ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΣΟΒΟΛΑΣ

Πέθανε χτες, 25 Φλεβάρη 2022, ο Δημήτρης Τσοβόλας, ένας αξιόλογος νομικός και πολιτικός γεννημένος το 1942 στους Μελισσουργούς της Άρτας που έκανε περήφανους τους Αρτινούς και ιδιαίτερα του συγχωριανούς του.
Ο Δημήτρης Τσοβόλας, εκτός από διακεκριμένος νομικός, διετέλεσε επί σειρά ετών Υπουργός και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στα πολιτικά δρώμενα της χώρας μας καθ’ όλη την μεταπολιτευτική περίοδο, υπηρέτησε με συνέπεια και ήθος τις δημοκρατικές αρχές και αγωνίστηκε για την καθιέρωση και εμπέδωση των δημοκρατικών ελευθεριών στην πατρίδα μας.
Θα σταθούμε εδώ στην δημοφιλία του που ήταν μεγάλη και εκτός του χώρου του ΠΑΣΟΚ: όταν η εφημερίδα Το Βήμα δημοσίευσε ένα άρθρο του Στέλιου Κούλογλου με τίτλο «Ο Μήτσος της Ρήνης από τους Μελισσουργούς της Άρτας, ο γιος του αγωγιάτη» που κορόιδευε την ταπεινή καταγωγή του Τσοβόλα, πολίτες αποφάσισαν να κάψουν τα φύλλα του στις πλατείες στα Γιάννενα, τη Λάρισα, και την Άρτα, ενώ τότε βγήκε και το σύνθημα «Τιμή και δόξα στο γιο του αγωγιάτη!» Ήταν ο πιο δημοφιλής υπουργός Οικονομικών της Μεταπολίτευσης και μέχρι σήμερα το όνομά του περιβάλλεται με νοσταλγία λόγω των φιλολαϊκών πολιτικών που εφάρμοσε.

Στη φωτογραφία του 1965 ο Δημήτρης Τσοβόλας νεαρός, βόλτα στην οδό Σκουφά στην Άρτα με τον Δημήτρη Ι. Γιώτη (Προϊστάμενο του ΟΤΕ) και τον Ξενοφώντα Κ. Γιώτη (Άσσο του Αετού και της Αναγέννησης). (Φωτο από αρχείο Κ. Μπανιά)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινά Πρόσωπα και Παρέες | Σχολιάστε

ΑΕΤΟΣ – 1957

————–
Αριστερά ο Νίκος Σπανός – ταμίας, στο μέσον ο Ευστάθιος Χαρίσης, γκολτζής – Διευθυντής Τ.Τ.Τ. και δεξιά ο Εύδοξος Καραπέτσης, Γενικός Γραμματέας και στην Αναγέννηση – φοροτεχνικός (Φωτο από αρχείο Ευστάθιου Χαρίση, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Η ομάδα του Αετού | Σχολιάστε

