Χορευτικό Ράμιας Άρτης με μπροστάρη τον Δημοσθένη Τράντζα. (Από προσωπική συλλογή).

Χορευτικό Ράμιας Άρτης με μπροστάρη τον Δημοσθένη Τράντζα. (Από προσωπική συλλογή).

Αλ. Ντζιόκας (κλαρίνο), Νικ. Περίδρομος (βιολί), Αλ. Μιχάλης (βιολί), Αν. Μιχάλης (ντέφι), Μ. Μιχάλης (βιολί), Δ. Μιχάλης (ντέφι, λαούτο), Γ. Μιχάλης (κλαρίνο), Λ. Πρέντζας (κλαρίνο), Απ. Γιάννος (βιολί), Παντ. Γιάννος ( βιολί), Λεων. Φωτίου (βιολί), Χρ. Φωτίου (βιολί – τραγούδι), Αλ. Σπηλιάς (λαούτο), Σωτ. Κολιοκώστας (κλαρίνο), Νικ. Κολιοκώστας (τραγούδι), Κων. Κωσταβασίλης (βιολί), Κων. Κουτσαύτης (βιολί), Νικ. Παππάς (κλαρίνο), Δημ. Τυρολόγος (κλαρίνο), Θεοφ. Μπουζάνης (κλαρίνο), Γρηγ. Γιαννάκης (κλαρίνο), Ηλ. Πλιάτσικας ( κλαρίνο), Βασιλ. Ρίζος (κλαρίνο) Ευάγγ. Κουτσοκώστας (κλαρίνο), Γ. Φλούδας (βιολί), Κων. Άγγελος (τραγούδι), Χρ. Λύτρας (τραγούδι). (Πηγή : ΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΑ ΓΥΡΙΣΜΑΤΑ, Γ. Κουτσούμπας, Άρτα, 2004)
Στη φωτογραφία από διήγημα του Σπύρου Νεραϊδιώτη «…….Στο κλαρίνο ήταν ο Τσίλιας (Βασίλης) Στεργίου από τις Σελλάδες Άρτας και ο Σωτήρης Κολιοκώστας, από το Παλιοκάτουνο Άρτας. Δίπλα ήταν ο Στράτος Κατσίμπρας από τον κάμπο της Άρτας, που έπαιζε κιθάρα και τραγουδούσε, και παραδίπλα ο νεαρός τότε Χρήστος Φωτίου, που έπαιζε βιολί και που επίσης τραγουδούσε.
Αυτοί οι εξαίρετοι και αξιόλογοι κλαριτζήδες, με τους τραγουδιστές που είχαν και μαζί με τους υπόλοιπους λαϊκούς οργανοπαίχτες στο βιολί, στο λαούτο, στην κιθάρα και στο ντέφι, συγκροτούσαν μια πολύ καλή ζυγιά, που γλεντούσε τον κόσμο ανάβοντας τα μεράκια του και σβήνοντας τους καημούς του. Έρχονταν εκείνα τα χρόνια συνέχεια στα πανηγύρια και ήξεραν τα πατήματα του καθενός στα τραγούδια που χόρευαν. Οι χωριανοί και γενικότερα οι πανηγυριώτες τους εκτιμούσαν και τους αγαπούσαν….». (Πηγή : ΑΠΑΝΩ ΣΤΗΝ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΑ, Σ. Νεραϊδιώτης, http://www.elliniki-gnomi.eu/)

Γειτονόπουλα. Δεξιά ο Χ. Τζίμας (Άγιος Νικόλαος) και αριστερά ο Χ. Παπαρούνης (Άγιος Βασίλειος). [ Φωτο από αρχείο Χρήστου (Τάκη) Παπαρούνη, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς]

Άρτα, 1933. Νεαρές Αρτηνιές της εποχής του Μεσοπολέμου φωτογραφίζονται μπροστά από τον επιβλητικό ναό της Παρηγορήτισσας. Πρώτη εξ αριστερών είναι η Λόλα Τούμπουρου και μεσαία η Λιλή Μπανταλούκα, αδελφή τουυ Σώτου Μπανταλούκα. (Φωτο από αρχείο Βασιλείου Σ, Μπανταλούκα, όπως δημοσιεύτηκε στο βιβλίο του Κ. Τσιλιγιάννη για την Παρηγορήτισσα)

Το 1958 ο Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος πέρασε από την Άρτα*. Το πέρασμά του απ’ την πόλη υπήρξε η αφορμή για ένα άρθρο του στη στήλη της εφημερίδας “Ελευθερία”, Ο ΣΤΟΧΑΣΜΟΣ ΚΑΙ Ο ΛΟΓΟΣ, με τίτλο “Το ταξίδι της Άρτας – Συντροφιά με τον υέτιο Δία”, απ’ όπου και το σχετικό απόσπασμα που αφορά την εκκλησία της Παρηγορήτισσας:
“……Αλλά δεν είναι μόνο τα εσπεριδοειδή η μόνη ποίηση της Άρτας. Είναι και τα λαμπρά βυζαντινά της μνημεία, σύμβολα μιας ακμής ανάμεσα στις δυο αλώσεις της Πόλης, τότε που το επιχώριο κράτος των Κομνηνοδουκάδων είχε απλώσει την εξουσία του ίσαμε τις Ιλλυρικές ακτές και την μεσημβρινή Αιτωλία κ΄έστελνε τις κομψές του βασιλοπούλες νύφες στην Ιταλία, τη Γαλλία και αλλού. Κι ανάμεσα σε τούτο, την πρώτη θέση κατέχει η Παναγιά η Παρηγορήτισσα, αυτή η μεγάλη εκκλησιά που ανήκει στον αιώνα των διάσημων γοτθικών μητροπόλεων, η κατάγραφη, η ιδιόρρυθμη, η γεμάτη μεγαλείο και ομορφιά. Ο αναγνώστης της «Ελευθερίας» έχει ήδη διαβάσει δυο πρόσφατα κατατοπιστικά άρθρα της κ. Αθηνάς Καλογεροπούλου, ώστε να μην χρειάζεται να επιστρέψω στο ίδιο θέμα.
Θα ήθελα μόνο να πω, πόσο αγαπώ αυτή την Παναγία την Παρηγορήτισσα, που την εξερεύνησή της, την αποκατάστασή της, την ανάδειξή της χρωστούμε στην άμεμπτη επιστήμη του κ. Α. Ορλάνδου και πόσο το θεωρώ χρέος μου κάθε φορά που βρίσκομαι στην Άρτα να συνομιλώ με τον Παντοκράτορά της, να περιδιαβάζω σιωπηλός μέσα σ’ εκείνο το χώρο των θαυμασίων, που είναι ο χώρος της. Ερειπωμένη οικονομικά και στρατιωτικά, ακρωτηριασμένη, κομματιασμένη η βυζαντινή αυτοκρατορία έχει τη δύναμη και τη στερνή της στιγμή, λάφυρο πια της ακατάσβεστης λαιμαργίας πολυάριθμων εχθρών, να συντελή τις απαράμιλλες εκφράσεις του Μυστρά ή της Άρτας….” (Πηγή : ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ, Ι. Μ. Παναγιωτόπουλος, Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, 11 Ιανουαρίου 1959)
*Μπορείτε να διαβάσετε τον σχολιασμό του για την Άρτα στο λινκ https://doxesdespotatou.com/i-arta-mesa-ap-tin-perigrafi-toy-i-m-pa/
Στη φωτογραφία η Παρηγορήτισσα μεταξύ 1935 – 1939. Πρόκειται για τη δεύτερη φωτογραφία του Μιχαήλ Βυζά από την Άρτα. (Πηγή : http://eliaserver.elia.org.gr/)

