Έρευνα του Μ. Τριανταφυλλίδη σχετικά με τις διαφορές που παρουσιάζει κατά τόπους η ελληνική γλώσσα. Στο εν λόγω ερωτηματολόγιο η Καλλιρρόη Μούρζου (?), δασκάλα στα Δειληνάτα, απαντά σε ερωτήματα σχετικά με τα τοπικά ιδιώματα της Άρτας, που είναι ο τόπος καταγωγής της.
Κάτοχος πρωτότυπου (έντυπου) τεκμήριου: Ιστορικό Αρχείο Α.Π.Θ. – Ι.Ν.Σ. – Ίδρυμα Μ. Τριανταφυλλίδη, Δωρητής: Μανόλης Τριανταφυλλίδης. (Πηγή : https://search.lib.auth.gr/)
Το Γεφύρι της Άρτας σε τουρκικό σάιτ με παλιές φωτογραφίες, με τίτλο “Arta Bridge, Greece
17th century Ottoman structure”. Ζώα διέρχονται από την πέτρινη γέφυρα και ένα αυτοκίνητο διασχίζει την σιδερένια γέφυρα δίπλα. (Πηγή : www.eskiturkiye.net/)
Τότε που οι γειτονιές δεν ήταν χτισμένες σχεδόν σε κάθε γωνιά τους και οι δρόμοι δεν ήταν γεμάτοι με αυτοκίνητα. Τότε που τα παιδιά κλωτσούσαν ανέμελα μία μπάλα, τις περισσότερες φορές σχισμένη με μπαλώματα, σε αυτοσχέδια γήπεδα, με θεατές τους ιδιοκτήτες των μικρών καταστημάτων της γειτονιάς.
“Η επιλογή των ομάδων ήταν πάντα ένα πρόβλημα που έπρεπε να αντιμετωπίσουν οι μικρότεροι. Οι δύο αρχηγοί ήταν συνήθως οι μεγαλύτεροι ή οι πιο «διάσημοι» στην περιοχή, ή εναλλακτικά εκείνος που ήταν …ιδιοκτήτης της μπάλας. Για την επιλογή της ομάδας, έπαιζαν ρόλο, η δύναμη του παίκτη ή ακόμη η φιλία που τον συνέδεε με τον παίκτη που επέλεγε και η ώρα παραμονής του. Η μπάλα συχνά έπεφτε μέσα σε αυλές σπιτιών, κάτω από τα λιγοστά αυτοκίνητα, σε χωράφια περιτριγυρισμένα με συρματοπλέγματα. Πάντα υπήρχε εκείνος που έδειχνε θάρρος, πηδώντας πάνω από τοίχους ή μπαίνοντας κάτω από αυτοκίνητα, λερώνοντας ή σκίζοντας παντελόνια και μπλούζες. Στο δρόμο δεν υπήρχαν τέρματα. Το ύψος υπολογιζόταν σύμφωνα με το ύψος του τερματοφύλακα και εκεί που έφτανε με σηκωμένα τα χέρια, ενώ στο πλάι υπήρχαν σχολικές τσάντες, άλλα αντικείμενα ή ξύλα που δεν ξεπερνούσαν τα 30 εκατοστά……. Δυστυχώς ακόμα και τα πιο όμορφα πράγματα πάντα τελειώνουν. Κάποιες φορές ξαφνικά. Έτσι όταν ο ιδιοκτήτης της μπάλας έπρεπε να φύγει, το παιχνίδι τελείωνε. Γιατί το τριπλό σφύριγμα της λήξης, για το ποδόσφαιρο του δρόμου, ήταν κάποιες φορές οι φωνές της μητέρας: «Έλα σπίτι, το φαγητό είναι έτοιμο». Τότε όλα τα παιδιά γύριζαν σπίτι. Ιδρωμένα, με πληγωμένα τα πόδια και τα χέρια, αλλά ευτυχισμένα, μετρώντας τις ώρες, μέχρι το απόγευμα της επόμενης ημέρας, όπου θα συναντηθούν και θα ξαναπαίξουν όλα μαζί….” (Πηγή : https://www.amna.gr/)
Στη φωτογραφία “Παίζοντας μπάλα σε κάποιο δρόμο της Άρτας το 1970”.
