Δόξες Αγήραντες του Δεσποτάτου

———————–
“”Ενα μεγάλο τμήμα τής πορείας τού Άσπρου ή Αχελώου μπορεί νά τό παρακολουθήση κανείς άπό τήν Κακαρδίστα, άν καί τό ποτάμι δέν μπορεί νά διακριθή έξ αιτίας τού βάθους τών κοιλάδων άπ’ τίς οποίες περιορίζεται ή έξ αιτίας τής θαμπής ατμόσφαιρας πού κρέμεται από πάνω τους. Υπολογίζεται ότι οί πηγές του βρίσκονται στό Χαλίκι, ένα βλάχικο χωριό μέ 200 σπίτια πού είναι χτισμένο άνάμεοα στο Μέτσοβο καί τούς Καλαρύτες, έπί τής νοτιοανατολικής πλευράς τού όρους Τσικουρέλα, άλλά χωρίς νά είναι όρατό άπό έδώ. Τό όνομα Χαλίκι πού είναι κοινό στήν Ελλάδα, είναι γενικώς παραφθορά τής ελληνικής λέξεως Χαλκίς καί έδώ δηλώνει τήν πρώην ύπαρξη μιας Χαλκίδος στό ίδιο μέρος, πράγμα πού βοηθάει στήν παρούσα περίπτωση στό νά διασαφηνισθή ένα μέχρι τώρα άνεξήγητο άπόσπασμα άπό τον Διονύσιο τον Γεωγράφο, στό οποίο ό συγγραφέας προφανώς έννοούοε ότι ό Αχελώος πηγάζει κοντά στήν Χαλκίδα.
Αφού μαζέψει άρκετά ρέματα άπό τά βουνά γύρω στό Χαλίκι, ό ποταμός άκολουθεί τά στενά φαράγγια πού βρίσκονται άνάμεοα στις κορυφές τής περιοχής Άσπροποτάμου καί τά ρέματα τής Κακαρδίστας, τών Τζουμέρκων καί τού Ραντοβιζιού. Στήν πλαγιά τού τελευταίου βουνού, στήν περιοχή τής ’Άρτας, φαίνονται τα χωράφια τής Βρεστενίτσας πάνω άπό την δεξιά όχθη του ποταμού, κοντά στη γέφυρα του Κοράκου, πού βρίσκεται στον δρόμο άπό την Άρτα προς τά Τρίκαλα, διά μέσου τών Άγράφων. Άπό εδώ ό ’Άσπρος τρέχει γιά 20 μίλια περίπου ανάμεσα άπό μιά περιοχή στην όποία οί μεγάλες κορυφές όσο προχωρεί ό ποταμός απομακρύνονται μεταξύ τους και άπό τις πλευρές του ποταμού μετά τις όποίες πάλι παρακάμπτει τούς πρόποδες τών ψηλών βράχων τής άλυσίδας τών Τζουμέρκων πού λέγεται «Καλάνα» και διακρίνεται άπό την Πρέβεζα. Έδώ πάλι υπάρχει μιά γέφυρα πού ονομάζεται τής «Τατάρνας», μέ ένα μοναστήρι στ’ άριστερά. Λίγα μίλια παρακάτω τό ποτάμι ενώνεται μέ τον κύριο παραπόταμό του. Τό ένωμένο ρεύμα τότε περνά ανάμεσα άπό κάθετους βράχους σέ μιά περιοχή μέ δασωμένα ύψώματα χαμηλωτέρου επιπέδου και μετά χύνεται κοντά στά ερείπια τού Στράτου, στήν μεγάλη Αίτωλική πεδιάδα….”
(Πηγή William Martin Leake, Travels in Northern Greece, I-IV, Λονδίνο 1835, σε μετάφραση του Π. Καραγιώργου όπως δημοσιεύτηκε στην Ηπειρωτική Εστία , τχ. 237-238, 1972)

Στη φωτογραφία “Ο Ασπροπόταμος” με το φακό του Κ. Μπαλάφα (Πηγή : Λεύκωμα ΗΠΕΙΡΟΣ, Αθήνα, 2003)