Την δεκαετία του ’80 έκανε την εμφάνισή της η δεύτερη ντισκοτέκ της Άρτας με το όνομα SMILE, στο υπόγειο της πολυκατοικίας στη Στοά Χρηστογιώργου, επί της οδού Βασιλέως Πύρρου 15. Καινοτομία της, οι προβολές βίντεο.
Στη φωτογραφία “Διαφήμιση της Ντισκοτέκ SMILE” στον Τουριστικό Οδηγό Ηπείρου το 1986, μια φωτο που έχουμε αναρτήσει και πιο παλιά.
Μια γεύση από το εσωτερικό της πρώτης RUBBY – A στην οδό Γ. Μάτσου, στο τέλος της δεκαετίας του ’70. Σε χορευτική φυγούρα που θα ζήλευε και ο John Travolta, o Γιάννης Νάκας με τη ντάμα του. (Φωτο από αρχείο Γιάννη Νάκα)
Η πρώτη ντισκοτέκ της Άρτας που ήταν ευρέως γνωστή ανάμεσα στη νεολαία της εποχής του ’70 και του ’80 ήταν η RUBBY – A. Πήρε την ονομασία της από το όνομα με το οποίο ήταν γνωστός ο ιδιοκτήτης της Αθανάσιος Κυριάκος και προστέθηκε σ’ αυτό και το Α, το αρχικό του ονόματος του συνιδιοκτήτη Άγγελου Ιωάννου. Βέβαια στους Artinoi.gr διαβάζουμε ότι η πρώτη ονομασία της ντισκοτέκ ήταν Τσιν – Τσιν και ότι η πρώτη – πρώτη ντίσκο της Άρτας ήταν το Μπίγκ Μπεν (Δείτε ερωτηματολόγιο στο λινκ στο τέλος της ανάρτησης*). Ο Θανάσης Κυριάκος είχε καφενείο μαζί με τον πατέρα του απέναντι από τα Ψαροπλιά, εκεί που είναι σήμερα το μικροβιολογικό εργαστήριο του κ. Παπαδημητρίου ή το κατάστημα του Κούρτη, ενώ πριν απ’ αυτό ήταν μαθητευόμενος μαρμαράς. Δυστυχώς «έφυγε» πολύ νέος, το 1998, σε ηλικία 50 ετών.
Η RUBBY – A πρωτοάνοιξε στα μέσα της δεκαετίας του ’70, μετά τη μεταπολίτευση, όταν η μουσική της ντίσκο έκανε την εμφάνισή της στην Ελλάδα και στεγάζονταν σε υπόγειο της οδού Γεωργίου Μάτσου, στο κέντρο της πόλης, κάτω από το σημερινό Υποθηκοφυλακείο. Στην πρώτη της έκδοση αποτελούνταν από έναν γυμνό χώρο με σκαμπό, φωτορυθμικά, πολύ αλουμινόχαρτο, τεράστια ηχεία και έναν μεγάλο καθρέφτη.
Αργότερα μεταφέρθηκε στην οδό Τζαβέλα, στην ιδιοκτησία Κολιού, κοντά στο Ρολόι. Ο χώρος αναβαθμίστηκε με ωραία έπιπλα σε μαύρο χρώμα και πιο στιλάτη ατμόσφαιρα κι εκεί διασκέδασε φανατικά η νεολαία όλη τη δεκαετία του ’80.
*Διαβάστε το ξεκαρδιστικό ερωτηματολόγιο με τίτλο “Πόσο Αρτινός είσαι;” στο Artinoi.gr, στο λινκ https://www.artinoi.gr/cgi-bin/forumV2/topic.cgi?forum=7&topic=52&start=160
Στη φωτογραφία ο Θανάσης Κυριάκος στα decks της RUBBY – A, στην οδό Μάτσου. (Φωτο από αρχείο Γιάννη Νάκα)
1938 – Αρτηνοί στις όχθες του Αράχθου. Στο βάθος διακρίνεται τι ιστορικό γεφύρι της Άρτας. (Πηγή : Λεύκωμα ΠΡΟΤΑΣΗ, Άρτα, 1999)
“……Στο Κορφοβούνι, για να δουν οι κοπέλες στον ύπνο τους ποιόν θα πάρουν άντρα, ρίχνουν το βράδυ τ’ Αγιαννιού τη ζώνη τους πάνω στο σπίτι τους. Την ίδια μέρα, στις Σελλάδες, στη Σκούπα και μερικά άλλα χωριά, έδεναν οι κοπέλες παλιότερα τη ζώνη τους σε γκορτσιές. Πίστευαν ότι θα έβλεπαν το βράδυ στον ύπνο τους τον καλό τους. Θα πήγαιναν μαζί του να την πάρουν.
