1973 – Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΣΤΗ Β’ ΕΘΝΙΚΗ. Από αριστερά : Δημήτριος Σιακούφης, Νίκος Κοντογεώργος, Εθάγγελος Κωστούλας, Ευάγγελος Ξυθάλης, Κων/νος Μπασιούκας, Βασίλειος Χρηστάκης, Στυλιανός Ταλαμάγκας, Χρήστος Κουτσογεώργος, Ιωάννης Δρόσος, Φόρος Παπαδιώτης, Κων/νος Νίκου. (Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
“……..Το Δεσποτάτο σημείωσε τις τελευταίες νίκες κατά των Τούρκων με τη βοήθεια που έδωσε στον Κάρολο Β’ Τόκκο ο πεθερός του Τζιοβάνι, μαρκήσιος από μεγάλη οικογένεια της Σικελίας. Μετά την κατάληψη των Ιωαννίνων από τους Οθωμανούς, εξαγόρασε κάμποσα ακόμη χρόνια ειρήνης. Όμως στις 30 Σεπτεμβρίου 1448, ο Κάρολος Β’ πέθανε, πριν ακόμη ενηλικιωθεί ο γιός του Λεονάρντο ΙΙΙ. Μετά το θάνατό του η Ζάκυνθος ύψωσε τη σημαία της Δημοκρατίας του Αγίου Μάρκου, ο φρούραρχος της Λευκάδας διαπραγματεύτηκε το νησί με τους Βενετσιάνους, ενώ άλλοι νησιώτες καλούσαν τον Αλφόνσο της Νεάπολης στα νησιά τους. Και οι Αρτινοί έστειλαν στη Θεσσαλονίκη τον Δ. Χαϊκάλη να υπογράψει συνθήκη υποταγής με τον αντιπρόσωπο του Σουλτάνου.
Ο δε ναύαρχος Φαΐκ Πασάς, επικεφαλής οθωμανικού στρατού ήλθε από τη θάλασσα και κατέλαβε την Άρτα στις 24 Μάρτη 1449. Έτσι οι κτήσεις του Καρόλου ΙΙ Τόκου προσαρτήθηκαν στην οθωμανική αυτοκρατορία πλην της Βόνιτσας, Βαρνάτσας και του Αγγελόκαστρου που έμειναν σαν Κάρλελι, περιοχή του Καρόλου, για να θυμίζουν έτσι το όνομά του. Και οι Αρτινοί, με τα προνόμια που ζήτησαν από τον Σουλτάνο πέτυχαν :
Στη φωτογραφία πίνακας με ψηφιδωτό του Σωτήρη Βαρβόγλη (Sotiris Varvoglis 1944-2023) με θέμα “Ο σουλτάνος Μωάμεθ Β’ ενώ δίνει το ένταλμα για τα δικαιώματα των χριστιανών στον Γεννάδιο τον οποίο διόρισε Ορθόδοξο Πατριάρχη μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης” (Πηγή : https://en.m.wikipedia.org/)
“……Εμείς, πάλι, κατά τις διαταγές των ηγεμόνων, φτάσαμε την παραμονή των Ειδών του Σεπτεμβρίου στο μικρό νησί των Ψαράδων (Heronesus), κοντά στις εκβολές του ποταμού Άραχθου, το οποίο οι ντόπιοι αποκαλούν Καρακονήσι. Μετά από μια νύχτα ανάπαυσης, ενώ προσπαθούσαμε να κοιμηθούμε κοντά στην ακτή, ανάμεσα σε ενοχλητικά κουνούπια, ξυπνήσαμε με την αυγή, και καθώς οι πρώτες αχτίδες του ήλιου του θεού Έρωτα φώτιζαν τον κόσμο, κατευθυνθήκαμε προς το ιερό και περίλαμπρο παρεκκλήσι της Αγίας Παρθένου, που τιμούν οι μοναχοί της ελληνικής θρησκείας, σύμφωνα με την παράδοση. Μετά την τέλεση των καθιερωμένων ιερών εθίμων, μπροστά στους ηγεμόνες μας, ανακαλύψαμε, ύστερα από υπόδειξη του βασιλιά Καρόλου, μια μικρή επιγραφή χαραγμένη σε μάρμαρο με αρχαία και αττικά γράμματα:
«Claudia Veronice, ετών 24 – Χαίρε!»
Φύλ. 125 ν.
Καθώς οι σύντροφοί μας και οι υπηρέτες του βασιλικού οίκου με προσοχή και φροντίδα του αρχιτρίκλινου Αντονέλλου, έριχναν δίχτυα στη θάλασσα, τα οποία γέμισαν με παχιά και ποικίλα ψάρια, μας προσέφεραν τα πλούσια αυτά δώρα με χαρά. Την ίδια μέρα, την ιερή Παρασκευή (Αφροδισίαν), αφού απολαύσαμε ένα ευλαβές γεύμα σε μοναστικό ύφος, ακολουθήσαμε τους ηγεμόνες μας, δια θαλάσσης και ξηράς, με καράβια και άλογα, επιστρέφοντας ευτυχισμένοι και γαλήνιοι στην Ακαρνανία, στην βασιλική αυλή της Άρτας, έχοντας εκπληρώσει την επιθυμία μας και την αποστολή μας“. (Πηγή : Ο ΑΡΧΑΙΟΛΑΤΡΗΣ ΚΥΡΙΑΚΟΣ Ο ΕΞ ΑΓΚΩΝΟΣ ΣΤΗΝ ΑΡΤΑ, Α. Καρρά, Άρτα, 2025)
Στη φωτογραφία ” Η Κορωνησία” σε πίνακα του Αρτηνού ζωγράφου Άγγελου Στεργίου. (Από την συλλογή της κ. Λουίζας Στεργίου – Βασιλείου)
Η εργασία περιγράφει τις περιηγήσεις του Κυριακού Αγκωνίτη στην Ήπειρο και την φιλοξενία του στην αυλή του Καρόλου Β’ Τόκκου, Δεσπότη της Άρτας, μεταξύ 1435 και 1448.
Ο Κυριακός ο εξ Αγκώνος ήταν ένας πλούσιος Ιταλός έμπορος που, λόγω των ταξιδιών του και των καταγραφών του όσο αφορά τα αρχαία επιγράμματα που συναντούσε, θεωρείται από πολλούς ως ο πατέρας της αρχαιολογίας. Παρόλο όμως που περιηγήθηκε την περιοχή μας μια εποχή για την οποία υπάρχουν ελάχιστα έως καθόλου βιωματικά στοιχεία για την οικονομική και κοινωνική κατάσταση που επικρατούσε προς το τέλος της εποχής του Δεσποτάτου (κι αυτό όχι μόνο μία αλλά τρεις φορές), δυστυχώς οι πληροφορίες που μας δίνει εξαντλούνται στην καταγραφή κάποιων επιγραμμάτων από την πόλη της Άρτας και την περιγραφή ενός πλούσιου γεύματος με παχιά ψάρια του Αμβρακικού, που γεύτηκε στην Κορωνησία. (Α. Καρρά).
Μπορείτε να διαβάσετε την εργασία στο λινκ https://doxesdespotatou.com/wp-content/uploads/2025/12/Ο-αρχαιολάτρης-Κυριακός-ο-εξ-Αγκώνος-στην-Άρτα.pdf
ή στο λινκ https://independent.academia.edu/AnastasiaKarra4
Ιούνιος 1985 – Η φωτογραφία έχει τον τίτλο “The Ambracian Gulf from the Hotel garden…”, πιστεύουμε όμως πως απεικονίζεται η κοίτη του Αράχθου από την βεράντα του ξενοδοχείου Ξενία και μέρος του κήπου και του κάστρου της Άρτας. Φωτογράφος : James Burt Milne -Courtesy of the University of St Andrews Libraries and Museums.
Ιούνιος 1985 – Εξωτερική άποψη της Αγίας Θεοδώρας από τον φωτογράφο © James Burt Milne. Courtesy of the University of St Andrews Libraries and Museums.
Στιγμιότυπο από την επίσκεψη του Προέδρου της Δημοκρατίας Κων/νου Τσάτσου στην Άρτα το 1977. Συνομιλούν μαζί του ο Χαρίλαος Τζουμάκας και ο βουλευτής Κ. Ρίζος. (Φωτο από αρχείο κ. Όλγας Τζουμάκα – Οικονόμου).
Η Μαιευτική Κινική του Μαιευτήρα -Γυναικολόγου Θεόδωρου Τζαχρήστα ξεκίνησε την λειτουργία της το 1958. Η κλινική πρωτολειτούργησε στο κτίριο Τούση (πατέρα της φαρμακοποιού κ. Μαίρης Τούση – Ρίζου), που βρισκόνταν στην οδό Σκουφά, απέναντι από την πλατεία Κιλκίς και δίπλα στο πάρκο με τα πεύκα της Πλατείας Σκουφά (σήμερα Παιδική χαρά). Αργότερα ο Θ. Τζαχρήστας συνεργάστηκε με τον γιατρό Χαρίλαο Τζουμάκα, χειρούργο, και η κλινική μεταφέρθηκε στην αρχή της οδού Τζουμέρκων.
Στο ισόγειο της κλινικής υπήρχαν 3 καταστήματα : Το κατάστημα Γενικού Εμπορίου του Παναγιώτη Γεωργόπουλου, δίπλα το Σαγματοποιείον του Αχιλλέα Παγώνη (που έφτιαχνε σαμάρια) και τέλος το Παντοπωλείο του Γιώργου Ν. Γιώτη. Απέναντι βλέπουμε το περίπτερο του Ταμπάκη. (Η φωτογραφία είναι από το αρχείο της κ. Όλγας Οικονόμου – Τζουμάκα)
Στη Σκουφά για την προεκλογική εκστρατεία του Ιωάννη Α. Παπαβασιλείου μια βροχερή μέρα του 1951. Διακρίνονται οι : Νίκος Σιαπλαούρας (αριστερά), Γιώργος Κεχαγιάς (Οινοποιός), πίσω του ο Δημήτρης Αλίβερτης, με τα λουλούδια ο υποψήφιος Δήμαρχος Ι. Παπαβασιλείου, πίσω του ο Κων/νος Χρηστάκης (Λεωφορειούχος), στο κέντρο ο Πρόδρομος Ασλανίδης (εκ των ιδρυτών του ΠΑΝΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ), Ιωάννης Μπάφας και δίπλα του ο Λέανδρος Παπακίτσος. (Η φωτογραφία είναι από το αρχείο του Λεωνίδα Ασλανίδη, που τον ευχαριστούμε θερμά για το υλικό που μας έστειλε…)
1978 – Κ. Μπασιούκας, Γ. Γρηγοριάδης (Καλαμαριά – Νάουσα – Αριδαία), Θ. Καπίρης (Πανιώνιος – Φωστήρ), Β. Λάιος, Ε. Κωστούλας, Ι. Ξυθάλης, Β. Κωστόπουλος (Αρχισκόρερ της Καρδίτσας, Προπονητής), Αθ. Παπαδόπουλος, Μάκης Ντόβας, Χ. Κουτσογεώργος, Δ. Νταλάκας (Παναχαική, Α’ Εθνική 78 – 79), Ι. Δρόσος (Πατραικός). [Φωτο από αρχείο Μάκη Ντόβα, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς]
