Στον γλυπτό διάκοσμο της Μονής Βλαχερνών ανήκει και μαρμάρινη πλάκα που κλείνει, σήμερα το παράθυρο της νότιας πλευράς και αποδίδει ανάγλυφη την μορφή του αρχαγγέλου Μιχαήλ. Εδώ σε φωτογραφία του Helbig Konrad το 1984. (Πηγή : https://www.deutschefotothek.de/)
Μπορείτε να δείτε μια ακόμη φωτογραφία του 1889 στο λινκ https://doxesdespotatou.com/o-archaggelos-michail-moni-vlachernon/
Η είσοδος στο ναό της Παναγίας των Βλαχερνών σε φωτογραφία του Σπύρου Μελετζή τo 1938. Η είσοδος στον αρχικό ναό γινόταν από πέντε θυραία ανοίγματα, από ένα στη βόρεια και στη νότια πλευρά και τρία στη δυτική. Σήμερα παραμένει ανοιχτή η κεντρική πύλη της δυτικής πλευράς, ενώ οι πλάγιες έχουν μετατραπεί σε παράθυρα. (Πηγή : Συλλογή Γεωργίου Καρρά)
Ότι απέμεινε από το αίθριο του παλιού νεοκλασσικού σπιτιού στην οδό Αγίου Μάρκου, που είναι πλέον υπό κατάρρευση. Παλιά πλακάκια, που κάποτε κοσμούσαν τα πλούσια σπίτια, με μονόχρωμο γεωμετρικό σχέδιο με επαναλαμβανόμενους ρόμβους….
Μπορείτε να δείτε το παλιό σπίτι στην οδό Αγίου Μάρκου στο λινκ https://doxesdespotatou.com/to-palio-spiti-stin-odo-agioy-markoy/
και στο λινκ https://doxesdespotatou.com/to-spiti-stin-odo-agioy-markoy/
Στη φωτογραφία της πλατείας Σκουφά, με φόντο το αρχοντικό Γαρουφαλιά, εικονίζεται στη μέση η Κυριακούλα Παπαδοπούλου με αστικό αέρα, με συντροφιά προσφυγοκόριτσων, διευρυμένη με τη θεία Μαρίκα (δεξιό άκρο) και μια αταύτιστη φιγούρα. Μέσα της δεκαετίας του 1930. (Πηγή : Ν’ ΑΚΟΥΓΑ ΤΗΝ ΛΑΛΙΑΝ ΤΟΥΣ, Ε. Ντάτση, Αθήνα, 2024)
Μια κάρτα από την Τρίπολη…..
“Εν Τριπόλη 25 Νοεμβρίου 1926
Σεβαστή μου μαμά, Χαίρε
Υγιαίνω το ίδιον επιθυμώ διά εσάς. Έλαβα το δέμα που μου εστείλατε. Άμα λάβετε κανένα γράμμα από τη Ροσία να μου τοστείλετε αμέσως. Σας έστειλα δρ. 1000 στου τσίκου να πάτε να τα πάρετε
Χ. Ι. Παπαδόπουλος
Ενθύμιον Τρίπολης
Ετών 19″ (Πηγή : Ν’ ΑΚΟΥΓΑ ΤΗΝ ΛΑΛΙΑΝ ΤΟΥΣ, Ε. Ντάτση, Αθήνα, 2024)
“…..1926. Ο πρωτότοκος γιός της οικογένειας Παπαδοπούλου Χρήστος (Ίλτσκαγια Ρωσίας 1907 – Αθήνα 2003), σε ηλικία 19 χρονών στην Τρίπολη, όπου εργάζεται εποχιακά. Πέρασαν μόλις 7 χρόνια από τη μέρα που, στο λιμάνι του Νοβοροσίσκ, χωρίς να τον αντιληφθεί κανείς, ανέβηκε σε ένα από τα αγκυροβολημένα πλοία που «φόρτωνε πρόσφυγες». Το αγόρι περιδιάβαζε ανενόχλητο στο κατάστρωμα, όταν ακούστηκε το σφύριγμα που ειδοποιούσε ότι το πλοίο αναχωρεί. Έντρομο έβαλε τις φωνές, προκλήθηκε ταραχή με το ερώτημα «Τίνος είναι το παιδί;». «Είναι του δασκάλου». Το πλοίο δεν μπορούσε πια να ξαναδέσει. Ο υπεύθυνος για τις αναχωρήσεις των προσφύγων υπέδειξε να τον συνοδεύσει στο ταξίδι για την Ελλάδα κάποιος της οικογένειας. Ο κλήρος έπεσε στην 15χρονη θεία