30 Ιουλίου 1925 – Συνοπτική έκθεση του αγροκτήματος Νησίστης – Φιλιππιάδος από τον Επιμελητή Εποικισμού, με όλες τις πληροφορίες που αφορούν την Νησίστα (σημερινή Ροδαυγή) της επαρχίας τότε Φιλιππιάδος. Δίνονται πληροφορίες σχετικά με τα όρια του αγροκτήματος, την διαμόρφωση του εδάφους, τους 10 οικισμούς από τους οποίους αποτελείται και την έκτασή τους, τον πληθυσμό κ.τ.λ. (Πηγή : Διεύθυνση Πολιτικής Γης, ΓΑΚ, Κ.Υ.)
Έλληνες στρατιώτες και εύζωνοι στο Γεφύρι της Άρτας το 1897. Στην απέναντι όχθη διακρίνονται οι σκηνές των Τούρκων. (Φωτογραφία του Ν. Πανταζόπουλου, Φωτογραφικό αρχείο Εθνικού Ιστορικού Μουσείου)
Το Μνημείο προς τιμήν των Ελλήνων που έπεσαν μαχόμενοι στην Ήπειρο κατά τον πόλεμο του 1897, εγκαινιάστηκε στην Άρτα τον Σεπτέμβριο του 1903, απ’ όπου και η φωτογραφία. Αρχικά στήθηκε επί της οδού Αλ. Παπαδιαμάντη, σε μια μικρή πλατεία που ονομάστηκε Πλατεία Μνημείου. Μετά την ρυμοτόμηση της περιοχής και την κατασκευή της Περιφερειακής οδού, μεταφέρθηκε στο παρκάκι ανάμεσα στην περ. οδό και το παραποτάμιο πάρκο. (Φωτο από αρχείο Ανδρέα Οικονόμου).
Πρόκειται για την μετάφραση του αποσπάσματος που περιγράφει τον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 στην περιοχή της Άρτας όπως τον κατέγραψε ο Henry Woodd Nevinson στο βιβλίο του με τίτλο “Scenes in the thirty days war between Greece & Turkey, 1897”, που εκδόθηκε στο Λονδίνο το 1898 από τους J.M. Dent & co.
Ο Henry Woodd Nevinson ήταν Άγγλος πολεμικός ανταποκριτής. Εργαζόταν στην εφημερίδα The Daily Chronicle και το 1897 στάλθηκε στην Ελλάδα για να καλύψει τον Ελληνοτουρκικό πόλεμο. Ο φίλος του, Henry Brailsford, επεσήμανε: «Ως πολεμικός ανταποκριτής ο Νέβινσον ήταν πάντα σχολαστικά προσεκτικός στη συλλογή των γεγονότων του και τα γραπτά του συχνά ενέπνεαν όσους αγωνίζονταν για την ελευθερία. Τα επόμενα χρόνια ανέπτυξε τη φήμη του εξαιρετικού πολεμικού ρεπόρτερ». Έφτασε στην Αθήνα με ατμόπλοιο μέσω Κέρκυρας. Εκεί προσέλαβε έναν νεαρό Έλληνα που γνώριζε αγγλικά σαν διερμηνέα : «……Είχα μαζί μου έναν νεαρό Έλληνα, τον οποίο είχα γνωρίσει τυχαία στην Αθήνα, και τον είχα προσλάβει για να με βοηθήσει στη γλώσσα. Είχε μεγαλώσει στην Αγγλία και πάντα έδειχνε μια μεγάλη επιθυμία να θεωρηθεί Άγγλος. Ως Έλληνας με βοήθησε πολύ και με συνόδευε στο μεγαλύτερο μέρος της εκστρατείας, αν και συχνά, πολύ παρά τη θέλησή του. Μπορούμε να τον ονομάσουμε «Μαύρο»……». Αφού παρακολούθησε τις μάχες στο μέτωπο της Θεσσαλίας, αμέσως πριν το Πάσχα παίρνει οδηγίες να περάσει στην Ήπειρο, και να φτάσει στην Άρτα, επιλέγοντας να διασχίσει τα βουνά που χωρίζουν τη Άρτα από την Καρδίτσα…..
Τα πρώτα 7 κεφάλαια το βιβλίου του είναι αφιερωμένα στο μέτωπο της Θεσσαλίας. Η αφήγηση για το μέτωπο της Άρτας περιλαμβάνεται στα κεφάλαια 8 -13 (σελίδες 111 – 235) και το βιβλίο τελειώνει με δυο ακόμη κεφάλαια αφιερωμένα στον πόλεμο στην Κρήτη….(Α. Καρρά)
Μπορείτε να διαβάσετε την μετάφραση στο λινκ https://doxesdespotatou.com/wp-content/uploads/2025/03/Ο-Ελληνοτουρκικός-πόλεμος-του-1897-στην-Άρτα-1.pdf
ή στο λινκ https://independent.academia.edu/AnastasiaKarra4
Το καπέλο υπήρξε ανέκαθεν σύµβολο κοινωνικής τάξης και υποδήλωνε την ιδεολογία αλλά και οικονοµική θέση του ανθρώπου που το φορούσε. Το καπέλο των αστών στις αρχές του προηγούμενου αιώνα ήταν η “ρεπούμπλικα”= δημοκρατία), ένα διαδεδομένο και απαραίτητο συμπλήρωμα του “καθώς πρέπει” μεσοαστού. Το καλοκαίρι την ρεπούμπλικα αντικαθιστούσε το “ψαθάκι η παγιασόν”, ένα ανδρικό αξεσουάρ που ήταν must στη μόδα της εποχής. Το Αρτηνό τους όνομα πάντως ήταν «μπαγιασόν ή μπαγιασόνια»….
