O δρόμος στις Λεύκες…

1936 – Μπαίνοντας στην Άρτα από τα ανατολικά, στο δρόμο με τις λεύκες. (Φωτογραφία Γεώργιος Βαφιαδάκης http://eliaserver.elia.org.gr/)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

Ο Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Ελεούσα Άρτης

Χτισμένος το 1740 μΧ, σύμφωνα με κτητορική επιγραφή στο νότιο τοίχο του, ο ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου στην Ελεούσα Άρτας χάρισε το όνομά του στην άλλοτε αναφερόμενη περιοχή ως «Παναγιά Ιμαρέτ», κατά τον μητροπολίτη Σεραφείμ Ξενόπουλο στο «Δοκίμιον Ιστορικόν περί Άρτης και Πρεβέζης (έκδοση 1884)», γνωστή και ως «Η Παναγιά στα περβόλια» από τα Βενετικά Αρχεία το 1697 που γνωστοποιούν την ύπαρξη του οικισμού, καθόσον κατέβαλε φόρο στην Βενετική Διοίκηση για προστασία από επιδρομές.

Η Παναγία Ελεούσα είναι ένας ιστορικός λιθόκτιστος κοιμητηριακός ναός που τιμάται στις 23 Αυγούστου (Απόδοσις της εορτής Κοιμήσεως της Θεοτόκου), με σπάνιες αγιογραφίες, που όμως δεν σου «αποκαλύπτεται» με την πρώτη ματιά. Περισσότερα «μαρτυρά» σήμερα για την παλαιότητα του ναού το καμπαναριό του. Πρόκειται για το κωδωνοστάσιο-πυλώνα σε μικρή απόσταση, που σύμφωνα με την δυσανάγνωστη επιγραφή σε πλάκα εντοιχισμένη στη νότια όψη του, είναι κτίσμα του 1844………..  «Η κτητορική επιγραφή, μας πληροφορεί, ότι χτίστηκε το 1740 με δαπάνες του ιερομόναχου Θεοδοσίου και του ιερέως Ιωάννου. Αργότερα, το 1761, ο ναός αγιογραφήθηκε με δαπάνη του εφημέριου του ναού ιερωμένου Θεοτοκίου Παγκρατίου. Το 1821 έπαθε ζημιές καθόσον πυρπολήθηκε και επισκευάστηκε το 1832 από τους Νικόλαο Αντωνόπουλο, Ιωάννη Α. Ρίζο και Νικόλαο Σακελλάριο, όταν εγκαινιάστηκε εκ νέου στις 2 Μαΐου 1834»………. (Πηγή : https://www.taxydromosartas.gr/)

Στην παλιά φωτογραφία “Η Εκκλησία της Παναγίας στην Ελεούσα Άρτης” από το αρχείο του Τάκη Ζαρκαλή.

Στο σχέδιο “Η πλευρά του ιερού του ναΐσκου της Ελεούσης” (Πηγή : Α.Κ. Ορλάνδος, Οι μεταβυζαντινοί ναοί της Άρτης, ΑΒΜΕ Β’, 1936, https://www.archetai.gr/)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | Σχολιάστε

ΤΟ ΜΗΤΡΩΟΝ ΤΩΝ ΑΡΡΕΝΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΡΤΗΣ, ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΑΡΤΗΣ, ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΡΤΗΣ (καταρτισθέν εν έτει 1883)

Πρόκειται για το αντίγραφο του «υπ’ αύξοντα αριθμ. 1-2703 Μητρώου του Δήμου Αρταίων εκ του εν έτος 1883 συνταχθέντος αρχικού τοιούτου» που έγινε το 1888, επί δημαρχίας Ι. Αντωνόπουλου. Το Μητρώο περιλαμβάνει όλους τους άρρενες Αρτηνούς που γεννήθηκαν από το έτος 1843 μέχρι και το 1882 στην πόλη της Άρτας και στα χωριά του Κάμπου που ανήκαν στον ίδιο δήμο όπως Κομμένο, Μπάνη κτλ.

Θα ξεκινήσουμε με την ανάρτηση των ετών 1843, 1844 και 1845 και ελπίζουμε ότι όλοι θα εντοπίσετε κάποιον προπάππου σας, όπως εντοπίσαμε κι εμείς. Η ανάρτηση των επόμενων χρόνων θα συνεχιστεί εν καιρώ…..(Πηγή : Βιβλιοθήκη Άγγελου Παπακώστα, https://anemi.lib.uoc.gr/)

Έτος 1843….

Έτος 1844….

Έτος 1845….

