1η ΜΑΙΟΥ 1967 – Ο ΣΕΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ (2)

Δημοσιεύθηκε την 11 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra

“Ήταν Πρωτομαγιά, δεύτερη μέρα της Λαμπρής και γιορτή του Αγίου Γεωργίου και γιόρταζε και η εκκλησία του χωριού. Προς το τέλος της λειτουργίας έγινε ο σεισμός. Η εκκλησία ήταν γεμάτη από κόσμο. Ξαφνικά σείστηκε ο τόπος η εκκλησία άνοιξε και έκλεισε σαν από θαύμα. Άρχισαν να πέφτουν πέτρες και σοβατίσματα από τους θόλους. Ο κόσμος άρχισε να ουρλιάζει να κλαίει και έτρεξαν να βγουν και στριμώχτηκαν στη μπροστινή πόρτα. Κάποιοι γέροι έπεσαν κάτω και οι άλλοι πατούσαν πάνω σε αυτούς να βγουν. Κάποιοι λίγοι τρομοκρατημένοι μαζεύτηκαν κουβάρι και έμειναν μέσα στην εκκλησία. Ο παπα-Κώστας Σκουροπάνος συνέχισε κανονικά τη Λειτουργία. Η κόρη του τον παρακαλούσε να βγει και αυτός της είπε: «την ώρα του θυσιαστηρίου δεν εγκαταλείπω. Εδώ είναι η θέση μου». Παρέμεινε μόνος του και τελείωσε κανονικά την Λειτουργία. Όταν βγήκαμε έξω όλοι και είδαμε ότι δεν είχε σκοτωθεί κανείς τρέξαμε όλοι να δούμε τα σπίτια μας. Τότε είδαμε την καταστροφή. Τα σοκάκια είχαν τα περισσότερα κλείσει από πεσμένες πέτρες και σχεδόν όλα τα σπίτια γκρεμισμένα. Πήραμε ότι μπορούσαμε απ’ το σπίτι και φύγαμε έξω και στήσαμε τσατούρια και κει μείναμε πολλές μέρες. Στη λάκα του Έξαρχου έστησαν μια μεγάλη σκηνή και εγκαταστάθηκε ο γιατρός του χωριού».(Μαρτυρία του Γιάννη και της Πανάγιως Σκουροπάνου από τα Θεοδώριανα, όπως δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΠΑΝΗΠΕΙΡΩΤΙΚΗ, τχ. 5, Μάιος 2020)

Στη φωτογραφία : Διανομή δώρων στους μαθητές από το στρατό μετά τον σεισμό στα Θεοδώριανα. Διακρίνονται μεταξύ άλλων ο χωρ/κας του Σταθμού Λ. Σκόνδρας, ο παπα-Σκουροπάνος, ο Πρόεδρος της Κοινότητας Ξεν. Κορμέντζας και οι δάσκαλοι Β. Μακρυθανάσης, Π. Κασσελούρη και Σ. Γαλήνα. (Φωτο από το βιβλίο του Ρ.-Γ. Σκουτέλα ΤΑ ΘΕΟΔΩΡΙΑΝΑ, Αθήνα, 2006) 

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

1η ΜΑΙΟΥ 1967 – Ο ΣΕΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ (1)

Δημοσιεύθηκε την 11 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra

“Στη 1 Μαΐου του 1967 ισχυρός σεισμός (Μ=6,4) έπληξε τους νομούς Άρτας και Ιωαννίνων. 9 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 56 τραυματίστηκαν. 10.790 κτίρια υπέστησαν βλάβες (τα 940 καταστράφηκαν). Οι μεγαλύτερες εντάσεις στον νομό Άρτας παρατηρήθηκαν στα χωριά: Βουργαρέλι (Δροσοπηγή (ΙΧ)), Μελισσουργούς (VIII+), Θεοδώριανα, Αθαμάνιο και Τετράκωμο (VIII), ενώ στο νομό Ιωαννίνων στα χωριά: Περιστέρι (VIII), Μέτσοβο, Βαθύπεδο (VII+). Προσεισμός (Μ=4,0) εκδηλώθηκε στις 25 Μαρτίου. Μετά τον κύριο σεισμό ακολούθησαν πολλοί μετασεισμοί ο μεγαλύτερος των οποίων (Μ=5,3) έγινε την ίδια ημέρα με τον κύριο σεισμό.” (Πηγή : Αρχείο Ο.Α.Σ.Π.)

