Μια μικρή πήλινη λυχνία και η ιστορία της….(Της Αναστασίας Καρρά)

Δημοσιεύθηκε την 15 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

Πριν από πολλά χρόνια, όντας μικρό παιδί, εκεί που έπαιζα σε ένα άδειο οικόπεδο με κοκκινόχωμα στην οδό Ανεμομύλων, ξέθαψα με τα χέρια μου, ανάμεσα σε πολλά σπασμένα πήλινα κομμάτια, κι ένα μικρό πήλινο αντικείμενο…καθώς πάντα με διέκρινε μια ανεξήγητη αγάπη για ό,τι παλιό, το πήρα, το καθάρισα και το έβαλα με τα άλλα μικροαντικείμενα της μικρής μου συλλογής…. Δεν πέρασαν παρά αρκετά χρόνια μέχρι να μάθω τί τελικά ήταν αυτό το μικρό πήλινο αντικείμενο….

Ξεφυλλίζοντας το βιβλίο του Λάμπρου Κασσελούρη για τα «Ιστορικά και Λαογραφικά της Άρτας», και στην περιγραφή του για πολλούς τάφους που βρέθηκαν στην περιοχή του χωριού Φωτεινό, είδα σε φωτογραφία ένα παρόμοιο αντικείμενο που δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα μικρό ταφικό λυχναράκι που σύμφωνα με το συγγραφέα ανήκει στον 4ο και 3ο αιώνα π.Χ.. Γράφει χαρακτηριστικά : «…..Αυτή την πλάκα, με την ελπίδα ότι κάτι θα εύρισκα, την μετακίνησα  παρουσία και του ιδιοκτήτη του χωραφιού και βρήκα από κάτω τρεις άλλες πλάκες κάθετα τοποθετημένες. Η ανεύρεσή τους με ενθάρρυνε. Ήταν πράγματι τάφος. Βέβαιος πλέον ότι κάτι υπήρχε στο  εσωτερικό, άρχισα να σκάβω με πολύ προσοχή. Μόλις έφτασα σε βάθος τριάντα περίπου εκατοστών, φάνηκε ένα κόκκινο πράγμα. Ήταν η άκρη ενός μικρού αντικειμένου που σαν από θαύμα γλύτωσε το θρυμμάτισμα από την τσάπα που είχε χτυπήσει ακριβώς δίπλα του. Χαρούμενος τότε, έσκαψα ολόγυρά του  το χώμα μ’ ένα ξύλο και το έβγαλα. Ήταν μια μικρή πήλινη λυχνία, θαυμάσια διατηρημένη. Οι Φωτινιώτες που την είδαν το βράδυ στο καφενείο, είχαν αποφανθεί οι περισσότεροι ότι ήταν τσιμπούκι…. Αυτό το αντικείμενο, ανεκτίμητο για το σκοπό  που το θέλαμε, ήταν αρκετό για να απαντούσε ένας αρχαιολόγος στο ερώτημα που μας απασχολούσε ανέκαθεν για την ιστορία και τους κατοίκους της περιοχής. Και πράγματι, λίγες μέρες αργότερα, οι αρχαιολόγοι της Β’ Εφορίας Αρχαιοτήτων Αθηνών, στους οποίους το έδωσα και το εξέτασαν, αποφάνθηκαν αμέσως ότι ήταν του 4ου π. Χ. αιώνα……

