Το ΕΑΜ στην περιοχή της Άρτας

Δημοσιεύθηκε την 8 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra

——————–
Θα ξετυλίξουμε τη δράση του ΕΑΜ / ΕΛΑΣ στην περιοχή μας μέσα από τις περιγραφές του Αλέκου Κουτσούκαλη, ηγετικού πολιτικού στελέχους του νομού της Άρτας και στη συνέχεια καπετάνιου του 3/40 Συντάγματος του ΕΛΑΣ, όπως αυτή περιγράφεται στο βιβλίο του Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΡΤΑΣ, 1940-1945.
Το βιβλίο έχει πάψει να κυκλοφορεί προ πολλού και είναι πλέον δυσεύρετο, αποτέλεσε δε τη βάση πάνω στην οποία στηρίχτηκαν για να περιγράψουν τη δράση του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ στη Άρτα αρκετοί νεότεροι συγγραφείς.
Ο Αλέκος Κουτσούκαλης γεννήθηκε το 1918 στη Σεκλίστα (Ελάτη) Άρτης. Σπούδασε γεωπόνος και εργάστηκε για ένα διάστημα ως έκτακτος γεωπόνος. Υπηρέτησε στο στρατό ως υπαξιωματικός. Από πολύ νωρίς ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία και τη λογοτεχνία και «Η Δράση», η εφημερίδα της ΝΕ του ΕΑΜ της Άρτας, δημοσίευσε πολλές ανταποκρίσεις του.
——————-
ΒΑΡΙΑ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ
“Σεπτέμβριος 1942. Ο μήνας αυτός αποτελεί σημείο στροφής με σοβαρές αρνητικές αλλά ταυτόχρονα και θετικές συνέπειες για την παράνομη πολιτική οργάνωση και γενικά για όλο το εαμικό κίνημα της περιοχής. Ένα γεγονός δεν πρέπει να εξετάζεται μόνο από την άμεση θετική ή αρνητική επίδραση που θα έχει, αλλά και από τις μελλοντικές προεκτάσεις και επιπτώσεις τους.
Με αυτό το πρίσμα θα προσπαθήσουμε να αντικρύσουμε τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν τόσο γρήγορα και ορμητικά αυτό το μήνα στην Άρτα. Είναι περίοδος που η πολιτική οργάνωση σημείωσε σημαντική ανάπτυξη σε όλους τους τομείς και ιδιαίτερα στον οργανωτικό και τον πολιτικό……*” (Πηγή : Η ΕΘΝΙΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΑΡΤΑΣ, 1940-1945, Α. Κουτσούκαλης, Αθήνα, 1983)

*Στη φωτογραφία και το σχόλιο, η συνέχεια του κεφαλαίου Βαριά Δοκιμασία, σελ. 194-195

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

Η εκπαίδευση στην Κατοχή

Δημοσιεύθηκε την 8 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra

——————


“Τα μαθήματα κατά την Γερμανό – ιταλική κατοχή γινόταν στην εκκλησία του Παντοκράτορα και άρχιζαν στην αρχή του καλοκαιριού. Το 1941 από τις 150 εγγεγραμμένες μαθήτριες του Γυμνασίου Θηλέων, προσήλθαν μόνο 60. Η λήξη των μαθημάτων έγινε στα τέλη του Ιουλίου με μια μικρή γιορτή εθνικού χαρακτήρα……”(Πηγή : Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΤΑ, Κ. Τσιλιγιάννης, Αθήνα, 2013)

Στη φωτογραφία «Μαθήτριες του Γυμνασίου Θηλέων της Άρτας το 1941. Λαλάκου (μετέπειτα σύζυγος του νομικού, βουλευτή και συγγραφέα Δ. Καρατζένη), Ντίνα Τόλη – Μιχάλη, Λίτσα Διαμάντη, Ελένη Στάμου, Ελένη Ζαφείρη, Ευφημούλα Αρκουδάρη – Πατσαλιά». (Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