Η ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΗΣ ΑΡΤΑΣ

“Στην θέση των παλιών αρχοντικών Βλαχούτση, Παπαδόπουλου και Βαρζέλη (όπου στεγάζονταν το ρωσικό υποπροξενείο) τα οποία έπεσαν από τον βομβαρδισμό το Μεγάλο Σάββατο του ΄41 και αφού λειτούργησε εκεί ανάμεσα στα χαλάσματα για κάμποσα χρόνια η λαϊκή αγορά, δημιουργήθηκε μια καινούργια πλατεία. Χρειάστηκε να απαλλοτριωθεί και ο κήπος της οικίας Καζαντζή για να γίνει το κάτω μέρος της πλατείας και το κτίριο του ΟΤΕ αργότερα.
Κάποιοι την έλεγαν πλατεία Ζέρβα, άλλοι πλατεία Νομαρχίας, άλλοι πλατεία Αμβρακικού (από το ζαχαροπλαστείο «Αμβρακικόν» που λειτουργούσε εκεί). Τελικά ονομάστηκε πλατεία Εθνικής Αντίστασης. Σήμερα όμως την ξέρουμε σαν κεντρική πλατεία.
Στη αρχή ήταν στρωμένη με ψιλό χαλίκι, αργότερα πλακοστρώθηκε. Τη δεκαετία του 60 είχε σιντριβάνι, παρτέρια με λουλούδια και πρασινάδα, δέντρα γύρω -γύρω ενώ περιβαλλόταν από δύο δρόμους που είχαν το ίδιο όνομα, οδός Βλαχούτση, με τα μονά νούμερα από τη μια και τα ζυγά από την άλλη πλευρά. Νότια ήταν η οδός Σκουφά, βόρεια η οδός Κοσμά Αιτωλού.
Ανατολικά υπήρχαν τα ζαχαροπλαστεία Ελβετικόν του Ιωάννου με τους υπέροχους λουκουμάδες και Αμβρακικόν των αδελφών Ντάση, το οποίο κατά το ήμισυ ήταν εστιατόριο με τραπεζομάντηλα και αλατιέρες στα τραπέζια. Δυτικά στη γωνία ήταν το φαρμακείο της Σόνιας Παπανικολάου- Τσέτη, το ζαχαροπλαστείο Μαξίμ του Βαμβουρέλη, η στοά Νικολοπούλου με την εμπορική τράπεζα και η οικία Νικολάου Τσέτη.
Στο σιντριβάνι ο πίδακας του νερού έφτανε σε μεγάλο ύψος, ενώ τα βράδια προβολείς τον φώτιζαν σε διάφορες αποχρώσεις. Τα καλοκαίρια όταν φυσούσε λίγο παραπάνω το αεράκι, έφερνε τις σταγόνες του νερού πάνω στους θαμώνες των ζαχαροπλαστείων και τους δρόσιζε.
Κάποια εποχή είχαν βάλει και μία μεγάλη χελώνα να κολυμπάει στα νερά. Όμως, επειδή όλοι θέλανε να τη δουν και τα παιδιά την πειράζανε σύντομα την πήρανε από κει. Φτιάξανε μάλιστα κι ένα κυκλικό κιγκλίδωμα γύρω από το σιντριβάνι για περισσότερη ασφάλεια.
Κατά την περίοδο της δικτατορίας στήθηκε πίσω από το σιντριβάνι μια ξύλινη κατασκευή, που θύμιζε γέφυρα, με τον φοίνικα των απριλιανών, τον στρατιώτη και διάφορες άλλες εικόνες, όπως μια ευτυχισμένη οικογένεια, ένα αγρότη στο τρακτέρ κι ένα ψαλίδι να κόβει τα δεσμά από κάποια χέρια. Το έργο φιλοτέχνησε γνωστός αρτινός ζωγράφος προφανώς για να βγάλει το ψωμί του.
Η πλατεία ήταν το κέντρο της πόλης. Εκεί συνέχιζαν τη βόλτα τους οι παρέες, ή κάθονταν στα ζαχαροπλαστεία και καφενεία. Τα παιδάκια ξαμολιόνταν να παίξουν και τα γερόντια ξαπόσταιναν στα παγκάκια.
Τις Κυριακές η φιλαρμονική έπαιζε οπερέτες και βαλς. Στις εθνικές γιορτές έβλεπες σημαίες και δάφνες. Τα Χριστούγεννα ένα μεγάλο δέντρο στολιζόταν κι ένας γύψινος Αγιοβασίλης στεκόταν δίπλα του. (Ο ίδιος διατηρείται ακόμα και επί των ημερών μας.)
Ένας γεράκος με την άσπρη ποδιά και ένα καλάθι με τα πολλά χωρίσματα, πουλούσε ξηρούς καρπούς περιφερόμενος ανάμεσα στα τραπέζια, ψιθυρίζοντας «φιστίκια, φουντούκια, μύγδαλα». Ο Γιαννάκης αδύνατος και κοντός έτρεχε πάνω κάτω πουλώντας εφημερίδες. Γκαρσόνια στο Αμβρακικό ήταν ο Μπάμπης και ο Σπύρος, καθώς και κάποιος άλλος που κτυπούσε δυνατά τα ποτήρια στα μαρμάρινα τραπέζια με αποτέλεσμα τα περισσότερα να ραγίζουν στη βάση. Ξακουστό φαγητό στο εστιατόριο το μοσχαράκι νουά. Απέναντι στη στοά ο Χρήστος σέρβιρε τηγανιτές πιπεριές με το ούζο, ή την μπίρα. Οι εξωτερικές καρέκλες των ζαχαροπλαστείων ήταν πλεγμένες με πλαστικό κορδόνι, αν καθόταν ένα κορίτσι με μίνι, μετά που θα έφευγε τα μπούτια της θα φαίνονταν ριγέ.
Σ’ αυτή τη πλατεία ο κόσμος μαζευόταν για να ακούσει τους πολιτικούς που μιλούσαν από το μπαλκόνι της νομαρχίας. Τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, τον γέρο Παπανδρέου και τον τελευταίο χουντικό Φαίδωνα Γκιζίκη. Εννοείται διαφορετικός κόσμος για τον καθένα.
Το 1989 η μορφή της πλατείας άλλαξε……”(Άρθρο του Σωτήρη Σαρλή, όπως δημοσιεύτηκε στο χρονολόγιό του στο Facebook)