Μικρές πήλινες λυχνίες βρίσκονταν σε πολλούς τάφους που υπήρχαν  στην ευρύτερη περιοχή της Άρτας, όπως επίσης και δακρυδόχοι… Οι δακρυδόχοι ήταν μικρού μεγέθους πήλινα δοχεία  όπου οι συγγενείς των νεκρών  έβαζαν διάφορα αρώματα, καθώς και τα δάκρυά τους και τα τοποθετούσαν έπειτα μέσα στους τάφους. Μη μπορώντας οι πιο σύγχρονοι κάτοικοι της περιοχής να αντιληφθούν τη χρήση αυτών των αντικειμένων, είχαν πλάσει και τον παρακάτω μύθο :  Την εποχή που κατοικούνταν η περιοχή, είχε κατακλυστεί κάποια περίοδο από άφθονα κουνούπια. Και τί κουνούπια! Με σιδερένιες μύτες!…..Οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να υποφέρουν τα οδυνηρά τσιμπήματα  τους και τις αρρώστιες που τους είχαν μεταδώσει. Για το λόγο αυτό, πολλοί από τους αρρώστους που δεν μπορούσαν να αντέξουν, αποφάσιζαν και θάβονταν μόνοι τους. Έσκαβαν δηλαδή ένα λάκκο, έμπαιναν μέσα και τοποθετούσαν από πάνω μια πλάκα, αφήνοντας σε μια γωνιά, μια μικρή τρύπα να αναπνέουν!….Έπαιρναν δε μαζί τους τα ατομικά τους είδη και ένα δοχείο με νερό που έπιναν μέχρι που πέθαιναν !…. Αυτά αναφέρει ο μύθος. Και είναι αρκετά για να καταλάβουμε ότι και οι παλαιότεροι κάτοικοι της περιοχής, βρίσκοντας στους τάφους  τα παραπάνω αντικείμενα, προσπαθούσαν να μαντέψουν τί ήταν και για ποιο σκοπό τα τοποθετούσαν μέσα σ’ αυτούς. Προσπαθούσαν επίσης να μαντέψουν τί είχε συμβεί στην περιοχή που επέφερε τόσους θανάτους, ώστε πολλές περιοχές να είναι γεμάτες τάφους. Αδυνατούντες όμως να δώσουν μια λογική εξήγηση, έπλασαν με τη φαντασία τους τον παραπάνω μύθο. Στηρίχτηκαν δε στις δακρυδόχους που τις νόμιζαν για κοινά υδροδοχεία, στις λυχνίες που τις νόμιζαν για τσιμπούκια, στο μεγάλο αριθμό τάφων και στις πλάκες που φέρουν οι περισσότεροι εξωτερικά….» (Πηγή : ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ, Λ. Κασσελούρη, Άρτα, 1980)

Στην φωτογραφία το ταφικό λυχναράκι της συλλογής μου όπου, στο στόμιό του, υπάρχουν ακόμη τα ίχνη από καπνιά….

…κι εδώ η φωτογραφία της ταφικής λυχνίας που αναφέρει ο Λ. Κασσελούρης στο βιβλίο του!

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην αρχαία εποχή... | Σχολιάστε

Κική Σακκά _ Η πρώτη γυναίκα Δήμαρχος Αρταίων

Δημοσιεύθηκε την 14 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

“Στις 5 Δεκεμβρίου του 1981, ο δήμαρχος Ν. Σιμετζής και η σύζυγός του Πολύμνια, χάνουν τη ζωή τους σε τροχαίο και το θλιβερό άγγελμα συγκλονίζει τους πάντες και βυθίζει την πόλη της Άρτας σε βαθύτατο πένθος.

Μετά το γεγονός αυτό και συγκεκριμένα στις 20 Δεκεμβρίου 1981, συνεδριάζει το Δημοτικό Συμβούλιο για την εκλογή νέου δημάρχου Αρταίων, από τους δημοτικούς σύμβουλους της πλειοψηφίας. Μετά από τρεις ψηφοφορίες η Κική Σακκά εκλέγεται δήμαρχος με 5 ψήφους έναντι τεσσάρων που συγκέντρωσαν οι Σπύρος Ζαρκαλής και Δημήτρης Τρομπούκης. Έτσι εκλέγεται η πρώτη γυναίκα δήμαρχος για πρώτη φορά στην ιστορία του Δήμου Αρταίων. Καθώς το διάστημα της δημαρχίας της ήταν σύντομο, δεν ήταν δυνατόν να παραχθεί έργο άξιο να μνημονευτεί. Η Κική Σακκά υπηρέτησε το Δήμο σεμνά, αθόρυβα, υπεύθυνα, έντιμα και διάφανα και ποτέ δεν έδωσε δικαιώματα για αρνητικούς σχολιασμούς…..” (Πηγή : ΤΑ ΕΝ ΔΗΜΩ ΑΡΤΑΙΩΝ 1975 – 2003, Λ. Στασινός, Άρτα, 2004)

Στη φωτογραφία η Κική Σακκά τη στιγμή της ορκωμοσίας της στο Παλιό Δημαρχείο Άρτης. (Φωτο από το ίδιο βιβλίο)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

1978 – Οι πρώτες πλέον κομματικοποιημένες δημοτικές εκλογές….