Δημοσιεύθηκε στη Η Απελευθέρωση το 1881 | Σχολιάστε

Το Πανηγύρι στους Μελισσουργούς μέσα από την περιγραφή της Βασιλικής  Γκολομάζου του Κων/νου, Πανεπιστημιακό Έτος 1968-69

Πρόκειται για «Συλλογή λαογραφικής ύλης εκ του χωρίου Μελισσουργών, του νομού Άρτης», που έγινε από τη φοιτήτρια του Ε.Κ.Π.Α. Βασιλική Γκολομάζου στα πλαίσια του μαθήματος της Λαογραφίας. Η  συλλογή του υλικού μετά από επιτόπια έρευνα έγινε τα Χριστούγεννα του 1968. Στην παρούσα ανάρτηση γίνεται αναφορά στο Πανηγύρι στους Μελισσουργούς τον Δεκαπενταύγουστο. (Πηγή : https://pergamos.lib.uoa.gr/)

Σελίδες 118-119
Σελίδες 120-121
Σελίδες 122-123
Σελίδες 124-125
Δημοσιεύθηκε στη Η μουσική, τα σινεμά και το ερασιτεχνικό θέατρο στην Άρτα | Σχολιάστε

Η Αψίδα της Αγίας Θεοδώρας

Η Αψίδα της Αγίας Θεοδώρας το 1936, σε φωτογραφία του ερασιτέχνη φωτογράφου Γεώργιου Βαφιαδάκη. (Πηγή : http://eliaserver.elia.org.gr/)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | Σχολιάστε

Μια κανάτα του 1791 από την Άρτα

Κανάτα με ζωγραφική  διακόσμηση  με εφυάλωση της πορσελάνης, που φέρει την υπογραφή του αγγειοπλάστη Δήμου και χρονολογία 1791. Οι ανασκαφές έχουν εντοπίσει την κεραμική αυτή ως χαρακτηριστικό δείγμα κεραμικής που παράγονταν στην Άρτα της Ηπείρου. Ύψος κανάτας  0,24 μ. (Πηγή : https://www.europeana.eu/)

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για την αγγειοπλαστική στην Άρτα στο λινκ

και στο λινκ

Δημοσιεύθηκε στη Λαογραφικά και άλλα | Σχολιάστε

Ο Τραυματισμός του Πύρρου

Πρόκειται για ένα χειρόγραφο του 1413-1415 που δημιουργήθηκε στο Παρίσι από τον Boucicaut Master. O Boucicaut Master ήταν ένας ανώνυμος Γάλλος ή Φλαμανδός εικονογράφος που δραστηριοποιήθηκε μεταξύ 1400 και 1430 στο Παρίσι. Η  δουλειά του χαρακτηρίζεται από το Γοτθικό στυλ.

Το χειρόγραφο, σε τέμπερα , χρυσό φύλλο, χρυσή μπογιά και μελάνι,  συνοδεύεται από το παρακάτω σχόλιο :

«Ο Πύρρος, βασιλιάς της αρχαίας Ηπείρου, περιοχής της Ελλάδας, καταρρέει τραυματισμένος στον ώμο μετά από μια σφοδρή μάχη με τους Ρωμαίους. Το 281 π.Χ. κατέπλευσε προς βοήθεια του Τάρανδου, μιας Ελληνικής αποικίας στη νότιο Ιταλία που βρισκόταν σε πόλεμο με τους Ρωμαίους. Όπως εξηγεί το κείμενο, η μάχη έγινε κοντά σε ένα κάστρο που ο καλλιτέχνης το απεικονίζει σαν ένα ογκώδες φρούριο. Αφού ο Πύρρος διέφυγε από τη συμπλοκή, εξ αιτίας του τραυματισμού του, τα στρατεύματά του δεν ήξεραν τι να κάνουν και είχαν πολύ μεγάλες απώλειες. Ο Πύρρος τελικά νίκησε τον εχθρό αλλά με  μεγάλες απώλειες του στρατού του. Η νίκη του είναι γνωστή σαν «Πύρρειος Νίκη», φράση που χρησιμοποιείται για μια νίκη που όμως συνοδεύεται από τεράστιες απώλειες».(Πηγή : https://www.getty.edu/)

…..και λεπτομέρεια από το χειρόγραφο

Δημοσιεύθηκε στη Χάρτες, χαρακτικά και γκραβούρες | Σχολιάστε

Όταν το καλοκαίρι σήμαινε ακόμα πολύ διάβασμα….

Υπήρξαν κάποιες γενιές μαθητών που δεν μπόρεσαν να απολαύσουν ξένοιαστα το καλοκαίρι τους σαν απόφοιτοι πλέον του Εξατάξιου τότε Γυμνασίου. Και τούτο γιατί οι  εισιτήριες, όπως λεγόταν τότε, εξετάσεις για την εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο γινόταν στο τέλος Αυγούστου ή στις αρχές Σεπτεμβρίου. «Την περίοδο 1967 – 1979 οι Γενικές εισιτήριες εξετάσεις περιλάμβαναν κύκλους σχολών. Οι υποψήφιοι εξετάζονταν σε 4 ως 6 μαθήματα τον Σεπτέμβριο αφού ήδη είχαν πάρει απολυτήριο από τον Ιούνιο, έπαιζε δε ρόλο και η γενική βαθμολογία του απολυτηρίου. Οι εξετάσεις διενεργούνταν  στις έδρες των Πανεπιστημίων (Αθήνα,Θεσσαλονίκη,Πάτρα, Ιωάννινα). Τα θέματα ορίζονταν από την Επιτροπή Εισιτηρίων Εξετάσεων και η βαθμολόγηση γινόταν από καθηγητές ΑΕΙ και λυκειάρχες ή γυμνασιάρχες. Οι υποψήφιοι εισάγονταν στις Σχολές της προτίμησής τους κατά σειρά συνολικής βαθμολογίας μέχρι συμπλήρωσης του ορισμένου αριθμού εισακτέων (numerus clausus) και συνυπολογίζονταν στη βαθμολογία των εξετάσεων ο βαθμός του απολυτηρίου, η δε εξεταστέα ύλη αποτελούνταν από την ύλη και των τριών τελευταίων τάξεων του Γυμνασίου».

