Η ΠΑΙΔΟΠΟΛΙΣ ΖΗΡΟΥ

—————-
“Μέχρι τα τέλη του ’47, επτά Παιδοπόλεις με «ανταρτόπληκτα» και «προσφυγόπουλα» λειτουργούσαν υπό τον Έρανο», λέει η ιστορικός Τασούλα Βερβενιώτη. «Στην περίπτωση του Ζηρού οι εγκαταστάσεις και ο εξοπλισμός της Παιδόπολης ανήκαν στον ελβετικό Ερυθρό Σταυρό, στα τέλη του ’47 όμως ο Έρανος ζήτησε να στεγάσει εκεί 750 παιδιά. Στις 14/01/1948, λόγω των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην περιοχή της Κόνιτσας, μέσα σε 48 ώρες και με τα έργα υποδομών στον χώρο της Παιδόπολης ανολοκλήρωτα, μεταφέρθηκαν στον Ζηρό όλα τα παιδιά της Παιδόπολης «Αγία Ελένη». Αργότερα, ο Ελβετός Λαμπέρ, εκπρόσωπος του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, περιγράφει παραστατικά την άφιξη στο Ζηρό 65 παιδιών από το Ορφανοτροφείο Πωγωνίου, που στρατιωτικοί λόγοι επέβαλλαν να εκκενωθεί».
«Τα νεοφερμένα παιδιά ήταν ψειριασμένα και τα περισσότερα χωρίς παπούτσια. Τα ψέκασαν με DDT για να φύγουν οι ψείρες*, κούρεψαν τα αγόρια και λίγα κορίτσια και τα σαπούνισαν όλα καλά. Σε πολλά παιδιά αυτή η διαδικασία προξένησε φόβο. Μετά τα έντυσαν με καθαρά εσώρουχα, τους έδωσαν καινούργια ρούχα και παπούτσια. Χτένισαν τα κορίτσια και έγινε νέος ψεκασμός με DDT και πετρέλαιο. Τα παιδιά μεταμορφωμένα πλέον πήγαν στο εστιατόριο, όπου μερικά συναντήθηκαν ξανά με τα αδέλφια τους. Οι «παλιοί» ήταν πρόθυμοι να βοηθήσουν τους «καινούριους», να τους εξηγήσουν τι έπρεπε να κάνουν. Κάποιοι ενήλικες παρατήρησαν ότι ένα παιδί δεν άγγιζε το φαγητό του, μέχρι που κατάλαβαν ότι δεν είχε χρησιμοποιήσει πιάτο και δεν είχε δεχθεί ποτέ μια μερίδα όλο δική του», σημείωνε ο Λαμπέρ……” (Πηγή : Οδοιπορικό στην Παιδόπολη του Ζηρού, Άρθρο του Α. Γαγλία, Huffington Post, 19/2/2017)

*Ψεκασμός για ψείρες στο λινκ https://www.facebook.com/…/a.1306643290…/116650780404374

Στη φωτογραφία «Η Παιδόπολις «Άγ. Αλέξανδρος Ζηρού – Φιλιππιάδος»
(Φωτο από αρχείο Ε. Λελούδα, Διάθεδη Β. Σάνδρης) 

Δημοσιεύθηκε στη Περί Τμήματος Καραβοσαρά και Λάκκας | Σχολιάστε

H ΠΑΙΔΟΠΟΛΗ ΖΗΡΟΥ “ΑΓΙΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ”

