Χειροτεχνήματα……

Δημοσιεύθηκε την 31 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

“Δυο τρεις “πλάνες, ρουκάνι, σκεπάρνι, σφυριά, σκαρπέλο, λίμες…. ” και το όνειρο κι η σκέψη παίρνουν μορφή. Τα αγαπημένα σύνεργα του χειροτέχνη δίνουν ζωή στο άψυχο ξύλο. Μέσα από τα ροζιασμένα χέρια του οι στιγμές γίνονται ιερές, για την τέχνη την πανάρχαια. Στιγμές που σήμερα φαντάζουν μακρινές. Κι όταν το ξύλο γίνεται πουλί ή ζωντανό ή κουτάλι που θα “γυρίσει το φαί στο τσουκάλι”, τότε χαμογελά και σιγοτραγουδά έναν παλιό σκοπό.

Στη φωτογραφία ο Γιάννης Μπαλαούρας από τη Ροδαυγή στο εργασήριό του, κατασκευάζοντας γκλίτσες, κουτάλες, σκαφίδες, γουδιά και άλλα ξύλινα εργαλεία”. (Πηγή : ΡΟΔΑΥΓΗ, ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΧΤΕΣ, Χ. Σταύρος, Άρτα, 2020)

Δημοσιεύθηκε στη Το εμπόριο στην Άρτα | Σχολιάστε

Ιστορικόν του Κτήματος Νησίστης

Δημοσιεύθηκε την 31 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

“Κατ’ αρχάς ως ιδιοκτήτης του αγροκτήματος τούτου εφέρετο ο Οθωμανός Σεφκέ Νετζίπ Βέης εις τον οποίον οι καλλιεργηταί έδιδον κατ’ αποκοπήν, έναντι του φόρου τον οποίον επλήρωνε ο ιδιοκτήτης εις το δημόσιον.

Συν τω χρόνω τοις επέβαλε να πληρώνουν διά της βίας 10% εις είδος. Αλλά πάλιν δεν του έφθανον και κατά το έτος 1877 ηύξησε το ποσόν τούτο, από 10% εις 30%, όπερ επλήρωνον ως είδος γεωμόρου μέχρι του έτους 1910.

Κατά το έτος τούτο (1910) οι καλλιεργταί ητήσαντο παρά του ιδιοκτήτου τους τίτλους ιδιοκτησίας του χωριού των διά να πληρώσωσι το γεώμορον, ούτος δε, μη έχων τίποτε να παρουσιάση, ειμή κάτι ψευδοσυμβόλαια, δεν κατώρθωσε να λάβη τίποτε ως γεώμορον εκ του χωρίου τούτου.

Κατά τα έτη 1910 – 1912 (επί Τουρκίας ακόμη) οι καλλιεργηταί δεν κατέβαλον γεώμορον, κατά το 1913 όμως, ο ιδιοκτήτης ήρχισε να κάμη κατάσχεσιν των προιόντων, ανασταλείσης δε της κατασχέσεως, δυνάμει διαταγής του Υπουργείου, κατόπιν αιτήσεως των καλλιεργητών, ο ιδιοκτήτης απήλθε μη επιστρέψας πλέον, αφήσας μάλιστα και τα κατασχεθέντα προιόντα.

Το έτος 1920 εμύνησε τους καλλιεργητάς διά την καθυστέρησιν του γεωμόρου (και των παρελθόντων ετών), γενομένης δε ανακρίσεως το έτος 1922 εξήχθη απόφασις του Πρωτοδικείου Άρτης (τον Ιούνιον του 1925), αναστέλουσα την ποινικήν δίωξιν των καλλιεργητών επί μίαν τριετίαν.

Σημείωσις

Κατά τα έτη 1910, 1911 και 1912 ο ιδιοκτήτης ενοικίασε το χωρίον εις τον Βασίλειον Τσικνιάν, αντί 120 λιρών ετησίως και ούτος δεν ηδυνήθη να συλλέξη γεώμορον, ει μη μόνον κατά το έτος 1910.

Συνημμένως τη παρούση υποβάλλω ένα πρόχειρον σχεδιάγραμμα, έναν πίνακα εμφαίνοντα την γενικήν κατάστασιν των καλλιεργητών και απόσπασμα της αποφάσεως του Πρωτοδικείου Άρτης, προς το Γραφείον Εποικισμού Άρτης δια τα περαιτέρω.

