1922 : Διαφημιστικό έντυπο του Εκδοτικού Οίκου Ζαχαρία Μακρή που παρουσιάζει τα 20 Δημοτικά Τραγούδια Του Μανώλη Καλομοίρη με συνοδεία πιάνου ή ορχήστρας. Ένα απ’ αυτά έχει τον τίτλο ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ ΤΟ ΓΙΟΦΥΡΙ (Τραγούδι της μαστοράντζας)…Δυστυχώς δεν στάθηκε δυνατό να βρούμε το αντίστοιχο τραγούδι…ωστόσο στο σχόλιο μπορείτε να ακούσετε την Εισαγωγή από την 1η όπερα του Καλομοίρη, τον «Πρωτομάστορα», βασισμένη στον μύθο του Γιοφυριού της Άρτας και του ομώνυμου δράματος του Νίκου Καζαντζάκη.
Κατασκευασθέν τμήμα πλατείας Θεοδωριάνων.”……..Εις την αναγέννησιν όμως αυτού τούτου του Νομού παίζει σπουδαιότατον ρόλον η Προσωπική εργασία την οποίαν επέβαλεν η σιδηρά Διοίκησις του Νομού Άρτης αρωγούντος και του Ειδικού Ταμείου Επαρχιακής Οδοποίας Νομού Άρτης……Και εφάνη πλέον η προσωπική εργασία των κατοίκων, εις τρόπον ώστε να κατασκευασθώσι μεγάλαι και μικραί γέφυραι μόνιμα και στερεά 65 εν συνόλω, ηνοίχθησαν δρόμοι υπερβαίνοντας συνολικώς τα 50 χιλιόμετρα, νέαι και 30 παλαιαί διανοίξεις, κατεσκευάσθησαν πλατείαι Κοινοτικαί ως η Θεοδωριάνων και Καστανιάς, ηνοίχθησαν υδραγωγεία όπως εις τους Μελισσουργούς και του Πέτα….(Κείμενο και φωτο από το ΛΕΥΚΩΜΑ ΝΟΜΟΥ ΑΡΤΗΣ, 1937)
Η συνοικία Beykus στην Άρτα απαντάνται ήδη στα μισά του 18ου αιώνα στα γαλλικά αρχεία, όπου ο Αχμέτ Κούρτ πασάς χτίζει σεράι. Οι αδελφοί Μπαικούση, που μάλλον πήραν το όνομα από παραφθορά της Τούρκικης λέξης από Μπεηκούς σε Μπαικούς, ήταν Αρτινοί, ιδιοκτήτες του καφενείου, με καταγωγή μάλλον από Καλαρρύτες… . Ήταν ένα όμορφο στέκι των ανθρώπων του κάμπου. Εκεί έδιναν ραντεβού οι εργάτες πριν φύγουν για να κόψουν πορτοκάλια. Μπροστά διακρίνεται το περίπτερο όπου τελευταίος ένοικος ήταν ο Σεραφείμ Καρακώστας. Στο ίδιο σημείο πριν μερικά χρόνια φτιάχτηκε το μαγαζί Αερικό, το οποίο λειτούργησε κάμποσο καιρό με μουσικά σχήματα. Δυστυχώς το κτίριο σήμερα παραμένει κλειστό και αναξιοποίητο.
