Ο Στέργιος Βούλγαρης, ανθυπολοχαγός από το χωριό Πηγές Άρτας, κατατάχτηκε στον Ε.Δ.Ε.Σ. τον Νοέμβριο του 1942. Έλαβε μέρος στην επιχείρηση στο Γοργοπόταμο και αργότερα κατέγραψε την εμπειρία του στο βιβλίο του με τον τίτλο “ΓΟΡΓΟΠΟΤΑΜΟΣ”. (Πηγή Φωτογραφίας : ΓΟΡΓΟΠΟΤΑΜΟΣ, Σ. Βούλγαρης, Αθήνα, 1971)
“Γυναίκες της Ηπείρου εργάζονται για την συντήρηση δρόμου. Η συμβολή τους στο Έπος του ’40 είναι παραδειγματική”. Πηγή φωτογραφίας : ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ, όπως δημοσιεύτηκε στο Λεύκωμα ΕΛΛΑΔΑ 20 ΑΙΩΝΑΣ – ΟΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ, Μ. Κατσίγερας, Αθήνα, 2000)
Έλληνες στρατιώτες στήνουν πολυβόλα σε βουνοκορφή. Τα κράνη τους δείχνουν την ποικιλία προελεύσεως και εποχής κατασκευής του πολεμικού υλικού. Ο σκυμένος στρατιώτης, μπροστά, φορεί κράνος γαλλικού τύπου του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Τα κράνη των άλλων τριών είναι διαφορετικά μεταξύ τους. (Πηγή φωτογραφίας : ΑΘΗΝΑΙΚΟ ΠΡΑΚΤΟΡΕΙΟ ΕΙΔΗΣΕΩΝ, όπως δημοσιεύτηκε στο Λεύκωμα ΕΛΛΑΔΑ 20 ΑΙΩΝΑΣ – ΟΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ, Μ. Κατσίγερας, Αθήνα, 2000)
“Την χαμένη σήμερα ειδυλλιακή εικόνα των νοτίων παρυφών της Άρτας στις αρχές του 20ου αι. διασώζει η φωτογραφία του Α. Ορλάνδου, που άγνωστο πως, βρέθηκε στα αρχεία του Α. Ζάχου.
Στο πρώτο επίπεδο διακρίνονται οι κήποι που εκτείνονταν στους πρόποδες του βραχώδους λόφου της Περάνθης. Μεταξύ τους υπήρχαν καλύβια νομάδων κτηνοτρόφων με στέγες καλυμμένες με άχυρο. Πιο πίσω διακρίνονται αμυδρά ερειπωμένα και αλλοιωμένα τα κτίσματα της βυζαντινής μονής της Παρηγορήτριας και ανάμεσά τους το περίφημο καθολικό της, κτίσμα του τέλους του 13ου αι. που κυριαρχεί απόλυτα στη γύρω περιοχή. Δεξιά του ναού φαίνονται τα τελευταία σπίτια της πόλης και στο βάθος η φαρδιά κοίτη του Αράχθου, ο έφορος κάμπος της Άρτας και τα Ηλιοβούνια (ή Λεβούνια)”.
(Η φωτογραφία είναι από το Λεύκωμα ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΦΑΚΟ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ ΖΑΧΟΥ , με σχόλιο του Στ. Μαμαλούκου, Μουσείο Μπενάκη, 2007)
Μπορείτε να δείτε μια ακόμη φωτογραφία της Παρηγορήτριας από το ίδιο περίπου σημείο λήψης στο λινκ https://doxesdespotatou.com/parigoritissa-1913/
Μαθήτριες του Γυμνασίου Θηλέων Άρτης κάνουν τη βόλτα τους στην πόλη μια ηλιόλουστη μέρα του Δεκέμβρη. Φορώντας τις ποδιές τους βέβαια, καθώς η έξοδος με πολιτική ενδυμασία θα σήμαινε “αποβολή” εκείνες τις εποχές. Διακρίνονται η Σταυρούλα Ρούμπου με την αδελφή της, η Λέλα Ματσόκη και η Ρηνούλα Φλώρου. (Φωτο από αρχείο Λέλας Ματσόκη – Κοντοδήμα)
Το άγαλμα του τσολιά στην είσοδο της πόλης στις αρχές του 1970, σε φωτοκάρτα που έχει σταλεί από την Άρτα. Στην περιοχή υπάρχουν ακόμη κτήματα και δεν έχουν κτιστεί μεγάλα οικοδομήματα. Δυστυχώς η φωτοκάρτα δεν είναι πολύ καθαρή. (Πηγή : Οίκος Δημοπρασιών)
…και η πίσω πλευρά!