Εν Νισίστη τη 30 Ιουλίου 1925

Ευπειθέστατος

Ο Επιμελητής Εποικισμού” (Πηγή : ΓΑΚ. Κ.Υ.)

Στη φωτογραφία το πρόχειρο σχεδιάγραμμα του αγροκτήματος Νησίστης που υπεβλήθη μαζί με τα υπόλοιπα έγγραφα (Πηγή :ΓΑΚ. Κ.Υ.)

Δημοσιεύθηκε στη Στο δρόμο προς το Ξηροβούνι | Σχολιάστε

Συνοπτική έκθεση αγροκτήματος Νησίστης

Δημοσιεύθηκε την 31 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

30 Ιουλίου 1925 – Συνοπτική έκθεση του αγροκτήματος Νησίστης – Φιλιππιάδος από τον Επιμελητή Εποικισμού, με όλες τις πληροφορίες που αφορούν την Νησίστα (σημερινή Ροδαυγή) της επαρχίας τότε Φιλιππιάδος. Δίνονται πληροφορίες σχετικά με τα όρια του αγροκτήματος, την διαμόρφωση του εδάφους, τους 10 οικισμούς από τους οποίους αποτελείται και την έκτασή τους, τον πληθυσμό κ.τ.λ. (Πηγή : Διεύθυνση Πολιτικής Γης, ΓΑΚ, Κ.Υ.)

Δημοσιεύθηκε στη Στο δρόμο προς το Ξηροβούνι | Σχολιάστε

Στο Γεφύρι της Άρτας το 1897!

Δημοσιεύθηκε την 29 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

Έλληνες στρατιώτες και εύζωνοι στο Γεφύρι της Άρτας το 1897. Στην απέναντι όχθη διακρίνονται οι σκηνές των Τούρκων. (Φωτογραφία του Ν. Πανταζόπουλου, Φωτογραφικό αρχείο Εθνικού Ιστορικού Μουσείου)

Δημοσιεύθηκε στη Ο Ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 | Σχολιάστε

Το Μνημείο Πεσόντων στον πόλεμο του 1897

Δημοσιεύθηκε την 29 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

Το Μνημείο προς τιμήν των Ελλήνων που έπεσαν μαχόμενοι στην Ήπειρο κατά τον πόλεμο του 1897, εγκαινιάστηκε στην Άρτα τον Σεπτέμβριο του 1903, απ’ όπου και η φωτογραφία. Αρχικά στήθηκε επί της οδού Αλ. Παπαδιαμάντη, σε μια μικρή πλατεία που ονομάστηκε Πλατεία Μνημείου. Μετά την ρυμοτόμηση της περιοχής και την κατασκευή της Περιφερειακής οδού, μεταφέρθηκε στο παρκάκι ανάμεσα στην περ. οδό και το παραποτάμιο πάρκο. (Φωτο από αρχείο Ανδρέα Οικονόμου).

Δημοσιεύθηκε στη Ο Ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 | Σχολιάστε

Ο Ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 στην Άρτα

Δημοσιεύθηκε την 29 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

Πρόκειται για την μετάφραση του αποσπάσματος που περιγράφει τον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 στην περιοχή της Άρτας όπως τον κατέγραψε ο Henry Woodd Nevinson στο βιβλίο του με τίτλο “Scenes in the thirty days war between Greece & Turkey, 1897”, που εκδόθηκε στο Λονδίνο το 1898 από τους J.M. Dent & co.

