Στο φωτογραφείο του Μητσιάνη (1)!

Δημοσιεύθηκε την 8 Δεκεμβρίου 2024 από Anastasia Karra

Δυο Αρτηνοί με στολές που δείχνουν το βαθμό του Ενωμοτάρχη, από την δεκαετία του 30, ποζάρουν σοβαροί στον φακό του Δ. Μητσιάνη στην Άρτα.

Ο ενωμοτάρχης ή συνηθέστερα νωμοτάρχης υπήρξε ένας βαθμός υπαξιωματικού στην ελληνική χωροφυλακή, ενός σώματος που αρχικά υπαγόταν στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας μέχρι το 1946. Τότε ήταν που έγινε οργανικό τμήμα του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης. Η θέση του ενωμοτάρχη υπήρξε ανώτερη (προφανώς) από τη θέση του υπενωμοτάρχη αλλά κατώτερη από αυτή του ανθυπασπιστή. Πρόκειται για μια θέση που υπήρχε από την πρώτη δύναμη της Βασιλικής Χωροφυλακής που ιδρύθηκε το 1833. Αρχηγός, 25 Αξιωματικοί, 103 Ενωμοτάρχες και 800 πεζοί Χωροφύλακες.

Κατά την αρχαιότητα, Ενωμοτία ονομαζόταν μια στρατιωτική υποδιαίρεση της Φάλαγγας των αρχαίων Ελλήνων. Η λέξη προέρχεται ετυμολογικά από τον όρο ‘ενώμοτος’, που θα πει αυτόν που έχει πάρει όρκο. Θυμηθείτε και τους χρόνους του αρχαιοελληνικού ρήματος ‘όμνυμι΄. Αυτή την ονομασία δανείστηκε αργότερα και η Ελληνική Χωροφυλακή θεσπίζοντας τον βαθμού του ενωμοτάρχη. (Πηγή : https://www.oneman.gr/)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινά Πρόσωπα και Παρέες | Σχολιάστε

Μια εκκλησία της Άρτας στα χιόνια…

Δημοσιεύθηκε την 7 Δεκεμβρίου 2024 από Anastasia Karra

Πρόκειται για την εκκλησία της Παναγίας της Φανερωμένης. Όπως φαίνεται ήταν από τις σπάνιες φορές που χιόνισε αρκετά και μέσα στην πόλη της Άρτας. (Φωτο από προσωπική συλλογή)

Μπορείτε να δείτε μια ακόμη φωτογραφία από την ίδια σειρά στο λινκ https://doxesdespotatou.com/chionia-stin-arta-2/

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | Σχολιάστε

Λαϊκοί  Οργανοπαίκτες στο Ξεροβούνι

Δημοσιεύθηκε την 6 Δεκεμβρίου 2024 από Anastasia Karra

Ο Γ. Κουτσούμπας στο βιβλίο του για τα παλιά επαγγέλματα στην Άρτα, καταγράφει στο Ξεροβούνι τους παρακάτω μουσικούς : Γεώργιος Ψυχογιός (κλαρίνο), Χρήστος Ψυχογιός (βιολί), Βασίλειος Σπύρου (βιολί – τραγούδι), Θεόδωρος Γεωργίου (κλαρίνο), Γεώργιος Παππάς (λαούτο), Βασίλειος Τσιβόλας (τραγούδι), Ναπολέων Τσιγαρίδας (τραγούδι), Σπύρος Μπάμπαλης (τραγούδι), Δημήτριος Σπύρου (τραγούδι), Γεώργιος Μωραίτης (κλαρίνο), Θεοφάνης Γεωργογιάννης (κλαρίνο), Ιωάννης Τενέζος (κλαρίνο), Λάμπρος Μιχαλόπουλος (βιολί), Βελισάρης Γιαννούκαρης (κλαρίνο), Ευάγγελος Γιαννούκαρης (κλαρίνο), Κων.νος Κουτσογιάννος (βιολί), Χριστόφορος Διαμάντης (βιολί), Πέτρος Μπαρτζώκας (Ακορντεόν – τραγούδι), Μιλτιάδης Μάρης (λαούτο). (Πηγή : ΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΑ ΓΥΡΙΣΜΑΤΑ, Γ. Κουτσούμπας, Άρτα, 2004)

Στη φωτογραφία “Η παλιά κομπανία της Ροδαυγής τη δεκαετία του ’50. Από αριστερά : Βασίλης Αναστασίου (βιολί), Χριστόφορος Διαμάντης (κλαρίνο), Μιλτιάδης Μάρης (λαούτο – τραγούδι) και θεόδωρος Αναστασίου. (Πηγή : Λεύκωμα “ΡΟΔΑΥΓΗ, ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΧΤΕΣ”, Χ. Σταύρος, Άρτα, 2020)

Δημοσιεύθηκε στη Η μουσική, τα σινεμά και το ερασιτεχνικό θέατρο στην Άρτα | Σχολιάστε

Στο πανηγύρι της Αγίας Βαρβάρας

Δημοσιεύθηκε την 6 Δεκεμβρίου 2024 από Anastasia Karra

1952 – Διπλός χορός στο πανηγύρι της Αγίας Βαρβάρας στη Ροδαυγή. Στον έξω κύκλο, μπροστά η Ευαγγελή Σταύρου, την κρατάει ο σύζυγός της Ζαχαρίας, διακρίνεται η Λουκία και ο Κώστας Μάνος και ο Κων/νος Αναστασίου.

