ΤΟ ΠΑΙΔΟΜΑΖΩΜΑ ΚΑΙ Ο ΑΡΤΙΝΟΣ ΜΟΥΧΑΜΕΤΗ ΠΑΠΑΔΑΤΟ

—————————

Σίγουρα όλοι μας λίγο πολύ θυμόμαστε απ’ τα σχολικά μας χρόνια το Παιδομάζωμα στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα. Το παιδομάζωμα ήταν ένα φοβερό χτύπημα για τον ραγιά, τρομερό μέτρο στη σύλληψη και την εκτέλεση. Άρπαζαν τα παιδιά των χριστιανών με τη βία και τάκαναν γενίτσαρους (γενί τσερί = νέος στρατός). Σύμφωνα με τον Κορδάτο το μέτρο αυτό ξεκίνησε το 1227. Όταν οι στρατολόγοι Τούρκοι έκαναν τη στρατολόγηση, στρατολογούσαν και τους λεγόμενους ιτς ογλάν, παιδιά ηλικίας 6-10 ετών. Με τον κατή και τον προεστό της περιοχής έλεγχαν τα βιβλία γεννήσεων των κοινοτήτων και διάλεγαν τα ομορφότερα, τα εξυπνότερα και τα πιο δυνατά παιδιά. Κοντά παιδιά, σπανά, ορφανά, κατσιασμένα ή παντρεμένα παιδιά δεν τα έπαιρναν. Οι γονείς πάντρευαν γρήγορα τα παιδιά τους στην ηλικία των 9 ή 10 ετών για να μην τους τα πάρουν οι Τούρκοι. Τους μικρούς και όμορφους αυτούς σκλάβους τους δώριζαν σε ισχυρούς του Οθωμανικού κράτους. Τα παιδιά αυτά επιτηρούνταν από τον αρχηγό των ευνούχων Kapi aga και ζούσαν σκληρή ζωή μέσα σε νηστεία, αγρυπνίες και βασανιστήρια. Εφαρμόζονταν στα παιδιά αυτά συστηματική διδασκαλία εκχριστιανισμού που απόβλεπε στην αφομοίωσή τους με το Κοράνι. Για το σκοπό αυτό διδάσκονταν 6 ολόκληρα χρόνια από το χότζα ενώ άλλα 4 μάθαιναν σωματικές ασκήσεις, τόξο, λόγχη και την τουρκική και περσική γλώσσα. Ακολουθούσαν άλλα 4 χρόνια στα οποία μάθαιναν ιππασία και αφού συμπλήρωναν τα 14 αυτά χρόνια εντατικής δουλειάς και μάθησης, έμπαιναν σε καινούργιο κύκλο ζωής. Απ’ αυτούς οι 40 πιο καλοί συναναστρέφονταν τους ανθρώπους του σεραγιού και τον σουλτάνο, γίνονταν οι περισσότεροι αφοσιωμένοι αξιωματούχοι στο οθωμανικό κράτος, ανέβαιναν στα ανώτατα αξιώματα, γίνονταν σιλιχτάρ αγάδες, δηλαδή κρατούσαν το σπαθί του σουλτάνου, τζιοχανταραγάδες, που κρατούσαν το μανδύα του σουλτάνου, ρισινμπταρ αγάδες που κρατούσαν τον αναβολέα του για να ιππεύει και άλλα διάφορα αξιώματα. Ασφαλώς δεν θέλανε αυτή την τιμή τα χριστιανόπουλα. Σίγουρα αν εύρισκαν ευκαιρία θα δραπέτευαν για να μην αποχτήσουν όλους τους οθωμανικούς τίτλους όπως έκανε ο Μουχαμέτη Παπαδάτο από την Άρτα που το 1587 πήγε στην Τυβίγκη της Γερμανίας και βαφτίστηκε σε ηλικία 28 ετών. Το Πανεπιστήμιο Τυβίγκης κράτησε το χειρόγραφο έγγραφο του Παπαδάτο που κάνει λόγο για τα παιδιά που πήγαιναν στην Κωσταντινούπολη και το θρήνο και τον οδυρμό των γονιών τους.”…….Τότε λαμβάνουσιν αυτά τα παιδιά και πορεύονται εις την Κωσταντινούπολιν και βάνουν και ξυρίζουσι τα κεφάλια και όποιο είναι αρχοντόπουλο και εύμορφο πολύ του αφήνουν σημάδι από τα μαλλιά σιμά εις το αυτί και το σημάδι εκείνο λέγεται « τζουλούφιον». Εκείνα τα παιδιά οπού αφήνουσι το τζουλούφι τα παίρνει ο Αγαρηνός ο μέγας εις το παλάτι του και τα άλλα μοιράζονται οι πασάδες και οι άλλοι άρχοντες Τούρκοι της Κωσταντινουπόλεως έως να μάθουν τα τούρκικα να μιλούν. Και μαθαίνουσι και το τουφέκι και το δοξάριον να το τοξεύωσιν ίσα”. H κατάργησή των γενιτσαρικών ταγμάτων έγινε από τον Σουλτάνο Μαχμούτ το Β΄ τον Ιούνιο του 1826 κατά τη διάρκεια μιας επανάστασής τους.
(Πηγή ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΟΥΜΕΝΗ ΗΠΕΙΡΟΣ, Ν. Ζιάγκου, Αθήνα,1974, σελ.19-22)