Ο Henry Woodd Nevinson ήταν Άγγλος πολεμικός ανταποκριτής. Εργαζόταν στην εφημερίδα  The Daily Chronicle και το 1897 στάλθηκε στην Ελλάδα για να καλύψει τον Ελληνοτουρκικό πόλεμο. Ο φίλος του, Henry Brailsford, επεσήμανε: «Ως πολεμικός ανταποκριτής ο Νέβινσον ήταν πάντα σχολαστικά προσεκτικός στη συλλογή των γεγονότων του και τα γραπτά του συχνά ενέπνεαν όσους αγωνίζονταν για την ελευθερία. Τα επόμενα χρόνια ανέπτυξε τη φήμη του εξαιρετικού πολεμικού ρεπόρτερ». Έφτασε στην Αθήνα με ατμόπλοιο μέσω Κέρκυρας. Εκεί προσέλαβε έναν νεαρό Έλληνα που γνώριζε αγγλικά σαν διερμηνέα : «……Είχα μαζί μου έναν νεαρό Έλληνα, τον οποίο είχα γνωρίσει τυχαία στην Αθήνα, και τον είχα προσλάβει για να με βοηθήσει στη γλώσσα. Είχε μεγαλώσει στην Αγγλία και πάντα έδειχνε μια μεγάλη επιθυμία να θεωρηθεί Άγγλος. Ως Έλληνας με βοήθησε πολύ και με συνόδευε στο μεγαλύτερο μέρος της εκστρατείας, αν και συχνά, πολύ παρά τη θέλησή του. Μπορούμε να τον ονομάσουμε «Μαύρο»……». Αφού παρακολούθησε τις μάχες στο μέτωπο της Θεσσαλίας, αμέσως πριν το Πάσχα παίρνει οδηγίες να περάσει στην Ήπειρο, και να φτάσει στην Άρτα, επιλέγοντας να διασχίσει  τα βουνά που χωρίζουν τη Άρτα από την Καρδίτσα…..

Τα πρώτα 7 κεφάλαια το βιβλίου του είναι αφιερωμένα στο μέτωπο της Θεσσαλίας. Η αφήγηση για το μέτωπο της Άρτας περιλαμβάνεται στα κεφάλαια 8 -13 (σελίδες 111 – 235) και το βιβλίο τελειώνει με δυο ακόμη κεφάλαια αφιερωμένα στον πόλεμο στην Κρήτη….(Α. Καρρά)

Μπορείτε να διαβάσετε την μετάφραση στο λινκ https://doxesdespotatou.com/wp-content/uploads/2025/03/Ο-Ελληνοτουρκικός-πόλεμος-του-1897-στην-Άρτα-1.pdf

ή στο λινκ https://independent.academia.edu/AnastasiaKarra4

Δημοσιεύθηκε στη Ο Ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 | Σχολιάστε

Τα καπέλα “Μπαγιασόν”

Δημοσιεύθηκε την 28 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

Το καπέλο υπήρξε ανέκαθεν σύµβολο κοινωνικής τάξης και υποδήλωνε την ιδεολογία αλλά και οικονοµική θέση του ανθρώπου που το φορούσε. Το καπέλο των αστών στις αρχές του προηγούμενου αιώνα ήταν η “ρεπούμπλικα”= δημοκρατία), ένα διαδεδομένο και απαραίτητο συμπλήρωμα του “καθώς πρέπει” μεσοαστού. Το καλοκαίρι την ρεπούμπλικα αντικαθιστούσε το “ψαθάκι η παγιασόν”, ένα ανδρικό αξεσουάρ που ήταν must στη μόδα της εποχής. Το Αρτηνό τους όνομα πάντως ήταν «μπαγιασόν ή μπαγιασόνια»….

Στη φωτογραφία ο Σωτήρης ή Σώτος Μπανταλούκας όπως ήταν το χαϊδευτικό του, ένας από τους συνεχιστές της ποτοποιίας “ΠΗΓΑΣΟΣ”, νεαρός, ποζάρει με καλοκαιρινή αμφίεση και καπέλο μπαγιασόν, τον Αύγουστο του 1928. (Φωτο από αρχείο κ. Μάξιμου Μπανταλούκα)

Δημοσιεύθηκε στη Λαογραφικά και άλλα | Σχολιάστε

Ποτοποιία “ΠΗΓΑΣΟΣ”

Δημοσιεύθηκε την 28 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

Άρτα, Ιούλιος 1946. Εργαζόμενοι στο εσωτερικό της ποτοποιίας ΠΗΓΑΣΟΣ του Βασίλειου Μπανταλούκα επί της οδού Γριμπόβου. (Από το αρχείο του κ. Μάξιμου Μπανταλούκα)

Περισσότερες πληροφορίες για την ποτοποιία ΠΗΓΑΣΟΣ μπορείτε να βρείτε στα λινκ https://doxesdespotatou.com/potopoiia-vas-mpantaloyka-1/

και https://doxesdespotatou.com/potopoiia-vas-mpantaloyka-2/

και https://doxesdespotatou.com/1932-epaggelmatiki-diafimistiki-karta/

Δημοσιεύθηκε στη Το εμπόριο στην Άρτα | Σχολιάστε

ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ ΑΡΤΗΣ

Δημοσιεύθηκε την 28 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

Πολλοί οι φίλαθλοι. Ο ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ Άρτης ήταν γέννημα θρέμμα Μελισσουργιωτών. Ιδρύθηκε το 1950.