Στον μέσα κύκλο, την πρώτη κρατάει ο Στέφανος Γρετσίστας και ακολουθεί η σύζυγος Σταματούλα, 4η η Σταυρούλα Γρετσίστα, 6η η πρεσβυτέρα Χαρίκλεια Παππά (Κασσάρα), 8η η Πανάγιω Καλλιμογιάννη και 9η η Βασιλική Καλλιμογιάννη (Γρετσίστα).

Η εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας βρίσκεται στη θέση Μαναίικα στην έξοδο του χωριού, επί του περιφερειακού δρόμου προς τα Τζουμέρκα, με καταπληκτική θέα, όπως φαίνεται και στη φωτογραφία. (Πηγή : Λεύκωμα “ΡΟΔΑΥΓΗ, ΕΝΑ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟ ΧΤΕΣ”, Χ. Σταύρος, Άρτα, 2020)

Δημοσιεύθηκε στη Η μουσική, τα σινεμά και το ερασιτεχνικό θέατρο στην Άρτα | Σχολιάστε

Άγιος Νικόλαος Καμπής

Δημοσιεύθηκε την 6 Δεκεμβρίου 2024 από Anastasia Karra

Το καμπαναριό της εκκλησίας του Αγίου Νικολάου στο χωριό Καμπή (Στρεβίνα) στις αρχές της δεκαετίας του ’60. (Φωτο από συλλογή Κ.Κ.)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Εκκλησίες | Σχολιάστε

Σκίτσο του Γεφυριού

Δημοσιεύθηκε την 4 Δεκεμβρίου 2024 από Anastasia Karra

Σκίτσο με το Γεφύρι της Άρτας, δημοσιευμένο σε παλιό περιοδικό. Το όνομα του σκιτσογράφου δυστυχώς δεν διακρίνεται με ευκρίνεια. (Πηγή : Ευώνυμος Οικολογική Βιβλιοθήκη)

Δημοσιεύθηκε στη Το Γεφύρι της Άρτας και ο Άραχθος Ποταμός | Σχολιάστε

Η πορεία του Αράχθου σύμφωνα με τον Κ. Στρατή! (α’ μέρος)

Δημοσιεύθηκε την 4 Δεκεμβρίου 2024 από Anastasia Karra

Γράψαμε πρόσφατα για τα αρχαιολογικά, ταφικά ευρήματα στην κοίτη του Αράχθου και ανατρέξαμε στη θεωρία που είχε διατυπώσει πριν αρκετά χρόνια ο Κωνσταντίνος Στρατής,  Μηχανικός Υδρεύσεως του Δήμου Αρταίων, στο βιβλίο του «ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ ΤΟ ΓΕΦΥΡΙ ΚΑΙ Η ΠΑΡΗΓΟΡΗΤΙΣΣΑ». Γράφει σχετικά ο συγγραφέας :

“Η ΠΡΟ ΤΟΥ 1215 ΚΟΙΤΗ ΤΟΥ ΠΟΤΑΜΟΥ ΤΗΣ ΑΡΤΗΣ

Ο ποταμός την εποχήν εκείνην, ακολουθών τας παρυφάς των έναντι της Κουκουναριάς λοφοσειρών του χωριού Πέτα, έρρεεν επί της ευθυγράμμου σχεδόν κοίτης του και κατηυθήνετο προς την έναντι λοφοσειράν της Περάνθης. Δηλαδή δεν εσχηματίζετο τότε γωνία εις την ένθεν της Κουκουναριάς θέσιν, όπως συμβαίνει σήμερον. (Να προσθέσω στο σημείο αυτό ότι η Κουκουναριά ήταν στο σημείο όπου βρίσκεται σήμερα η εκκλησία του Αγίου Ιωάννη στη Βλαχέρνα, ακριβώς στη στροφή του δρόμου μετά το φράγμα. Πήρε το όνομα από μια μεγάλη κουκουναριά που υπήρχε εκεί και στο σημείο βρίσκονταν και ο 91ος Οθωμανικός σταθμός της οροφυλακής).