Στη φωτογραφία η Πλατεία Εθνικής Αντίστασης στα τέλη της δεκαετίας του 70. Στο βάθος διακρίνεται το σιντριβάνι και πιο πίσω η ξύλινη κατασκευή, που θύμιζε γέφυρα, με τον φοίνικα των απριλιανών, τον στρατιώτη και διάφορες άλλες εικόνες, όπως μια ευτυχισμένη οικογένεια, ένα αγρότη στο τρακτέρ κι ένα ψαλίδι να κόβει τα δεσμά από κάποια χέρια. (Φωτο από αρχείο Τάκη Ζαρκαλή)

Μπορείτε να δείτε την περιοχή της πλατείας όπου γινόταν η λαϊκή αγορά μετά το βομβαρδισμό του 1941 στο λινκ https://www.facebook.com/…/a.130728782…/139958631406922/

Tο ζαχαροπλαστείο του Ιωάννη Βαμβουρέλη SALON MAXIM στην κεντρική πλατεία της Άρτας.
(Πηγή : ARTA City – Ancient Amvrakia)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Πλατείες | Σχολιάστε

Μια γελαστή παρέα στον Άγιο Δημήτριο…

1960ς : Μια γελαστή παρέα στον Άγιο Δημήτριο, μπροστά στο μαγαζί του Μαργαρίτη.
Από αριστερά : Κωσταντίνος Βάγιας (αργότερα Δήμαρχος Αρταίων), Βαγγέλης Καρασούλας, Τάκης Κωσταντίνου ο επονομαζόμενος Αβέρωφ (είχε φτιάξει ένα τεράστιο καράβι που το ονόμασε Αβέρωφ και περνούσε στην αγορά με το καράβι στα χέρια του), Νώντας Κουβαράς, Γιάννης Τσούτσινος, Κωσταντίνος Τσέτης και η Σόνια Τσέτη – Παπανικολάου που είχε το φαρμακείο στη θέση που είναι σήμερα η τράπεζα Eurobank.
(Φωτο από αρχείο Τάκη Ζαρκαλή)

Δημοσιεύθηκε στη Αρτινά Πρόσωπα και Παρέες | Σχολιάστε

ΑΤΡΟΜΗΤΟΣ ΛΕΥΚΑΣ (Γειτονιά στο Κομπότι) – 1950

———————-
Αριστερά : Νίκος Κίκης, Ιωάννης Σακέλιος, Ηλίας Παπακώστας, Αθανάσιος Μπαλταγιάννης, Τάκης Κολιούλης, Γιώργος Κίκης, Κώστας Παπακώστας και Θόδωρος Σακέλιος με τη μπάλα. (Φωτο & Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Δημοσιεύθηκε στη Οι άλλες ομάδες | Σχολιάστε

