Εν τω μεταξύ το ΕΑΜ στην Άρτα………

“Σεπτέμβριος 1942 : Στις 7 Σεπτεμβρίου ο Μιχάλης Μπέκας συλλαμβάνεται από τους Ιταλούς και φυλακίζεται. Την ίδια μέρα πιάνεται στο χωριό Πέτα και ο μόνιμος υπαξιωματικός Μενέλαος Σερβετάς, αλλά καταφέρνει να δραπετεύσει. Γίνεται γνωστό ότι «…… ένας Έλληνας στρατηγός έφυγε από την Αθήνα για να δημιουργήσει αντάρτικο στην Ήπειρο. Στη Ρούμελη έχουν συγκροτηθεί κιόλας ένοπλες αντάρτικες ομάδες με επικεφαλής ένα ταγματάρχη του πυροβολικού Άρη Βελουχιώτη. Η πληροφορία αυτή μας ξάφνιασε όλους…..

Με τη σύλληψη του Μπέκα η οργάνωση δέχεται βαρύ πλήγμα. Δεν χάνει μόνο ένα από τα καλύτερα στελέχη της αλλά επιδεινώνεται η θέση και των άλλων στελεχών της. Το γραφείο της οργάνωσης πρέπει να αποφασίσει. Ο καθένας από μας κάνει άσκοπες κινήσεις, πράγμα που δείχνει χάσιμο της ψυχραιμίας αλλά και γίνεται άμεσος στόχος των κατακτητών. Τελικά, ύστερα από δυο ώρες συγκεντρωθήκαμε ορισμένα μέλη του γραφείου, χωρίς τον καθοδηγητή (που κρυβόταν σ’ ένα σπίτι δικού μας ανθρώπου) στο γαλακτοπωλείο του μπάρμπα Γιάννη (Γιάννη Παπαγιάννη), που και τα δυο του παιδιά, ο Χρήστος και ο Μήτσιος, ήταν δραστήρια στελέχη της οργάνωσης (σκοτώθηκαν στον εμφύλιο)».

Ύστερα από πολύωρες συζητήσεις διαφωνίες, αντιρρήσεις και πισωγυρίσματα, προτάσεις και αντιπροτάσεις «….. συμφωνήσαμε ο Παπαδόπουλος, ο Γεωργονίκος και ο Κουτσούκαλης να φύγουν για το χωριό Λυβίτσικο, ο Γκεσούλης και ο Ρακόπουλος για τη Φτέρη, ο Ρήγας και η Ιουλία για τα Ζυγοχώρια, περιοχή του Κώστα Βόιδαρου, όπου είχαν κιόλας συγκεντρωθεί οι αξιωματικοί Γεράσιμος Μαλτέζος, Γιάννης Σταμούλης και Μενέλαος Σερβετάς, ο Βάγιας Χαριλόης, ο Βαγγέλης Μανιώτης ο Κώστας Μπαλαδήμας και ο ίδιος ο Βόιδαρος με τους τρεις γιούς του, τον Αποστόλη, το Θεοχάρη και το Γιώργο. Έντονες προστριβές και διαφωνίες, φιλοδοξίες και εγωισμοί αλλά και καχυποψία είχε σαν αποτέλεσμα ο Βόιδαρος να πέσει στην αγκαλιά του Ζέρβα, που του ικανοποίησε τη φιλοδοξία και τον εγωισμό του να γίνει οπλαρχηγός του ΕΔΕΣ και φανατικός αντίπαλος του ΕΑΜ και του ΕΛΑΣ και ο Μενέλαος Σερβετάς να δυσαρεστηθεί και να μην ξεδιπλώσει όλες τις ικανότητες και τις στρατιωτικές του γνώσεις, πολύτιμες για κείνη την περίοδο.……………

Ο Μίμης Γεωργονίκος και ο Αλέκος Κουτσούκαλης πήραν αμέσως την ευθύνη και κάλεσαν τον Θανάση Παπαδημητρίου  στην ηλεκτρική εταιρεία που είχε το γραφείο του ο Μίμης και του ανάθεσαν την καθοδήγηση της οργάνωσης της πόλης σ’ αυτές τις δύσκολες συνθήκες και ο ίδιος να διαλέξει προσωρινά τους άμεσους συνεργάτες του…..Διάλεξε τον δημόσιο υπάλληλο Βασίλη Παπαγεωργίου, τη Βασιλική Γκόντζιου, το δάσκαλο  Δαλέζο, τον υπάλληλο της νομαρχίας Εύδοξο Καραμπέτσο, το δάσκαλο Γιώργο Καζατζόγλου , το Νίκο Μπάφα, το δασάρχη Μίμη κ.α.