Στη φωτογραφία ο Σωτήρης ή Σώτος Μπανταλούκας όπως ήταν το χαϊδευτικό του, ένας από τους συνεχιστές της ποτοποιίας “ΠΗΓΑΣΟΣ”, νεαρός, ποζάρει με καλοκαιρινή αμφίεση και καπέλο μπαγιασόν, τον Αύγουστο του 1928. (Φωτο από αρχείο κ. Μάξιμου Μπανταλούκα)
Άρτα, Ιούλιος 1946. Εργαζόμενοι στο εσωτερικό της ποτοποιίας ΠΗΓΑΣΟΣ του Βασίλειου Μπανταλούκα επί της οδού Γριμπόβου. (Από το αρχείο του κ. Μάξιμου Μπανταλούκα)
Περισσότερες πληροφορίες για την ποτοποιία ΠΗΓΑΣΟΣ μπορείτε να βρείτε στα λινκ https://doxesdespotatou.com/potopoiia-vas-mpantaloyka-1/
και https://doxesdespotatou.com/potopoiia-vas-mpantaloyka-2/
και https://doxesdespotatou.com/1932-epaggelmatiki-diafimistiki-karta/
Πολλοί οι φίλαθλοι. Ο ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ Άρτης ήταν γέννημα θρέμμα Μελισσουργιωτών. Ιδρύθηκε το 1950.
ΙΔΡΥΤΕΣ:Χρήστος Κ. Μπανιάς (1ος Πρόεδρος, ο οποίος ήταν και ο εμπνευστής της αδελφότητας των Μελισσουργιωτών στην Αθήνα το 1946), Αλέκος Κ. Πλάκας, Αριστείδης Τσίγκας, Χριστόφορος Μ. Κοντοχρήστος, Θωμάς Γ. Κοντοχρήστος, Ιωάννης Γ. Γιώτης, Κώστας Ε. Μπανιάς, Αριστείδης Ν. Παπαγιάννης, Βασίλειος Χ. Ματσούκας (παίκτης & Αρχηγός), Ευάγγελος Γ. Κοντοχρήστος, Ευστάθιος Β. Μπαλάσκας (ήταν ο «Βενιαμίν»), Δημήτριος Ν. Καραβασίλης, Απόστολος Παπαχρηστάκης, Κώστας Γ. Παπακώστας, Σπύρος Κ. Ρίζος, Αφοι Τρομπούκη (Ιωάννης, παίκτης & τερματοφύλακας και Σπύρος).
Επίσης οι : Αφοι Νεοχωρίτη (Κώστας & Νίκος), Σπύρος Τσιτσιμπρίκος, Χρήστος Παπαζώης (Κωστακιοί), Στράτος Μ. Πατσαλιάς (Δικηγόρος & Νομικός Σύμβουλος). [Κείμενο : Κ.Μπανιάς]
Στη φωτογραφία από αριστερά : Χρήστος Ν. Παπαγιάννης (άνευ…στολής, έπαιξε και στην Αναγέννηση), Σπυράκης (Πρέβεζα), Κων/νος Παπαγιάννης (και στην Αναγέννηση), Χρήστος Βαίτσης, Θεόδωρος Γ. Παπαγιάννης, Χριστόφορος Βασιλείου (Από Παναμβρακικό), Γεράσιμος Γκιζέλης (και στην Αναγέννηση), Γεώργιος Παπαποστόλης, Λάμπρος Γαλήνας, Γεώργιος Πετανίτης, Νικολάου, Γεώργιος Γαλήνας, Παναγιώτης Ραβανός (και στην Αναγέννηση).[Φωτο &Παρουσίαση Κ. Μπανιάς]
Βρίσκονταν για δεκαετίες επί της οδού Σκουφά, απέναντι από την οδό Παντοκράτορα….Σημείο αναφοράς των παιδικών μας χρόνων, όταν οι μανάδες μας έστελναν για το ψωμί και κατηφορίζαμε τρέχοντας από τη Βαλαώρα, πάνω από τον Παντοκράτορα, στο φούρνο του Αγγέλη….
Ο φούρνος αυτός πιο παλιά, καθώς άρχισε να λειτουργεί το 1910, ήταν ο φούρνος του Ρίζου από το Πέτα, πατέρα της Αλεξάνδρας Ρίζου, συζύγου του γιατρού Σφήκα. Λεγόνταν και φούρνος του Καπνόπουλου εξ αιτίας του καπνού που έβγαινε από την καμινάδα του. Το 1952 τον πήρε ο Βασίλης Αγγέλης κι αργότερα τον κράτησαν τα παιδιά του, Δημήτρης και Νίκος Αγγέλης. Έκλεισε το 2004.
Σήμερα στη θέση του υπάρχει εμπορικό κατάστημα. (Οι φωτογραφίες είναι από το αρχείο της Οικογένειας Αγγέλη).
…και ο πίνακας πάνω από τον πάγκο που σε υποδέχονταν καθημερινά!
Γειτονόπουλα επί της οδού Χαϊκάλη! Κώστας Ι. Μπασιούκας (έξω αριστερά – μπακ αριστερό, Αρχηγός) και Χρύσανθος Ε. Τσιάφης (Δεξί μπακ – ταχύτατος). [Φωτο από αρχείο Κ. Μπασιούκα, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς]
Τα κρίνα του Ευαγγελισμού με φόντο την εκκλησία της Παρηγορήτισσας στην Άρτα. Μια ονειρική φωτογραφία του Αρτηνού φωτογράφου Βασίλη Κολτούκη (http://vassiliskoltoukis.com/).
Ευχόμαστε σε όλους “Χρόνια πολλά” και του χρόνου με υγεία!