———————-
“Στις αρχές Απριλίου 1948, η Φρειδερίκη μετά από σύσκεψη στο παλάτι με τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Κωνσταντίνο Τσαλδάρη, τον επικεφαλής της AMAG (American Aid for Greece) Ντουάιτ Γκρίσγουλντ και τον αρχηγό της αμερικανικής στρατιωτικής αποστολής Βαν Φλιτ (Van Fleet), αποφασίστηκε η συγκρότηση νέας επιτροπής.
Αυτή, συγκροτήθηκε με την Πράξη 352/21-4-1948 του υπουργικού συμβουλίου και πήρε τον τίτλο Επιτροπή Συντονισμού, Διασώσεως και Περιθάλψεως Ελληνοπαίδων (ΕΣΔΠΕ). Στην πρώτη της συνεδρίαση, η ΕΣΔΠΕ αποφάσισε “…..την ίδρυση της Ειδικής Υπηρεσίας Περιθάλψεως Ελληνοπαίδων (ΕΥΠΕ), με σκοπό τη γρήγορη και αποτελεσματική βοήθεια των ανήλικων που μεταφέρονταν στις παιδοπόλεις”.
Οι παιδοπόλεις, κάλυψαν ολόκληρη σχεδόν την Ελλάδα,από τη Φλώρινα μέχρι τη Ρόδο και από την Κέρκυρα μέχρι τη Λέσβο. Ιδρύθηκαν 23 στην Αττική, 13 στη Μακεδονία, οι 11 από τις οποίες στη Θεσσαλονίκη, 8 στα νησιά, 4 στην Ήπειρο, 3 στη Στερεά Ελλάδα, 2 στη Θεσσαλία και 1 στην Πελοπόννησο………(Πηγή : Ο ‘’Έρανος της Βασίλισσας’’, το ‘’Παιδοφύλαγμα’’ και οι παιδοπόλεις της Φρειδερίκης, Πρώτο Θέμα, 6/6/2020)

Στη φωτογραφία “Η βασίλισσα Φρειδερίκη επισκέπτεται την παιδόπολη «Άγιος Αλέξανδρος» Ζηρού. Δεξιά η Αλεξάνδρα Μελά” (Πηγή : ellinikosemfilios.blogspot) 

Δημοσιεύθηκε στη Περί Τμήματος Καραβοσαρά και Λάκκας | Σχολιάστε

Ο EDWARD LEAR ΣΤΗ ΛΙΜΝΗ ΖΗΡΟΥ

———————
«….Έφτασα στη μικρή λίμνη Ozero, μετά από υπόδειξη του κ. Sauders – (βρετανός υποπρόξενος της Πρέβεζας), ο οποίος μου είπε να μην παραλείψω να τη δω. Και είχε δίκιο, αξίζει να την επισκεφτεί κανείς, όχι γιατί έχει κάτι παράξενο για την Ήπειρο ή την Ελλάδα, αλλά εξ αιτίας του ότι ξεπερνάει τις άλλες σε ομορφιά, με τα ήσυχα και βαθιά νερά της, τα κόκκινα βράχια που υψώνονται στις όχθες της και καθρεφτίζονται στην καθαρή επιφάνειά της και τα δάση βελανιδιάς που απλώνονται μέχρι τις κορυφές των λόφων που την περιβάλλουν…. Είχα μόνο λίγο χρόνο, γιατί ο ήλιος έδυε, αλλά πρόλαβα να κάνω δυο σκίτσα της λίμνης……». (Πηγή : Edward Lear, Journals of a landscape painter in Albania & C., London, 1851, σελ. 354.

Στη φωτογραφία το πρώτο από τα δύο σκίτσα του Edward Lear με τίτλο “LAKE OZEROS. 4 May 1849” σχέδιο με μελάνι σέπιας, σέπια και γραφίτη, σε χαρτί, 27,2 x 42,3 εκ. (Πηγή : Houghton Library, Harvard University)

Δημοσιεύθηκε στη Περιηγητές που πέρασαν από την Άρτα | Σχολιάστε

ΛΙΜΝΗ ΟΖΕΡΟΣ (ΛΙΜΝΗ ΖΗΡΟΥ)

—————–
“Όπισθεν του χωρίου Ποδογαρά ή Παιδογορά (σημερινό Ριζοβούνι), πλησίον των μύλων της Τσιρόπολης, υπάρχει βαθεία τις και μικρά, άπλευστος όμως, ως λέγεται, διά την υπάρχουσαν εν αυτή δίνην, λίμνη, δι’ ην ιστορούνται παρά των περιοίκων πολλά, όσα πάλαι και διά την καταστροφήν των Σοδόμων, ουχί επί τω αυτώ αυτών αμαρτήματι, αλλ’ επί ασπλαχνία φρικτή και απανθρωπία , ονομαζομένη Οξερός………………
Κατ’ αρχαίαν παράδοσιν εν τήδε τη λίμνη Οζερό (Λέξις Σλαβική, σημαίνουσα λίμνην), ην ποτέ μέγα χωρίον καλούμενον Βαλτίτσα και κατοικούμενον υπό πολλών οικογενειών συν αις κατώκουν και δύω αδελφαί, η μεν πλουσία, η δε πτωχοτάτη, έχουσαι αμφότεραι ανά δύω τέκνα…….” (Πηγή : ΔΟΚΙΜΙΟΝ ΠΕΡΙ ΑΡΤΗΣ -ΠΡΕΒΕΖΗΣ, Σ. Ξενόπουλος, Αθήναι, 1881)