TA ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ

———————-
“Αρκετοί Τζουμερκιώτες αγωγιάτες πήγαιναν στη Θεσπρωτία (στο Τσιάμικο) με τσίπουρο, σκεπάσματα, κ.α. τα οποία αντάλλαζαν με λάδι. Πλην όμως οι μετακινήσεις αυτές δεν ήταν και τόσο ασφαλείς γιατί η κλεψιά, η ληστεία και οι δολοφονίες εκείνη την εποχή έδιναν κι έπαιρναν, με άλλα λόγια βρίσκονταν σε έξαρση (περίπτωση δολοφονίας των Καραμπαλαίων στα Κουκούλια (4-7-42), του Πάνου Λογοθέτη στο Καλέτζι κ.α.)
Υπήρχαν και περιπτώσεις που αρκετοί συλλαμβάνονταν αιχμάλωτοι από τους Γερμανούς και στέλνονταν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Αρκετές οικογένειες βρέθηκαν στην ανάγκη την περίοδο εκείνη να εγκατασταθούν το χειμώνα του 41-42 σε χωριά του κάμπου της Άρτας και να εργαστούν εκεί οικογενειακώς για να εξοικονομήσουν τα απαραίτητα τρόφιμα.
Στην Άγναντα την περίοδο εκείνη εφαρμόστηκε το παρακράτημα στους αλευρόμυλους, δηλαδή 3% στα αλέσματα των δημητριακών για να ενισχυθούν οι ξένοι δημόσιοι υπάλληλοι που υπηρετούσαν στο χωριό και οι ντόπιοι δημόσιοι υπάλληλοι που δεν διέθεταν δική τους καλλιεργήσιμη γη. Από το Σεπτέμβριο του 41 άρχισε μια εκστρατεία να μην μείνει ακαλλιέργητη γη. Ακόμα εφαρμόστηκε η διπλή καλλιέργεια, δηλαδή σπέρνανε πρώιμο σιτάρι που ωριμάζει στα τέλη Μαΐου και μετά το θερισμό σπέρνανε στο ίδιο κτήμα καλαμπόκι. Έτσι είχαν διπλή σοδιά, κι αυτό γινόταν στα Φράστα γιατί το ευνοούσαν οι κλιματολογικές συνθήκες.
Από το φθινόπωρο του ’41 άρχισαν οι άνθρωποι να καίνε περιοχές με θάμνους και με τα πρώτα πρωτοβρόχια τα σπείρανε βρίζα. Την άνοιξη του ’42 άρχισαν κι αυτά να αποδίδουν καρπό. Με αυτό τον τρόπο πολλοί άνθρωποι αντιμετώπισαν το φάσμα της πείνας. (Πηγή : ΑΓΝΑΝΤΑ ΑΡΤΑΣ, Σ. Φίλος, Αθήνα, 1989)

Στη φωτογραφία «Αρτινοί που στην διαδρομή προς την Πάργα για να αγοράσουν λάδι αιχμαλωτίστηκαν από τους Γερμανούς και μεταφέρθηκαν στο Νταχάου. Απελευθερώθηκαν τον Μάιο του 1945 από τα συμμαχικά στρατεύματα. Από αριστερά : Χρήστος Μπανιάς (Καλοκαίρης), Ηλίας Καρατζιάς, Αντώνης Μόκας, Ευάγγελος Κώτσης, Βασίλειος Καραδήμας (Φωτο από αρχείο Γ. Χ. Μπανιά, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Βεβαίωση του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού σύμφωνα με την οποία ο Δημήτριος Σπύρου «….συνελήφθη υπό των Γερμανικών Αρχών Κατοχής την 3ην Μαίου 1944 εις Πάργαν Πρεβέζης και μετήχθη εις Γερμανίαν….».
Οι Μελισσουργιώτες που συνελήφθησαν μεταξύ 1943-45 στην προσπάθειά τους να ανταλλάξουν τρόφιμα ήταν οι Κωσταντίνος Κούσης, Ιωάννης Παπαγιάννης, Δημήτριος Γ. Σπύρου (ο θρυλικός Νιάφας), Χρήστος Μπανιάς ή Καλοκαίρης, Κωσταντίνος Ν. Τσοβόλας, Θωμάς Σιαμέτης, Ευάγγελος Κώτσης, Βασίλειος Καραδήμας.
(Φωτο από αρχείο Γεωργίου Δ. Σπύρου, Παρουσίαση Κ. Μπανιάς)

Περισσότερα για τον Δημήτριο Σπύρου στο λινκ https://www.facebook.com/…/a.1306656590…/303622215040562