Στην κεντρική πλατεία της Άρτας. Πίσω το ζαχαροπλαστείο «ΕΛΒΕΤΙΚΟΝ» του Γρηγόρη Ιωάννου. Κάτω αριστερά το κτίριο της Α.Τ.Ε.
Διακρίνονται από αριστερά τα μέλη του Παναμβρακικού : Γ. Τσάντας, Μ. Τσαντούκλας, Ντούλας Διαμάντης, Σόλων Μαρκαμπέλας,Πάνος Ρήγας, Κ. Βάσσος και Κ. Σακκάς. (Φωτο από αρχείο Κ. Σακκά, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
Σας ευχόμαστε ολόψυχα να περάσετε μια όμορφη Πρωτοχρονιά με φίλους και αγαπημένους!!!
Στη φωτογραφία “Κοριτσάκια με κούκλες και παιχνίδια. Ελλάδα, 1920-1930” (Πηγή : Μπουσείο Μπενάκη)
“Πώς να περιγράψεις στα σημερινά παιδιά τη γλυκιά – κυριολεκτικά και μεταφορικά – σχέση που είχαμε με τους πλανόδιους πωλητές γλυκών; Πώς να εξηγήσεις το γιατί γύρω τους μαζευόνταν τα παιδομάνι;
Εποχή πανηγυριού (Μουχούστι) στο τέλος Σεπτεμβρίου και όλα τα πιτσιρίκια, με άπληστο μάτι, έβλεπαν να τυλίγεται και να ξετυλίγεται σ’ ένα καλαμάκι η ζάχαρη – μαλλί της γριάς και άκουγαν τον κατασκευαστή του να το δίνει στο τυχερό παιδί, αφού πρώτα το ρωτούσε το όνομά του, για να τραγουδήσει και το απαραίτητο δίστιχο :
“Πάρε και συ Γιαννάκη
Με το κοντό βρακάκι”.
“Πάρε και συ Μαρίτσα
Με την κόκκινη φουστίτσα”.
Και άλλα, ανάλογα με το πως έλεγαν το κάθε παιδί και τί χαρακτηριστικό είχε. Και εκείνη η ικανοποίηση και η απόλαυση στα μάτια πως να δοθεί, καθώς έπεφτε με τα μούτρα στο μαλλί και όλο το προσωπάκι κολλούσε από τη ζάχαρη!!!! (Πηγή : ΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΑ ΓΥΡΙΣΜΑΤΑ, Γ. Κουτσούμπας, Αθήνα, 2004)
Στη φωτογραφία “Πλανόδιος μικροπωλητής με το μαλλί της γριάς γύρω στα 1935”. Φωτογραφία της Έλλης Παπαδημητρίου. (Πηγή : Μουσείο Μπενάκη)
“Τον καιρό εκείνο ήταν σε όλες τις γωνιές στο Μονοπλιό καραμελάδες, έχοντας τις τάβλες τους πάνω σε ψηλά τρίποδα. Είχαν τριών ειδών καραμέλες. Έφκιαναν τις τσιγάρες καθώς και τα μπαστούνια ως 20 πόντους μάκρος με κόκκινες ρίγες. Είχαν τα μικρά μπαστούνια στηριγμένα σε καλαμάκι ως 15 πόντους μάκρος, βουτυγμένα σε κόκκινη λυωμένη ζάχαρη. Είχαν τον άσπρο χαλβά με καρύδια σε μεγάλα σκαφίδια, που κόβονταν με το σκεπαράκι, είχαν και τον σκούρο που τον έλεγαν “πολίτικο”, είχαν ωραία παστέλια και τον εξαιρετικό ροζέ που γίνονταν από σκέτο καρύδι ζυμωμένο με ζάχαρη. Όλα τα παιδιά αυτόν κυνηγάγαμε. Είχαν στραγάλια με μπιρμπίλια και σταφίδες ανακατεμένα – ένα δίλεπτο, ένα χωνί. Σ’ένα συρταράκι του ταβλά είχαν λεφτοκάρια να παίζουν τα παιδιά μονά – ζυγά και ή θάτρωγες τον ροζέ χωρίς να πληρώσεις ή θάδινες την πεντάρα χωρίς να φας τίποτε. Με τον πόλεμο του 1912 άλλαξε κι αυτών η κατάσταση…..”(Από άρθρο του Λεωνίδα Βλάχου στην ΑΡΤΗΝΗ ΕΥΘΥΝΗ, τχ. 23 -24, 1985)
Στη φωτογραφία “Πωλητής ξηρών καρπών στη Ελλάδα – αρχές 20 αιώνα” (Πηγή φωτογραφίας : https://www.delcampe.net/)