Αυτό σήμαινε ότι οι μαθητές έπρεπε να περάσουν το καλοκαίρι μετά το τέλος των μαθημάτων της τελευταίας τάξης του Γυμνασίου διαβάζοντας για τις εισαγωγικές εξετάσεις και καθώς ή ύλη ήταν απεριόριστη, το να εισαχθείς στο Πανεπιστήμιο  χωρίς φροντιστηριακά μαθήματα ήταν σχεδόν ακατόρθωτο. Αρκετοί δε Αρτηνοί μαθητές που είχαν τη δυνατότητα, περνούσαν τα δυο τελευταία καλοκαίρια των σχολικών τους χρόνων, επιλέγοντας κάποιο από τα μεγάλα φροντιστήρια στην Αθήνα.

Στην Άρτα τη δεκαετία του ’70 το μεγαλύτερο φροντιστήριο ήταν το «ΚΥΤΤΑΡΟ». Στεγαζόταν σε ένα τριώροφο κτίριο με πρόσοψη στη Σκουφά και είσοδο από την οδό Κουμουνδούρου. Υπεύθυνοι για τα θετικά μαθήματα ήταν οι Θωμάς Σακκάς, (φυσικός), ο Γιώργος Φωτονιάτας (μαθηματικός) και ο Αντώνης Κολιάτσος (μαθηματικός), ενώ για τα θεωρητικά μαθήματα ο φιλόλογος Χρήστος Νάκος.

Στη φωτογραφία “Σχολικό Έτος 1975-76 – Η τάξη θεωρητικής κατεύθυνσης του φροντιστηρίου ΚΥΤΤΑΡΟ”. Διακρίνονται : Βασιλική Κωστάκη, Βασιλική Πανταζή, Νάση Μπάλτα, Βασιλική Κώτση, Ελένη Τσουμάνη, Αννα Στρεβίνα, Ντίνα Σιώζου, Νίκη Παππά, Θόδωρος Μάλιος, Δημήτρης  Τσίρκας, Αγγέλης, Ξαξίρης, Γιώργος Μουσγάς, Αναστασία Καρρά κ.α. Μαζί τους ο εξαιρετικός φιλόλογος Χρήστος Νάκος. Όλοι σχεδόν από τους εικονιζόμενους είχαν εισαχθεί στην σχολή της πρώτης τους επιλογής. (Φωτο από προσωπική συλλογή Α. Καρρά)

Δημοσιεύθηκε στη Η Εκπαίδευση στην Άρτα | Σχολιάστε

Δημοτικό Σχολείο στο Σουμέσι Ροδαυγής

Η φωτογραφία ήταν ανηρτημένη στον τοίχο παλιού καφενείου έτσι τα ονόματα γράφονται με κάποια επιφύλαξη. Δάσκαλος Κων/νος Αγγέλης (?)

Μαθητές : Γεώργιος & Δημήτριος Χ. Χρηστοκώστα, Αφοί Χριστόφορου Μπαρτζώκα, Παναγ. Κασσάρας, Απόστολος Ευαγγέλου, Κων/νος Σπανός, Σωτ. Σύρρος, Αφοί Αριστείδη Μπαρτζώκα, Πέτρος Θ. Βασιλείου, Αφοί Χρηστογιάννη κ.α. (Φωτο & Παρουσίαση Κ Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Η Εκπαίδευση στην Άρτα | Σχολιάστε

Ο Θάνατος του Πύρρου….

Το τρίτο απ’ τα χαρακτικά του Edward Francis Burney σχετικά με τον Πύρρο, έχει τον τίτλο “Ο Θάνατος του Πύρρου” και συνοδεύεται από το σχόλιο :

“Ο Πύρρος, βασιλιάς της Ηπείρου (περίπου 319 – 272 π.Χ.) έγραψε πολύ αξιέπαινες πραγματείες για την τέχνη του πολέμου. Οι πολύ δαπανηρές στρατιωτικές του επιτυχίες κατά των Μακεδόνων και των Ρωμαίων προκάλεσαν τη φράση «Πύρρειος Νίκη».

Ο Πύρρος σκοτώθηκε στην πόλη του Άργους όταν μια γυναίκα σε ένα κτίριο του πέταξε ένα κεραμίδι στο κεφάλι. Ζαλίστηκε από το χτύπημα και, σε εξασθενημένη κατάσταση, σκοτώθηκε από τον εχθρό”. (Πηγή : https://www.liverpoolmuseums.org.uk/)

Δημοσιεύθηκε στη Χάρτες, χαρακτικά και γκραβούρες | Σχολιάστε