Στη φωτογραφία χειρόγραφο στο οποίο απεικονίζεται ο Οσμάν Β’ σε μια πομπή Γενιτσάρων και φρουρών, Τουρκία 1620–22, που βρίσκεται στο Μουσείο Τέχνης του Λος Άντζελες.

 

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην Τουρκοκρατία | Σχολιάστε

ΤΟ ΣΕΡΑΙ ΤΟΥ ΑΛΗ ΠΑΣΑ ΣΤΗΝ ΑΡΤΑ

Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας το Μουχούστι το θεωρούσαν προάστιο της Άρτας. Έτσι τουλάχιστον το χαρακτηρίζει ο Σεραφείμ Ξενόπουλος στο Δοκίμιό του. Ανάμεσα στο Προάστειο και στην Πόλη παρεμβάλλονταν τότε τα Χάνια, τα Γύφτικα και το Σεράι. Το Σεράι το έχτισε στα 1779 ο Κούρτ-Πασάς του Μπερατιού. Αργότερα ο Αλή-Πασάς το μεγάλωσε, το καλλώπισε και το έκανε Διοικητήριο. Το Σεράι κάηκε στη Μάχη της Άρτας τον Νοέμβριο του 1821. Στη θέση του χτίστηκαν το 1869 μαγαζιά που νοικιάζονταν για κρεοπωλεία, ιχθυοπωλεία κτλ. Το νοίκι το έπαιρνε η Δημογεροντία. Την ακριβή θέση του Σεραιού μπορούμε να την υπολογίσουμε στα νοτιοδυτικά της Παρηγορήτισσας, όπως προκύπτει κι από τον γνωστό πίνακα της Μάχης της Άρτας, που ζωγράφισε ο Παναγιώτης Ζωγράφος, σύμφωνα με τις υποδείξεις του στρατηγού Μακρυγιάννη. (Πηγή ΑΡΤΙΝΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ, Γ. Τσούτσινου, Αθήνα, 2001)

Στη φωτογραφία ένα σχέδιο του αρχαιοκάπηλου Charlew Ckockerel με το Σεράι του Αλή- Πασά στην Άρτα που βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο.O Ckockerel πέρασε από την ‘Αρτα πηγαίνοντας στα Γιάννενα σαν καλεσμένος του Αλή-Πασά (Πηγή φωτογραφίας από άρθρο του κ. Lucas Braca «Περίπατος στην Οθωμανική Άρτα, 1449-1881)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην Τουρκοκρατία | Σχολιάστε

ΟΙ ΓΚΑΜΗΛΕΣ

Δυτικότερα από το κέντρο της συνοικίας Μουχούστι, προς το ποτάμι, ήταν δυο μεγάλα βράχια σε σχήμα καμήλας που οι Αρτινοί τα έλεγαν Γκαμήλες. Η παράδοση έλεγε πως εκεί βούλιαξαν δυο μεγάλες καμήλες και απολιθώθηκαν. Στη θέση αυτή “…ότε υπήρχον εις Άρταν κάμηλοι” σταμάταγαν τα καραβάνια και υπήρχε χωριστός οβορός (φραγμένος χώρος) για τις καμήλες, απ΄τις οποίες πήρε το όνομα η θέση. (Πηγή ΑΡΤΙΝΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ, Γ. Τσούτσινου, Αθήνα, 2001)

Στη φωτογραφία καρτ -ποστάλ από τις αρχές του 1900 που εστάλη στη Γερμανία και απεικονίζει καραβάνι με καμήλες στην Άμφισσα…..