Ο Βαλτινός καραγκιοζοπαίχτης Γιάννης Ρούλιας από αγάπη για τον τόπο του εμπνεύστηκε την φιγούρα του Μπαρμπαγιώργου και έγραψε το έργο «Ο ΛΗΣΤΑΡΧΟΣ ΜΠΕΚΙΑΡΗΣ» Ο «Γιάννης Μπεκιάρης» φαίνεται να είναι ένα έργο παλιότερο από την κατηγορία των ληστρικών. Το έργο αποδίδεται στον καραγκιοζοπαίχτη Ρούλια, που έζησε στην περιοχή. Ο Μπεκιάρης ήταν από τον Κραβασαρά (Αμφιλοχία) και έδρασε στην περιοχή Βάλτου.Εμφανιζόταν με στολή Συνταγματάρχη και λήστευε πλούσιους, προίκιζε φτωχά κορίτσια, τα στεφάνωνε με πλούσια τσελιγκόπουλα, κυνηγούσε τους ληστές και τους κλέφτες, και όλα αυτά προσπαθούσε να τα κάνει ανώνυμα. Όταν τον ρωτάγανε πώς σε λένε, έλεγε: «Μη σε μέλει». Αρνιότανε ότι είναι ληστής και δήλωνε ότι χτυπά την αδικία και την κλεψιά, για να βοηθά τους φτωχούς. Ο δημιουργός του έργου, Γιάννης Ρούλιας γεννήθηκε το 1872 στην Αμφιλοχία. Έδρασε σαν καραγκιοζοπαίχτης στην Αιτωλοακαρνανία, τη Δυτική Στερεά και την τουρκοκρατούμενη τότε Ήπειρο. Στην Αθήνα, είχε το θέατρό του στην περιοχή του Σταδίου, τουλάχιστον από το 1895, το οποίο λεγόταν Ο Μπαρμπαγιώργος. Φέρεται να συνεργάστηκε με το θρυλικό καραγκιοζοπαίκτη Μίμαρο (Δημήτρης Σαρδούνης ή Σαρντούνης). Στην Αθήνα, όπως λέγεται, γνώρισε την αποθέωση του κοινού. Σύμφωνα με τον τύπο της εποχής, τις παραστάσεις στο θεάτρο του Ρούλια παρακολουθούσε πλήθος πεντακοσίων ατόμων. O Ρούλιας υπήρξε ο σπουδαιότερος καραγκιοζοπαίκτης της ελληνικής πρωτεύουσας για μια δεκαετία, από το 1895 μέχρι το 1905, χρονιά του θανάτου του. Στην προφορική παράδοση της ιστορίας του ελληνικού Καραγκιόζη, ο Ρούλιας αναφέρεται ως ο δημιουργός της φιγούρας του Μπαρμπα-Γιώργου, του γνωστού φουστανελά τσέλιγκα. Αυτός τον επέβαλε στο αθηναϊκό κοινό, με τα χαρακτηριστικά του «τελειοποιημένα», μάλλον μετά από τον «ατυχή» πόλεμο του 1897 , στοχεύοντας στην ενίσχυση του ηθικού των Ελλήνων, που είχε τσαλακωθεί από την ταπεινωτική ήττα. Το ξυλοφόρτωμα του Βεληγκέκα , στον οποίο αποτυπωνόταν η συμπεριφορά του Τούρκου δυνάστη (αλλά και του Έλληνα «χωροφύλακα», συγκαλυμμένα), από τον ατίθασο Καραγκιοζοπαίκτη έκανε γρήγορα τον Μπαρμπα-Γιώργο ιδιαίτερα αγαπητό στο κοινό του Καραγκιόζη. Τραγουδούσε ο ίδιος στις παραστάσεις του. «…….Εγώ ανακάλυψα τον Μπαρμπαγιώργo… Τον Μπαρμπαγιώργo εγώ τον έβγαλα από την ψυχή μου, καλύτερα να πω, τον κουβάλησα από το χωριό μου, την πατρίδα μου. Ο Μπαρμπαγιώργoς είναι Ρoυμελιώτης, ρε, κι άμα δεν ξέρεις από Ρούμελη, Μπαρμπαγιώργo δεν καταλαβαίνεις».-ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ Γ.ΒΑΧΟΓΙΑΝΝΗ-ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΤΑ ΦΑΡΜΑΚΙΑ Πέθανε το Μάρτη του 1905. Ο καραγκιοζοπαίκτης Παναγιώτης Μιχόπουλος υποστήριζε ότι μετά το θάνατο του, η γυναίκα του Ρούλια, μη μπορώντας να τα βγάλει πέρα οικονομικά, έπαιζε η ίδια Καραγκιόζη χωρίς να το αντιλαμβάνεται το κοινό. ΠΗΓΗ : https://tasosandriotis.blogspot.com/
