Η φωτογραφία του Richard William Holtermann παρουσιάζει μια από τις τελευταίες γνωστές απεικονίσεις του τεμένους όπου διατηρείται ακόμη σχεδόν ακέραιο το ρεβάκ (η θολωτή στοά) της βόρειας όψης. Σε αντίθεση με τις λήψεις του Αριστοτέλη Ζάχου του 1915–1916, όπου η στοά αποτυπώνεται κυρίως υπό γωνία, εδώ έχουμε μια περισσότερο μετωπική και σαφή εικόνα της αρχιτεκτονικής της μορφής και της κατάστασής της λίγο πριν την οριστική κατάρρευση των επιμέρους στοιχείων της.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί επίσης η έντονα χορταριασμένη και σχεδόν «ζωντανή» στέγη του μνημείου, επάνω στην οποία έχουν αναπτυχθεί πυκνή βλάστηση και τριγύρω κυπαρίσσια, στοιχεία που ενισχύουν την εικόνα εγκατάλειψης αλλά και τη μοναδική ατμόσφαιρα του χώρου κατά τον Μεσοπόλεμο. Η φωτογραφία αποτυπώνει χαρακτηριστικά τη μεταβατική φάση του τεμένους: ένα σημαντικό οθωμανικό μνημείο που εξακολουθεί ακόμη να στέκει επιβλητικό, φέροντας όμως ήδη εμφανή τα σημάδια της φθοράς και της μακρόχρονης εγκατάλειψης. (Φωτογραφία από το αρχείο της οικογένειας Holtermann)
The Last Revak!
The photograph of R. Holtermann presents one of the last known images of the Faik Pasha Mosque in which the revak (the domed portico of the northern façade) still survives in an almost intact state. Unlike the photographs taken by Aristotelis Zachos in 1915–1916, where the portico is depicted mainly from an angle, this image offers a more frontal and clearer view of its architectural form and condition shortly before the final collapse of several of its structural elements.
Particularly striking is the heavily overgrown and almost “living” roof of the monument, covered with dense vegetation and cypress trees. These elements reinforce both the sense of abandonment and the unique atmosphere surrounding the site during the interwar period. The photograph vividly captures the transitional state of the mosque: an important Ottoman monument that still stands imposing and dignified, while already bearing the visible marks of decay and long abandonment. (Photo courtesy of the Holtermann family)
