ΤΑ ΤΣΟΥΜΕΡΚΑ

“Τα Τσουμέρκα εισίν όρη υψηλά της Ηπείρου καλούμενα και Τσουμέρνικα, τα πάλαι Κιμμέρια, άμα δε και τμήμα, περιλαμβάνον περίπου των τριάκοντα χωρίων, ων τα μεν 22 υπάγονται ήδη εις την εκκλησίαν της Άρτης, τα δε εξ εις την διοίκησιν της Πρεβέζης πολιτικώς τε και εκκλησιαστικώς και τα λοιπά εις την Πόλιν των Ιωαννίνων” – Περιγραφή από το ΔΟΚΙΜΙΟΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟΝ ΠΕΡΙ ΑΡΤΗΣ ΚΑΙ ΠΡΕΒΕΖΗΣ, Σεραφείμ Ξενόπουλου του Βυζαντίου, 1884

1975 : Τα Τζουμέρκα πάνω από στο δρόμο που ανεβαίνει από τη γέφυρα Πλάκας προς Άγναντα. Η κορυφή Ρόκα δεξιά και η Στρογγούλα αριστερά…. Φραστιότισες (γιαγιά με εγγονή)που έβοσκαν τα μανάρια τους και ο φωτογράφος τις αποθανάτισε …..(Φωτογραφία Φώτης Καζάζης) 

Στη φωτογραφία “Κρόκοι στο χιόνι στα Τζουμέρκα”, από το “Ημερολόγιο 2007” της Αδελφότητας Μελισσουργιωτών Άρτας “Ο Άγιος Νικόλαος” 

Η μοναξιά του χειμώνα στα Τζουμέρκα….(Φώτο Δήμητρα Στασινοπούλου)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ ΤΟ ΓΙΟΦΥΡΙ (Τραγούδι της μαστοράντζας)

1922 : Διαφημιστικό έντυπο του Εκδοτικού Οίκου Ζαχαρία Μακρή που παρουσιάζει τα 20 Δημοτικά Τραγούδια Του Μανώλη Καλομοίρη με συνοδεία πιάνου ή ορχήστρας. Ένα απ’ αυτά έχει τον τίτλο ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ ΤΟ ΓΙΟΦΥΡΙ (Τραγούδι της μαστοράντζας)…Δυστυχώς δεν στάθηκε δυνατό να βρούμε το αντίστοιχο τραγούδι…ωστόσο στο σχόλιο μπορείτε να ακούσετε την Εισαγωγή από την 1η όπερα του Καλομοίρη, τον «Πρωτομάστορα», βασισμένη στον μύθο του Γιοφυριού της Άρτας και του ομώνυμου δράματος του Νίκου Καζαντζάκη.

Δημοσιεύθηκε στη Η μουσική, τα σινεμά και το ερασιτεχνικό θέατρο στην Άρτα | Σχολιάστε

Αναμνηστική στο Γεφύρι…

Ποζάροντας στον πλανόδιο φωτογράφο πάνω στο Γεφύρι όταν ακόμα περνούσαν τα μουλάρια φορτωμένα μπάλες με χορτάρι …(Φωτο από συλλογή Τ.Κ.)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινά Πρόσωπα και Παρέες | Σχολιάστε

Σελλάδες Άρτης

—————–

1946 : Μεταφορά λάσπης για την κατασκευή δρόμου στο χωριό Σελλάδες Άρτας στα πλαίσια της προσωπικής εργασίας. (Βούλα Παπαϊωάννου, Μουσείο Μπενάκη)

