Το Παιδαγωγικό Συνέδριο της Εκπαιδευτικής Περιφέρειας Άρτης έγινε τον Σεπτέμβριο του 1938. Έλαβε χώρα στο 2ο Δημοτικό Σχολείο Άρτης και έλαβαν μέρος περίπου 120 εκπαιδευτικοί. Το Συνέδριο έγινε υπό του Διευθυντή της Γ. Επιθ. Ηπείρου Μιχαλοπούλου, του Επιθεωρητή Άρτης Γ. Στάθη και του Σχολιάτρου Δ. Μπαλτά. Η φωτογραφία καθώς και η καταγραφή των ονομάτων είναι του δασκάλου Γεωργίου Α. Ζορμπά, τελευταίου ιδιοκτήτη της διατηρητέας οικίας Ζορμπά στην Άρτα. (Πηγή : Αρχείο Κ. Μπανιά)
Στο ΣΧΕΔΙΑΣΜΑ του Ματθαίου Κ. Παρανίκα γίνεται επίσης αναφορά για δυο ακόμη κωμοπόλεις στα Βόρεια Τζουμέρκα, όπου “εθεραπεύοντο” τα γράμματα επί Τουρκοκρατίας, στους Καλαρρύτες και το Συρράκο :
“Εν Καλαρρύταις, κωμοπόλει αξία λόγου διά το φιλέμπορον και βιομήχανον των κατοίκων, από των μέσων της παρελθούσης Εκατ. συνέστη Σχολή Ελληνική αξία λόγου διατηρούμενη μέχρι της τω 1826 λεηλασίας και ερημώσεως της πόλεως. Εκ των κατά την ενεστώσαν Εκατ. διδαξάντων αναφέρεται ο εκ Μεσολογγίου Αναστάσιος Μπεκιάρης, μαθητής της Παλαμαίας Σχολής, διδάσκων μέχρι του 1812, μεθ’ ον ο μέχρι του 1821 Γεώργιος Πρωτοπρεσβύτερος Σγούρος τουπίκλην, μαθητής Κωνσταντίνου Μπαλανίδου .
Εν Συράκω επίσης τα γράμματα δια το φιλέμπορον και τον πλούτον των κατοίκων εθεραπεύοντο. Και αυτόθι συνετηρείτο επίσης Ελληνική Σχολή μέχρι του 1821, ότε και αυτοί ταυτά τοις γείτοσι Καλλαρρυτινοίς υπέστησαν. Αυτόθεν, πλην άλλων, κατήγετο και ο περίφημος ιατρός και πολιτικός ανήρ της Ελλάδος Ιωάννης Κωλέττης”. (Πηγή : Ματθαίου Κ. Παρανίκα ΣΧΕΔΙΑΣΜΑ, Εν Κωνσταντινουπόλει, 1867, https://anemi.lib.uoc.gr/)
Στη φωτογραφία “Το παλιό δημοτικό σχολείο Καλαρρυτών πουβρίσκεται πίσω από την πλατεία. Το διδακτήριο είναι των αρχών του 20ου αιώνα και αφού έπαψε να λειτουργεί ως σχολείο το 1981, ανακηρύχθηκε διατηρητέο οικοδόμημα”. (Πηγή φωτογραφίας https://www.geotzan.com)
Η πρώτη επίσημη καταγραφή για την εκπαίδευση στην πόλη της Άρτας επί Τουρκοκρατίας έγινε από τον Ματθαίο Κ. Παρανίκα στο έργο του ΣΧΕΔΙΑΣΜΑ, το 1867 «Αναγνωσθέν εν τω εν Κων/πόλει Ελληνικώ Φιλολογικώ Συλλόγω κατά Ιούνιον 1866». Μέχρι τότε υπήρχαν μόνο κάποιες αναφορές από τον Π. Αραβαντινό, στη «Χρονογραφία της Ηπείρου», κυρίως για τους λόγιους που έδρασαν στην περιοχή της Άρτας, καθώς και σκόρπιες αναφορές σε διάφορα τεύχη του Εθνικού Ημερολογίου του Βρετού.
«Εν Άρτη, ης ανέκαθεν οι Αρχιεπίσκοποι ήσαν των κληρικών οι λογιώτεροι, φαίνεται αρχαιότερον καλλιεργούμενον της παιδείας το δένδρον. Ήδη τω 1500 αυτόθι φαίνεται τα εγκύκλια παιδευθείς και εν Ιταλία τελειοποιηθείς Μάξιμος, ο Έλλην ιδίως λεγόμενος, ανήρ ελλογιμώτατος, ζηλωτής εις άκρον, πολλάς τη Ρωσσία τότε υπό πολλών κυμαινόμενη, και αξιολόγους προσενεγκών υπηρεσίας . Εφεξής δε, έκλιπούσης ίσως δια πόρων έλλειψιν της αυτόθι Σχολής, τω 1662 προτροπή Νεκταρίου του Ιεροσολύμων Μανολάκης ο εκ Καστοριάς ανήγειρε Σχολήν, κατοχυρώσας αυτήν Σιγγιλίω Πατριαρχικώ, και ικανώς προικοδοτήσας, διατηρηθείσαν μέχρι της Ελληνικής επαναστάσεως. Σωφρόνιος δε ο Λειχούδης Κεφαλλήν, προσεκλήθη τω 1670 υπό του Μητροπολίτου Ναυπάκτου και Άρτης Βαρθολομαίου, ίνα από μεν της έδρας διδάσκην την φιλοσοφίαν, από δε του άμβωνος κηρύττη τον λόγον του Θεού. Μετ’ ου πολύ δε έπειτα του επισυμβάντος αυτόθι λιμού (λοιμού;) ένεκα εγκατέλιπε την Επαρχίαν ταύτην και μετέβη εις Μακεδονίαν και Θεσσαλίαν, ένθα επί τριετίαν μετά ζήλου μετήρχετο τον διδάσκαλον και ιεροκήρυκα. Περί δε τους αυτούς χρόνους (1690) εδίδασκεν αυτόθι Γεράσιμος ο Παλλαδάς, εφεξής δε ο Αρχιμανδρίτης Μακάριος ο Καβαδδάς(1695), Γρηγόριος Ιερομόναχος (1696), είτα Χρύσανθος ο Ηπειρώτης (αποθ. 1711), μεθ’ ον ο εξ Άρτης Αθανάσιος Νικολόπουλος αρξάμενος από της τρίτης δεκαετηρίδος της παρελθούσης Εκατ. και δια βίου διδάξας, παρ’ ω κατά Γεώργιον τον Αινιάνα επί 2 έτη εμαθήτευσε και Ευγένιος ο Βούλγαρις. Κατά δε το 1770 εδίδασκεν Ευστράτιος ιερομόναχος ο εκ Βιθουκουκίου.
Αρχομένης δε της ενεστώσης Εκατ. εδίδασκεν ο δημοφιλής εκ Μεσολογγίου Δημήτριος Οικονομόπουλος ο Βενδραμής, μαθητής της Παλαμαίας Σχολής μέχρι της τω 1820 αποσβέσεως της Σχολής.
Μετά δε την αποκατάστασιν των πραγμάτων εδίδασκε μέχρι του 1834 ο Ακαρνάν Κωνσταντίνος Καραπάνος, μαθητής και ούτος της Παλαμαίας Σχολής, και πρότερον μεν εν Κωνσταντινουπόλει περί τα τέλη της ΙΗ’ Εκατ. διδάσκων, είτα εν Κατούνη της Ακαρνανίας, μετά δε ταύτα εν Αγρινίω τω 1821, τελευταίον δε αποκαταστάς εν Πρεβέζη και Άρτη, ένθα απεβίωσεν τω 1840. Έκτοτε η Αρταία Σχολή βαίνει απροσκόπτως και καρποφόρως μέχρι της σήμερον λυσιτελής τα μάλιστα τοις Αρταίοις γενομένη ανέκαθεν. Λόγιοι δε Ζαχαρίας Γέργανος (1620) αρχιερεύς λόγιος, Κωνσταντίνος Βλαχούτσης (1770), Κωνσταντίνος Σακελλαρόπουλος (1800), και έτεροι μαρτυρούσι την των Αρταίων φιλομάθειαν, παρ’ οις εσχάτως και Παρθεναγωγείον συνέστη αξιόλογον». (Πηγή : Ματθαίου Κ. Παρανίκα ΣΧΕΔΙΑΣΜΑ, Εν Κωνσταντινουπόλει, 1867, https://anemi.lib.uoc.gr/)
Στις δημοτικές εκλογές τον Νοέμβριο του 1954 κατέβαιναν ξεχωριστά πλέον οι συνδυασμοί του Ιωάννη Παπαβασιλείου και του Γεωργίου Ζέρβα. Δήμαρχος εξελέγη για δεύτερη φορά ο Ι. Παπαβασιλείου.
Στη φωτογραφία μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αρταίων το 1954. Από δεξιά : Νίκος Χ. Καραβασίλης (Έμπορος – Συγγραφέας), Ιωάννης Γιαννάκης (Αρτοποιός), Λέανδρος Παπακίτσος, Ευάγγελος Μαργώνης, Πρόδρομος Ασλανίδης ( Ιδρυτής του Παναμβρακικού το 1927), Ευαγόρας Ζώγγος (Νομικός), Αγαθοκλής Σαρδελής, Ιωάννης Παπαβασιλείου (Δήμαρχος ), Δημήτριος Μ. Αλίβερτης (κτηματίας) Θωμάς Μεθόδιος (Υποδήματα), Γεώργιος Σακκάς (Παντοπωλείο), Άρης Βενέτης (Ιατρός – χειρούργος). (Φωτο από αρχείο Νικολάου Χ. Καραβασίλη – Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
Στιγμιότυπο από την προεκλογική ομιλία του υποψήφιου Δήμαρχου Αρταίων Γεωργίου Ζέρβα τον Νοέμβριο του 1954, από το μπαλκόνι του ξενοδοχείου ΑΚΡΟΠΟΛ στην πλατεία Μονοπωλείου. (Φωτο από αρχείο Γιάννη Νίκα)
Ο υποψήφιος Δήμαρχος Αρταίων Γεώργιος Ζέρβας (μαιευτήρας – γυναικολόγος, με μεγάλη κλινική πίσω από τον Ο.Τ.Ε.) τρίτος από αριστερά με το παπιγιόν στην οδό Σκουφά, κοντά στην πλατεία Μονοπωλείου.
Διακρίνονται από αριστερά : Νίκος Σιμιτζής (Δήμαρχος Αρταίων 1975 – 1982), Νικόλαος Κλαφούνης, Άρης Βενέτης (Ιατρός – χειρούργος με μεγάλη κλινική στην Άρτα), Δημήτριος Αλίβερτης (Κτηματίας), Βασίλειος Νικολόπουλος (Έμπορος).
Πίσω αριστερά : Γεώργιος Λιάκατσας (Λεωφορεία ΚΤΕΛ), Δημήτριος Σκορδής (Έμπορος – Γενικό εμπόριο), Νίκος Οικονόμου ( Κτηματίας , Άσσος του Παναμβρακικού 1937 – 1952). Δεξιά ο Μενέλαος Τασιάς με την τραγιάσκα του (σήμα κατατεθέν) με μεγάλο κρεοπωλείο. Στην άκρη πίσω του ο Σωκράτης Παναγιώτου (Βενζινάδικο στη διασταύρωση Κρυστάλλη – Σκουφά). Ο μικρός που μας χαμογελά είναι ο Ελευθέριος Φλούδας (Τελειόφοιτος Παντείου, Γραμματέας της Ιεράς Μητροπόλεως Άρτης, Εκ των ιδρυτών του Συλλόγου «ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ»), και ο Αλέκος Κωστούλας. (Φωτο από αρχείο Γιάννη Νίκα – Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
Απρίλιος 1951. Αναμνηστική φωτογραφία του υποψήφιου Δημάρχου Ιωάννη Παπαβασιλείου και των υποψηφίων δημοτικών συμβούλων στις δημοτικές εκλογές 1951. Αντίπαλος ο Παντελεήμων Καλυβιώτης, ταξίαρχος Ιππικού, ήδη διορισμένος Δήμαρχος Αρταίων από το 1948 -49, ο οποίος δεν εξελέγη. Από το συνδυασμό του Ιωάννη Παπαβασιλείου εξελέγησαν και οι 24 εικονιζόμενοι στη φωτογραφία. Από δεξιά : Λέανδρος Παπακίτσος (Γκολτζής Παναμβρακικού), Θεοδόσιος Οικονομίδης, Κώστας Γ. Κοτσαρίδας, Κων/νος Κοντογεώργος, Θεόκλητος Μπανταλούκας, (Άσσος Παναμβρακικού 1937-1950), Δημήτρης Γ. Βαφιάς (Οδοντίατρος, Ζωγράφος), Δημήτριος Αλίβερτης, Βασίλειος Νικόπουλος, Γεώργιος Σιμόπουλος, Ευστάθιος Κονταξής, Κων/νος Χρηστάκης, Βασίλειος Χουλιάρας, Ευάγγελος Μαργώνης (1ος σε σταυρούς), Γεώργιος Σακκάς.
Κάτω αριστερά : Γεώργιος Διαμάντης (Καφέ – Στέκι στον Άγιο Γεώργιο), άγνωστος, Κων/νος Ψαθάς, Γεώργιος Νικάκης, Ιωάννης Παπαβασιλείου (Δήμαρχος), Γεώργιος Ζέρβας (Μαιευτήρ – Γυναικολόγος) Χρ. Τόλος, Γεώργιος Κεχαγιάς, άγνωστος. Στις εκλογές αυτές ο Ιωάννης Παπαβασιλείου και ο Γεώργιος Ζέρβας κατέβαιναν μαζί απέναντι στον Παντελή Καλυβιώτη.(Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
Ταμπακιάδα – 1950. Στην αρχή της οδού Κομνηνών δίπλα στο φούρνο του Χαρωνά*. Ο Χρήστος Χαρωνάς επισκευάζει το θρυλικό “ΝΤΟΙΤΣ” 22αρι του Γεωργίου Λιάκατσα. (Φωτο από αρχείο Χαρωνά – Λιάκαστα, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
*Για το φούρνο της Χαρωνούς μπορείτε να διαβάσετε στο λινκ https://doxesdespotatou.com/tampakiades-o-foyrnos-tis-charonoys-a-meros/
και στο λινκ https://doxesdespotatou.com/o-foyrnos-tis-charonoys-tampakiades-de/
Αριστερά ο Παπα – Κώστας Μπουρνάκας (ιερέας στον Άγιο Νικόλαο και την Αγία Θεοδώρα) και δεξιά ο Παπα – Νίκος Σπύρου (ιερέας στον Άγιο Γεώργιο). Στη μέση ο Μιχάλης Νικάκης, Γραμματέας του Πρωτοδικείου Άρτης και Επίτροπος στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου. (Φωτο από αρχείο Μ. Νικάκη – Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
Κυκλοφόρησε αυτές τις μέρες το Λεύκωμα του Κώστα Μπανιά η “ΤΑΜΠΑΚΙΑΔΑ”, με 82 φωτογραφίες από την περιοχή της Ταμπακιάδας στην Άρτα. Είναι το δέκατο πόνημα* του συνεργάτη της σελίδας μας κ. Κώστα Μπανιά, ο οποίος εδώ και χρόνια συλλέγει και ταυτοποιεί φωτογραφίες με πρόσωπα και γεγονότα της μικρής μας πόλης. Με αυτή την ευκαιρία ας αναφερθούμε και στα υπόλοιπα λευκώματα φωτογραφιών που έχει επιμεληθεί:
