Τμήμα των Πραμαντιώτικων βουνών. Αριστερά Κάτω Ντάλα, το διάσελο του Τσιακαρόνη δεξιά, Τζαμί, Στουρνάρι, Χίλια Εξήντα στη μέση και η Κακαρδίτσα δεξιά στου ορίζοντα την άκρη….(Φωτο από το Λεύκωμα του Νίκου Β. Καρατζένη Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΩΝ ΝΟΜΑΔΩΝ ΤΩΝ ΠΡΑΜΑΝΤΩΝ ΣΤΙΣ ΒΟΥΝΟΚΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΠΙΝΔΟΥ. Ιωάννινα, 2009)
“……Απόστασε ο έρμος ο πρατάρης στην ορθοστασία της αμαλαϊάς και καθώς τον ζέσταναν ο ήλιος και η κάπα του ” τον έκλεψε λιγάκι” πριν προλάβει να καπνίσει το τσιγάρο της ξαποστασιάς…..”
Στη φωτογραφία ο Πάνος Χρ. Τσιλιγιάννης στο Κατάφουρκο του Μακρυνόρους τον Μάρτιο του 1993.
Ο πατέρας του Χρήστος Γιώτη Τσιλιγιάννης ήταν ο μόνος Πραμαντιώτης τσέλιγκας που το κοπάδι του ξεπέρασε τα χίλια πρόβατα κατά τον εικοστό αιώνα και το 1938 “τα τελάλισε” μια Κυριακή στην πλατεία των Πραμάντων και στα Γιάννενα με τούτα τα λόγια : ” Ο Χρήστος Γιώτης Τσιλιγιάννης έφκιασε χίλια πρόβατα (να ζήσει) να τα φάει, να μην τον φάν(ε)”. Ήταν τακτική των τσελιγκάδων, που τα πρόβατά τους “χίλιαζαν”, να πληρώνουν τελάλη για να διαλαλήσει τι βιός τους, ώστε να το μάθουν οι πάντες…..(Από το Λεύκωμα του Νίκου Β. Καρατζένη Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΩΝ ΝΟΜΑΔΩΝ ΤΩΝ ΠΡΑΜΑΝΤΩΝ ΣΤΙΣ ΒΟΥΝΟΚΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΠΙΝΔΟΥ. Ιωάννινα, 2009)
“….Η βροχή μας έδερνε χωρίς οίκτο. Έβρεχε από ψηλά, έβρεχε από τα πλάγια, έβρεχε στον κόσμο όλο. Οι άνεμοι βογκούσαν αγριεμένοι, οι λύκοι μάνιαζαν δαιμονισμένα, τα σκυλιά αλυχτούσαν εξοργισμένα…..Κάθε τόσο ο αδερφός μου μετακινούσε την Πλάτη για να αντικρούσει κάπως τη χολή των αέρηδων. Επειδή ήμασταν αναγκασμένοι να προσέχουμε τα πρόβατα, δεν τολμούσαμε να στήσουμε μια τζιομπανοκάλυβα “να χώσουμε” το κεφάλι μας, παρά κουρνιάζαμε στην Πλάτη, που είχε καταντήσει παιγνίδι των ανέμων….”
Στη φωτογραφία η θρυλική στα ποιμενικά χρονικά “Πλάτη” στο πλάγιασμα της οποίας ο ερημικός στερφάρης περνούσε όλο το χειμώνα. (Πηγή : ΜΕ ΤΑ ΠΡΟΒΑΤΑ ΣΤΑ ΤΟΠΙΑ ΤΩΝ ΛΥΚΩΝ, ΤΩΝ ΚΕΡΑΥΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΝΕΜΩΝ, Ν. Β. Καρατζένης, Βελανιδιά, τχ. 19, 2008)
Απόμαχοι γεροτσελιγκάδες στη βρύση του Αράπη στα Πράμαντα. Από αριστερά Γιώργος Δ. Καρατζένης, Βασίλης Σ. Καρατζένης, Χαρίλαος Ι. Λιανός και Βασίλης Γ. Χήρας τον Ιούλιο του 1990. (Φωτο από το Λεύκωμα του Νίκου Β. Καρατζένη Η ΑΝΟΔΟΣ ΤΩΝ ΝΟΜΑΔΩΝ ΤΩΝ ΠΡΑΜΑΝΤΩΝ ΣΤΙΣ ΒΟΥΝΟΚΟΡΦΕΣ ΤΗΣ ΠΙΝΔΟΥ. Ιωάννινα, 2009)
Το κτίριο στην οδό Σκουφά, αρ. 50-52 σήμερα, φωτογραφημένο από τη δυτική πλευρά. Οι παλιές τοξοτές πόρτες υπάρχουν και σήμερα καθώς το κτίριο είναι διατηρητέο. Στον επάνω όροφο, τα ανοίγματα έχουν σφραγιστεί και έχει αφαιρεθεί η πλάκα με τις πληροφορίες για το οίκημα.