Στη φωτογραφία ” 1960ς – Ζηρό. Η ομώνυμη λίμνη και παιδόπολη”
(Φωτογραφία του Απόστολου Βερτόδουλου, Λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ, Γιάννενα, 1995)

Δημοσιεύθηκε στη Περί Τμήματος Καραβοσαρά και Λάκκας | Σχολιάστε

1977-78, B’ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ, Τάξη Γ’

———————
Δασκάλα η κυρία Ρηνούλα Φλούδα – Κράβαρη.
1η σειρά από αριστερά : Αγγέλα Ρούκη, Αγγέλα Αποστόλη, Σοφία Μημιγιάννη, Ελένη Αρβανιτάκη, Περικλής Αλφαντάκης, Σπύρος Ρήγας, Κώστας Τρομπούκης, Μιχαήλ Σαπρίκης.

2η σειρά: Ελένη Τσίρκα, Ελλη Λυγούρα, Μαίρη Ρεμπή, Ρινέτα Τράμπα, Νικόλαος Ζιάκας, Δημήτρης Χουλιάρας, Ανδρέας Φλώρος, Βασίλης Σιώρος.

3η σειρά :Ευτέρπη Ψαθά, Αργυρώ Ρούμπου,………, Πηνελόπη Ρίγγα, Δήμητρα Πολύμερου, Βίβιαν Κεφάλα, Ράνια Τρομπούκη, Δημήτριος Σκανδάλης, Σπύρος Μαρτσέκης, Αλέξανδρος Ρούκης, Παναγιώτης Παπάκος, Κων/νος Ρίζος.

Καθιστοί : Λόπη Τριάντου, Κων/να Κωστοπούλου, Χαρά Τρομπούκη, Γωγώ Τρομπούκη, Νατάσσα Μαρτσέκη, ……., Κατερίνα Πάνου, Γεώργιος Δημητρούκος, Μιχάλης Σιλιόγκας, Νίκος Νικάκης, Νίκος Μανιφάβας, Εφη Πανούτσου, Ιωάννα Σερδενέ.
(Φωτο από αρχείο Κ. Μπανιά)

Δημοσιεύθηκε στη Η Εκπαίδευση στην Άρτα | Σχολιάστε

Το ποίημα του Κ. Παλαμά για τον Κρυστάλλη

———————-
«ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΛΟΓΟΣ» ΑΡΤΗΣ, αρ.φ. 525, 12-4-1943
“Εις την σειράν των σημειωμάτων μας τούτων που δημοσιεύομεν υπό τον γενικόν τίτλον «Ανέκδοτα Γράμματα του Κωστή Παλαμά» περιλαμβάνεται σήμερον και το ποίημα «ΚΡΥΣΤΑΛΛΗΣ», το οποίον έγραψεν ο εκλιπών εθνικός μας ποιητής επίτηδες διά την τελετήν των αποκαλυπτηρίων της εν Άρτη προτομής του Κ. Κρυστάλλη, την οποίαν εφιλοτέχνησεν ο Γλύπτης Θ. Θωμόπουλος, όπως είδομεν εις το προηγούμενον φύλλον μας.
Το ποίημα «ΚΡΥΣΤΑΛΛΗΣ» απηγγέλθη κατά την τελετήν των αποκαλυπτηρίων της προτομής του Τραγουδιστού του Χωριού και της Στάνης, το απόγευμα της Τρίτης του Πάσχα, 22ας Απριλίου 1930, υπό του Αρχισυντάκτου της Εφημερίδος «Ηπειρωτικόν Βήμα» της Άρτης κ. Χρυσόστομου Μάγγου, ο δε Διευθυντής της Εφημερίδος ταύτης (και ήδη του «Ελεύθερου Λόγου») εκπροσωπών τον εθνικόν μας ποιητήν και Πρόεδρον της Ελληνικής Ακαδημίας το έτος εκείνο, Κωστήν Παλαμάν, κατέθεσεν εκ μέρους του στέφανον εκ δάφνης, προσφωνήσας καταλλήλως. Το ποίημα «ΚΡΥΣΤΑΛΛΗΣ» εδημοσιεύθη το πρώτον εις το πανηγυρικόν φύλλον της Εφημερίδος «Ηπειρωτικόν Βήμα» της Άρτης (Έτος Β’, αρ. φ. 85, της 30ης Απριλίου 1930) και εν Αθήναις εις το εκεί εκδιδόμενον Φιλολογικόν Περιοδικόν «Νέα Εστία» (έτος Δ’,τχ. 83 της 1ης Ιουνίου 1930). Σήμερον το δημοσιεύομεν κατωτέρω , κατόπιν εκφρασθείσης επιθυμίας πολλών αναγνωστών μας.” (Πηγή : Ο ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ ΚΑΙ Η ΑΡΤΑ, Ι. Παπαβασιλείου, Αθήναι, 1973)