Στη φωτογραφία ο Ναός του Αγίου Νικολάου στους Μελισσουργούς μετά τον σεισμό (Φωτο από αρχείο Εφορίας Αρχαιοτήτων Άρτας) 

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

Οικογένεια Κωσταντίνου Γκίζα…

Δημοσιεύθηκε την 11 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra

Ο Κωσταντίνος Γκίζας, Υπολοχαγός Πεζικού, με την σύζυγό του Βασιλική Ρηγανέλα σε μια ακόμη όμορφη φωτογραφία του Δ. Μητσιάνη, πριν σκοτωθεί στο Μπούμπεσι Αλβανίας – ύψωμα 731, στις 7 Φεβρουαρίου του 1941. (Φωτο και έρευνα Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινές Οικογένειες | Σχολιάστε

ΗΡΩΙΚΑ ΠΕΣΟΝΤΕΣ….

Δημοσιεύθηκε την 11 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra

————–
Ο Υπολοχαγός Πεζικού Κωσταντίνος Γκίζας , που έπεσε στο Μπούμεση – Ύψωμα 202, στις 7 Φεβρουαρίου 1941 σε ηλικία 29 ετών. (Φωτο από αρχείο Κ. Μπανιά)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

EIXAME ΞΕΧΑΣΕΙ ΤΙ ΘΑ ΠΕΙ ΥΠΝΟΣ

Δημοσιεύθηκε την 11 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra

—————————-
“Εγώ έφυγα αμέσως σαν Προϊσταμένη αδελφή για το νοσοκομείο διακομιδής στην Άρτα. Μας έφερναν τους τραυματίες από το μέτωπο και μετά τις πρώτες περιποιήσεις και χειρουργικές επεμβάσεις τους στέλναμε στα μετόπισθεν………….
Όταν φθάσαμε στην Άρτα, αρχίσαμε από το μηδέν. Επιτάχθηκε το σχολείο για την εγκατάσταση του νοσοκομείου και πριν καλά – καλά οργανωθούμε, άρχισαν να έρχονται οι πρώτοι τραυματίες. Λίγο αργότερα, πριν φθάσει το δεύτερο κλιμάκιο αδελφών νοσοκόμων, άρχισαν να μας φέρνουν στρατιώτες με κρυοπαγήματα. Είχαμε απόλυτη ανάγκη από βοήθεια και ζητήσαμε να μας βοηθήσουν νέοι από τα σχολεία. Προθυμοποιήθηκαν να έρθουν όλα τα παιδιά και δωδεκάχρονα ακόμα και έκαναν ένα σωρό δουλειές από αγγαρείες ίσαμε αλλαγές επιδέσμων.” (Από τα γραφόμενα της Μαρίας Παπάγου, όπως δημοσιεύτηκαν στο βιβλίο του Κ. Βάγια Η ΑΡΤΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ, Άρτα, 2004)

Στη φωτογραφία ο ιατρός – χειρούργος ‘Αρης Βενέτης, με τις εθελόντριες νοσοκόμες Ντέμσια Αγγελική, Τάχου Αικατερίνη και την δασκάλα Ντέμσια Αικατερίνη στα σκαλοπάτια του 1ου Δημοτικού Σχολείου Άρτας. (Φωτο από αρχείο Κ. Μπανιά) 

13 Νοεμβρίου 1941 : Απόσπασμα από το βιβλίο “Ημερολόγιο” του Διευθυντή Γυμνασίου Θηλέων Άρτας σχετικά με την επίταξη δύο αιθουσών από τους Ιταλούς (Πηγή : ΓΑΚ Άρτας) 