Παλιότερα, τότε που η οικονομική δυνατότητα της χώρας ήταν άθλια, οι κοινότητες είχαν θεσμοθετήσει την επιβολή της Προσωπικής Εργασίας για την κατασκευή, βελτίωση και συντήρηση διαφόρων κοινωφελών έργων. Ο θεσμός υποχρέωνε τους ενήλικους κατοίκους της κοινότητας να προσφέρουν εργασία με δικά τους μέσα ( τσαπιά, αξίνες, φτυάρια, βαριοπούλες κτλ.) για την κατασκευή ή την βελτίωση των κοινοτικών έργων. Το Κοινοτικό Συμβούλιο καθόριζε τον αριθμό των υποχρεωτικών ημερών εργασίας, τα χρονικά όρια και το ύψος του ημερομισθίου ή του προστίμου που έπρεπε να πληρώσει εκείνος που για οποιοδήποτε λόγο δεν θα εκπλήρωνε την υποχρέωσή του. Κάθε ενήλικας άνδρας, έπρεπε να δουλέψει τα επιβεβλημένα μεροδούλια δωρεάν. Εξαιρούνταν βέβαια οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι στρατιωτικοί, αστυνομικοί και άλλα παραπλήσια επαγγέλματα, επίσης οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά και οι ανήμποροι. Ο θεσμός ίσχυε μέχρι το 1982. Χαρακτηριστικό είναι το σχόλιο της εφημερίδας «ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΓΝΩΜΗ» του 1956 με τίτλο, “Η Προσωπική εργασία”, το οποίο αναδείκνυε τις δυσκολίες των κατοίκων για την επιλογή της ακατάλληλης χρονικής περιόδου που είχε οριστεί η προσωπική εργασία : «Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Εις πολλά ορεινά και ημιορεινά χωριά υποχρεούνται οι κάτοικοι την εποχή αυτήν να διαθέσουν την προσωπική των εργασία σε διάφορα οδοποιητικά έργα για να ξεχρεωθούν από την αξία του χορηγηθέντος σε αυτούς σίτου και αραβόσιτου. Η εποχή όμως αυτή ύστερα από τις πολύμηνες κακοκαιρίες είναι περισσότερο κατάλληλη για την προετοιμασία των αγρών των και κήπων και τόσων άλλων εργασιών αναγκαίων για την καλλιέργεια. Είναι η πλέον κατάλληλη για τις δικές των γεωργικές και κτηνοτροφικές εργασίες. Πότε θα εργαστούν στα χωράφια των, πότε θα καλλιεργήσουν όταν επί ημέρες θα είναι απασχολημένοι σε άλλες εργασίες για να πληρώσουν με την προσωπική των εργασία του λίγου αραβόσιτου, που έλαβαν; Η προσωπική των αυτή εργασία μπορεί να διατεθεί σε έργα σε άλλη εποχή, που οι εργασίες των για την καλλιέργεια και βελτίωση της παραγωγής των είναι λιγότερες. Οι κάτοικοι των ενδιαφερομένων χωριών παρακαλούν τον κ. Νομάρχη όπως εκτιμήσει την κατάσταση κατά την οποία προέχει η προετοιμασία και καλλιέργεια των αγρών των και ας διατάξει σχετικώς».