Ζευγάρι με την τοπική ενδυμασία στους Καλαρρύτες

Δημοσιεύθηκε την 7 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra

——————————–

Ζευγάρι με την τοπική ενδυμασία στους Καλαρρύτες.
(Η φωτογραφία είναι από το διαδίκτυο, άνευ ημερομηνίας & Φωτογράφου. Παρακαλούμε, αν τυχόν υπάρχουν στοιχεία σχετικά, να τα αναφέρετε στα σχόλια ώστε να τα προσθέσουμε)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

Χορός στους Καλαρρύτες

Δημοσιεύθηκε την 7 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra

Καλαρρύτες 1932. Φωτογραφία του Ernst Nowack.
(Πηγή : http://www.deutschefotothek.de/) 

(Πηγή : http://www.deutschefotothek.de/) 
Δημοσιεύθηκε στη Η μουσική, τα σινεμά και το ερασιτεχνικό θέατρο στην Άρτα | Σχολιάστε

Oι “ΚΑΛΑΡΡΥΤΕΣ” σε περιγραφή Σ. Παγανέλη

Δημοσιεύθηκε την 7 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra

—————————

(Πηγή : http://www.deutschefotothek.de/)

Στις αρχές του 1900 ο Σπυρίδων Παγανέλης διορίστηκε Νομάρχης στη Άρτα κι έτσι είχε την ευκαιρία να γυρίσει όλη την ελεύθερη τότε περιοχή, μέχρι τον Άραχθο. Την εμπειρία του αυτή την περιέγραψε στο βιβλίο του «ΠΑΡΕΡΓΑ ΦΥΛΛΑ, Από του Σαρωνικού εις τον Αμπρακικόν, Η Άρτα, Τα Τσουμέρκα» απ’ όπου και ένα μικρό απόσπασμα από το πέρασμά του από τους Καλαρρύτες :
“Σχετικώς βραχεία, αλλ’ αδιαπτώτως ευάρετος, υπήρξεν η διατριβή ημών εις Καλαρρύτας……Δεικνύουσιν έτι εις Καλαρρύτας τον οίκον, ένθα κατέλυεν ο Αλή πασάς των Ιωαννίνων, οσάκις ήρχετο ίνα παραθερίση εις την δροσεράν ηπειρωτικήν κώμην. Επεσκέφθην τον οίκον τούτον. Τηρεί εισέτι, φθίνοντα όμως και εξίτηλα, τα ίχνη της αρχαίας λαμπρότητος, ότε, εις την ευρύχωρον αυλήν εισήρχετο, έφιππος και ύπουλος, ο αιμοδιψής της Ηπείρου δυνάστης……….
Εις την κώμην βλέπει τις εισέτι τα ίχνη της αρχαίας ακμής, μετά της συγχρόνου επαρκείας, έτι δε και τα ερείπια ευκτίστων οίκων παλαιοτέρων κατοίκων, καταλιπόντων την πέτριον γην. Οι Καλαρρύται ευπορούσι σχετικώς, οι δε κάτοικοι, το αρχαίον έθος ακολουθούντες, εκπατρίζονται προς εργασίαν και ήδη, αλλά το θέλγητρον της αγιότητος της πατρικής εστίας ουδέποτε απαμβλύνεται ούτε αποσβένυται εις τας καρδίας των……
Η συρροή των αναμνήσεων της κώμης, η δροσερότης αυτής, η καλοκαγαθία των κατοίκων, η εγγυτάτη γειτνίασης προς πόλεις, κώμας και περιοχάς φιλτάτας τω Ελληνισμώ και προς Αυτόν αλύτως ημωμένας διά του αθραύστου δεσμού της γλώσσης, της θρησκείας, του αίματος, των παθημάτων και των χρηστών ελπίδων εδημιούργουν κύκλον, εν ώ ευαρέστως θα έμενον πλειότερον. Αλλ’ έδει ν’ αναχωρήσω…..”
(Πηγή : ΠΑΡΕΡΓΑ ΦΥΛΛΑ, Από του Σαρωνικού εις τον Αμπρακικόν, Η Άρτα, Τα Τσουμέρκα, Σ. Παγανέλης, Εν Αθήναις, 1905)