Δημοσιεύθηκε στη Η Άρτα στην κατοχή και την Αντίσταση | Σχολιάστε

ΤΟ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΡΤΑ

————————-
“Το 1982 η Μαίρη Χήτα με τηλέφωνα και επισκέψεις κατ’ οίκον, έπεισε κάμποσες γνωστές της κυρίες να ντυθούν μασκαράδες και να βγουν όλες μαζί στο κεντρικό δρόμο της πόλης. Έτσι ξεκίνησε το καρναβάλι των γυναικών το οποίο διατηρείται μέχρι και σήμερα.
Στην αρχή είχε τον χαρακτήρα μιας παρέας, που έβγαινε στην οδό Σκουφά ατάκτως, έχοντας η κάθε μία από τις συμμετέχουσες τη δική της μεταμφίεση. Έκαναν την βόλτα τους και κατέληγαν σε κάποιο χορευτικό κέντρο για να ξεφαντώσουν. Το πρόγραμμα εκτός από γλέντι περιελάμβανε και ευτράπελα δρώμενα.
Ήταν μόνο γυναίκες, μέσης ηλικίας, παντρεμένες και υποσυνείδητα είχαν ξεκινήσει αυτή την ιστορία, από την παρόρμηση να πάρουν μέρος σε μια γιορτή, μια διασκέδαση, χωρίς την συνοδεία των συζύγων τους, πράγμα που παλιότερα ήταν αδιανόητο κι εκείνη την εποχή ακόμα ταμπού. Η μεταμφίεση τις απελευθέρωνε και τις βοηθούσε σε αυτό το τόλμημα.
Με τον καιρό σ’ αυτή την εκδήλωση συμμετείχαν όλο και περισσότερες γυναίκες διαφόρων ηλικιών κι έτσι το καρναβάλι μεγάλωσε, απέκτησε τη μορφή οργανωμένης παρέλασης ομάδων μασκαρεμένων, ενώ αργότερα προστέθηκαν και άρματα.
Τα μέλη των ομάδων πλέον έχουν ομοιόμορφη μεταμφίεση, ή παρουσιάζουν κάποιο θέμα, με επικρατέστερη την πολιτική σάτιρα. Η δράση συμβαίνει εν κινήσει, δεν έχει λόγο προφορικό, αλλά υπάρχουν επεξηγήσεις, συνθήματα και τσιτάτα σε πλακάτ και ταμπελίτσες. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στο ενδυματολογικό μέρος, όπου επικρατούν τα σχήματα, τα χρώματα, ενώ τα αστεία και τα λογοπαίγνια είναι καλοπροαίρετα και εύληπτα. Κάποιες φορές και οι κατασκευές επί των αρμάτων είναι αξιόλογες.
Το όλον θέαμα συνοδεύεται από μουσική στους ρυθμούς της σάμπας, της ρούμπας και του μάμπο, που ακούγεται από μεγάφωνα, ενώ οι παρελαύνουσες ακολουθούν ελεύθερα, χωρίς χορογραφία, ή συγχρονισμό.
Τα τελευταία χρόνια συμμετέχουν και άνδρες. Ο κόσμος συνωστίζεται αριστερά και δεξιά του δρόμου για να παρακολουθήσει και να αναγνωρίσει κάτω από τις μάσκες τα πρόσωπα και οι πιτσιρικάδες παρεμβαίνουν με κομφετί και σπρέι αφρού.” (Άρθρο του Σωτήρη Σαρλή, όπως δημοσιεύτηκε στο χρονολόγιό του στο Facebook) 

———————
Στιγμιότυπο από τον καθιερωμένο χορό που γινόταν μετά το πέρας του “Καρναβαλιού των Γυναικών” συνήθως στο Ξενία ή σε κάποιο άλλο κέντρο διασκέδασης. Εδώ στην ταβέρνα “Πέτσας”, στο δρόμο προς τους Κωστακιούς, στις αρχές την δεκαετία του ’80. (Φωτο από αρχείο Μπέμπας Αλίβερτη – Γιαννοπούλου) 

Δημοσιεύθηκε στη Οι Αποκριές | Σχολιάστε

ΑΠΟΚΡΙΕΣ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ’80

——————-
Ο “ΟΜΙΛΟΣ ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ ΑΡΤΑΣ” παρουσιάζει το δρώμενο “Ο Πανάρατος*”. Εδώ στην Πλατεία Κιλκίς μπροστά από το ξενοδοχείο Κρόνος. (Φωτο από αρχείο Μπέμπας Αλίβερτη – Γιαννοπούλου)

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για τον Πανάρατο στο λινκ https://www.facebook.com/…/a.1304177423…/120466473356138

———————

Από τις καρναβαλικές εκδηλώσεις του Μ/Φ Συλλόγου “ΣΚΟΥΦΑΣ” στην Άρτα, αρχές της δεκαετίας του ’80, που οργανώθηκαν από τον Δήμο Αρταίων. Εδώ στο προαύλιο του Α’ Δημοτικού Σχολείου Άρτης πριν την παρέλαση στην οδό Σκουφά. (Φωτο από αρχείο Γιάννη Νίκα)

Δημοσιεύθηκε στη Οι Αποκριές | Σχολιάστε

ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ Κ. ΑΒΔΙΚΟΥ ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΕΓΑΖΕΙ ΤΟ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΣΤΟ ΣΥΡΡΑΚΟ