ΙΔΡΥΤΕΣ:Χρήστος Κ. Μπανιάς (1ος Πρόεδρος, ο οποίος ήταν και ο εμπνευστής της αδελφότητας των Μελισσουργιωτών στην Αθήνα το 1946), Αλέκος Κ. Πλάκας, Αριστείδης Τσίγκας, Χριστόφορος Μ. Κοντοχρήστος, Θωμάς Γ. Κοντοχρήστος, Ιωάννης Γ. Γιώτης, Κώστας Ε. Μπανιάς, Αριστείδης Ν. Παπαγιάννης, Βασίλειος Χ. Ματσούκας (παίκτης & Αρχηγός), Ευάγγελος Γ. Κοντοχρήστος, Ευστάθιος Β. Μπαλάσκας (ήταν ο «Βενιαμίν»), Δημήτριος Ν. Καραβασίλης, Απόστολος Παπαχρηστάκης, Κώστας Γ. Παπακώστας, Σπύρος Κ. Ρίζος, Αφοι Τρομπούκη (Ιωάννης, παίκτης & τερματοφύλακας και Σπύρος).

Επίσης οι : Αφοι Νεοχωρίτη (Κώστας & Νίκος), Σπύρος Τσιτσιμπρίκος, Χρήστος Παπαζώης (Κωστακιοί), Στράτος Μ. Πατσαλιάς (Δικηγόρος & Νομικός Σύμβουλος). [Κείμενο : Κ.Μπανιάς]

Στη φωτογραφία από αριστερά : Χρήστος Ν. Παπαγιάννης (άνευ…στολής, έπαιξε και στην Αναγέννηση), Σπυράκης (Πρέβεζα), Κων/νος Παπαγιάννης (και στην Αναγέννηση), Χρήστος Βαίτσης, Θεόδωρος Γ. Παπαγιάννης,  Χριστόφορος Βασιλείου (Από Παναμβρακικό), Γεράσιμος Γκιζέλης (και στην Αναγέννηση), Γεώργιος Παπαποστόλης, Λάμπρος Γαλήνας, Γεώργιος Πετανίτης, Νικολάου, Γεώργιος Γαλήνας, Παναγιώτης Ραβανός (και στην Αναγέννηση).[Φωτο &Παρουσίαση Κ. Μπανιάς]

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα του Ολυμπιακού | Σχολιάστε

Ο Φούρνος του Αγγέλη!

Δημοσιεύθηκε την 27 Μαρτίου 2025 από Anastasia Karra

Βρίσκονταν για δεκαετίες επί της οδού Σκουφά, απέναντι από την οδό Παντοκράτορα….Σημείο αναφοράς των παιδικών μας χρόνων, όταν οι μανάδες μας έστελναν για το ψωμί και κατηφορίζαμε τρέχοντας από τη Βαλαώρα, πάνω από τον Παντοκράτορα, στο φούρνο του Αγγέλη….

Ο φούρνος αυτός πιο παλιά, καθώς άρχισε να λειτουργεί το 1910, ήταν ο φούρνος του Ρίζου από το Πέτα, πατέρα της Αλεξάνδρας Ρίζου, συζύγου του γιατρού Σφήκα. Λεγόνταν και φούρνος του Καπνόπουλου εξ αιτίας του καπνού που έβγαινε από την καμινάδα του. Το 1952 τον πήρε ο Βασίλης Αγγέλης κι αργότερα τον κράτησαν τα παιδιά του, Δημήτρης και Νίκος Αγγέλης. Έκλεισε το 2004.

Σήμερα στη θέση του υπάρχει εμπορικό κατάστημα. (Οι φωτογραφίες είναι από το αρχείο της Οικογένειας Αγγέλη).

…και ο πίνακας πάνω από τον πάγκο που σε υποδέχονταν καθημερινά!

Δημοσιεύθηκε στη Το εμπόριο στην Άρτα | Σχολιάστε