Ρόζα, την αδελφή της γιαγιάς. Όλα έγιναν με ταχύτητα πανικού. Το πλοίο έριξε ανεμόσκαλα και η νεαρή Ρόζα, κρατώντας ένα μπογαλάκι, γαντζώθηκε και ανέβηκε ένα – ένα τα αιωρούμενα, από τριχιά σκαλοπάτια. Οι δυό τους στριμωγμένοι στο κατάστρωμα, πήραν το δρόμο του νόστου για την πατρίδα, μια πατρίδα που βρίσκονταν ήδη στη δίνη του δραματικού υστερόγραφου του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Στην Κωνσταντινούπολη τους έδωσαν ένα καρβέλι ψωμί. Η άφιξη, η καραντίνα, τα «στάλισμα» των εξαθλιωμένων προσφύγων στο λιμάνι του Πειραιά, η επαιτεία, οι πόρτες που έκλειναν κατάμουτρα αλλά και τα καλά συναπαντήματα, είναι καταγραμμένα στο «απωλεσθέν» ημερολόγιό του. Με τη μεσολάβηση του Ερυθρού Σταυρού η οικογένεια βρήκε τα αγνοούμενα μέλη της : τη Μαρία στο Ορφανοτροφείο Θηλέων των Σερρών, τον μοναχογιό και προστάτη της οικογένειας Χρήστο και την άδολη θεία Ρόζα……” (Πηγή : Ν’ ΑΚΟΥΓΑ ΤΗΝ ΛΑΛΙΑΝ ΤΟΥΣ, Ε. Ντάτση, Αθήνα, 2024)
Ο Κορφοβουνιώτης στρατιώτης Κ. Λ. Παπαδημητρίου που υπηρετούσε στο 40 Σύνταγμα Ευζώνων Άρτης, φορώντας τον παραδοσιακό μανδύα του Εύζωνα, τον “ντουλαμά”. Η λέξη είναι άμεσο δάνειο από την τουρκική λέξη “dolama” που σημαίνει “τύλιγμα”.
Η λέξη “ντουλαμάς” ‘η “δουλαμάς” είχε πολλές και διάφορες σημασίες κατά καιρούς όπως :
Ο παραδοσιακός ντουλαμάς του Εύζωνα αποτελείται από : 1. το φέσι (ή σκούφια) που σήμερα λέγεται “φάριον”, 2. την κρεμαστή φούντα ή θύσανο, 3. τον κυρίως μανδύα με τα πέτα κουμπωμένα και με μανίκια, όπου διακρίνονται στο στήθος μερικά στολίδια, 4. τη ζώνη με τις παλάσκες που αντικατέστησαν το σελάχι, 5. τις κάλτσες με το σώβρακο, 6. τις καλτσοδέτες με φούντες (στη φωτογραφία δεν διακρίνονται οι φούντες), 7. τα τσαρούχια με μαύρες φούντες και 8. το όπλο του με την εφ’ όπλου λόγχη. (Πηγή : ΚΟΡΦΟΒΟΥΝΙ, (ΜΠΡΕΝΙΣΤΑ) ΑΡΤΑΣ, Κ. Ν. Κοκκινέλης, Αθήνα, 2013)
Ο Στρατώνας στην κορυφή του λόφου της Περάνθης σε φωτογραφία από την δεκαετία του ’50. (Φωτο από προσωπική συλλογή).
Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα στο λινκ https://doxesdespotatou.com/1864-i-themeliosi-toy-amyntikoy-stratona/
ή στο λινκ https://doxesdespotatou.com/amyntikos-stratonas-artas/
και στο λινκ https://doxesdespotatou.com/i-perigrafi-toy-amyntikoy-stratona-ar/
1957, στο γήπεδο της Άρτας. Αριστερά ο Δημήτρης Μπέκας, στο κέντρο ο Χρήστος Παπαρούνης, ιδρυτής και ψυχή της ομάδας και δεξιά ο Χρυσόστομος Κεφάλας. (Φωτο από αρχείο Χ. Κεφάλα, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
Οθωμανικό σχέδιο της περιοχής της Άρτας. Το Κάστρο της πόλης στον πορτοκαλί κύκλο – Osmanlı Narda Kalesi Haritası (Arta, Yunanistan). [Source : Ottoman Imperial Archives]
