«Ποσάκις μέχρι τούδε η εφημερίς ημών, πικράς δεν υπέβαλε παρατηρήσεις τοις αρμοδίοις δια την έλλειψιν των φανών εν τοις οδοίς της Άρτης. Το σκότος προπάντων κατά τας ασελήνους νύχτας τυγχάνει τρομερόν. Ουδείς δύναται να διακρίνει τον δάχτυλον αυτού εν τη αβύσσω της πόλεως».
Αυτά έγραφε η εφημερίδα ΑΡΤΑ τον Νοέμβριο του 1882, όταν ο φωτισμός της πόλης δεν ήταν επαρκής και αποτελούταν από κρεμαστά φανάρια, στα οποία εσωκλείονταν λάμπες πετρελαίου.
Σε κάποιες γωνίες των δρόμων, οι ξύλινοι φανοστάτες, μόλις σκοτείνιαζε περίμεναν τους επιτετραμμένους να ανάψουν τις λάμπες τους, τον Καματσιούλη με τον βοηθό του και αργότερα τον Γιώργο Παπαχρηστάκη. Γυρνούσαν αυτοί με την σκάλα στους ώμους και το δοχείο με το πετρέλαιο στο χέρι, πρώτα γέμιζαν και μετά άναβαν τις λάμπες, οι οποίες φώτιζαν σε ακτίνα 10 μέτρων. Παρόλα αυτά οι βροχερές νύχτες έμοιαζαν με κόλαση.
Εξαίρεση αποτελούσε η πλατεία Σκουφά, στο κέντρο της οποίας υπήρχε ένας ψηλός στύλος και πάνω του μια λάμπα λουξ που την φώτιζε ολόκληρη. Φαντάζομαι ότι το λουξ θα ήταν με αμίαντο, ή κάποιο άλλο μέταλλο, που και αυτό ήθελε μια διαδικασία για να ανάψει και κάποιο υγρό φωτιστικό για να συντηρείται η καύση του.
Επί δημαρχίας Αντωνίου Γαρουφαλιά, το 1907, διατέθηκε το πόσο των 4000 δραχμών για αγορά φανών νέου συστήματος και σιδερένιων φανοστατών.
Το 1924 ο Θεοχάρης Σβώλος, αρτινός ηλεκτρολόγος μηχανικός, αγόρασε από κάποιον γαλλικό καταυλισμό ηλεκτρική γεννήτρια και κινηματογραφική μηχανή, γιατί είχε σκοπό να παίζει ταινίες στο βελούχι του Παπακαζάνα, που ήταν λίγο μετά τον Άγιο Μάρκο. Ο Σβώλος είχε την γενναιοδωρία να ηλεκτροφωτίσει κι ένα τμήμα της οδού Σκουφά από το βελούχι μέχρι το Μονοπλιό.
Στην Άρτα το ηλεκτρικό έφτασε το 1925. Την ηλεκτροδότηση την ανέλαβε ο Θεμιστοκλής Γκινάκας, μέσω της εταιρίας με την επωνυμία «αφανής συμμετοχική ηλεκτρική εταιρία».
Έτσι το δημαρχείο που τότε ήταν στην οδό Καραϊσκάκη (ιδιοκτησία Αλέξανδρου Κογιαντή) είχε μια εκατόλαμπη φωτεινή επιγραφή, που άναβε στις γιορτές, για να δίνει φαντασμαγορική όψη στην περιοχή. ( Το άρθρο είναι από το ιστολόγιο του κ. Σωτήρη Σαρλή, 28/1/2019 (@Sotirios Sarlis) και το δημοσιεύουμε με την άδειά του…Η φωτογραφία δεν έχει σχέση με την Άρτα)