Έτσι τα βασικά στελέχη της οργάνωσης εγκαταλείπουν με βαριά καρδιά την αγαπημένη τους πόλη και τον υπέροχο λαό της. Το κύριο και το πιο άμεσο πρόβλημα είναι τώρα που θα εγκατασταθούν τα στελέχη για να συνεχίσουν στις καινούργιες συνθήκες τη δουλειά. Η ύπαιθρος δεν προσφέρεται ακόμα. Παντού υπάρχουν αστυνομικοί σταθμοί, οι Ιταλοί διενεργούν τακτικές αιφνιδιαστικές επιθέσεις ο κόσμος είναι ακόμα φοβισμένος, τα στελέχη της ορεινής περιοχής δουλεύουν σχεδόν μισοπαράνομα, αντιμετωπίζοντας πάρα πολλές δυσκολίες. 

Τη βροχερή και παγωμένη νύχτα της 7ης του Σεπτέμβρη εγκαταλείψαμε την πόλη και περάσαμε από το ιταλικό φυλάκιο με μια παρέα χωρικών χωρίς πολλές διατυπώσεις. Στο Λυβίτσικο συναντήσαμε το Χριστόφορο  (Χ. Μαγγιώρης)  και κουρασμένοι και νηστικοί, ύστερα από 6-7 ώρες δρόμο, φτάσαμε στο Τετράκωμο………… Μείναμε στο σπίτι του Χριστόφορου λίγες μέρες και μετά αποφασίσαμε εγώ και ο Γεωργονίκος να πάμε στο χωριό μου, τη Σεκλίστα και ο Παπαδόπουλος να μείνει προσωρινά στο Τετράκωμο…………….

Προς το τέλος του Σεπτέμβρη, ένας σύνδεσμος του ταγματάρχη Ματζούκη χτύπησε την πόρτα  και μας έδωσε σημείωμα :

Αγαπητοί συναγωνιστές Μίμη και Αλέκο!

Σας περιμένουμε στο σπίτι του ταγματάρχη Ματζούκη για πολύ σοβαρή δουλειά.

Γιώργος Αναγνωστάκης.

Το αναπάντεχο αυτό νέο μας χαροποίησε και τους δυο. Ο Γιώργος Αναγνωστάκης ήταν δικηγόρος, παλιός αγωνιστής και φίλος. Είχα να τον δω πριν από τη δικτατορία της 4ης Αυγούστου το 1936. Όμως παράλληλα με έβαλε σε σοβαρή σκέψη. Αν υπήρχε κάτι  το έκτακτο, σαν μέλη του γραφείου της καθοδηγητικής επιτροπής της περιοχής έπρεπε να το ξέρουμε, έπρεπε ο καθοδηγητής Κώστας Παπαδόπουλος να μας είχε ενημερώσει…….” (Πηγή : Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΡΤΑΣ, Α. Κουτσούκαλης, Αθήνα, 1983)

Στη φωτογραφία Αντάρτες του 3/40 Συντάγματος του ΕΛΑΣ
Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

Τα νεοκλασικά της Άρτας – Οικία ιδιοκτησίας Αφων Τόδουλου

Βρίσκεται στην κεντρική πλατεία της Άρτας επί της παλαιάς οδού Λογοθέτη Βλαχούτση 7. Η οδός Βλαχούτση, που σήμερα δεν υπάρχει, ξεκινούσε από την οδό Σκουφά και έφτανε στον Άγιο Μηνά. Και στις δυο πλευρές του δρόμου υπήρχαν αρκετά πλουσιόσπιτα τα οποία όμως καταστράφηκαν ανεπανόρθωτα στον βομβαρδισμό του 1941. Σήμερα στην πλευρά αυτή έχουν απομείνει μόνο δύο κτίρια, η οικία αδελφών Τόδουλου και η οικία Μιχάλη και τα δύο διατηρητέα.