(Πηγή : Η φωτογραφία είναι από αρχείο Διατηρητέων Μνημείων της Άρτας, Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Ηπείρου, Βορείου Ιονίου και Δυτικής Μακεδονίας, Ιωάννινα)
Το κτίριο με το κατάστημα ιδιοκτησίας Νικολάου Κρυστάλλη, στην οδό Σκουφά, αρ. 50-52 την δεκαετία του ’70. Στο ισόγειο, ο ιδιοκτήτης διατηρούσε παντοπωλείο. Το κτίριο αποτελεί τυπικό παράδειγμα των παλιών καταστημάτων της οδού Σκουφά, μετά οικίας στον πρώτο όροφο. Πάνω αριστερά, δίπλα στο παράθυρο υπήρχε εντοιχισμένη πλάκα, πιθανόν με πληροφορίες σχετικά με το κτίριο. Το κτίριο είναι φωτογραφημένο από την ανατολική πλευρά και έχει κηρυχθεί διατηρητέο.
(Η φωτογραφία είναι από το αρχείο του ζωγράφου Αποστόλη Τσιρογιάννη, όπως δημοσιεύτηκε από τον κ. Στάθη Μπαρτζώκα, στο χρονολόγιό του).
Πάρτι στο σπίτι του Κώστα Βάγια, μετέπειτα Δημάρχου Άρτης, στις 30 Ιανουαρίου 1959. Διακρίνονται από αριστερά : Σπυριδούλα Αλίβερτη – Γιαννοπούλου, Καίτη Βλαχοπάνου, Λέλα Κοντοδήμα – Ματσόκη, Πιπίτσα Τσικνιά, Δώρα Βάγια, Κώστας Βάγιας και Βούλα Κογιαντή. (Φωτο από αρχείο Λέλας Κοντοδήμα)
Ο μεγάλος γκολκίπερ του ΠΑΝΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ Ευθύμιος Γιαννούλης ίπταται……Δεξιά ο Θεόδωρος Μποτσώλης και πίσω αριστερά ο Νίκος Χαλκιάς, αμφότεροι καθηγητές Φ.Α. και προπονητές του Παναμβρακικού (1938-47 & 1958-60). (Φωτο από αρχείο Γεωργίου Ν. Χαλκιά, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
“…..Στον τοµέα του πολέµου στην Ήπειρο τα Ελληνικά στρατεύµατα συνεχίζουν µεγαλειώδη προέλαση, καταλαµβάνοντας τουρκικές θέσεις.
Το επίσηµο τηλεγράφηµα έλεγε:
Υπουργείον Στρατιωτικών Αθήνας
ΑΡΤΑ ώρα 8 µ.µ.
“Χθες την 5.30 µ.µ. κατελάβοµεν την Φιλιππιάδα, τον Λούρον, Ελευθεροχώρι και γέφυρα Παντανάσσης, την δε 7ην εσπερινήν κατελάβοµεν και την Στρεβίναν. Ο Τουρκικός στρατός φεύγων, εγκατέλειψε πολλά πολεµοφόδια, τρόφιµα και άλλα υλικά. Συνελήφθησαν 18 αιχµάλωτοι και εις αξιωµατικός.
∆ιετάχθησαν τα δέοντα δια την ασφάλειαν των κατοίκων των καταληφθέντων µερών ανεξαρτήτως θρησκεύµατος.
Αρχηγός του στρατού Ηπείρου, Κ. Σαπουντζάκης
Και ο Ελληνικός στρατός προχωρούσε συνέχεια στην κατάληψη θέσεων. Το τηλεγράφηµα έλεγε:
ΑΡΤΑ 14, ώρα 7.30 µ.µ.
Σήµερον ο στρατός κατέλαβε την στενωπόν Κουµτσάδων, Πέντε Πηγαδίων και Λούρον., Κ. Σαπουντζάκης Αντιστράτηγος
Κατ’ εκείνο το διάστηµα ο στρατός της Ηπείρου προερχόταν σε αναγνωρίσεις των οχυρωµάτων του εχθρού χωρίς να παρατηρούνται ενοχλήσεις και από τα δύο µέρη.
Τηλεγράφηµα ανέφερε τα εξής:
ΑΡΤΑ 15 Οκτωβρίου
Σήµερον ενεργούνται τοποθετήσεις σωµάτων και αναγνωρίσεις. Ο Αρχηγός του Στρατού Ηπείρου.
Κ. Σαπουτζάκης….” (Πηγή : ΤΟ ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΤΟΥ 1912-1913, Βύρων Δάβος, Αθήνα)
Μέλη του Ελβετικού Ερυθρού Σταυρού δίνουν τις πρώτες βοήθειες σε έναν τραυματία Έλληνα στρατιώτη το 1912 στην Φιλιππιάδα. (Πηγή : https://www.redcross.ch/en)
Επιστολικό δελτάριο: Η μετακίνηση του Ελληνικού πυροβολικού στη Φιλιππιάδα. Ηπείρου.
Πίσω όψη: Το δελτάριο στάλθηκε σε δεκανέα του Μηχανικού του 2ου Σώματος Στρατού στη Βέροια. (31/10/1915).