Στη φωτογραφία «Το χειρόγραφο ποίημα ΚΡΥΣΤΑΛΛΗΣ, του Κωστή Παλαμά»
Μπορείτε να δείτε τη δεύτερη σελίδα στο σχόλιο. Επίσης μπορείτε να διαβάσετε το ποίημα στο λινκ
https://www.greek-language.gr/…/concordance/browse.html… 

Δημοσιεύθηκε στη Κώστας Κρυστάλλης | Σχολιάστε

Ο ΑΓΙΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

—————-

O ‘Αγιος Βασίλειος της Αγοράς, άνευ χρονολογίας. (Πηγή : https://idai.world/)

Μια ακόμη φωτογραφία του Αγίου Βασιλείου της Αγοράς, της ίδιας εποχής με την προηγούμενη. (Πηγή : https://idai.world/)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | Σχολιάστε

ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ – ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ ’62

Ντίνος Τσίκος, Τάκης Πέτσας, Γεώργιος Γιαννάκης, Βασιλική Τριχιά – Κονταξή, Απόστολος Ν. Κοντοχρήστος, Βασίλης Γεροβασίλης, Μάχος Μανούσης, Αχιλλέας Παπακώστας, Γεώργιος Παππάς, Αθανάσιος Γάτσιος, Ανδρέας Καλαμπόκης, Παναγ. Βάγιας, Βασίλειος Παπαφώτης, Ηλίας Νικολάου, Βασίλειος Κατσαούνος, Ιωάννης Ρούκης, Γεώργιος Πανής, Ιωάννης Μπούγας, Δημήτριος Ντόρος, Δημήτριος Σιαμαντάς κ.α.(Φωτο από αρχείο Κ. Μπανιά)

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα της Αναγέννησης | Σχολιάστε

1929 : ΟΤΑΝ ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ ΚΙΝΔΥΝΕΨΕ ΝΑ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΤΕΙ*

——————–
Το 1929, ένα δημοσίευμα εφημερίδας ανήγγειλε ότι ένα παλιό πέτρινο γεφύρι στην Άρτα (Ήπειρος, βόρεια ηπειρωτική Ελλάδα) επρόκειτο να κατεδαφιστεί επειδή κρίθηκε ακατάλληλο για τα σύγχρονα πρότυπα μεταφοράς (Το Γιοφύρι της Άρτας, «Πρωία», Οκτώβριος 3, 1929). Το γεφύρι ήταν διάσημο λόγω της συσχέτισής του με ένα δημοτικό τραγούδι «Το Γεφύρι της Άρτας», το οποίο έλεγε την τραγική ιστορία του πρωτομάστορα του, ο οποίος έπρεπε να θυσιάσει τη γυναίκα του για να τελειώσει τη φιλόδοξη κατασκευή. Το τραγούδι είχε τραβήξει την προσοχή των πρώτων Ελλήνων λαογράφων, ήδη από τα μέσα του 19ου αιώνα (Ζαμπέλιος 1852, 757), αλλά η φήμη του δεν ήταν προφανώς αρκετή για να σώσει την πραγματική γέφυρα από την κατεδάφιση.
Απαντώντας στην είδηση της επικείμενης κατεδάφισης του γεφυριού το 1929, ο Φώτος Πολίτης έγραψε ένα άρθρο (Φ. Πολίτης 1929) το οποίο εδραίωσε περαιτέρω τον δεσμό μεταξύ του δημοτικού τραγουδιού και της δημοτικής αρχιτεκτονικής. Αντιτάχθηκε στην κατεδάφιση υποστηρίζοντας ότι αφού η γέφυρα ήταν τόσο εγγενώς συνδεδεμένη με την ελληνική λυρική παράδοση, η αρχιτεκτονική της ήταν επίσης μέρος μιας εθνικής κληρονομιάς. Αναφερόμενος σε θέματα συντήρησης, υποστήριξε ότι αυτή η γέφυρα, που χτίστηκε από ανώνυμους τεχνίτες σε μια επαρχιακή περιοχή και στη συνέχεια μετατράπηκε σε τραγούδι, άξιζε ίση μεταχείριση με τους πολύτιμους κλασικούς ναούς και αρχαιολογικούς χώρους. Εκφράζοντας την απογοήτευσή του ο Πολίτης έκανε έναν άλλο λογοτεχνικό παραλληλισμό και έγραψε: «είναι […] κωμικό να υποστηρίζουμε πως καταλαβαίνουμε τυχόν τον Όμηρο, όταν δε μας συγκινή ένα δημοτικό τραγούδι, που ανέβρυσε από μας και αναφέρεται σε μνημείο που το βλέπουμε ακόμα» (Πολίτης 1929). Ο Πολίτης αναφερόταν στο διαχρονικό πρόβλημα της ανισορροπίας της αξίας που αποδίδεται στην αρχαία κληρονομιά της χώρας και στη λαϊκή της παράδοση. (Πηγή : From vernacular language to vernacular architecture, Νίκος Μαγκουλιώτης, 2018)