Η δημιουργηθείσα, συνεπεία της πλημμύρας, νέα ροή, εγένετο αφορμή ν’ αυξηθή τεραστίως η έκτασις μεταξύ Κουκουναριάς και Διοδίων αιγιαλού. Η τότε σχεδόν ευθύγραμμος κοίτη του, ωδήγει τα ύδατα τοου ποταμού προς την Κόπραιναν, όπου και αι εκβολαί αυτού. Ήτοι αι λοφοσειραί Πέτα, Νεοχωρακίου κλπ. ήσαν περιοχαί ευρισκόμεναι – διά την Άρταν τότε – επί της έναντι του ποταμού όχθης.

“ΠΕΡΝΑΝΤΙ”

Η λοφοσειρά η ονομαζόμενη σήμερον Περάνθη, ωνομάζετο την εποχήν εκείνην “Περνάντι”. Την ονομασίαν ταύτην κατ’ αρχήν είχεν μόνον η θέσις της σημερινής Κουτσομύτας, με την πάροδον δε των ετών την έλαβεν ολόκληρος ο λόφος, ο οποίος ωνομάσθη Περάνθη, διότι ήτο κατάφυτος από την ανθίζουσαν πικροδάφνην.

Εις τον διαχωρισμόν τούτον υπό του ποταμού της περιοχής, οφείλεται και ο επί Τουρκοκρατίας διαχωρισμός των ορίων της Ηπείρου – περισσότερον της Άρτης – και της Ακαρνανίας, της οποίας τα σύνορα δυστυχώς ευρίσκοντο μόλις 15 χιλιόμετρα έξω της Άρτης. Εκεί είναι και η κοίτη του σημερινού Ξεροπόταμου, ο οποίος ωνομάζετο Άνινος. Η κοίτη αύτη, ως και τα ύδατα του Ξεροπόταμου τούτου, ηκολούθουν και ακολουθούν  και σήμερον την προς την Κόπραιναν ροήν των, ηνούντο δε με τα ύδατα του ποταμού της Άρτης, ο οποίος, προ του Δεσποτάτου ωνομάζετο “Άθαμος”. Παράλληλος περίπου προς την κοίτην του τότε Άθαμου ποταμού, ήτο και είναι η κοίτη του Ξεροπόταμου Ανίνου. Τα νερά λοιπόν του ποταμού της Άρτης, ακολουθούντα την Περάνθην, συνηντώντο  εις τον δρόμον των με τα νερά του Ανίνου και όλα μαζί κατηυθύνοντο, ως είπομεν, εις την Κόπραιναν και παλαιάν Μπούκαν, όπου, με την πάροδον του χρόνου, εδημιουργήθησαν όλαι εκείναι αι προσχώσεις της περιοχής….” (ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ)

Δείτε επίσης το λινκ https://doxesdespotatou.com/mipos-o-arachthos-kapote-eiche-diaforeti/

Στη φωτογραφία το σκίτσο του Κ. Στρατή που δείχνει την πορεία του Αράχθου “προ του Χαλασμού”. Με τον όρο “Χαλασμός” υπονοεί μάλλον κάποια πολύ μεγάλη πλημμύρα του ποταμού συνέπεια της οποίας ήταν η αλλαγή του υπεδάφους και της ροής των υδάτων. (Ευχαριστώ θερμά τον δάσκαλο κ. Γιάννη Κραμπή, για την προμήθεια του υλικού).

Δημοσιεύθηκε στη Το Γεφύρι της Άρτας και ο Άραχθος Ποταμός | Σχολιάστε

Αντάρτες του ΕΛΑΣ από το Γραικικό!

Δημοσιεύθηκε την 3 Δεκεμβρίου 2024 από Anastasia Karra

1943 – Αντάρτες του ΕΛΑΣ, νεαρά παιδιά, από το Γραικικό των Τζουμέρκων : Χρήστος Χρόνης, Χρήστος Αθανασίου, Ευάγγελος Ζολώτας, Δημήτριος Αθανασίου και Βασίλης Σβεντζούρης. (Από το αρχείο του Κώστα Γαλάνη που τον ευχαριστώ για τις φωτογραφίες).

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

Βαγγέλης Γκονέζος

Δημοσιεύθηκε την 3 Δεκεμβρίου 2024 από Anastasia Karra

Ο Βαγγέλης Γκονέζος  ήταν ένας απ’ τους πρώτους αντάρτες του Αρχηγείου Τζουμέρκων και επί κεφαλής του τμήματος του Αρχηγείου, που μαζί με τον Γ. Αράπη και τον Κ. Καρρά αφόπλισαν στις 6/2/1943 την υποδιοίκηση χωροφυλακής Πραμάντων.