Χριστόφορος Δημόπουλος, Γρηγόρης Μπεκατώρος, Χρ. Ζαρκαλής, Ναπολέων Πέτσας, Ευστάθιος Γιώτης, Γεώργιος Γκίζας, Απόστολος Τσιρογιάννης, Αλέξανδρος Μπαρώνος, Γεώργιος Ζάγκλης, Χαράλαμπος Παπαχρήστου, Δημήτριος Μητροτόλης, Αθανάσιος Κονταξής, Δημήτριος Κωσταδήμας, Αφοι Κων/νος & Άρης Ευσταθίου, Ιωάννης Έξαρχος, Χρ. Τζουμερκιώτης, Ναπολέων Τσίτσικας, Παύλος Παπακαμέννος, Τάκης Βάσσος, Κων/νος Γαλήνας, Παναγιώτης Κολοβός, Γεώργιος Σιμιτζής, Κων/νος Θεοδώρου, Κων/νος Μήλιος, Δημήτρης Ασημακόπουλος, Γεώργιος Κατσάνος. Επίσης οι καθηγητές Κων/νος Τσίρκας (Φιλόλογος) και Κων/νος Μεγαπάνος (Φωτο & σχόλιο Κ. Μπανιάς)

Ο Μιχαήλ Βυζάς ήταν Έλληνας ανώτερος αξιωματικός του στρατού Ξηράς με το βαθμό του Συνταγματάρχη σε πολεμική διαθεσιμότητα, πολιτικός που διατέλεσε βουλευτής, Γενικός Διευθυντής της «Ελληνικής Εταιρείας Εναερίων Συγκοινωνιών» και επιχειρηματίας που εργάστηκε ως αντιπρόσωπος εταιρειών κατασκευής κινητήρων αεροπλάνων. Από το πέρασμά του από την Άρτα μας άφησε 3 φωτογραφίες που βρίσκονται στη συλλογή του “Ελληνικού Λογοτεχνικού Ιστορικού Αρχείου»”[Ε.Λ.Ι.Α.].
Εδώ η πρώτη από τις φωτογραφίες που απεικονίζει το Γεφύρι μεταξύ 1935 – 19139.

Αρτηνοί πρόσκοποι τη δεκαετία του 1930. (Πηγή: Λεύκωμα ΠΡΟΤΑΣΗ, Άρτα, 1999)

1956 – Οι ποδοσφαιρικές ομάδες Δαφνωτής & Πλατανούσας.
ΔΑΦΝΩΤΗ : Αφοι Κώστας (Φυσικός) & Σπύρος (Τοπογράφος) Ι. Γκατζόγια, Κων/νος Αρ. Γκατζόγιας (Δάσκαλος), Ιωάννης Ε. Νάσιος (Διευθυντής Δ.Ε.Η. Άρτας), Βασίλειος Ροπόκης (Καθηγητής), Βασίλειος Παίδαρος, Γεώργιος Κ. Παίδαρος (Καθηγητής Θεολογίας Παν. Αθηνών), Οδυσσεύς Γ. Παπαγεωργίου (Μηχ. Ηλεκ. Ε.Μ.Π.).
ΠΛΑΤΑΝΟΥΣΑ : Μιχάλης Παπανικολάου (Φιλόλογος), Νίκος Δ. Μπατσής (Επιχειρηματίας), Κων/νος Χ. Παπαγεωργίου (Πλοίαρχος), Γεώργιος Λ. Πρέντζας (Πλοίαρχος), Ιωάννης Μπατσής, Αθανάσιος Γιαννούλης. (Φωτο από αρχείο Κων/νου Γκατζόγια, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Τέντωμα των νημάτων στο σπίτι του Κ. Κρυστάλλη στο Συρράκο σε φωτογραφία του Π. Βοκοτόπουλου τον Αύγουστο του 1967, από το Λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ (2011).
Μπορείτε να δείτε μια ακόμη φωτογραφία για το διάσιμο στο Συρράκο του Σ, Μελετζή στο λινκ https://doxesdespotatou.com/syrakiotisses-sto-diasimo-idiasma/