1917 : Μια πολύ ενδιαφέρουσα φωτογραφία που δεν αντισταθήκαμε στον πειρασμό να μην την δημοσιεύσουμε. Αν και η συγκεκριμένη φωτο είναι από την περιοχή της Φλώρινας, ωστόσο μας υπενθυμίζει την περιοχή “Γκαμήλες” στην είσοδο της Άρτας, κοντά στο ποτάμι όπου ήταν το μέρος που οι Κιρατζήδες άφηναν τις καμήλες τους όταν μετέφεραν τα εμπορεύματά τους. Για την περιοχή έχουμε ήδη δημοσιεύσει αρκετά στοιχεία παλαιότερα….(Η φωτο δημοσιεύτηκε στην ομάδα Άσπρο και Μαύρο)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Συνοικίες | Σχολιάστε

Τρία αγόρια…

4 Μαίου 1924 : Τρία αγόρια φωτογραφίζονται στην Άρτα….τα στοιχεία τους είναι άγνωστα καθώς η φωτο προέρχεται από οίκο δημοπρασιών….

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινά Πρόσωπα και Παρέες | Σχολιάστε

1959 : ΔΗΜΑΡΧΙΑΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΤΑ

Στις εκλογές για Δήμαρχο της ‘Αρτας το 1959 υποψήφιοι ήταν ο “Πέρδικας”, ο “Τζίτζικας” κι ο “Μέρμηγκας”. Ο Πέρδικας ήταν ο γιατρός Χρήστος Γκίζας, ο Τζίτζικας ήταν ο Γιώργος Βασταρούχας και ο Μέρμηγκας, ο Νίκος Σιμεντζής. Οι εκλογές είχαν μέν οξύτητα αλλά και αξιοπρέπεια. Κανένας δεν έχανε το μέτρο. Για να αναγκάσουν τον κ. Σιμεντζή να αποχωρήσει από τον αγώνα, οι βουλευτές της ΕΡΕ, κ. Καρατζένης καί Παπαδημητρίου, σε συνεννόηση με τον υπουργό Δημόσιας Ασφάλειας κ. Καλατζή, του πρόσφεραν τη θέση του νομάρχη Φθιώτιδος την οποία δεν αποδέχτηκε. Τελικά ο κ. Νίκος Σιμετζής, επιμένοντας για χρόνια, κατάφερε να γίνει κι αυτός πετυχημένος Δήμαρχος, μετά τη δικτατορία.
Στη φωτογραφία ο κ. Τάκης Χουλιάρας δίπλα στον υποψήφιο Δήμαρχο κ. Γιώργο Βασταρούχα στο εκλογικό του κέντρο (Η φωτο είναι του κ. Γιάννη Χουλιάρα όπως δημοσιεύτηκε στον ΑΕΤΟ ΤΩΝ ΤΖΟΥΜΕΡΚΩΝ στις 20/2/2014)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

KATΑΡΡΑΚΤΗΣ 

Aυτό κάποτε ίσως να ήταν ένα από τα αρχοντικά της κοιλάδας που σχηματίζει ο παραπόταμος που έρχεται από τους Καταρράκτες του χωριού για να συναντήσει λίγο πιο κάτω τον Άραχθο. Συγκεκριμένα το πετρόκτιστο αυτό σπίτι βρίσκεται στο συνοικισμό Σγάρα της πρώην κοινότητας Καταρράκτη και όπως η φωτογραφία δείχνει τα χρόνια πέρασαν οι ιδιοκτήτες το παράτησαν, άγνωστο για πιο λόγο, και ο κισσός, ο οποίος στοργικά το αγκαλιάζει έγινε ο… μόνιμος κάτοικος αυτού του παλιού πέτρινου αρχοντικού !!!(Φωτο και σχόλιο του Νίκου Κοντογιώργου όπως δημοσιεύτηκε στις 18/9/2010 στον ΑΕΤΟ ΤΩΝ ΤΖΟΥΜΕΡΚΩΝ)