Στη φωτογραφία η οικία Τόδουλου την δεκαετία του ’80. Στην γαλάζια πόρτα κάτω δεξιά που οδηγούσε στο υπόγειο υπήρχε παλιά αποθήκη μαλλιών και στον πρώτο όροφο στεγαζόταν η Φιλαρμονική του Μ/Φ Συλλόγου ΣΚΟΥΦΑΣ.

Στα μέσα της δεκαετίας του ’90 το κτίριο ανακαινίστηκε οπότε μπορεί κάποιος να δει τις πέτρινες κολώνες της πρόσοψης που πριν ήταν καλυμμένες με τσιμέντο και ακαλαίσθητες πινακίδες. (Οι φωτογραφίες είναι από αρχείο Διατηρητέων Μνημείων της Άρτας, Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Ηπείρου, Βορείου Ιονίου και Δυτικής Μακεδονίας, Ιωάννινα)

Δημοσιεύθηκε στη Η Αρχιτεκτονική στην Άρτα και την γύρω περιοχή | Σχολιάστε

Οδός Βασιλέως Κωνσταντίνου

Η οδός Βασιλέως Κωσταντίνου πριν ρυμοτομηθεί λίγο πριν φτάσουμε στα σκαλοπάτια της οδού Νόρμαν, ερχόμενοι από τον Άγιο Σπυρίδωνα. Η φωτογραφία είναι από το αρχείο του ζωγράφου Α. Τσιρογιάννη όπως δημοσιεύτηκε από τον κ. Σ. Μπαρτζώκα στο χρονολόγιό του στο facebook.

Δημοσιεύθηκε στη Οι Συνοικίες | Σχολιάστε

1956 – Γυμναστικές επιδείξεις

27 Μαίου 1956, Γυμναστικές επιδείξεις Γυμνασίων Αρρένων & Θηλέων στο Γήπεδο Άρτης. (Φωτο από αρχείο Λέλας Ματσόκη – Κοντοδήμα)

Δημοσιεύθηκε στη Αθλητικές Εκδηλώσεις | Σχολιάστε

1949 -50, Ταμπακιάδες – Μια μεγάλη παρέα δίπλα στο ποτάμι

Από αριστερά : Άννα Ζωίδου, Ελισάβετ Γιώτη, Ερμιόνη Δ. Γαλανού, Κασσιανή Ζαρκαλή, Ηλέκτρα Τσαμπά – Στάμου, Αικατερίνη Καρέλη, Δέσποινα & Σόνια Ζωίδου, Ιουλιέτα (Λέτα)  Παπακώστα, Σοφία Βλάχου, Άννα Ψυχογιού, Ναυσικά Λιαροκάπη, Μαίρη Γιώτη, Αικατερίνη Γκόγκα, Θεοδώρα Μαυρογόνατου – Γούλα, Εριέτα Σπύρου, Καίτη Β. Τσολιά (Καθ. Γαλλικών).

Κάτω αριστερά : Παπασπύρου, άγνωστος, Αχιλλέας Ντούσιας (πέρασε Στρατοδικείο στα Γιάννενα το 1947), Ιωάννης Κολοβός (Γκολκίπερ του Ολυμπιακού), Γρηγόρης Τάχος (Άσσος του Αετού), Μάριος Σπ. Έξαρχος, Κων/νος Βάσσος (Γκολκίπερ του Παναμβρακικού), Σπύρος Κλ. Ζαρκαλής, Ιωάννης Πανούτσος (Στρατηγός, Νομάρχης), άγνωστος, Σόλων Μαρκαμπέλας (Άσσος του Παναμβρακικού). Με το ταμπούρλο άγνωστος.