1950ς : Σχολή μοδιστρικής στο Κομπότι Άρτας της δασκάλας Κατερίνας Βαρέλη. Είναι η κυρία στο κέντρο με την μεζούρα στο λαιμό (Φωτο από ανάρτηση κ. Μ. Κ. στην ομάδα Παλιές Φωτογραφίες Λούρου)
Στα χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας του ελλαδικού χώρου, τα περισσότερα εμπορικά πανηγύρια της Ηπείρου και της Θεσσαλίας γίνονταν κάθε Αύγουστο και Σεπτέμβριο.Στην΄Ηπειρο την εποχή εκείνη οι σπουδαιότερες εμποροπανηγύρεις ήταν των Ιωαννίνων, της Άρτας, της Κόνιτσας και της Παραμυθιάς. Οι εμποροπανηγύρεις αυτές, με εξαίρεση, ίσως, των Ιωαννίνων, είχαν τοπικό χαρακτήρα. Η κυκλοφορία των αγαθών στην τοπική, εσωτερική αγορά εκείνη την εποχή γινόταν με τρεις τρόπους: α) τη μόνιμη, καθημερινή αγορά (μαγαζιά), β) την εβδομαδιαία αγορά (παζάρι), και γ) την εμποροπανήγυρη. Οι εμποροπανηγύρεις ήταν αυστηρά οργανωμένες αγορές, ετήσιου χαρακτήρα, όπου συγκεντρωνόταν πλήθος εμπορευμάτων και εμπόρων, από γειτονικές ή μακρινές περιοχές, κατά τη διάρκεια διαφόρων μηνών του έτους. Οι εμποροπανηγύρεις συνέβαλλαν στη σύνδεση της οικονομίας πόλης-υπαίθρου, στην κυκλοφορία του νομίσματος και στην ανάπτυξη των εμπορικών συναλλαγών.Ενδιαφέρον παρουσιάζει τοιχογραφία από το νάρθηκα της Μονής Βλαχερνών στην Άρτα (τέλη 13ου αιώνα), που απεικονίζει σκηνές υπαίθριας αγοράς και πλανόδιους εμπόρους, που πουλούσαν την πραμάτεια τους κατά τη διάρκεια της λιτανείας της εικόνας της Παναγίας της Οδηγήτριας στην Κωνσταντινούπολη.Τον 18ο αιώνα η Άρτα ήταν το κέντρο μιας εύφορης αγροτικής περιοχής, που παρήγαγε άφθονο σιτάρι, καπνό, κερί, μετάξι, βαμβάκι, δέρματα, μαλλιά, ξυλεία, αυγοτάραχο από τον Αμβρακικό κ.ά. Ο λόγιος Μητροπολίτης Σεραφείμ Ξενόπουλος ο Βυζάντιος μας πληροφορεί ότι στην Άρτα γινόταν από παλιά στη συνοικία Μουχούστιον εμπορικό πανηγύρι, που άρχιζε στις 14 Σεπτεμβρίου και έληγε στις 24 του ίδιου μήνα, όπου προσέρχονταν έμποροι και αγοραστές από διάφορες περιοχές της Ηπείρου. Μας πληροφορεί επίσης ότι κάθε Πέμπτη γινόταν παζάρι, δηλαδή εβδομαδιαία αγορά, τροφίμων και ενδυμάτων, για εξυπηρέτηση των κατοίκων. Η λέξη Μουχούστι είναι αρβανίτικη που σημαίνει εμποροπανήγυρη. Κατά μιαν άλλη εκδοχή προέρχεται από το τουρκοαραβικό Medhuseua, που σημαίνει ζωοπάζαρο. Στη συνοικία Μουχούστι της Άρτας, που βρισκόταν στα χρόνια της oθωμανικής κυριαρχίας απέναντι από το ναό της Παρηγορήτισσας, υπήρχαν τέσσερις νερόμυλοι και το έτος 1869 κρεοπωλεία και ιχθυοπωλεία. Επίσης κατά τη διάρκειά της γινόταν ζωεμπόριο, αλλά και εμπόριο αγροτικών, κτηνοτροφικών, καθώς και προϊόντων εισαγωγής. Τον 18ο αιώνα επίσης οι Βενετοί είχαν δείξει έντονο ενδιαφέρον για την εμποροπανήγυρη της Άρτας. Παρά τη μεγάλη διάδοση των εμποροπανηγύρεων κατά τον 18ο αιώνα, υπήρχαν και σημαντικά εμπόδια στη διεξαγωγή τους, που σχετίζονταν με τους κινδύνους μετάδοσης επιδημιών, κυρίως της πανούκλας, τις ληστρικές επιθέσεις, καθώς και τις τοπικές ταραχές. Στις περιπτώσεις αυτές το εμπόριο σταματούσε εντελώς ή συνεχιζόταν μειωμένο. Οι τόποι διεξαγωγής των εμποροπανηγύρεων είναι γνωστό ότι ήταν επιρρεπείς στη μετάδοση της πανούκλας. Πολλές φορές και η ίδια η πόλη της Άρτας ήταν επίκεντρο πανούκλας. Πόλη με στενά δρομάκια, υποτυπώδη ύδρευση από πηγάδια, βρύσες, ακάλυπτα κανάλια, αλλά και ανυπαρξία αποχετευτικού συστήματος, με λιμνάζοντα νερά από τις βροχοπτώσεις και τα λύματα των σπιτιών, αποτελούσε τόπο ανάπτυξης παθογόνων μικροοργανισμών, που προκαλούσαν συχνά επιδημίες. Χαρακτηριστική είναι η μαρτυρία του Ανδρέα Μαρίνου, που μας πληροφορεί ότι τον Μάιο του έτους 1708, έμποροι από την Άρτα ξεκίνησαν φορτωμένοι με την πραμάτεια τους για την εμποροπανήγυρη στο Μοσχολούρι. Στο δρόμο έμαθαν ότι στο Μοσχολούρι είχε εκδηλωθεί επιδημία πανούκλας και επέστρεψαν στην Άρτα. Οι πρόκριτοι της πόλης, όμως, τους απομόνωσαν στο μοναστήρι του Θεοτοκιού, για να περάσουν το χρονικό διάστημα της καραντίνας (quarantina), που ήταν σαράντα μέρες. Καθώς πέρναγαν τα χρόνια, γινόνταν μια σταδιακή μετατόπιση του χώρου διεξαγωγής της εμποροπανήγυρης. Το ζωοπάζαρο παρέμεινε ως τη δεκαετία του 1960 στο «Μουχούστι», ενώ το εμπόριο των άλλων αγαθών μεταφέρθηκε έξω από το κάστρο, στα νοτιοανατολικά της πόλης σ’ ένα πλάτωμα, της οδού Άρτας-Ιωαννίνων.
Στη φωτογραφία “Ζωοπανήγυρη στην Ήπειρο”, David Seymour, 1950’s
Χρησιμοποιούμε cookies για την σωστή λειτουργία του ιστότοπου, καθώς και για βελτίωση των υπηρεσιών μας προς εσάς. Με τη χρήση αυτή της ιστοσελίδας, αποδέχεστε την Πολιτική Απορρήτου μας.
This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may affect your browsing experience.
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. These cookies ensure basic functionalities and security features of the website, anonymously.
Cookie
Duration
Description
cookielawinfo-checkbox-analytics
11 months
This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Analytics".
cookielawinfo-checkbox-functional
11 months
The cookie is set by GDPR cookie consent to record the user consent for the cookies in the category "Functional".
cookielawinfo-checkbox-necessary
11 months
This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookies is used to store the user consent for the cookies in the category "Necessary".
cookielawinfo-checkbox-others
11 months
This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Other.
cookielawinfo-checkbox-performance
11 months
This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Performance".
viewed_cookie_policy
11 months
The cookie is set by the GDPR Cookie Consent plugin and is used to store whether or not user has consented to the use of cookies. It does not store any personal data.
Functional cookies help to perform certain functionalities like sharing the content of the website on social media platforms, collect feedbacks, and other third-party features.
Performance cookies are used to understand and analyze the key performance indexes of the website which helps in delivering a better user experience for the visitors.
Analytical cookies are used to understand how visitors interact with the website. These cookies help provide information on metrics the number of visitors, bounce rate, traffic source, etc.
Advertisement cookies are used to provide visitors with relevant ads and marketing campaigns. These cookies track visitors across websites and collect information to provide customized ads.