Παράδεισος Τζουμέρκων : Μια φωτογραφία του Β.Γκανιάτσα,
φωτογράφου – κινηματογραφιστή 

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

1959 : ΔΗΜΑΡΧΙΑΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΑΡΤΑ

————————

Στις εκλογές για Δήμαρχο της ‘Αρτας το 1959 υποψήφιοι ήταν ο “Πέρδικας”, ο “Τζίτζικας” κι ο “Μέρμηγκας”. Ο Πέρδικας ήταν ο γιατρός Χρήστος Γκίζας, ο Τζίτζικας ήταν ο Γιώργος Βασταρούχας και ο Μέρμηγκας, ο Νίκος Σιμεντζής. Οι εκλογές είχαν μέν οξύτητα αλλά και αξιοπρέπεια. Κανένας δεν έχανε το μέτρο. Για να αναγκάσουν τον κ. Σιμεντζή να αποχωρήσει από τον αγώνα, οι βουλευτές της ΕΡΕ, κ. Καρατζένης καί Παπαδημητρίου, σε συνεννόηση με τον υπουργό Δημόσιας Ασφάλειας κ. Καλατζή, του πρόσφεραν τη θέση του νομάρχη Φθιώτιδος την οποία δεν αποδέχτηκε. Τελικά ο κ. Νίκος Σιμετζής, επιμένοντας για χρόνια, κατάφερε να γίνει κι αυτός πετυχημένος Δήμαρχος, μετά τη δικτατορία.
Στη φωτογραφία ο κ. Τάκης Χουλιάρας δίπλα στον υποψήφιο Δήμαρχο κ. Γιώργο Βασταρούχα στο εκλογικό του κέντρο (Η φωτο είναι του κ. Γιάννη Χουλιάρα όπως δημοσιεύτηκε στον ΑΕΤΟ ΤΩΝ ΤΖΟΥΜΕΡΚΩΝ στις 20/2/2014)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 1960ς

——————————–
1960ς : Ανέκδοτη φωτογραφία επί δημαρχίας κ. Χρήστου Γκίζα (1959- 1967) στη Σκουφά. Διακρίνονται από δεξιά : Πάνος Γκίζας, Λενιώ Γκίζα, Χρήστος Κουτσούμπας, κ. Σπανός (πατέρας του γιατρού),άγνωστος, Θανάσης Τρομπούκης, Χρήστος Γκίζας (Ο Δήμαρχος), άγνωστος, Χρήστος Γκίζας, Στέλιος Κάτσινος, Θόδωρος Σπανός (Πατέρας του οδοντίατρου), Σταύρος Γκίζας, άγνωστος (Η φωτο είναι από Ιδιωτική Συλλογή)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

Αεροφωτογραφία της Άρτας

———————–

1958-59 : Αυθεντική πλάγια αεροφωτογραφία (vol d’oiseau) περιοχής της Άρτας, με την Παναγιά Παρηγορίτισσα και τις οδούς Τζουμέρκων, Ζαλόγγου, Ζαλοκώστα, Ανεμομύλων κλπ. Λήψη από αεροπλάνα της Μοίρας 348 ΜΤΑ.

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | Σχολιάστε

1960ς : Παρέα στην οδό Μελισσουργών στη Βαλαώρα

1960ς : Μια παρέα από κυρίες στην οδό Μελισσουργών στη Βαλαώρα….Διακρίνονται από αριστερά : Μαρία Τσίκου, Κωστάντω Νάτσικα, Μαρία Θεοδώρου, Σοφία Θεοδώρου-Στάμου, Σοφία Τρομπούκη, άγνωστη, Βιργινία Καραγιώργου, Θοδώρα Καλοκαίρη-Καραγιώργου,Μυγδαληνή από Γιάννενα με την κόρη της και το κοριτσάκι είναι η Μαρίτσα Καλοκαίρη (Φωτο από Ιδιωτική Συλλογή)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινά Πρόσωπα και Παρέες | Σχολιάστε