Αριστερά : Πασχάλης Κατσιώτης, Λάμπρος Παντούλας. Κάτω αριστερά : Ιωάννης Κατσιώτης, Σπύρος Νεραιδιώτης, Παναγιώτης Καραγιώργος. (Φωτο από αρχείο Σπ. Νεραιδιώτη, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
“Ὡς ἐγράψαμεν ἤδη ὁ κόμης Δ΄ Ὀρμεσσόν μετά τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνεχώρησε την ἑσπέραν τῆς προχθές ἐκ Πάτρῶν διά τοῦ ἀτμοπλοίου «Πρίγκηψ Γεώργιος» τῆς Νέας ἑλληνικῆς ἀτμοπλοΐας. Μετά προσέγγισιν εἰς Ἰθάκην καί Λευκάδα περιέπλευσε τόν Ἀμβρακικόν καί ἀργά τό μεσονύκτιον κατέπλευσεν εἰς Κόπραιναν, ὅπου ἀνελθών ἐπί τοῦ ἀτμοπλοίου ὑπεδέξατο αὐτόν ὁ πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἀρταίων κ. Π. Σπήλιος, μεθ’ οὗ ἐπιβάντες ἁμάξης ἀφίκοντο εἰς Ἄρταν τήν τρίτην μετά τό μεσονύκτιον ὥραν. Ὁ κόμης Δ΄ Ὀρμεσσόν κατέλυσεν εἰς τήν λαμπρ’αν οἰκίαν τοῦ βουλευτοῦ κ. Γαρουφαλιᾶ, ἔνθα εἶχε καταλύσει καί ὁ Διάδοχος. Χθές ὁ κ. δ’ Ὀρμεσσόν ἐπεσκέφθη τά ἀξιοθέατα τῆς Ἄρτης ἐν οἷς καί τήν Βυζαντινήν ἐκκλησίαν τῆς Παρηγοριτίσσης καί τήν ἱστορικήν ἐπί τοῦ Ἀράχθου γέφυραν. Σήμερον ἴσως ἀναχωρεῖ εἰς Κραβασαρᾶν.” (Πηγή : Εφημερίδα Εστία, αρ. φύλ. 114, 23.06.1901)
Στη φωτογραφία ο κόμης Δ΄ Ὀρμεσσον, ο οποίος υπήρξε πρέσβης της Γαλλίας στην Ελλάδα από το 1897 μέχρι το 1906. (“Comte d’Ormesson, officer of the Legion of Honour. Ambassador to Athens”) – Πηγή : https://fr.wikipedia.org/)
Σχέδιο χάρτη, που σχεδίασε ο γνωστός στους περισσότερους για την Νεοελληνική Γραμματικ, Μανόλης Τριανταφυλλίδης, ως ανθυπολοχαγός του πυροβολικού το 1912. (Σειρά Α. Αρχείο ατομικό και οικογενειακό, φάκελος Α.17. Χάρτες και Ατλαντες (τεύχη 33), υποφάκελος A.17.3. Αρτα, Αμβρακικός).
(Κάτοχος πρωτότυπου (έντυπου) τεκμήριου: Ιστορικό Αρχείο Α.Π.Θ. – Ι.Ν.Σ. – Ίδρυμα Μ.Τριανταφυλλίδη., Δωρητής: Μανόλης Τριανταφυλλίδης)
Διώροφη κατοικία στο Μενίδι με την κληματαριά για δροσιά στην αυλή….(Πηγή : ΜΕΝΙΔΙ, Ε. Ιντζέμπελης, Άρτα, 2008)
1966 – Λεωφορείο του Κ.Τ.Ε.Λ. στο Μενίδι, όταν ακόμη ο παραλιακός δρόμος ήταν χωματόδρομος.
Η φωτογραφία είναι του ερασιτέχνη φωτογράφου Π. Ζήση για τον οποίο ο Ε. Ιντζέμπελης έγραψε ένα πολύ όμορφο άρθρο με τίτλο «Μια φωτογραφία, χίλιες λέξεις» στο Λεύκωμα του για το Μενίδι : «….Το επάγγελμά μου είναι τσαγκάρης. Έμαθα την τέχνη από το θείο, τον Αρίστο. Φτιάχνω παπούτσια, όχι μόνο για το Μενίδι μα και για τα γύρω χωριά. Δύσκολη δουλειά αλλά δεν έχω παράπονο, τα καταφέρνω. Είμαι γρήγορος και κάνω γερά παπούτσια. Όλη τη μέρα είμαι στο μικρό μαγαζάκι που έχω κάτω από το σπίτι. Δεν έχω ώρα για χάσιμο. Η μόνη διασκέδαση είναι η φωτογραφική μηχανή. Μου την έφερε ο ανεψιός μου από την Αμερική. Είναι εύκολη και γνωρίζω να τη χειρίζομαι άριστα. Στα πανηγύρια, στους γάμους, στα βαφτίσια και στις γιορτές πάντα καταγράφω τα γεγονότα με το φακό. Τις φωτογραφίες τις χαρίζω και γεμίζω τα συρτάρια με τις χαρούμενες στιγμές της οικογένειας…..». (Πηγή φωτογραφίας και κειμένου : Λεύκωμα του Ε. Ιντζέμπελη για το ΜΕΝΙΔΙ, Άρτα, 2008)
Μενίδι 1957 -60 : Μια ποδοσφαιρική παρέα για μπάνιο στο Μενίδι : Γούσιας (Παναμβρακικός), Κ. Ζαχαρέλος (Αετός), Νίκος Οικονόμου (Παναμβρακικός), Ηλίας Γεωργόπουλος, Μάριος Τσαντούκλας και Νίκος Ψαθάς (Παναμβρακικοί).
(Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
Νίκος Ναζόπουλος, Γιώργος Μανακανάτας & Κώστας Αμβράζης μαθητές Γυμνασίου. (Φωτο από αρχείο Δωρίτας Σκορδή)
Επίδειξη προσκόπων στο Εθνικό Στάδιο Άρτης για τον εορτασμό της 21 Απριλίου κατά την επταετία. (Φωτο από αρχείο Κ. Τσακτσίρα)