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

ΟΡΡΑΟΝ : Η ΠΕΤΡΙΝΗ ΠΥΛΗ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ

Δημοσιεύθηκε την 10 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra

————————–
Ο αρχαίος οικισμός με τα καλοδιατηρημένα σπίτια που βρίσκεται στο λόφο Καστρί μεταξύ του Αμμότοπου Άρτας και του Γυμνότοπου Πρέβεζας, έγινε γνωστός το 1931, όταν τον επισκέφθηκε ο Nicolas Hammond, ακούραστος περιηγητής της Ηπείρου. Ωστόσο ο οικισμός ταυτίστηκε με το Όρραον μόλις το 1985, με βάση μια λίθινη ενεπίγραφη στήλη, που βρέθηκε στον αρχαίο ναό του Απόλλωνα στην Άρτα και περιελάμβανε την συνθήκη καθορισμού των συνόρων μεταξύ των αρχαίων πόλεων της Αμβρακίας (σημερινή Άρτα) και της Χαράδρου (σημερινή Φιλιππιάδα) (Πηγή : https://www.elliniko-panorama.gr/…/orraon-i-petrini…)

Στη φωτογραφία το Σπίτι 1 – τοµή µε αποκατεστηµένα τα ανατολικά δωµάτια. Κάτοψη και όψη από τα δυτικά. Κλίµακα 1:200. (Πηγή: Hoepfner, W. (2005) ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ 5000 π.χ.- 500 µ.χ., University Studio Press)

ΟΡΡΑΟΝ : ΤΑ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΔΙΑΤΗΡΗΜΕΝΑ ΣΠΙΤΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑΣ

——————————–
“Η κ. Ανθή Αγγέλη, προϊσταμένη της Εφορίας Αρχαιοτήτων Πρέβεζας, αρχαιολόγος που έχει συμμετάσχει στις ανασκαφές του Όρραον αναφέρει: «Το Όρραον έχει την εξής ιδιαιτερότητα: γενικά τα αρχαία σπίτια κτίζονταν ως ένα επίπεδο 70- 80 εκατοστών με λίθινα θεμέλια αλλά από εκεί και πάνω η δόμηση συνεχιζόταν με πλίνθινα τούβλα, για αυτό και σώζονται μέχρι ένα μικρό ύψος. Επειδή, όμως, στη γύρω περιοχή του Όρραον αφθονεί, όπως και σήμερα, ο ασβεστόλιθος και η εξόρυξη του είναι σχετικά εύκολη, οι κάτοικοι εδώ έχτισαν τα σπίτια τους εξολοκλήρου από πέτρα, μέχρι και το ύψος της στέγης. Στον ελλαδικό χώρο δεν υπάρχουν άλλα τέτοια διατηρημένα σπίτια και αυτά στο Όρραον μας δίνουν μια πολύ καλή εικόνα για την αρχιτεκτονική των ιδιωτικών κατοικιών εκείνης της περιόδου. Υπήρχε ένας προθάλαμος και μια εσωτερική αυλή που γύρω της διατάσσονταν αρκετά δωμάτια. Ένα τμήμα του σπιτιού μπορεί να ήταν μονώροφο για να εξασφαλίζει καλύτερο φωτισμό αλλά τα σπίτια του Όρραον ήταν δύο ορόφων. Στην «Οικία Α» διασώζεται και η βάση της πέτρινης κλίμακας που οδηγούσε πάνω»”.(Πηγή : Άρθρο του Αρτινού Αλέξη Γαγλία με τίτλο “Όρραον: Η άγνωστη πέτρινη πόλη της Ηπείρου όπου διασώζονται τα καλύτερα διατηρημένα σπίτια της ελληνικής αρχαιότητας” στην εφημερίδα Huffpost, Greece. Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο στο λινκ https://www.huffingtonpost.gr/…/arxaiologia-ipeiros…

Στη φωτογραφία : Όρραον – Το σπίτι 1, όπως φαίνεται από τα βορειοανατολικά, µετά την ανασκαφή και την αναστήλωση. (Πηγή: Hoepfner, W. (2005) ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ 5000 π.χ.- 500 µ.χ., University Studio Press)

1976 : Αναμνηστική φωτογραφία από επίσκεψη στον οικισμό του Ορράου. Βλέπουμε την δυτική πλευρά του σπιτιού 1, προς τη µεριά του δρόµου µε τα παράθυρα, γείσο και λίθους από ένα αέτωµα κατά χώραν. ((Πηγή φωτογραφίας : Hoepfner, W. (2005) ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ 5000 π.χ.- 500 µ.χ., University Studio Press) 

Δημοσιεύθηκε στη Στο δρόμο προς το Ξηροβούνι | Σχολιάστε

1812 : Ο ΑΓΓΛΟΣ ΓΙΑΤΡΟΣ HENRY HOLLAND ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ

Δημοσιεύθηκε την 9 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra

———————–
“Στο δρόμο προς Πέντε Πηγάδια, 30.10.1812
Περίπου οχτώ μίλια από την Άρτα, περάσαμε το χωριό Κουμτσάδες (μετονομάστηκαν σε Αμμότοπο το 1927) που βρίσκεται σε μια μικρή πεδιάδα ανάμεσα στα βουνά και περικλείεται από δάση. Στις εκτάσεις που ανήκουν στο χωριό καλλιεργείται σημαντική ποσότητα καπνού, που φημίζεται για την άριστη ποιότητά του. Από εκεί συνεχίσαμε την ανάβαση των βουνών, απολαμβάνοντας μερικά έξοχα πανοραμικά τοπία των πεδιάδων και του Αμβρακικού κόλπου. Σε αυτό το οροπέδιο, το χαμηλότερο τμήμα του πρανούς των λόφων είναι σκεπασμένο από δέντρα, κυρίως πλατάνια και διάφορα είδη δρυών. Ένα είδος δρυός το οποίο παρατήρησα εδώ, πιστεύω ότι είναι quercus cerris, με πλατιά, βαθιά δαντελωτά φύλλα και ένα μεγάλο βελανίδι μέσα σε τριχωτό περίβλημα. Από το δέντρο αυτό βγαίνει καλή ξυλεία, τόσο σε διαστάσεις όσο και σε ποιότητα. Η δρυς τύπου βελανιδιάς, quercus ægilops, αφθονεί επίσης σ’ αυτήν την περιοχή. Αυτό το δέντρο γενικά δεν είναι μεγάλου μεγέθους, το βελανίδι είναι χωμένο βαθιά σ’ ένα χοντρό και φολιδωτό περίβλημα, το οποίο είναι το τμήμα που χρησιμοποιείται ως πρώτη ύλη βαφής. Η εξαγωγή του καρπού της βελανιδιάς αποτελεί ένα σημαντικό κλάδο εμπορίου από διάφορα μέρη της Τουρκίας.
Σε μία απόσταση 15 μιλίων από την Άρτα περάσαμε το σεράι των Μουλιανών, ένα μεγάλο οικοδόμημα παράξενα τοποθετημένο ανάμεσα στα βουνά, όπου ο βεζίρης περιστασιακά διανυκτερεύει στα ταξίδια του από και προς την ακτή [του Αμβρακικού]. ( Τα Μουλιανά μετονομάστηκαν το 1927 σε Γοργόμυλο. Σήμερα από το παλαιό χωριό παραμένουν λίγα σπίτια, καθώς έχει δημιουργηθεί νέος οικισμός, πάνω στο δρόμο για Πέντε Πηγάδια, ο οποίος ονομαζόταν αρχικά Νέος Γοργόμυλος, αλλά τώρα είναι γνωστός απλά ως Γοργόμυλος.) (Πηγή : Ο ΑΓΓΛΟΣ ΓΙΑΤΡΟΣ HENRY HOLLAND ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΠΡΕΒΕΖΑΣ, Νίκος Δ. Καράμπελας, 2009, Πρεβεζάνικα Χρονικά, τχ. 45-46)

Στη φωτογραφία : Λεπτομέρεια χάρτη της βορειοδυτικής Ελλάδος από το βιβλίο του Holland “Travels in the Ionian Isles, Albania, …” (Συλλογή Ιδρύματος Ακτία Νικόπολις, ΙΑΝ 368)

Δημοσιεύθηκε στη Περιηγητές που πέρασαν από την Άρτα | Σχολιάστε

ΟΙ “ΠΗΓΩΝΙΕΣ” ΣΤΟ ΞΗΡΟΒΟΥΝΙ

Δημοσιεύθηκε την 9 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra

———————–
Τον Μάιο κάνει την εμφάνισή του στο Ξηροβούνι ένα πανέμορφο αγριολούλουδο με έντονο πορφυρό χρώμα. “Πηγωνιά” το λένε οι ντόπιοι. Ο Παυσανίας το χαρακτήρισε ως «πασάων βοτανέων βασιληίδα» ενώ πολλούς αιώνες αργότερα και οι Κινέζοι θα το ονομάσουν «βασιλέα όλων των λουλουδιών». Ο λόγος για την Άγρια Παιώνια, την οποία συναντούμε κάθε άνοιξη στις πλαγιές, στην κορυφή του Ξηροβουνιού. Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για την άγρια παιώνια στο λινκ https://dasarxeio.com/2019/02/11/64126/