Δημοσιεύθηκε στη Τα χωριά γύρω από την πόλη | Σχολιάστε

ΘΕΟΔΩΡΙΑΝΑ, 1937

——————–

Κατασκευασθέν τμήμα πλατείας Θεοδωριάνων.”……..Εις την αναγέννησιν όμως αυτού τούτου του Νομού παίζει σπουδαιότατον ρόλον η Προσωπική εργασία την οποίαν επέβαλεν η σιδηρά Διοίκησις του Νομού Άρτης αρωγούντος και του Ειδικού Ταμείου Επαρχιακής Οδοποίας Νομού Άρτης……Και εφάνη πλέον η προσωπική εργασία των κατοίκων, εις τρόπον ώστε να κατασκευασθώσι μεγάλαι και μικραί γέφυραι μόνιμα και στερεά 65 εν συνόλω, ηνοίχθησαν δρόμοι υπερβαίνοντας συνολικώς τα 50 χιλιόμετρα, νέαι και 30 παλαιαί διανοίξεις, κατεσκευάσθησαν πλατείαι Κοινοτικαί ως η Θεοδωριάνων και Καστανιάς, ηνοίχθησαν υδραγωγεία όπως εις τους Μελισσουργούς και του Πέτα….(Κείμενο και φωτο από το ΛΕΥΚΩΜΑ ΝΟΜΟΥ ΑΡΤΗΣ, 1937) 

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

1970 : ΤΟ ΚΑΦΕΝΕΙΟ ΤΟΥ ΜΠΑΙΚΟΥΣΗ ΣΤΟ ΜΟΥΧΟΥΣΤΙ ΑΡΤΑΣ

Η συνοικία Beykus στην Άρτα απαντάνται ήδη στα μισά του 18ου αιώνα στα γαλλικά αρχεία, όπου ο Αχμέτ Κούρτ πασάς χτίζει σεράι.
Οι αδελφοί Μπαικούση, που μάλλον πήραν το όνομα από παραφθορά της Τούρκικης λέξης από Μπεηκούς σε Μπαικούς, ήταν Αρτινοί, ιδιοκτήτες του καφενείου, με καταγωγή μάλλον από Καλαρρύτες… . Ήταν ένα όμορφο στέκι των ανθρώπων του κάμπου. Εκεί έδιναν ραντεβού οι εργάτες πριν φύγουν για να κόψουν πορτοκάλια. Μπροστά διακρίνεται το περίπτερο όπου τελευταίος ένοικος ήταν ο Σεραφείμ Καρακώστας. Στο ίδιο σημείο πριν μερικά χρόνια φτιάχτηκε το μαγαζί Αερικό, το οποίο λειτούργησε κάμποσο καιρό με μουσικά σχήματα. Δυστυχώς το κτίριο σήμερα παραμένει κλειστό και αναξιοποίητο.

Δημοσιεύθηκε στη Οι Συνοικίες | Σχολιάστε

“Ο ΛΗΣΤΑΡΧΟΣ ΜΠΕΚΙΑΡΗΣ”

Ο Βαλτινός καραγκιοζοπαίχτης Γιάννης Ρούλιας από αγάπη για τον τόπο του εμπνεύστηκε την φιγούρα του Μπαρμπαγιώργου και έγραψε το έργο «Ο ΛΗΣΤΑΡΧΟΣ ΜΠΕΚΙΑΡΗΣ»
Ο «Γιάννης Μπεκιάρης» φαίνεται να είναι ένα έργο παλιότερο από την κατηγορία των ληστρικών. Το έργο αποδίδεται στον καραγκιοζοπαίχτη Ρούλια, που έζησε στην περιοχή. Ο Μπεκιάρης ήταν από τον Κραβασαρά (Αμφιλοχία) και έδρασε στην περιοχή Βάλτου.Εμφανιζόταν με στολή Συνταγματάρχη και λήστευε πλούσιους, προίκιζε φτωχά κορίτσια, τα στεφάνωνε με πλούσια τσελιγκόπουλα, κυνηγούσε τους ληστές και τους κλέφτες, και όλα αυτά προσπαθούσε να τα κάνει ανώνυμα. Όταν τον ρωτάγανε πώς σε λένε, έλεγε: «Μη σε μέλει». Αρνιότανε ότι είναι ληστής και δήλωνε ότι χτυπά την αδικία και την κλεψιά, για να βοηθά τους φτωχούς.
Ο δημιουργός του έργου, Γιάννης Ρούλιας γεννήθηκε το 1872 στην Αμφιλοχία. Έδρασε σαν καραγκιοζοπαίχτης στην Αιτωλοακαρνανία, τη Δυτική Στερεά και την τουρκοκρατούμενη τότε Ήπειρο. Στην Αθήνα, είχε το θέατρό του στην περιοχή του Σταδίου, τουλάχιστον από το 1895, το οποίο λεγόταν Ο Μπαρμπαγιώργος. Φέρεται να συνεργάστηκε με το θρυλικό καραγκιοζοπαίκτη Μίμαρο (Δημήτρης Σαρδούνης ή Σαρντούνης). Στην Αθήνα, όπως λέγεται, γνώρισε την αποθέωση του κοινού. Σύμφωνα με τον τύπο της εποχής, τις παραστάσεις στο θεάτρο του Ρούλια παρακολουθούσε πλήθος πεντακοσίων ατόμων. O Ρούλιας υπήρξε ο σπουδαιότερος καραγκιοζοπαίκτης της ελληνικής πρωτεύουσας για μια δεκαετία, από το 1895 μέχρι το 1905, χρονιά του θανάτου του. Στην προφορική παράδοση της ιστορίας του ελληνικού Καραγκιόζη, ο Ρούλιας αναφέρεται ως ο δημιουργός της φιγούρας του Μπαρμπα-Γιώργου, του γνωστού φουστανελά τσέλιγκα. Αυτός τον επέβαλε στο αθηναϊκό κοινό, με τα χαρακτηριστικά του «τελειοποιημένα», μάλλον μετά από τον «ατυχή» πόλεμο του 1897 , στοχεύοντας στην ενίσχυση του ηθικού των Ελλήνων, που είχε τσαλακωθεί από την ταπεινωτική ήττα. Το ξυλοφόρτωμα του Βεληγκέκα , στον οποίο αποτυπωνόταν η συμπεριφορά του Τούρκου δυνάστη (αλλά και του Έλληνα «χωροφύλακα», συγκαλυμμένα), από τον ατίθασο Καραγκιοζοπαίκτη έκανε γρήγορα τον Μπαρμπα-Γιώργο ιδιαίτερα αγαπητό στο κοινό του Καραγκιόζη. Τραγουδούσε ο ίδιος στις παραστάσεις του. «…….Εγώ ανακάλυψα τον Μπαρμπαγιώργo… Τον Μπαρμπαγιώργo εγώ τον έβγαλα από την ψυχή μου, καλύτερα να πω, τον κουβάλησα από το χωριό μου, την πατρίδα μου. Ο Μπαρμπαγιώργoς είναι Ρoυμελιώτης, ρε, κι άμα δεν ξέρεις από Ρούμελη, Μπαρμπαγιώργo δεν καταλαβαίνεις».-ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ Γ.ΒΑΧΟΓΙΑΝΝΗ-ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΤΑ ΦΑΡΜΑΚΙΑ
Πέθανε το Μάρτη του 1905. Ο καραγκιοζοπαίκτης Παναγιώτης Μιχόπουλος υποστήριζε ότι μετά το θάνατο του, η γυναίκα του Ρούλια, μη μπορώντας να τα βγάλει πέρα οικονομικά, έπαιζε η ίδια Καραγκιόζη χωρίς να το αντιλαμβάνεται το κοινό.
ΠΗΓΗ : https://tasosandriotis.blogspot.com/

Δημοσιεύθηκε στη Λαογραφικά και άλλα | Σχολιάστε

“Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ”