Σε μερικά επίσης χωριά του νομού, μεταφέρουν οι κοπέλες την ίδια μέρα ξημερώνοντας, άκριτο (αμίλητο) νερό, το οποίο βάζουν σ’ ένα καθαρό ποτήρι. Ρίχνουν μέσα σ’ αυτό και το ασπράδι από ένα φρέσκο αυγό. Τη άλλη μέρα παρατηρούν το ασπράδι, αν είναι στρογγυλό θα παντρευτούν στο χρόνο. Αν έχει δημιουργήσει φυσαλίδες, μόνο συζητήσεις θα γίνουν για γάμο”.
Απ’ όλα αυτά τα έθιμα, εκείνο που έχει αρχίσει τελευταία να αναβιώνει είναι το “Έθιμο της φωτιάς” στον περίβολο της Αγίας Θεοδώρας. Την παραμονή λοιπόν της γιορτής τ’ Αγιαννιού, στην πλατεία Αγίας Θεοδώρας οι κάτοικοι πηγαίνουν τα Μαγιάτικα λουλουδένια στεφάνια και τους βάζουν φωτιά πάνω από την οποία πηδάνε, καθώς σύμφωνα με την παράδοση φέρνει τύχη και ευλογία. (Πηγή : ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ, Λ. Κασελούρης, Αθήνα, 1980)
Στη φωτογραφία “Όλα είναι έτοιμα για το έθιμο της φωτιάς μπροστά στην εκκλησία της Αγίας Θεοδώρας”. (Πηγή φωτογραφίας : Αγία Θεοδώρα Άρτας – Σύλλογος φίλων, Facebook Page)
Αριστερά ο Σπύρος Α. Τρομπούκης με καρπούζι στο δεξί του χέρι ενώ στο κέντρο μπροστά ο αδελφός του Ιωάννης Α. Τρομπούκης …..έτοιμος διά ρήψιν….Δίπλα ο Χρήστος (Τάκης) Τζίμας. Κάτω ο Κων/νος Κεφάλας, Γεώργιος Παλάντζας (άκρη δεξιά), Κων/νος Μπλάτσας, Κων/νος Γιώτης (Ρουμάνος), Χαράλαμπος Χαρίσης (Μαθηματικός), Χριστόδ. Κεφάλας, Νίκος Μπανταλούκας, Χρήστος Παπαρούνης. (Φωτο από αρχείο Χ. Παπαρούνη, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)
Η μέρα της 24ης Ιουνίου, που γιορτάζουμε τη μνήμη του Αι – Γιάννη του Ριγανά ή Κλήδονα, θεωρείται στην Άρτα ως η πιο κατάλληλη για μαντεία. Ο Κλήδονας είναι έθιμο που επιβιώνει από την αρχαιότητα και τελείται στις 24 Ιουνίου, σύμφωνα με το οποίο εμφανίζεται στις άγαμες κοπέλες η ταυτότητα του μελλοντικού τους συζύγου. Εντάσσεται στη νεοελληνική λαϊκή λατρεία και ιδιαίτερα στα περιοδικά λατρευτικά έθιμα, όσα συνοδεύουν το εορτολόγιο και τις εποχές του έτους. Τέλος, ανήκει στην έντεχνη ή τεχνική και την έμμεσα νεοελληνική μαντεία. Ο Δημήτριος Λουκάτος τη χαρακτηρίζει ως μία από τις πιο τελετουργικές εορτές του εορτολογίου μας. Όμως στους νεώτερους χρόνους και στη σύγχρονη εποχή με τον ορθολογισμό να κερδίζει έδαφος, τις προκαταλήψεις να υποχωρούν, αλλά και την αλλαγή των ρόλων των δύο φύλων, οι συμβολισμοί και το μαγικοθρησκευτικό περιεχόμενο του δρώμενου έχει περιοριστεί κυρίως «Στο αμίλητο νερό» και «Το άναμα της φωτιάς». Ευτυχώς ο Λάμπρος Κασελούρης στο βιβλίο του για τα λαογραφικά της Άρτας, έχει περισώσει μερικά από τα έθιμα τ’ Αγιαννιού στην περιοχή μας, που έχουν, εδώ και καιρό, ξεχαστεί…..
