Στο Μουχούστι – Μετά την πλατεία Κιλκίς, αριστερά…(α’ μέρος)

“….Κατεβαίνοντας μετά την πλατεία Κιλκίς, από την αριστερή πλευρά της οδού Σκουφά, συναντάμε τις συνεχόμενες πλατείες Ν. Σκουφά και Ελευθερίας, που η τελευταία τους αναμόρφωση έγινε το 1961 – 1965. Απέναντι από το Γυμνάσιο Αρρένων υπήρχε το περίπτερο του Θύμιου Παπανικολάου, που από το 1976 συνέχισε τη λειτουργία του ο Λάμπρος Χήτας και αργότερα οι Γρηγόρης και Κώστας Κεφάλας.  Στην πλατεία Ελευθερίας με το ομώνυμο άγαλμα, γινόταν η κατάθεση στεφάνων από δημοτικά σχολεία και γυμνάσια την παραμονή των εθνικών επετείων, ενώ στο κάτω μέρος λειτουργούσαν τα δημοτικά ουρητήρια, απέναντι ακριβώς από το σπίτι Χητόπουλου, που οι κληρονόμοι ευρίσκοντο Αθήνα και ΗΠΑ. Εκεί διέμενε για πολλά χρόνια η οικογένεια αρτοποιών Γουνόπουλου και έπειτα ο Ν. Κατσαντούρης, οδηγός του Δήμου Αρταίων. Η είσοδος ήταν από την οδό Άννης Παλαιολογίνης, που κατεβαίνει από την Παρηγορήτισσα μέχρι την είσοδο του Α’ Δημοτικού σχολείου.  Σύμφωνα με τον Αρτηνό ιστορικό Κ. Τσιλιγιάννη, στο σπίτι αυτό συντάχτηκε και υπογράφηκε το καταστατικό ίδρυσς του πρώτου συστήματος προσκόπων Άρτης.

Στο ισόγειο, γωνία, ήταν το κατάστημα  ζαχαρωδών Γεράσιμου Γκεζέρη, παλιό καλαθάδικο, δίπλα το κουρείο Βασίλη Μπίκα και αμέσως μετά το κατάστημα -συνεργείο μοτοποδηλάτων  ZUNDAPP, που από το 1971, προσέθεσε έκθεση τηλεοράσεων TELEFUNKEN, των Θεόφιλου και Ανδριανού Κερασίδη. Στην δίπλα οικοδομή, πάντα στη Ν. Σκουφά αριστερά, ήταν η υπάρχουσα πέτρινη οικοδομή κληρονόμων Κοντοδήμα (Γ. Βάντζου – Κ. Πέτσα), που κατοικούσε στον όροφο ο Γ. Βάντζος με τη σύζυγό του Ανθούλα και τις τρεις κόρες: Ρίτα, Ρένα και Ρούλα. Στο πίσω μέρος του σπιτιού, με είσοδο  από την αλάνα και την παράγκα, διέμενε η Βασιλική Πρέντζα. Στο ισόγειο, πρώτο κατάστημα  ήταν το ζαχαροπλαστείο του Τάκη Έξαρχου, με καταγωγή από το Καλέντζι, που διέμενε στους Ταμπακιάδες, ξακουστός για τα υπέροχα γλυκά του όπως κοπεγχάγη, κοκ, πιατάκι (παντεσπάνι με τρίμματα σιροπιαστών γλυκών, με κάλυψη σαντιγύ σε μεταλλικό πιατάκι και τριμμένη καρύδα) αλλά και σκέτα τρίμματα, αφού οι φτωχότεροι  έτρωγαν φθηνότερα το σιροπιαστό τους. Συνήθιζε στους φτωχούς να προσθέτει ένα μικρό κομματάκι γλυκού επιπλέον στο πιατελάκι. Μετά το 1977, το ίδιο κατάστημα  λειτούργησε από τον Ανδριανό Κερασίδη με τους γιούς του Στάθη και Κώστα, ως έκθεση μοτοποδηλάτων  ZUNDAPP και τρίκυκλων MEBEA και οικιακών ηλεκτρικών συσκευών. Δίπλα υπήρχε το ισόγειο ποδηλατάδικο Κώστα Κερασίδη και στο υπόγειο το οπωροπωλείο του Θεοχάρη Γκεζέρη….” (Συνεχίζεται) [Απόσπασμα από άρθρο του Παναγιώτη Μάνθα με τίτλο ΜΟΥΧΟΥΣΤΙ ΑΡΤΑΣ ’60 – ’70, όπως Δημοσιεύτηκε στο Περιοδικό του Μ/Φ Συλλόγου ΣΚΟΥΦΑΣ, τχ. 108, Άρτα, 2020]

Μπορείτε να διαβάσετε σχετικά και στο λινκ https://doxesdespotatou.com/sto-moychoysti-ap-tin-odo-flemingk-m/

Στη φωτογραφία ο Λάκης Έξαρχος το 1965, στο Ζαχαροπλαστείο του «ΤΟ ΤΕΛΕΙΟΝ» στην οδό Σκουφά….(Φωτο από το ίδιο άρθρο)

Δημοσιεύθηκε στη Το εμπόριο στην Άρτα | Σχολιάστε

ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ – Β’ Εθνική

1961 -63. Στο γήπεδο : Σωτ. Φακίτσας, Ν. Πέτσας, Κ. Μασσαλής, Β. Δούβας, Γ. Καλαμάκης, Π. Πέτσας, Γ. Σωτηρίου, Κ. Πέτσας, Ντίνος Κουβαράς, Θωμ. Βασιλάκος, Δ. Τσώρος, Ν. Σαπλαούρας, Η. Αθανασίου, Γ. Καλιακάτσος, Παπαδήμου, Ναπ. Πέτσας, Η. Δρόσος, Χ. Τρομπούκης, Χαρ. Καραχάλιος, Παύλ. Παπακαμμένος, Αθ. Κονταξής, Ε. Γιαννάκος, Άρης Μιμιγιάννης, Αφοί Μεθόδιου (Ιωάννης, Κων/νος, Αρτέμης, Στάθης), Ι. Σούρλας, Η. Πάνου Αθ. Σκαλτσάρης κ.α. (Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα της Αναγέννησης | Σχολιάστε

Στο Χάνι του Χουλιάρα…

Οι χαλκάδες όπου οι αγωγιάτες έδεναν τα άλογά τους στο Χάνι του Χουλιάρα, στον Άγιο Γεώργιο, διατηρούνται στη ίδια θέση μέχρι και σήμερα….

Δημοσιεύθηκε στη Ό,τι έχει απομείνει απ’ την Άρτα του χτες….. | Σχολιάστε

Ο δρόμος Άγναντα – Καλαρρύτες

“……Εκείθεν η οδός μετά 1 ώραν λήγει εις το χωρίον Άγναντα, πέραν του οποίου συναντά την διά της δεξιάς όχθης του ποταμού της Άρτας οδόν προς τους Καλαρρύτας. Το τελευταίον τούτο διάστημα είναι 4 ½ ωρών.” (Κοκίδης, 1880)

“…..Η από Αγνάντων μέχρι Πραμάντων οδός μειονεκτεί της προτέρας, αλλ’ η από Πραμάντων μέχρι Καλαρρυτών είναι τοσούτον ελεινή, κατά το πλείστον δυσχερώς βατή, ενίοτε δε και κινδυνώδης, ώστε η αγανάκτησις πνίγει, ανά παν βήμα, τον διαβάτην, η δε εντροπή υπερβαίνει την αγανάκτησιν, η εντροπή ναι ! δια κατάστασιν δημοσίας οδού,ζημιούσης σκληρώς αλλά δικαίως την φήμην και υπόστασιν πάσης πεπολιτισμένης Κυβερνήσεως.” (Παγανέλης, 1905).

Στη φωτογραφία “Ερείπια από το Χάνι στο δρόμο μεταξύ Πραμάντων – Κηπίνας”. Η φωτογραφία είναι του Βασίλη Γκανιάτσα, όπως δημοσιεύτηκε στην εργασία της Α. Καρρά ΤΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ ΧΑΝΙΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ, που μπορείτε να την διαβάσετε εδώ

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

Ματσουκιώτες στην Αμερική!

Ματσουκιώτες εστιάτορες, μετανάστες στις ΗΠΑ, 1908 – Restaurateurs from Matsouki, immigrants in the USA, 1908. (Πηγή : “Κουκούδης, Αστέριος Ι. (2003). The Vlachs : metropolis and diaspora. Thessaloniki : Zitros, https://www.libver.gr/)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

ΤΟ ΜΗΤΡΩΟΝ ΑΡΡΕΝΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΚΑΛΑΡΡΥΤΩΝ, ΤΗΣ ΕΠΑΡΧΙΑΣ ΤΣΟΥΜΕΡΚΩΝ, ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΡΤΗΣ (καταρτισθέν εν έτει 1884). Γεννηθέντες τα έτη 1855 – 1856 – 1857

Συνεχίζουμε την ανάρτηση του Μητρώου Δήμου Καλαρρυτών με τα έτη 1855 – 1857. (Πηγή : ΓΑΚ Άρτης)

Έτος γέννησης 1855

Έτος γέννησης 1856

Έτος γέννησης 1857

Δημοσιεύθηκε στη Η Απελευθέρωση το 1881 | Σχολιάστε

Ο Φούρνος της Χαρωνούς….

Ο Φούρνος της Χαρωνούς στα 1980…σήμερα δεν έχει απομείνει τίποτα! (Φωτο από προσωπική συλλογή)

Για το φούρνο της Χαρωνούς μπορείτε να διαβάσετε στο λινκ https://doxesdespotatou.com/tampakiades-o-foyrnos-tis-charonoys-a-meros/

και στο λινκ https://doxesdespotatou.com/o-foyrnos-tis-charonoys-tampakiades-de/

Δημοσιεύθηκε στη Η Αρχιτεκτονική στην Άρτα και την γύρω περιοχή | Σχολιάστε

Οι φούρνοι στα χωριά….

Στα χωριά η κάθε οικογένεια είχε το δικό της φούρνο, οι νοικοκυρές ζύμωναν και φούρνιζαν το ψωμί, όπως και όλα τα φαγητά, μόνες τους. Στη φωτογραφία του Βασίλη Γκανιάτσα, φούρνισμα σε χωριό της Άρτας. (Πηγή : ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΗΠΕΙΡΩΤΙΣΣΕΣ, Σ. Βασιλείου, Αθήνα, 2007)

Δημοσιεύθηκε στη Λαογραφικά και άλλα | Σχολιάστε

Οι φουρνάρηδες….

Μέρες γιορτινές κι οι λαμαρίνες με τα κουλουράκια, τα ταψιά με τους μπακλαβάδες, τα καταίφια και τους κουραμπιέδες πηγαινοέρχονταν στους δρόμους της πόλης σε μια συνεχόμενη παρέλαση γλυκών, κάνοντάς τους να μοσχομυρίζουν βανίλια, βούτυρο, ψημένο αμύγδαλο και καρύδια. Βλέπετε ο φούρνος ήταν σημείο αναφοράς, μια και τα νοικυριά δεν διέθεταν δικό τους. Σε κάθε γειτονιά λοιπόν της Άρτας, υπήρχε ένας τουλάχιστον παραδοσιακός φούρνος, που εξυπηρετούσε όλες τις ανάγκες για ψήσιμο (φαγητό, ψωμί, γλυκά) καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς. Κάποιοι φούρνοι ζύμωναν ψωμί και το πουλούσαν σε όσες νοικοκυρές δεν το έκαναν μόνες τους. Οι άλλες αγόραζαν το αλεύρι από τους Αλευρόμυλους της Άρτας και συναγωνίζονταν κάθε γειτονιά ποια θα κάνει το πιο γευστικό, αφράτο και μαλακό ψωμί.

Ο παραδοσιακός φούρνος της πόλης ήταν χτισμένος με πέτρες – πυρότουβλα και κοκκινόχωμα. Το εσωτερικό τμήμα του ήταν θολωτό και στο πάνω μέρος, στην κορφή, υπήρχε έξοδος στην καμινάδα – η φουρνογκλαβανή – χτισμένη με πέτρες   και σκεπασμένη με πλάκες. Εσωτερικά ο θόλος του φούρνου ήταν χτισμένος με πυρότουβλα ή κεραμίδια, κατάλληλα τοποθετημένα το ένα δίπλα στο άλλο. Το δάπεδο του φούρνου ήταν υψωμένο περίπου ενάμισι μέτρο από το έδαφος. Η πόρτα του είχε τοξοειδές σχήμα και σαν βάση είχε μια μεγάλη πλάκα από πορώλιθο. Το κάλυμμα της πόρτας ήταν συνήθως από λαμαρίνα (τσίγκο), με άνοιγμα εξήντα πόντους περίπου, αρκετό για να χωράει δέκα ταψιά με φαγητό ή ψωμί. Ήταν στρωμένο με πυρόπλακες αλειμμένες με κόκκινη λάσπη (κοκκινόχωμα). Στο κέντρο του δαπέδου υπήρχε ένα άνοιγμα διαμέτρου περίπου σαράντα εκατοστών, απ’ όπου περνούσε η θερμότητα από την καύση των ξύλων. Ανάλογα με τη θερμοκρασία του φούρνου, ο φούρναρηε έκλεινε ή άνοιγε την τρύπα του δαπέδου. Ο χώρος κάτω από το δάπεδο λεγόταν «γιουλχάνι», το κεντρικό τμήμα του ήταν η εστία όπου άναβε η φωτιά, ενώ αριστερά και δεξιά υπήρχαν δίοδοι (παραθυράκια) μεταφοράς της θερμοκρασίας σε όλο το δάπεδο του φούρνου…. (Συνεχίζεται) [Πηγή : ΣΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ ΤΑ ΓΥΡΙΣΜΑΤΑ, Γ. Κουτσούμπας, Αθήνα, 2004]

Στη φωτογραφία ο Νικόλαος Γρίβας μπροστά στο φούρνο ιδιοκτησίας Κων/νου Πίσπιρη το 1967. Ο φούρνος του Πίσπιρη βρίσκονταν στη διασταύρωση των οδών Μάνθα και Βασ. Κωνσταντίνου, πίσω από τον Άγιο Δημήτριο. (Φωτο από το ίδιο βιβλίο)

*Την οδό Μάνθα μπορείτε να την δείτε στο λινκ https://doxesdespotatou.com/odos-mantha-stin-arta/

και στο λινκ https://doxesdespotatou.com/kai-i-odos-mantha-simera/

Δημοσιεύθηκε στη Το εμπόριο στην Άρτα | Σχολιάστε

Η Άρτα από ψηλά….

Πανοραμική φωτογραφία του κέντρου της Άρτας από την δεκαετία του ’70 (?). Διακρίνονται καθαρά η κεντρική πλατεία, η Πνευματική Στέγη του Μ/Φ Συλλόγου ΣΚΟΥΦΑΣ, η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου με την πλατεία της και πιο πάνω η πλατεία Μονοπωλείου. Φωτοκάρτα των αδελφών Ε. – Χ. Λιγούρα – Σ. Γκιώκα Ιωάννινα. (Πηγή : https://oldthing.de/)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στο πέρασμα του χρόνου | Σχολιάστε