Δόξες Αγήραντες του Δεσποτάτου

Ο Βαλτινός καραγκιοζοπαίχτης Γιάννης Ρούλιας από αγάπη για τον τόπο του εμπνεύστηκε την φιγούρα του Μπαρμπαγιώργου και έγραψε το έργο «Ο ΛΗΣΤΑΡΧΟΣ ΜΠΕΚΙΑΡΗΣ»
Ο «Γιάννης Μπεκιάρης» φαίνεται να είναι ένα έργο παλιότερο από την κατηγορία των ληστρικών. Το έργο αποδίδεται στον καραγκιοζοπαίχτη Ρούλια, που έζησε στην περιοχή. Ο Μπεκιάρης ήταν από τον Κραβασαρά (Αμφιλοχία) και έδρασε στην περιοχή Βάλτου.Εμφανιζόταν με στολή Συνταγματάρχη και λήστευε πλούσιους, προίκιζε φτωχά κορίτσια, τα στεφάνωνε με πλούσια τσελιγκόπουλα, κυνηγούσε τους ληστές και τους κλέφτες, και όλα αυτά προσπαθούσε να τα κάνει ανώνυμα. Όταν τον ρωτάγανε πώς σε λένε, έλεγε: «Μη σε μέλει». Αρνιότανε ότι είναι ληστής και δήλωνε ότι χτυπά την αδικία και την κλεψιά, για να βοηθά τους φτωχούς.
Ο δημιουργός του έργου, Γιάννης Ρούλιας γεννήθηκε το 1872 στην Αμφιλοχία. Έδρασε σαν καραγκιοζοπαίχτης στην Αιτωλοακαρνανία, τη Δυτική Στερεά και την τουρκοκρατούμενη τότε Ήπειρο. Στην Αθήνα, είχε το θέατρό του στην περιοχή του Σταδίου, τουλάχιστον από το 1895, το οποίο λεγόταν Ο Μπαρμπαγιώργος. Φέρεται να συνεργάστηκε με το θρυλικό καραγκιοζοπαίκτη Μίμαρο (Δημήτρης Σαρδούνης ή Σαρντούνης). Στην Αθήνα, όπως λέγεται, γνώρισε την αποθέωση του κοινού. Σύμφωνα με τον τύπο της εποχής, τις παραστάσεις στο θεάτρο του Ρούλια παρακολουθούσε πλήθος πεντακοσίων ατόμων. O Ρούλιας υπήρξε ο σπουδαιότερος καραγκιοζοπαίκτης της ελληνικής πρωτεύουσας για μια δεκαετία, από το 1895 μέχρι το 1905, χρονιά του θανάτου του. Στην προφορική παράδοση της ιστορίας του ελληνικού Καραγκιόζη, ο Ρούλιας αναφέρεται ως ο δημιουργός της φιγούρας του Μπαρμπα-Γιώργου, του γνωστού φουστανελά τσέλιγκα. Αυτός τον επέβαλε στο αθηναϊκό κοινό, με τα χαρακτηριστικά του «τελειοποιημένα», μάλλον μετά από τον «ατυχή» πόλεμο του 1897 , στοχεύοντας στην ενίσχυση του ηθικού των Ελλήνων, που είχε τσαλακωθεί από την ταπεινωτική ήττα. Το ξυλοφόρτωμα του Βεληγκέκα , στον οποίο αποτυπωνόταν η συμπεριφορά του Τούρκου δυνάστη (αλλά και του Έλληνα «χωροφύλακα», συγκαλυμμένα), από τον ατίθασο Καραγκιοζοπαίκτη έκανε γρήγορα τον Μπαρμπα-Γιώργο ιδιαίτερα αγαπητό στο κοινό του Καραγκιόζη. Τραγουδούσε ο ίδιος στις παραστάσεις του. «…….Εγώ ανακάλυψα τον Μπαρμπαγιώργo… Τον Μπαρμπαγιώργo εγώ τον έβγαλα από την ψυχή μου, καλύτερα να πω, τον κουβάλησα από το χωριό μου, την πατρίδα μου. Ο Μπαρμπαγιώργoς είναι Ρoυμελιώτης, ρε, κι άμα δεν ξέρεις από Ρούμελη, Μπαρμπαγιώργo δεν καταλαβαίνεις».-ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ Γ.ΒΑΧΟΓΙΑΝΝΗ-ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΤΑ ΦΑΡΜΑΚΙΑ
Πέθανε το Μάρτη του 1905. Ο καραγκιοζοπαίκτης Παναγιώτης Μιχόπουλος υποστήριζε ότι μετά το θάνατο του, η γυναίκα του Ρούλια, μη μπορώντας να τα βγάλει πέρα οικονομικά, έπαιζε η ίδια Καραγκιόζη χωρίς να το αντιλαμβάνεται το κοινό.
ΠΗΓΗ : https://tasosandriotis.blogspot.com/