Μπορείτε να διαβάσετε το αγγλικό άρθρο στο λινκ http://www.engramma.it/eOS/index.php?id_articolo=3500

*Για το ίδιο θέμα μπορείτε να διαβάστε και στο λινκ https://www.facebook.com/…/a.1305151523…/219162993486485

Στη φωτογραφία «Το γεφύρι στα 1970»(Πηγή : http://www.nit-istanbul.org/)

Δημοσιεύθηκε στη Το Γεφύρι της Άρτας και ο Άραχθος Ποταμός | Σχολιάστε

ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΟΙ ΗΧΟΙ ΣΤΗΝ ΑΡΤΑ – Ο ΣΤΑΘΜΟΣ ΤΟΥ «ΣΚΟΥΦΑ»

“……Το 1964 δωρίσαμε στο «Σκουφά» τον πομπό μικρομεσαίων κυμάτων. Μαζί με τον Γιάννη Βλάχο τοποθετήσαμε τον πομπό στην καμπίνα ενός καλοκαιρινού κινηματογράφου που ήταν στο κέντρο της Άρτας. Αρχίσαμε δοκιμαστικές εκπομπές σαν ραδιοφωνικός σταθμός του συλλόγου «Σκουφάς». Μόλις τελείωσε το κτίριο του «Σκουφά», κάναμε στούντιο μέσα και εγκαταστήσαμε το ραδιοφωνικό σταθμό.
Μας δώσανε προσωρινή προφορική άδεια από την Προεδρία της Κυβέρνησης. Τότε διευθυντής του ΕΙΡ ήταν ο Αναστάσιος Πεπονής. Έτσι λειτουργούσε ο ραδιοφωνικός σταθμός του «Σκουφά».
Το πρόγραμμα του σταθμού περιελάμβανε ελαφρά μουσική, θεατρικά και κάθε Σάββατο κλασική μουσική. Επειδή ο σταθμός είχε εμβέλεια, υπήρχε και πρόγραμμα γι’ αυτούς που ταξίδευαν. Ο κόσμος από τα χωριά και την Άρτα έστελνε σημειώματα – γράμματα και ζητούσαν αφιερώσεις. Έτσι αναγκαστήκαμε να κάνουμε μια ώρα την ημέρα, την «Ώρα των Ακροατών», συνήθως με τραγούδια για μετανάστες. Τότε ληταν το ρεύμα που έφευγαν για τη Γερμανία…..”
(Μαρτυρία του Γ.Κ. Ζέρβα, τεχνικού υπαλλήλου της ΕΡΤ και μοντέρ κινηματογραφικών ταινιών, ΠΡΟΤΑΣΗ, τχ. 4, 1998)

Στη φωτογραφία “Οι συνεργάτες του Ραδιοφωνικού Σταθμού του ΣΚΟΥΦΑ, Πάσχα 1965”.
(Πηγή : Αρχείο Μ/Φ Συλλόγου «ΣΚΟΥΦΑ»)

Δημοσιεύθηκε στη Η μουσική, τα σινεμά και το ερασιτεχνικό θέατρο στην Άρτα | Σχολιάστε