Δημοσιεύθηκε την 14 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

“Χρονιά δημοτικών εκλογών το 1978, χρονιά σκληρών έως και αθέμιτων κομματικών αντιπαραθέσεων, μεταξύ της Ν.Δ. που ήταν κυβέρνηση και όλων των άλλων κομμάτων που είχαν σχηματίσει “μέτωπο”. Ειδικότερα στην Άρτα, το κλίμα ήταν ιδιαίτερα αρνητικό για τη Ν.Δ..

Ο τότε δήμαρχος Ν. Σιμετζής ήταν ο κυρίαρχος του παιγνιδιού, έχοντας αφ’ ενός μεν την στήριξη του συνόλου των κομμάτων της αντιπολίτευσης, από την Ένωση Κέντρου και το ΠΑΣΟΚ, έως και το ΚΚΕ και την άκρα Αριστερά, αφ’ ετέρου είχε μεγάλες λαικές προσβάσεις και στο χώρο της Ν.Δ.. Συνάμα μεγάλος αριθμός στελεχών αυτού του χώρου, εμφανέστατα και ενεργά συμπορεύονταν με τον Ν. Σιμετζή και κάποια συμμετείχαν στο ψηφοδέλτιό του. Κανείς από το χώρο της Ν.Δ. δεν είχε τη θέληση και την τόλμη να ηγηθεί ψηφοδελτίου κατά του Ν. Σιμετζή. Το πρόβλημα που προέκυψε εμφανίζονταν αξεπέραστο.

Κάτω απ’ αυτές τις συνθήκες εκδηλώθηκε μια κομματική πρωτοβουλία από μέλη της Ν.Δ. που κατέληξε σε πρόταση στον Κώστα Βάγια, έναν άνθρωπο με μεγάλες και αξιόλογες επαγγελματικές δραστηριότητες σε όλη της Ελλάδα. Η επιλογή, κάθε άλλο, παρά τυχαία ήταν. Γνώριζαν ότι ο Κ. Βάγιας έτρεφε παθολογική αγάπη για την πόλη της Άρτας και θα ήταν για τον ίδιο δύσκολο να αρνηθεί μια τέτοια πρόκληση. Μια πρόταση που δεν πολυσκέφτηκε και είπε το “ναι”…….Ένα “ναι” που ξάφνιασε και προβλημάτισε. Ξάφνιασε γιατί κανείς δεν πίστευε ότι ένας επιτυχημένος επιχειρηματίας θα έθετε σε δοκιμασία τις δραστηριότητές του, σε μια εκ των προτέρων καταδικασμένη αναμέτρηση.

Προβλημάτισε, γιατί κανείς δεν πίστευε ότι θα εξασφάλιζε τουλάχιστον συσπείρωση στο χώρο που τον στήριζε και εκφράζονταν ανοιχτά φόβοι ότι το εκλογικό αποτέλεσμα θα κατέληγε σε κομματική πανωλεθρία.

Ο γράφων σε εκείνες τις εκλογές ήταν στενός συνεργάτης του Ν. Σιμετζή, έξω από κόμματα και καθοδηγήσεις εκλογικών επιτροπών. Πίστευε απόλυτα σε ευρεία νίκη του και διαψεύστηκε. Τις εκλογές τις κέρδισε μεν ο Ν. Σιμετζής, αλλά με ελάχιστη διαφορά και ο Κ. Βάγιας κέρδισε τις εντυπώσεις σ’ αυτή την πρώτη του δοκιμασία…….Η “ΕΘΝΙΚΗ ΕΝΟΤΗΣ ” του Ν. Σιμετζή έλαβε ποσοστό 51,63%, ενώ ο συνδυασμός “ΠΑΝΑΡΤΙΝΟΣ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΣ” του Κ. Βάγια έλαβε 48,37%….” (Πηγή : ΤΑ ΕΝ ΔΗΜΩ ΑΡΤΑΙΩΝ 1975 – 2003, Λ. Στασινός, Άρτα, 2004)

Στη φωτογραφία “Στο μπαλκόνι του ξενοδοχείου ΑΚΡΟΠΟΛ, ο Ν. Σιμετζής και οι υποψήφιοι του συνδυασμού του, σε μια προεκλογική ομιλία”.”. (Φωτο από αρχείο Γιάννη Νάκα)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

Η πρώτη εκλογική νίκη του Ν. Σιμετζή

Δημοσιεύθηκε την 14 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

Στις εκλογές του 1975, ο συνδυασμός “ΕΘΝΙΚΗ ΕΝΟΤΗΣ” του Ν. Σιμετζή ήταν ο νικητής. Έλαβε ποσοστό 58,55% με 3.805 ψήφους, έναντι των 2.693 ψηφοδελτίων του συνδυασμού “ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΟΣ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ” του Χ. Γκίζα. Στη φωτογραφία, στιγμιότυπο από την προεκλογική εκστρατεία του Ν. Σιμετζή.  (Πηγή : ΤΑ ΕΝ ΔΗΜΩ ΑΡΤΑΙΩΝ 1975 – 2003, Λ. Στασινός, Άρτα, 2004)

Καθώς ήταν και οι τελευταίες μη – κομματικοποιημένες δημοτικές εκλογές, αξίζει να ρίξουμε μια ματιά στα ψηφοδέλτια των δυο συνδυασμών……

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

“Η ΕΞΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΒΟΥΡΓΑΡΕΛΙΟΥ” από τον Δήμαρχο Θεοδωρίας Γεώργιο Ι. Οικονομίδη – Γ’

Δημοσιεύθηκε την 14 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

Το τρίτο και τελευταίο μέρος από το βιβλίο “Η ΕΞΑΓΟΡΑ ΤΟΥ ΒΟΥΡΓΑΡΕΛΙΟΥ” του Δήμαρχου Θεοδωρίας Γ.Ι. Οικονομίδη με επιμέλεια Κ. Ν. Παπαδημητρίου, Ιατρού & Βουλευτού Άρτης που μπορείτε να το διαβάσετε στο λινκ https://doxesdespotatou.com/wp-content/uploads/2023/10/ΕΞΑΓΟΡΑ-ΒΟΥΡΓΑΡΕΛΙΟΥ-Γ.pdf

Στη φωτογραφία απόσπασμα από το γράμμα που έστειλε ο Χαρίλαος Τρικούπης στον Γεώργιο Οικονομίδη στις 19 Απριλίου 1982, σχετικά με τις επερχόμενες εκλογές…..

Δημοσιεύθηκε στη Το αγροτικό ζήτημα στην περιοχή της Άρτας | Σχολιάστε

Μαργαρίτα Σ. Σαρλή

Δημοσιεύθηκε την 12 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

Η Μαργαρίτα Σ. Σαρλή, δασκάλα, με φορεσιά της Μακεδονίας. Η Μαργαρίτα ήταν κόρη του Σωτήρη Σαρλή και της Φεβρωνίας Βλάχου που έμεναν στην Ταμπακιάδα. Η οικογένεια Σαρλή είχε παιδιά : την Μαργαρίτα, την Σοφία (δασκάλα Γαλλικών), τον Δημήτρη, που πέθανε από ελονοσία το 1932 σε ηλικία 16 ετών, την Κοραλία (σύζυγο Ν. Πέτσα) και τον Κωσταντίνο (πτυχιούχος Α.Σ.Ο.Ε. -Λογιστής). Η οικογένεια έμενε σε ένα μεγάλο σπίτι στην Κομνηνών 17 με πηγάδι στην αυλή. (Πηγή : Λεύκωμα ΤΑΜΠΑΚΙΑΔΑ, Κ. Μπανιάς, Άρτα, 2023)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Συνοικίες | Σχολιάστε