Στη φωτογραφία “Οι Καλαρρύτες στα 1930” από το αρχείο του Ernst Nowack (1891-1946) τσέχικης καταγωγής, γεωλόγου και γεωγράφου ο οποίος περιηγήθηκε αρκετές φορές την Ήπειρο και την Αλβανία για επιστημονικούς (γεωλογικούς, αρχαιολογικούς) και όχι μόνο, λόγους στην διάρκεια του μεσοπολέμου (1920-1939). (Πηγή : http://www.deutschefotothek.de/)

Μπορείτε να διαβάσετε για τους Καλαρρύτες στο λινκ https://www.facebook.com/…/a.130664329…/140062871396498/
Και https://www.facebook.com/…/a.130651262…/203810995021685/
Και
https://www.facebook.com/…/a.130651262…/203809621688489/

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

Τα νηπιαγωγεία στη Άρτα

Δημοσιεύθηκε την 6 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra

——————–

Ο Μητροπολίτης Άρτης Σεραφείμ Α’ Ξενόπουλος, ο Βυζάντιος, στο πρώτο βιβλίο που έγραψε για την Άρτα το 1884, στη σελίδα 212 γράφει ότι οι Αρτινοί ανέγειραν «λαμπρόν οικοδόμημα και ευρύχωρον κατά την συνοικίαν Τουρκοπαζάρου, εν έτει 1857……..εν τω αυτώ καταστημάτι διδασκούσης τα νήπια η Αρταία Ταρασία Λελοβίτου». Συνεπώς υπήρχε νηπιαγωγείο στην Άρτα πριν την απελευθέρωση το 1881.
Επίσης το 1884 στην εφημερίδα «Άραχθος» μνημονεύεται ότι υπήρχε νηπιαγωγείο, το οποίο συστεγαζόταν και με μαθητές δημοτικού Χριστιανών και Εβραίων, περί τους 600 περίπου, σε ένα ακατάλληλο, ερειπωμένο και ακάθαρτο κτίριο και εκ του λόγου τούτου ο σχολιαστής δημοσιογράφος το χαρακτήρισε ως «νηπιοκτονείο».
Εκτός από τη λειτουργία δημόσιων νηπιαγωγείων με το νόμο ΒΤΜΘ’/1895 «Περί συστάσεως νηπιαγωγείων» ιδρύθηκαν στην πόλη και ιδιωτικά νηπιαγωγεία.
Ένα τέτοιο ίδρυσε το 1920 πιο πάνω από τον Ναό του Αγίου Γεωργίου ο γραμματοδιδάσκαλος Κούρτης, άριστος παιδαγωγός. Ως διευθυντής του Νηπιαγωγείου, εργαζόταν πολλές ώρες για την προπαρασκευή των νηπίων ‘ώστε να αγαπήσουν τα γράμματα και το σχολείο. Αργότερα χειροτονήθηκε ιερέας και υπηρέτησε στο χωριό Καλόβατος.
Το 1939 η Μεσούλα Παπακώστα* ίδρυσε και λειτούργησε στην Άρτα νηπιαγωγείο για αρκετά χρόνια. (Πηγή : Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΑΡΤΑ, Κ. Τσιλιγιάννης, Αθήνα, 2013)

Στη φωτογραφία από το αρχείο του Τάκη Ζαρκαλή, «Κρατικός παιδικός σταθμός στην Άρτα».