(Φωτο από αρχείο Ηλέκτρας Τσαμπά – Στάμου, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινά Πρόσωπα και Παρέες | Σχολιάστε

Ο Άγιος Αρτενός ή Ιγνάτιος, Μητροπολίτης Ουγγροβλαχίας

Ο Ιγνάτιος, κατά κόσμο  Ιωάννης Μπάμπαλος ή Κακουγδός, διετέλεσε μητροπολίτης Άρτης από το 1794 μέχρι το 1805 και υπήρξε μια έντονα αμφιλεγόμενη προσωπικότητα. Όπως ήδη αναφέρθηκε στο χρονικό του W.M. Leake που φιλοξενήθηκε στη Μητρόπολη της Άρτας από τον Ιγνάτιο, ο Αλής του είχε παραχωρήσει ευρύτατες πολιτικές εξουσίες. Αντί να γίνεται δυσάρεστος στους ραγιάδες με τις αρπαχτικές φορολογίες, ανέθετε στον μητροπολίτη καθήκοντα φοροεισπράκτορα. Κι όπως φαίνεται ο Ιγνάτιος φρόντιζε να ικανοποιεί τις αξιώσεις του Αλή με σχολαστική ευσυνειδησία.

Ο Leake εξιστορεί το εξής περιστατικό σε κάποιο άλλο σημείο του χρονικού του : Μια χρονιά ο Αλής ανέθεσε την επιστασία της περισυλλογής των εισοδημάτων στον δεσπότη της Άρτας με την εντολή να γίνει καλά η δουλειά. Επειδή ακολούθησαν ένα σωρό παράπονα για αδικίες, ο βεζίρης ανακοίνωσε στους κατοίκους πως όταν θα παραδώσουν την άλλη φορά  τα νέα δοσίματα ο δεσπότης θα αφαιρέσει συνολικά 80 πουγκιά για να ικανοποιηθούν. Αλλά όταν ήρθε η στιγμή να αφαιρέσει τα 80 πουγκιά που είχε υποσχεθεί αξίωσε το παλαιό ποσό κι άφησε το δεσπότη να ξεμπλέξει με τα χωριά. Γράφει χαρακτηριστικά : “Ο βεζίρης, μ’ όλο που ταλαιπωρεί κάπου – κάπου τους Έλληνες δεσποτάδες, έχει επίγνωση του ρόλου τους στη διακυβέρνηση του χριστιανικού πληθυσμού και τους χρησιμοποιεί ως όργανα για τους εκβιασμούς του. Γενικά δείχνει μεγάλη εύνοια στους δεσποτάδες και τους μεταχειρίζεται καλύτερα από τους Τούρκους μπέηδες. Σπάνια αρνείται την παροχή στρατιωτικής βοήθειας για την είσπραξη των εισοδημάτων τους”.

Γεγονός είναι ότι ο Ιγνάτιος πρόσφερε σημαντικές υπηρεσίες στον Αλή πασά βοηθώντας τον στην άλωση της Πρέβεζας, παρασύροντας  τους Πρεβεζάνους το 1798 σε σφαγή, βοηθώντας  στην επέκταση της κυριαρχίας του Αλή στις ενετικές κτήσεις , στον πόλεμο των Σουλιωτών και των αρματολών της Ρούμελης που είχαν καταφύγει στα Επτάνησα και στις διαπραγματεύσεις με την Επτάνησο Πολιτεία.

Στα τέλη του 1805 ο Ιγνάτιος δραπετεύει στα Επτάνησα. Γράφει ο  Κ. Σιμόπουλος  :  “Είχε εξαντληθεί η ψυχική του αντοχή; Έβλεπε ότι ο Αλής τον μεταχειριζόταν ως όργανο των επιδιώξεών του κι ότι οι πρωτοβουλίες του κατέληγαν πάντοτε εις βάρος των ομοεθνών του ; Επηρεάστηκε από τη συγκρότηση του Ευρωπαϊκού συνασπισμού (1805) που στρεφόταν κατά της Τουρκίας και προοιώνιζε νέες εξορμήσεις του Αλή; Αντιμετώπισε κινδύνους προσωπικής εμπλοκής; Ή ένιωσε το βάρος της ευθύνης του και τον βασάνιζαν οι τύψεις για την ως τότε πολιτεία του; Όλες αυτές οι εκδοχές έχουν κατά καιρούς διατυπωθεί. Γεγονός πάντως είναι ότι από τη στιγμή αυτή ο Ιγνάτιος  – εγκατεστημένος πιά στο εξωτερικό – μεταβάλλεται σε μαχητή της εθνεγερσίας.(Πηγές : 1. LEAKE, William Martin. Travels in Northern Greece, vol. I, London, 1835 2. ΞΕΝΟΙ ΤΑΞΙΔΙΩΤΕΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, Κ. Σιμόπουλος, Αθήνα, 1997)