“Στα χωριά Ρόκα, Βίγλα, Χαλκιάδες, Σελλάδες, Πέτα, Κωστακιοί, Αγία Παρασκευή, Παχυκάλαμο, Γραμμενίτσα, Βλαχέρνα, Άγιο Σπυρίδωνα και διάφορα άλλα, οι κοπέλες παίρνουν τη μέρα αυτή τρεις αγριαγκινάρες ή τρία γαϊδουράγκαθα, τα οποία καψαλίζουν στη φωτιά. Σε μερικά χωριά τα καψαλίζουν με τη λαμπάδα της Αναστάσεως. Στη συνέχεια η κάθε κοπέλα ονοματίζει τα γαϊδουράγκαθα. Δίνει δηλ. στο καθένα το όνομα ενός αγοριού, που θα ήθελε να πάρει άντρα της. Τα τυλίγει έπειτα με αμεταχείριστο πανί – κόκκινο συνήθως – και τα τοποθετεί σε δροσερό μέρος. Πιστεύεται ότι ως το πρωί θα ανθίσει ένα από τα τρία. Το αγόρι, που το όνομά του έχει δοθεί στο γαϊδουράγκαθο, αυτό θα γίνει, κατά την πρόληψη, σύζυγος του κοριτσιού
Την ίδια μέρα στα χωριά Πηγές, Αθαμάνιο, Ψαθότοπος, Κομπότι, Καλόβατος, Νεοχώρι, Κορφοβούνι και διάφορα άλλα, παίρνουν οι κοπέλες ένα καινούργιο μαντήλι, κόκκινο κι έναν αμεταχείριστο καθρέφτη. Στις 12 δε το μεσημέρι – σε μερικά χωριά στη μία – πηγαίνουν σε ένα ερημικό πηγάδι, σκεπάζουν το κεφάλι τους με το μαντήλι, σκύβουν στο πηγάδι και κοιτάζουν με προσοχή στον καθρέφτη, τον οποίο κρατούν μέσα σ’ αυτό. Πιστεύουν ότι ο Αι – Γιάννης θα τους δείξει στον καθρέφτη τη μορφή του μέλλοντα συζύγου τους.
Στην Άνω Πέτρα, Δροσοπηγή και μερικά άλλα χωριά, τη μέρα τ’ Αγιαννιού, βουτούσαν οι κοπέλες παλιότερα τα δυο μεγάλα δάχτυλα των χεριών τους στο λάδι του καντηλιού και στη συνέχεια έτριβαν τα νύχια τους για να γυαλίσουν. Έπειτα, στις δώδεκα το μεσημέρι, καθόνταν στον ήλιο και παρατηρούσαν με προσοχή τα νύχια τους. Πίστευαν ότι θα διέκριναν σ’ αυτά σχήματα, σπίτια ή και τη μορφή του αγοριού που θα γινόταν άντρας τους…..(συνεχίζεται). (Πηγή : ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ, Λ. Κασελούρης, Αθήνα, 1980)
Στη φωτογραφία αγριαγκινάρα (Cynara cardunculus) που μοιάζει αρκετά με το γαιδουράγκαθο.
“Παλιό αρχοντικό του Κομποτίου, στην πλατεία Λεύκας, ιδιοκτησία (την εποχή που δημοσιεύτηκε το βιβλίο) του Κων/νου Αχ. Οικονόμου και των αδελφών Ευσταθίου & Αντωνίου Κ. Οικονόμου”. Δεν γνωρίζουμε αν υπάρχει μέχρι σήμερα….(Πηγή : ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ, Λ. Κασελούρης, Αθήνα, 1980)
Μια ακόμη φωτογραφία από το σπίτι του Ν. Σκουφά στο Κομπότι. (Πηγή : ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΚΑΙ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ, Λ. Κασελούρης, Αθήνα, 1980)
Μπορείτε να δείτε μια ακόμη φωτογραφία του σπιτιού στο λινκ https://doxesdespotatou.com/spiti-sto-kompoti/
Μαθητική παράσταση από τον εορτασμό εθνικής γιορτής του Γυμνασίου Κομποτίου, μάλλον στις αρχές της δεκαετίας του ’70. (Φωτο από αρχείο Πόπης Τσώνου)