*Σχετικά με την νηπιαγωγό Μεσούλα Παπακώστα μπορείτε να διαβάσετε στο λινκ https://www.facebook.com/…/a.1304278623…/214897840579667

Δημοσιεύθηκε στη Η Εκπαίδευση στην Άρτα | Σχολιάστε

1954 – ΜΕΛΙΣΣΟΥΡΓΟΙ στην Παναγιά

Δημοσιεύθηκε την 6 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra

——————-

Δεξιά : Δ. Ν. Παπαγιάννης, Ε. Σούρλας, Α. Μαστρογιάννης, Κ. Παπαγιάννης, Γ. Καλοκαίρης, Β. Γ. Καραβασίλης, Α. Σούρλας, Χ. Θεοδώρου, Ν. Καραμάνης, Χ. Βασιλείου, Χ. Κ. Νικολάου, Σ. Δ. Μαστρογιάννης, Β. Γ. Ματσούκας, Ι. Ραβανός.
Αριστερά : Κ. Γ. Καραβασίλης, Κ. Μπανιάς.
Κάτω αριστερά : Θ. Γ. Παπαγιάννης, Ι. Κ. Νικολάου, Κ. Β. Μαστρογιάννης, Ν. Β. Μαστρογιάννης, Γ.Γ.Παππάς.
(Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Οι άλλες ομάδες | Σχολιάστε

Οικοτροφείο – Ορφανοτροφείο Άρτης, Νοέμβριος 1926

Δημοσιεύθηκε την 6 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra

——————————

Η αίθουσα εστίασης του Ορφανοτροφείου Άρτης. Ήταν το μεγάλο κτίρια απέναντι από την Αγία Θεοδώρα. “….Θυμάμαι την μεγάλη ξύλινη πόρτα και την καμάρα μέσα. Η είσοδος για το γυμνάσιο,παράγκα, ήταν δίπλα με συρματόπλεγμα.” Μαρτυρία Θεοδώρας Διαλετή.
(Η Φωτογραφία είναι του Δ.Ν. Μητσιάνη από τη συλλογή του Βασίλειου Χολέβα)

Δημοσιεύθηκε στη Οικοτροφείο Άρτης | Σχολιάστε

Η γειτονιά κάτω απ’ το Κάστρο – Πλατεία Γ. Καραισκάκη

Δημοσιεύθηκε την 5 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra

———————-

Άποψη της Πλατείας Γεωργίου Καραϊσκάκη κάποιο Σεπτέμβριο της δεκαετίας του ’70, όταν η πλατεία δεν είχε ακόμη διαμορφωθεί και κάθε Σεπτέμβριο φιλοξενούσε το λούνα παρκ και το παζάρι κι όπου ο ήρωας μοιάζει σαν να φυλάει την είσοδο του. (Η φωτογραφία είναι του Γιάννη Νίκα).

Δημοσιεύθηκε στη Το Κάστρο και το Ξενία | Σχολιάστε

Η γειτονιά κάτω απ’ το Κάστρο – Το εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής

Δημοσιεύθηκε την 5 Απριλίου 2022 από Anastasia Karra

————————–

“Της αγίας Παρασκευής Κυπαρίσσι επιλεγόμενον, εν ώ υπάρχει και νεκροταφείον, κείμενον υπό τα τείχη του φρουρίου και οικοδομηθέν εν έτει 1771 υπό του ηγούμενου της Μονής Βλαχερνών Ανανίου, Αρχιερατεύοντος Ιακώβου.” (Πηγή : ΔΟΚΙΜΙΟΝ ΠΕΡΙ ΑΡΤΗΣ & ΠΡΕΒΕΖΗΣ, Σεραφείμ Βυζάντιος, Εν Αθήναις, 1884).

Στη φωτογραφία “Το εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής” κάτω από το Κάστρο, την δεκαετία του 70. (Φωτο από αρχείο Τάκη Ζαρκαλή) 

Δημοσιεύθηκε στη Το Κάστρο και το Ξενία | Σχολιάστε