Στη φωτογραφία “Ελαιογραφία σε μουσαμά του Ιγνάτιου Ουγγροβλαχίας, Εθνικό Ιστορικό Μουσείο” (Πηγή:  nhmuseum.gr )

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην Τουρκοκρατία | Σχολιάστε

ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ ΑΡΤΗΣ, 1956-57

Δεξιά Ευάγγελος Μιμιγιάννης  (έξω αριστερά), Χρήστος Βαίτσης (μέσος επιθετικός, από Πράμαντα) και Γεώργιος Παπαποστόλης (έξω δεξιά, από Θεοδώριανα). Πίσω διακρίνεται ο Ιωάννης Νικολάου (Παλιούρας, από Μελισσουργούς)

(Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα του Ολυμπιακού | Σχολιάστε

Διαφήμιση Φιλολογικού Φροντιστηρίου Κ. Ι. Μόραλη

Διαφήμιση του φροντιστηρίου του Κων/νου Μόραλη, Φιλολόγου, πρώην Γυμνασιάρχου και πατέρα του ζωγράφου Γιάννη Μόραλη, σε εφημερίδα της εποχής.

Δημοσιεύθηκε στη Εφημερίδες και Διαφημίσεις | Σχολιάστε

1974 – Βόλτα στο Ξενία

Ιούνιος 1974  : Βόλτα στο Ξενία με τη λήξη της σχολικής χρονιάς.  Από αριστερά Χρήστος Θ. Παππάς (Δάσκαλος), Χρήστος Ζουμπούλης, Κων/νος Τσώλης (οπερατέρ – κινηματογραφιστής), Ιωάννης Πανάγος, Βασίλειος Η. Τσούλος (Ε.Λ.Τ.Α.), Θεόδωρος Νικόλης. (Φωτο από αρχείο Κ. Τσώλη, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Το Κάστρο και το Ξενία | Σχολιάστε

Τυπικό δωμάτιο στα Ξενοδοχεία Ξενία

“Στα ξενοδοχεία Ξενία υπάρχει μια συγκεκριμένη  τυπολογία και τυποποίηση εν γένει των επίπλων που μελετώνται ταυτόχρονα με το κτίριο. Χαρακτηριστικό αποτελεί το μοντέλο – τυπικό δωμάτιο που ακολουθεί τον κατασκευαστικό κάναβο και που παρασύρει σε αυτή την κατασκευαστική λογική όλους τους υπό-χώρους που οργανώνονται μέσα σε αυτό και όλα τα έπιπλα μέσα σε αυτούς.

(Πηγή : ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΟΣ ΜΟΝΤΕΡΝΙΣΜΟΣ Αρχιτεκτονική, Πολιτική και Τουρισμός στην Ελλάδα. 1950-1965, Ε.Μ.Π. Αθήνα, 2012)

Τα έπιπλα που συνθέτουν  το τυπικό δίκλινο δωμάτιο είναι: το κρεβάτι, το κομοδίνο, το ιδιαίτερα σχεδιασμένο συνεχόμενο σύστημα που περιέχει την ντουλάπα, τον χώρο για τις αποσκευές  και το γραφείο- τουαλέτα, κάθισμα-σκαμνί, καθώς και ελεύθερο βοηθητικό τραπεζάκι χαμηλού ύψους και κάθισμα-πολυθρόνα. Η κατασκευαστική λογική κινείται κυρίως στο πνεύμα της πρώτης και λιγότερο της δεύτερης γενιάς των Μοντερνιστών σχεδιαστών.” (Πηγή : ΔΙΑΛΕΞΗ ΓΙΑ ΞΕΝΙΑ – ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ, Ζ. Γεωργιάδη – Δ. Μαρνέλλος, https://www.researchgate.net )

Στη φωτογραφία “Εσωτερική μορφή δωματίων Ξενία” (Πηγή : Πτυχιακή εργασία Κ. Μπανιά – Μ. Μπέκου, okeanis.lib.puas.gr)

Δημοσιεύθηκε στη Το Κάστρο και το Ξενία | Σχολιάστε