Παλιότερα, τότε που η οικονομική δυνατότητα της χώρας ήταν άθλια, οι κοινότητες είχαν θεσμοθετήσει την επιβολή της Προσωπικής Εργασίας για την κατασκευή, βελτίωση και συντήρηση διαφόρων κοινωφελών έργων. Ο θεσμός υποχρέωνε τους ενήλικους κατοίκους της κοινότητας να προσφέρουν εργασία με δικά τους μέσα ( τσαπιά, αξίνες, φτυάρια, βαριοπούλες κτλ.) για την κατασκευή ή την βελτίωση των κοινοτικών έργων. Το Κοινοτικό Συμβούλιο καθόριζε τον αριθμό των υποχρεωτικών ημερών εργασίας, τα χρονικά όρια και το ύψος του ημερομισθίου ή του προστίμου που έπρεπε να πληρώσει εκείνος που για οποιοδήποτε λόγο δεν θα εκπλήρωνε την υποχρέωσή του. Κάθε ενήλικας άνδρας, έπρεπε να δουλέψει τα επιβεβλημένα μεροδούλια δωρεάν. Εξαιρούνταν βέβαια οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι στρατιωτικοί, αστυνομικοί και άλλα παραπλήσια επαγγέλματα, επίσης οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά και οι ανήμποροι. Ο θεσμός ίσχυε μέχρι το 1982.
Χαρακτηριστικό είναι το σχόλιο της εφημερίδας «ΕΛΕΥΘΕΡΑ ΓΝΩΜΗ» του 1956 με τίτλο, “Η Προσωπική εργασία”, το οποίο αναδείκνυε τις δυσκολίες των κατοίκων για την επιλογή της ακατάλληλης χρονικής περιόδου που είχε οριστεί η προσωπική εργασία :
«Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ
Εις πολλά ορεινά και ημιορεινά χωριά υποχρεούνται οι κάτοικοι την εποχή αυτήν να διαθέσουν την προσωπική των εργασία σε διάφορα οδοποιητικά έργα για να ξεχρεωθούν από την αξία του χορηγηθέντος σε αυτούς σίτου και αραβόσιτου. Η εποχή όμως αυτή ύστερα από τις πολύμηνες κακοκαιρίες είναι περισσότερο κατάλληλη για την προετοιμασία των αγρών των και κήπων και τόσων άλλων εργασιών αναγκαίων για την καλλιέργεια. Είναι η πλέον κατάλληλη για τις δικές των γεωργικές και κτηνοτροφικές εργασίες. Πότε θα εργαστούν στα χωράφια των, πότε θα καλλιεργήσουν όταν επί ημέρες θα είναι απασχολημένοι σε άλλες εργασίες για να πληρώσουν με την προσωπική των εργασία του λίγου αραβόσιτου, που έλαβαν; Η προσωπική των αυτή εργασία μπορεί να διατεθεί σε έργα σε άλλη εποχή, που οι εργασίες των για την καλλιέργεια και βελτίωση της παραγωγής των είναι λιγότερες.
Οι κάτοικοι των ενδιαφερομένων χωριών παρακαλούν τον κ. Νομάρχη όπως εκτιμήσει την κατάσταση κατά την οποία προέχει η προετοιμασία και καλλιέργεια των αγρών των και ας διατάξει σχετικώς». 

16/9/1948 : Ενθύμιον από την ραπτικήν….Κάτω δεξιά η ονομαστή μοδίστρα της Άρτας Αγαθή Τσώλη με τις μαθήτριές της. Δίπλα της η Κούλα Νασιγκόγκου- Μαστραπά) (Φώτο από Συλλογή Β.Μ.)