Παλιότερα, τότε που η οικονομική δυνατότητα της χώρας ήταν άθλια, οι κοινότητες είχαν θεσμοθετήσει την επιβολή της Προσωπικής Εργασίας για την κατασκευή, βελτίωση και συντήρηση διαφόρων κοινωφελών έργων. Ο θεσμός υποχρέωνε τους ενήλικους κατοίκους της κοινότητας να προσφέρουν εργασία με δικά τους μέσα ( τσαπιά, αξίνες, φτυάρια, βαριοπούλες κτλ.) για την κατασκευή ή την βελτίωση των κοινοτικών έργων. Το Κοινοτικό Συμβούλιο καθόριζε τον αριθμό των υποχρεωτικών ημερών εργασίας, τα χρονικά όρια και το ύψος του ημερομισθίου ή του προστίμου που έπρεπε να πληρώσει εκείνος που για οποιοδήποτε λόγο δεν θα εκπλήρωνε την υποχρέωσή του. Κάθε ενήλικας άνδρας, έπρεπε να δουλέψει τα επιβεβλημένα μεροδούλια δωρεάν. Εξαιρούνταν βέβαια οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι στρατιωτικοί, αστυνομικοί και άλλα παραπλήσια επαγγέλματα, επίσης οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά και οι ανήμποροι. Ο θεσμός ίσχυε μέχρι το 1982.
Χαρακτηριστικό είναι το σχόλιο της εφημερίδας «ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΓΝΩΜΗ» του 1956 με τίτλο, “Η Προσωπική εργασία”, το οποίο αναδείκνυε τις δυσκολίες των κατοίκων για την επιλογή της ακατάλληλης χρονικής περιόδου που είχε οριστεί η προσωπική εργασία :
«Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ
Εις πολλά ορεινά και ημιορεινά χωριά υποχρεούνται οι κάτοικοι την εποχή αυτήν να διαθέσουν την προσωπική των εργασία σε διάφορα οδοποιητικά έργα για να ξεχρεωθούν από την αξία του χορηγηθέντος σε αυτούς σίτου και αραβόσιτου. Η εποχή όμως αυτή ύστερα από τις πολύμηνες κακοκαιρίες είναι περισσότερο κατάλληλη για την προετοιμασία των αγρών των και κήπων και τόσων άλλων εργασιών αναγκαίων για την καλλιέργεια. Είναι η πλέον κατάλληλη για τις δικές των γεωργικές και κτηνοτροφικές εργασίες. Πότε θα εργαστούν στα χωράφια των, πότε θα καλλιεργήσουν όταν επί ημέρες θα είναι απασχολημένοι σε άλλες εργασίες για να πληρώσουν με την προσωπική των εργασία του λίγου αραβόσιτου, που έλαβαν; Η προσωπική των αυτή εργασία μπορεί να διατεθεί σε έργα σε άλλη εποχή, που οι εργασίες των για την καλλιέργεια και βελτίωση της παραγωγής των είναι λιγότερες.
Οι κάτοικοι των ενδιαφερομένων χωριών παρακαλούν τον κ. Νομάρχη όπως εκτιμήσει την κατάσταση κατά την οποία προέχει η προετοιμασία και καλλιέργεια των αγρών των και ας διατάξει σχετικώς». 

Δημοσιεύθηκε στη Λαογραφικά και άλλα | Σχολιάστε

Γαβριά Άρτης

————————-

1935 : “Κατασκευή αμαξιτής οδού εν Γαβριά διά προσωπικής των κατοίκων εργασίας” ( Φώτο απο ΛΕΥΚΩΜΑ ΝΟΜΟΥ ΑΡΤΗΣ, 1937)

Δημοσιεύθηκε στη Τα χωριά στον Κάμπο της Άρτας | Σχολιάστε

ΚΟΜΠΟΤΙ, 1950ς

1950ς : Σχολή μοδιστρικής στο Κομπότι Άρτας της δασκάλας Κατερίνας Βαρέλη. Είναι η κυρία στο κέντρο με την μεζούρα στο λαιμό (Φωτο από ανάρτηση κ. Μ. Κ. στην ομάδα Παλιές Φωτογραφίες Λούρου)

Δημοσιεύθηκε στη Τα χωριά γύρω από την πόλη | Σχολιάστε