρογιάννης (Γρ. Πρωτοδικείου Άρτας και Γ. Γραμματέας), Κώστας Βάσσος. (Φωτο από αρχείο Κ. Βάσσου, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα της Αναγέννησης | Σχολιάστε

Μπιζάνι, το τοπίο….

1912-13 : “Υμπέρ Περνό / Φωτο Νο 6 – Μπιζάνι, το τοπίο”. (Πηγή :  Συλλογή Ηubert Pernot, ΕΞΕΡΕΥΝΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, Φωτογραφίες 1898 – 1913, Από το Νεοελληνικό Ινστιτούτο της Σορβόννης, Εκδόσεις ΟΛΚΟΣ, Αθήνα, 2007)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στους Βαλκανικούς Πολέμους | Σχολιάστε