“Στα χρόνια που κύλισαν, οι αλλόφυλοι και οι δικοί μας που πέρασαν, κατέστησαν ετοιμόρροπο το σπίτι, άρπαξαν, έκλεψαν και κατέστρεψαν ότι είχε απομείνει. Όμως μια κόρη με τους γονείς που έμεναν μαζί της, η τελευταία, που είχε γεννηθεί το 1890 κι είχε βαφτιστεί Φερενίκη, για να φέρει τη νίκη διώχνοντας επιτέλους τους Τούρκους, πήγαινε κάθε χρόνο για να το κρατήσει όρθιο. Η κόρη της Φερενίκης και εγγονή του Κ. Αβδίκου, που περνούσε τα παιδικά της καλοκαίρια σ΄αυτό το σπίτι, η συγγραφέας και λαογράφος, Ερμηνεία Φωτιάδου, κυριολεκτικά στήριξε το σπίτι χρησιμοποιώντας επί τρία χρόνια τους μαστόρους που κάθε φορά έπρεπε κι ύστερα το γέμισε με τα αντικείμενα που συγκέντρωσε και διέσωσε με τη βοήθεια του συζύγου της ιατρού, Αθ. Φωτιάδη. Το άνοιξε διάπλατα, το στόλισε και το δώρισε στην κοινότητα κι ως μνημόσυνο στη μνήμη του παππού της Κ. Αβδίκου έκτισε το παρεκκλήσι της Αγίας Παρασκευής στον κήπο του σπιτιού. …….”

Στη φωτογραφία το Λαογραφικό Μουσείο στο Συρράκο σήμερα.
(Πηγή σχολίου & φωτογραφίας : ΣΥΡΡΑΚΟ, ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΣΠΙΤΙ, Ε. Φωτιάδου, Ιωάννινα,1999)

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε

ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΑΒΔΙΚΟΥ ΣΤΟ ΣΥΡΡΑΚΟ……

“Στο Συρράκο εγκαινιάστηκε το Λαογραφικό Μουσείο στο σπίτι που έκτισε ο Κωσταντίνος Αβδίκος πριν από 150 χρόνια. Ο Κ. Αβδίκος ήταν έμπορος τυριών και ταξιδευτής στην Τεργέστη, στη Νάπολη, στη Μάλτα. Το σπίτι του στο Συρράκο το έχτισε περήφανο, τρίπατο, με μεγάλα παράθυρα, διπλές πόρτες, μεγάλες αυλές και την αυλόπορτα φοδραρισμένη με λαμαρίνα γερή, για ν’ αντέχει, όπως γράφει η συγγραφέας του βιβλίου «Του γύφτου τ’ άργανα». Οι τοίχοι τόζωναν σαν κάστρο και τα μικρά του ντουλάπια ήταν πολεμίστρες κι ένα σωρό κρύπτες, που ούτε τις υποπτευόταν κανείς, όπου έκρυβαν μονόκαννα ή δίκαννα όπλα. Το σπίτι μέσα στολίζονταν με τα χρόνια, γιατί ο νοικοκύρης, μεγάλος έμπορος της εποχής του, κουβαλούσε από την εσπερία, όπου πήγαινε για τις δουλειές του, λογής – λογής στολίδια. Κι ήταν πάντα, ανοιχτό, χαρούμενο και φύλαγε κι ανάσταινε πέντε θυγατέρες κι ένα μοναχογιό…………..
Όμως «ήρθανε χρόνια δίσεκτα, μήνες φαρμακωμένοι», που λέει κι ο ποιητής κι «άλλους έφαγε η ξενιτιά κι άλλους τους πήρε ο χάρος». Οι κοπέλες παντρεύτηκαν κι έφυγαν, ήταν βλέπεις ξενογωνιές. Ο γιός έγινε δικηγόρος και από το 1927 που εμφανίστηκε για λίγες μέρες στο χωριό δεν ξαναεμφανίστηκε, ούτε κανείς από την οικογένειά του….Ρήμαξε το σπίτι…….”
(Πηγή σχολίου & φωτογραφίας : ΣΥΡΡΑΚΟ, ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟ ΣΠΙΤΙ, Ε. Φωτιάδου, Ιωάννινα,1999)


Καρτέλα που καταγράφονται τα 6 από τα 8 μέλη της οικογένειας του Κωσταντίνου Αβδίκου, παππού της Ερμηνείας Φωτιάδου και πρώτου ιδιοκτήτη του σημερινού Λαογραφικού Μουσείου στο Συρράκο. Λείπουν οι κόρες του Όλγα Αυδίκου – Βασταρούχα και Αικατερίνη Αυδίκου -Νίκα. Πρέπει να είναι πριν το 1908.

Δημοσιεύθηκε στη Τα Τζουμέρκα και τα χωριά τους | Σχολιάστε