“Γεννήθηκε στους Μελισσουργούς Άρτας το 1916. Τελείωσε την Παιδαγωγική Ακαδημία Ιωαννίνων και διορίστηκε δάσκαλος τον Οκτώβρη του 1939 στο χωριό Αγιά Θεσπρωτίας. Το Μάρτη του 1940 φοίτησε στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών της Σύρου. Πήρε μέρος στον πόλεμο του ’40-’41 ως αξιωματικός διμοιρίτης πολυβόλων και στην στην Εθνική Αντίσταση ως αξιωματικός. Μετά τη Βάρκιζα εντάχθηκε στο τμήμα του Άρη Βελουχιώτη και αργότερα στο Δημοκρατικό Στρατό ως αξιωματικός. Στο τέλος του εμφύλιου πολέμου (1949) βρέθηκε με πολλούς άλλους αγωνιστές στην Τασκένδη, όπου έζησε ως πολιτικός πρόσφυγας, έως τον Αύγουστο του 1978, που επαναπατρίστηκε. Πέθανε στη Νέα Σκιώνη Χαλκιδικής το 2003”. (Πηγή : https://www.fractalart.gr/)

Στη φωτογραφία ο Βαγγέλης Γκονέζος, έφεδρος ανθυπολοχαγός, πρώτος από αριστερά, μαζί με τον Κώστα Νούτσο από το Αμπελοχώρι (Σκλούπο) των Τζουμέρκων. (Πηγή : 40 ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ ΕΛΑΣ, Γ. Αναγνωστάκης, Αθήνα, 1980)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

Ο αφοπλισμός των υποδιοικήσεων Χωροφυλακής Βουργαρελίου και Πραμάντων

Δημοσιεύθηκε την 3 Δεκεμβρίου 2024 από Anastasia Karra

“Στις αρχές Φεβρουαρίου 1943 η διοίκηση του αρχηγείου του ΕΛΑΣ δίνει εντολή στα τμήματα Φ. Τσιάκα και Θ. Ζαλοκώστα  με δύναμη 60 αντρών να αφοπλίσουν την υποδιοίκηση Βουργαρελίου καθώς είχε μαθευτεί ότι οι υποδιοικήσεις χωροφυλακής Βουργαρελίου και Πραμάντων, με όλη τους τη δύναμη και τον οπλισμό τους, είχαν διαταχτεί να εγκαταλείψουν τις περιφέρειές τους και να πάνε στην Άρτα και τα Γιάννενα.

Έτσι τις πρωινές ώρες στις 6 Φλεβάρη τα τμήματα Φ. Τσιάκα και Θ. Ζαλοκώστα  με δύναμη 60 αντρών αφοπλίζουν την υποδιοίκηση Βουργαρελίου χωρίς κανένα επεισόδιο.  Ταυτόχρονα, ένα άλλο τμήμα δύναμης 60 αντρών με επικεφαλής τους Βαγγέλη Γκονέζο, Κώστα Καρρά και Γιάννη Αράπη (Αραχθινό) αφοπλίζει την ίδια μέρα την υποδιοίκηση Πραμάντων. Στους χωροφύλακες δηλώθηκε  ότι τα όπλα τους ήταν στη διάθεσή τους εφ’ όσον ήθελαν να καταταχθούν στους αντάρτες, ανεξάρτητα αν θα πήγαιναν στον ΕΔΕΣ ή θα έμεναν στον ΕΛΑΣ, δεν έδειξαν όμως καμιά τέτοια επιθυμία… Στα χέρια του ΕΛΑΣ έπεσαν άφθονα όπλα, πυρομαχικά, κάπες, αδιάβροχα, γραφομηχανές κι άλλο υλικό….”

‘……Τον ίδιο μήνα, τμήμα του ΕΛΑΣ ανατίναξε μια γέφυρα στο Κομπότι στο δρόμο Άρτα – Αμφιλοχία. Επικεφαλής ήταν ο Τζουμερκιώτης και ο Παλιούρας. Επίσης στις αρχές του Μάρτη του 1943, τμήματα του αρχηγείου χτύπησαν «οπισθοφυλακή ενός ιταλικού συντάγματος στην τοποθεσία Άγιος Χριστόφορος» του χωριού Πέτα…” (Πηγή : 40 ΣΥΝΤΑΓΜΑ ΤΟΥ ΕΛΑΣ, Γ. Αναγνωστάκης, Αθήνα, 1980)

Στη φωτογραφία από το ίδιο βιβλίο “Οι πρώτοι αντάρτες του Αρχηγείου Τζουμέρκων του ΕΛΑΣ. 9 Μάρτη 1943 – Υψώματα Τετρακώμου. Στη φωτογραφία διακρίνονται τέταρτος από αριστερά ο Γιάννης Αράπης (Καπετάν Αραχθυνός) με υψωμένο το χέρι και όγδοος ο Γ. Αναγνωστάκης. Οι υπόλοιποι δυστυχώς άγνωστοι”.

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε