25 Νοεμβρίου 1944 – Γήπεδο Ψυχικού, Αθήνα. Οι ποδοσφαιρικές ομάδες ΕΔΕΣ – ΑΓΓΛΩΝ. Ανάμεσά τους και 3 Αρτηνοί : Σπύρος Κοτσαρίδας, Λάκης Καραβασίλης (Αρχηγός του ΠΑΝΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ) και Σόλων Π. Μπανιάς. Οι υπόλοιποι είναι Γιαννιώτες : Κ. Ρώιμπας, Κ. Κόκας (Αβέρωφ), Δ. Αναγνωστόπουλος, Ε. Γιαννής, Ι. Μόσχος, Ι. Δανάκας, Μ. Πλασκασοβίτης, Η. Παπαδόπουλος, Χρ. Παπαντωνίου, Β. Δεσδεράκης (Καθηγητής Φ.Α., Παίκτης & Προπονητής του ΠΑΝΑΜΒΡΑΚΙΚΟΥ) [Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς]
Το 1577 (16ος αι.) εκδόθηκε το βιβλίο του Hans Weigel με τίτλο «Habitus praecipuorum populorum, tam virorum quam foeminarum singulari arte depicti. Trachtenbuch darin fast allerley und der furnembsten Nationen die heutigs tags bekandt sein», που περιέχει 219 χαρακτικά (εκ των οποίων τα 210 είναι έγχρωμα). Η πρώτη γερμανική έκδοση αυτού του πολύ σπάνιου βιβλίου κοστουμιών (Trachtenbuch), απεικονίζει τις ενδυμασίες της Τουρκίας, της Ελλάδας, της Κύπρου και της ανατολικής Μεσογείου, γραμμένο από τον Γάλλο στρατιώτη και εξερευνητή Nicolas de Nicolay. Ο Νικολάι έφυγε από τη Μασσαλία για την Κωνσταντινούπολη το 1551 μαζί με τον Γαβριήλ ντ’ Αραμόν, Γάλλο πρεσβευτή στον Οθωμανικό Αυτοκράτορα Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή. Και οι 60 χαλκογραφίες βασίζονται σε σκίτσα του ίδιου του Νικολάι. Το βιβλίο που προσδιορίζεται από τους Jowers και Cavanagh ως το «πρώτο σοβαρό έργο για τα κοστούμια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. . . επανεκδόθηκε περισσότερες φορές από οποιοδήποτε άλλο βιβλίο κοστουμιών του 16ου αιώνα». (Πηγή : https://www.martayanlan.com/)
Μια από τις ενδυμασίες που απεικονίζονται είναι κι αυτή της Ηπειρώτισσας γυναίκας με τον τίτλο «Above: MVLIER EPYROTICA. // below: CCXVI. // So the women go to Epyro. // The women in Epyro/ // Wear such clothing. // And they have wonderful looks/ // Inside they think they’re pretty and smart» ….. from “Habitus praecipuorum populorum, […] traditional costume book […] printed by Hans Weigel. Nuremberg 1577” (Weigel, Hans (1520-1577) – publisher, Weigel, Hans (1520-1577) – engraver, Amman, Jost (1539-1591) – draftsman) https://skd-online-collection.skd.museum/
Όλοι γνωρίζουμε ότι η Άρτα ήταν πρωτεύουσα του Δεσποτάτου της Ηπείρου και αρκετοί λίγο ως πολύ γνωρίζουμε την ιστορία του : την ίδρυσή του από τον Μιχαήλ Α’ Δούκα, μέλους του Οίκου των Αγγέλων του Βυζαντίου, τις μάχες του με τους Λατίνους, τους διαδόχους του, τις εκστρατείες, τις συμμαχίες κ.τ.λ.. Η πόλη μας κοσμήθηκε από τον ηγεμονεύοντα οίκο των Αγγέλων Δουκών με περίλαμπρα δημόσια οικοδομήματα που έχουν σωθεί ως τις μέρες μας….Ελάχιστα όμως γνωρίζουμε για τον τρόπο που ζούσαν οι Αρτηνοί τότε, πως ήταν τα σπίτια τους, τα έθιμά τους, η καθημερινή τους ζωή, ιδιαίτερα όσων ανήκαν στην τάξη των αρχόντων.
“Σχετικά με τη γυναικεία ενδυμασία, κατά την βυζαντινή περίοδο και σύμφωνα με τον Ιωσήφ Βρυέννιο, ήταν ανήκουστο και αποτελούσε ύβρη να φορούν οι γυναίκες ανδρική ενδυμασία. Το μήκος των γυναικείων ρούχων έπρεπε να φτάνει μέχρι τον αστράγαλο .
Η ποδήρης γυναικεία ενδυμασία ήταν επηρεασμένη από την αρχαιότητα, όπως είχε εξελιχθεί κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους. Αρχικά ίσχυε ο συνδυασμός tunica – stola (χιτώνας, πουκαμίσα – ρόμπα). Αργότερα φορέθηκε μόνη της η τούνικα που μετεξελίχθηκε στη δαλματική τούνικα. Οι γυναίκες φορούσαν ζώνες στη μέση που άλλοτε σχημάτιζαν ένα ρηχό κι άλλοτε ένα βαθύ κόλπο. Πολλές φορές όμως φορούσαν την πουκαμίσα τελείως ριχτή. Την ιδιαιτερότητα του «κοντού πάνω από το μακρύ» αν δεν την πετύχαιναν με τον κόλπο, συνδύαζαν δύο πουκαμίσες, μια μακριά και από πάνω μια κοντή. Η δεύτερη πουκαμίσα μπορούσε να είναι αμάνικη. Αυτή η σύνθεση με δυο πουκαμίσες επέζησε στις τοπικές φορεσιές της Βαλκανικής, ενώ στην Ελλάδα απαντάται μια παραλλαγή της, η τούνικα που ήταν ανοιχτή στο μπροστινό της μέρος.
Οι κυρίες των τιμών, όπως οι Ρωμαίες φορούσαν τη ρόμπα (stola), ένα μακρύ πτυχωτό φόρεμα που έπεφτε με χάρη πάνω από την τούνικα. Η ρόμπα συνοδευόταν από την πάλλα, ένα υφασμάτινο κάλυμμα κεφαλής. Τα υφάσματα ήταν μεταξωτά, αφού το μετάξι ήταν το αγαπημένο ύφασμα των πλουσίων.
Η Άννα Κομνηνή περιγράφει ότι, όταν πέθανε ο πατέρας της Αλέξιος Α’ Κομνηνός (1081 – 1118), η αυτοκράτειρα Ειρήνη Δούκαινα έβγαλε το αυτοκρατορικό πέπλο, έκοψε τα μαλλιά της, έβγαλε τα πορφυρά ενδύματά της και ντύθηκε στα μαύρα. (Πηγή : https://www.slideshare.net)
Στις φωτογραφίες “Αναπαράσταση Βυζαντινών Γυναικείων ενδυμάτων 12ος – 13ος αι.”
Άποψη της Βλαχέρνας και του Μοναστηριού την δεκαετία του ’50, όταν η περιοχή ήταν σχεδόν ακατοίκητη…..(Ευγενική διάθεση της ταβέρνας ΑΧΥΡΩΝΑΣ, στη Βλαχέρνα Άρτης)
“Μεταφέροντας τα σακιά με τις ελιές στο λιοτρίβι για το λάδι” στη Βλαχέρνα. (Ευγενική διάθεση της ταβέρνας ΑΧΥΡΩΝΑΣ, στη Βλαχέρνα Άρτης)
“Ξεδιαλέγοντας τις ελιές μετά το μάζεμα….” (Ευγενική διάθεση της ταβέρνας ΑΧΥΡΩΝΑΣ, στη Βλαχέρνα Άρτης)
Σήμερα θα αναρτήσουμε μια σειρά από φωτογραφίες που αφορούν την καλλιέργεια και τη συγκομιδή της ελιάς στη Βλαχέρνα της Άρτας. Τις είδαμε να διακοσμούν τον τοίχο της ταβέρνας ΑΧΥΡΩΝΑΣ και ευχαριστούμε τους ιδιοκτήτες που μας επέτρεψαν να τις φωτογραφήσουμε….
Περισσότερα για την καλλιέργεια της ελιάς στην Άρτα μπορείτε να διαβάσετε στο λινκ https://doxesdespotatou.com/i-paragogi-tis-elias-stin-arta-tin-deka/
Στη φωτογραφία “Ράντισμα των δέντρων της ελιάς στη Βλαχέρνα”, δεκαετία ’50
Δυο ακόμη φωτογραφίες Αρτηνών αγωνιστών στο πόλεμο του 1912 -13. Πρόκειται για τον Ιωάννη Παπαγεωργίου, εύζωνα του 3ου ευζωνικού που είχε τραυματιστεί στην επίθεση κατά του Μπιζανίου και τον Αθανάσιο Καπετάνιο, από τους Μελισσουργούς, που έχασε τη ζωή του στο Μπιζάνι. (Φωτος από εφημερίδες της εποχής)
Ο παππούς του σημερινού Πρωθυπουργού Κυριάκος Κ. Μητσοτάκης στο μέτωπο της Ηπείρου. Φωτογραφία από εφημερίδα της εποχής.
Κι εδώ η ίδια φωτογραφία (Πηγή : https://www.iefimerida.gr/)
Το προσωπικό του μεγάλου Παθολογικού Νοσοκομείου Στρεβίνης το 1912. Εις το μέσον ο αρχίατρος κ. Παπαδόπουλος, αριστερά ο καθηγητής Χρηστοφής και δεξιά ο ιατρός κ. Κ. Ρούφος.