Η φωτογραφία είναι του George Velios

———————-

Μια πλαγιά στο Ξηροβούνι, γεμάτη με άγριες παιώνιες. (Φωτο George Velios)

————-
Ατενίζοντας τον Άραχθο και τα Τζουμέρκα από την κορυφή του Ξηροβουνίου.
(Φωτο George Velios)

Δημοσιεύθηκε στη Στο δρόμο προς το Ξηροβούνι | Σχολιάστε

1812 : Ο ΑΓΓΛΟΣ ΓΙΑΤΡΟΣ HENRY HOLLAND ΣΤΟ ΞΗΡΟΒΟΥΝΙ

Δημοσιεύθηκε την 9 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra

————————

“Η περιοχή γύρω από τα Μουλιανά και μέχρι τα Πέντε Πηγάδια είναι γυμνή και έχει μια άγρια ακαλλιέργητη φύση. Τα βουνά από τα οποία ανεβαίναμε στο σημερινό μας ταξίδι, αποτελούνται από συμπαγή ασβεστόλιθο, ο οποίος μπορεί να θεωρηθεί το κύριο χαρακτηριστικό ενός πολύ μεγάλου ασβεστολιθικού σχηματισμού που εκτείνεται στην Αλβανία και σε άλλα μέρη της Ελλάδος. Το χρώμα του πετρώματος είναι, γενικά, σχεδόν λευκό σαν γάλα. Αφού το εξέτασα, δεν πιστεύω ότι περιέχει μαγνήσιο, αλλά μάλλον υπάρχει αρκετό πυρίτιο στη σύνθεσή του. Η γενική εμφάνιση του ασβεστόλιθου αυτού μοιά ζει εντυπωσιακά με εκείνο της βόρειας Ιρλανδίας. Έχω δει πολύ απ’ αυτόν στην Ελλάδα και μπορεί κανείς, σχεδόν ακριβολογώντας, να το ονομάσει κιμωλία……..” (Πηγή : Ο ΑΓΓΛΟΣ ΓΙΑΤΡΟΣ HENRY HOLLAND ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΠΡΕΒΕΖΑΣ, Νίκος Δ. Καράμπελας, 2009, Πρεβεζάνικα Χρονικά, τχ. 45-46)

Στη φωτογραφία : Αρχαία λείψανα στο Ξηροβούνι, πάνω από τα Πιστιανά (Φωτο από συλλογή Γ.Μ.)

Δημοσιεύθηκε στη Στο δρόμο προς το Ξηροβούνι | Σχολιάστε

Μια Αρτινή παρέα σε φωτογραφία του Δ. Μητσιάνη…

Δημοσιεύθηκε την 9 Μαΐου 2021 από Anastasia Karra

1929 : Μια Αρτινή παρέα σε μια ακόμη υπέροχη φωτογραφία του Δ. Μητσιάνη.
Εικονίζονται από αριστερά : οι Αδελφοί Κώστας και Ιωάννης Γιαννής, (Κατάστημα Υποδημάτων ο πρώτος και Ταξίαρχος ο δεύτερος), ο Ευάγγελος Μαργώνης (Κομμωτής), ο Κωνσταντίνος Τζιμόπουλος (Μουσικός) και ο Γεώργιος Μεθόδιος (Κατάστημα Υποδημάτων). Ο Κωνσταντίνος Τζιμόπουλος ήταν παντρεμένος με την Ευαγγελία Μαζαράκη. Χρόνια μουσικός, στην ορχήστρα του Ζακ Ιακωβίδη. Σαξοφωνίστας και διάφορα πνευστά. Το βασικό όργανο ήταν το σαξώφονο, αλλά έπαιζε και τρομπέτα, κλαρίνο, τρομπόνι, κορνέτα. Ήξερε βέβαια και κιθάρα, πιάνο και ακορντεόνΛάτρης της Κορωνησίας.[ Φωτο από αρχείο Άννας Κ. Γιαννή, έρευνα Κ. Μπανιάς]

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινά Πρόσωπα και Παρέες | Σχολιάστε