Το πρώτο ταξί της Άρτας

Δημοσιεύθηκε την 12 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

1935 στην Ταμπακιάδα. Η «Πακάρ» (Packard) του Σπύρου Κουτρούμπα (1909 – 1967), ένα από τα πρώτα, αν όχι το πρώτο, αυτοκίνητα στην Άρτα που εκτελούσε χρέη ταξί. Παρόμοιο αυτοκίνητο ήταν και η Πακάρ του Ελευθέριου Βενιζέλου, στο οποίο επέβαινε κατά την εναντίον του δολοφονική απόπειρα στη λεωφόρο Κηφισίας.

Στη μέση όρθιος ο ιδιοκτήτης Σπύρος Κουτρούμπας. Στο τιμόνι ο Γεώργιος Μ. Νικάκης (Διευθυντής Στρατολογίας Άρτης). Πίσω αριστερά ο αδελφός του  Αθανάσιος Νικάκης  (Καθηγητής Μουσικής και Αρχιμουσικός στο Ωδείο Αθηνών, τη Λυρική Σκηνή  και στο 3ο Σώμα Στρατού. Δίπλα του ο Χαράλαμπος Χαρακλιάς (Φωτο από αρχείο Μιχαήλ Νικάκη, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Μέσα Μεταφοράς | Σχολιάστε

ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ 1969 – Β’ Εθνική

Δημοσιεύθηκε την 12 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

Αναμνηστική φωτογραφία με τους επίσημους της πόλης. Ο Νομάρχης Δημοσθένης Παναγιωτόπουλος με τη σύζυγο και την κόρη του. Ο Δήμαρχος Αντρέας Κοσσυβάκης (Νομικός). Επίσης οι : Κ. Κουφός (Πρόεδρος), Σ. Ζησόπουλος (Γ. Αρχηγός), Κ. Σωτηριάδης (Διεθνής – Πανιώνιος), Δ. Σιακούφης, Κ. Μπασιούκας, Σ. Πέτσας, Κ. Νίκου, Β. Λάιος (τέρμα), Χ. Τσιάφης, Κ. Ευταξίας, Ν. Κοντογεώργος.

Στην κερκίδα: Κ. Βούλγαρης, Σ. Σκαλτσάρης, Ν. Τσίτσικας (με τα γυαλιά), Α. Παππάς κ.α. (Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα της Αναγέννησης | Σχολιάστε

Στο μπαλκόνι του ΑΚΡΟΠΟΛ το 1975!

Δημοσιεύθηκε την 11 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

Από ομιλία του υποψήφιου Δημάρχου Χ. Γκίζα στο μπαλκόνι του ξενοδοχείου ΑΚΡΟΠΟΛ. Διακρίνονται οι : Αμαλία Κ. Μπρισένιου, Π. Γεωργόπουλος, Δημ. Ν. Καραβασίλης, Νικ. Καιντάσης, Β. Γ. Ματσούκας, Σταύρος Μαστοράκης και Θεοχάρης Ευστρατιάδης. (Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Μπορείτε να δείτε μια παλιότερη ανάρτηση από την προεκλογική εκστρατεία του Χ. Γκίζα στο λινκ https://doxesdespotatou.com/arta-dimotikes-ekloges-75/

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε

Από την προεκλογική εκστρατεία του Χ. Γκίζα το 1975

Δημοσιεύθηκε την 11 Οκτωβρίου 2023 από Anastasia Karra

Λουλούδια για τον υποψήφιο δήμαρχο Χ. Γκίζα. Δεξιά του με τα γυαλιά ο νομικός Χ. Γρέβιας. Επίσης οι Κ. Γ. Τρομπούκης, Ν. Καιντάσης, Ζώτος, Β. Γ. Ματσούκας, Β. Λάμπρου, Αδριανός Κερασίδης, Β. Καραδήμα (με λουλούδια), Γ. Κ. Μαστρογιάννης και ο μικρός Κων/νος Ψηλός. (Φωτο από το αρχείο Σ. Μαστοράκη με πληροφορίες από την Βάσω Μαστρογιάννη-Χάιδου. Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε